Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học Lịch Sử Địa Phương Ở Trường Trung Học Phổ Thông Tỉnh Phú Thọ

Luận án tiến sĩ giáo dục nghiên cứu nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương ở trường trung học phổ thông tỉnh phú thọ, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề

• Tác giả: Trần Vân Anh
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Côi
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Lịch sử
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học Lịch Sử Địa Phương Tại Trường Trung Học Phổ Thông Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu vấn đề dạy học lịch sử địa phương ở một số nước trên thế giới
• 1.2. Tình hình nghiên cứu vấn đề dạy học lịch sử địa phương ở trong nước
• 1.2.1. Các công trình nghiên cứu về dạy học lịch sử địa phương nói chung
• 1.2.2. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến việc dạy học lịch sử địa phương ở tỉnh Phú Thọ
• 1.2.3. Những vấn đề luận án được kế thừa và cần tiếp tục giải quyết
• 2. CHƯƠNG 2: VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG THPT. LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Xuất phát điểm của vấn đề nghiên cứu. Vai trò, ý nghĩa của việc dạy học lịch sử địa phương
• 2.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.3. Thực trạng việc dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ
• 2.4. Định hướng đổi mới để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ
• 3. CHƯƠNG 3: BIÊN SOẠN NỘI DUNG VÀ LỰA CHỌN HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG THPT TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Biên soạn nội dung lịch sử địa phương ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ
• 3.2. Khái quát chương trình Lịch sử dân tộc ở trường THPT
• 3.3. Xác định nội dung lịch sử địa phương trong dạy học ở trường THPT tỉnh Phú Thọ
• 3.4. Biên soạn các bài học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ
• 3.5. Lựa chọn hình thức tổ chức dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ
• 3.5.1. Lựa chọn hình thức dạy học bài lịch sử địa phương nội khóa
• 3.5.2. Tổ chức hoạt động ngoại khóa về lịch sử địa phương
• 4. CHƯƠNG 4: VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG THPT TỈNH PHÚ THỌ. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 4.1. Yêu cầu khi lựa chọn phương pháp dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ
• 4.2. Lựa chọn phương pháp phải đáp ứng mục tiêu của việc dạy học LSĐP
• 4.3. Lựa chọn phương pháp phải đảm bảo “tính vừa sức”, giúp HS lĩnh hội được kiến thức cơ bản
• 4.4. Lựa chọn phương pháp phát huy tính tích cực, tư duy độc lập sáng tạo của học sinh
• 4.5. Lựa chọn, vận dụng phương pháp phải linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với điều kiện đặc thù của địa phương
• 4.6. Vận dụng một số phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ
• 4.6.1. Vận dụng dạy học theo dự án vào dạy học lịch sử địa phương
• 4.6.2. Vận dụng dạy học theo hợp đồng vào dạy học lịch sử địa phương
• 4.6.3. Sử dụng di sản văn hóa trong dạy học lịch sử địa phương
• 4.7. Thực nghiệm sư phạm toàn phần
• 4.7.1. Mục đích tiến hành TNSP
• 4.7.2. Đối tượng và địa bàn tiến hành TNSP
• 4.7.3. Nội dung và phương pháp tiến hành TNSP
• 4.7.4. Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học Lịch Sử Địa Phương

Chất lượng dạy học lịch sử địa phương tại trường trung học phổ thông tỉnh Phú Thọ đang là một vấn đề cấp thiết. Việc nâng cao chất lượng này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về quê hương mà còn góp phần vào việc hình thành nhân cách và trách nhiệm công dân. Để thực hiện điều này, cần có những phương pháp và hình thức dạy học phù hợp.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Dạy Học Lịch Sử Địa Phương

Dạy học lịch sử địa phương giúp học sinh nhận thức rõ hơn về văn hóa, lịch sử và truyền thống của quê hương. Điều này không chỉ tạo ra sự gắn kết giữa học sinh và địa phương mà còn khơi dậy lòng tự hào về nguồn cội.

1.2. Thực Trạng Dạy Học Lịch Sử Địa Phương Tại Phú Thọ

Hiện nay, việc dạy học lịch sử địa phương tại các trường THPT tỉnh Phú Thọ còn nhiều hạn chế. Nhiều giáo viên chưa chú trọng đến việc biên soạn nội dung và hình thức dạy học, dẫn đến sự nhàm chán và thiếu hứng thú từ phía học sinh.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Dạy Học Lịch Sử Địa Phương

Dạy học lịch sử địa phương tại tỉnh Phú Thọ đang đối mặt với nhiều thách thức. Những khó khăn này không chỉ đến từ phía giáo viên mà còn từ chính học sinh và cơ sở vật chất của nhà trường.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Biên Soạn Nội Dung

Việc biên soạn nội dung lịch sử địa phương thường gặp khó khăn do thiếu tài liệu và nguồn thông tin phong phú. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng bài giảng và sự tiếp thu của học sinh.

2.2. Thiếu Hứng Thú Từ Học Sinh

Nhiều học sinh không cảm thấy hứng thú với môn học này do phương pháp dạy học chưa phù hợp. Việc áp dụng các phương pháp truyền thống khiến cho giờ học trở nên khô khan và thiếu sức hấp dẫn.

III. Phương Pháp Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học Lịch Sử Địa Phương

Để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương, cần áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại và phù hợp với đặc điểm của học sinh. Việc này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức tốt hơn mà còn phát triển kỹ năng tư duy.

3.1. Áp Dụng Phương Pháp Dạy Học Tích Cực

Phương pháp dạy học tích cực như dạy học theo dự án hay hợp đồng có thể tạo ra sự hứng thú cho học sinh. Những phương pháp này khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập một cách chủ động.

3.2. Sử Dụng Tài Liệu Địa Phương

Việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương phong phú và đa dạng sẽ giúp học sinh có cái nhìn sâu sắc hơn về quê hương. Các tài liệu này cần được biên soạn và cập nhật thường xuyên để phù hợp với chương trình học.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới đã mang lại những kết quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương. Các trường THPT tại Phú Thọ đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện chất lượng giảng dạy.

4.1. Kết Quả Thực Nghiệm Sư Phạm

Kết quả thực nghiệm cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong việc tiếp thu kiến thức lịch sử địa phương. Nhiều học sinh đã thể hiện sự hứng thú và chủ động hơn trong việc tìm hiểu về quê hương.

4.2. Phản Hồi Từ Giáo Viên Và Học Sinh

Phản hồi từ giáo viên và học sinh cho thấy sự thay đổi tích cực trong phương pháp dạy học. Giáo viên nhận thấy học sinh tham gia tích cực hơn, trong khi học sinh cảm thấy môn học trở nên thú vị và bổ ích.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Dạy Học Lịch Sử Địa Phương

Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Tương lai của môn học này phụ thuộc vào sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy và sự quan tâm từ các cấp quản lý giáo dục.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp dạy học mới, đồng thời tăng cường sự hợp tác giữa nhà trường và cộng đồng để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương.

5.2. Vai Trò Của Công Nghệ Trong Dạy Học

Công nghệ thông tin có thể đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học. Việc sử dụng các công cụ công nghệ sẽ giúp giáo viên và học sinh tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Đề tài “Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ” do nghiên cứu sinh Trần Vân Anh thực hiện tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội (năm 2014), thuộc chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Lịch sử (mã số 62.11), dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Nguyễn Thị Côi và PGS.TS. Nguyễn Hữu Chí.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong hệ thống giáo dục phổ thông, môn Lịch sử giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục thế giới quan, nhân sinh quan và lý tưởng sống cho học sinh. Bên cạnh lịch sử thế giới và lịch sử dân tộc (LSDT), lịch sử địa phương (LSĐP) có vị trí quan trọng trong việc cụ thể hóa, làm sinh động quá trình nhận thức lịch sử của học sinh, hiện thực hóa nguyên lý “học đi đôi với hành”, “nhà trường gắn liền với xã hội”.

Tuy nhiên, tại các trường Trung học phổ thông (THPT) tỉnh Phú Thọ, việc dạy học LSĐP tồn tại nhiều bất cập: một số nơi xem nhẹ, biến giờ LSĐP thành giờ ôn tập hoặc kiểm tra; nội dung dạy học còn dàn trải hoặc nghèo nàn; phương pháp tổ chức giảng dạy chủ yếu truyền thụ một chiều, ít gắn kết với di sản và thực tiễn địa phương. Đáng chú ý, tỉnh Phú Thọ chưa có một bộ tài liệu dạy học LSĐP hoàn chỉnh được biên soạn đồng bộ cho cấp THPT. Khoảng trống này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu có hệ thống cả về lý luận và thực tiễn nhằm biên soạn nội dung, lựa chọn hình thức và phương pháp dạy học phù hợp để nâng cao chất lượng dạy học bộ môn.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án gồm:

1. Nâng cao chất lượng dạy học LSĐP, góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn Lịch sử ở trường THPT tỉnh Phú Thọ trên cơ sở biên soạn các bài học LSĐP, xác định hình thức tổ chức và lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp.
2. Nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực nghiên cứu của tác giả luận án.

Để hoàn thành mục đích trên, luận án xác định 5 nhiệm vụ cụ thể:

• Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu lý luận về tâm lý học, giáo dục học, các tài liệu về giáo dục lịch sử và dạy học LSĐP.
• Nhiệm vụ 2: Tiến hành điều tra, khảo sát thực tiễn dạy học LSĐP ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ.
• Nhiệm vụ 3: Khai thác lịch sử địa phương tỉnh Phú Thọ trong mối tương quan với khóa trình lịch sử Việt Nam ở cấp THPT (chương trình chuẩn) để biên soạn một số bài học LSĐP cụ thể.
• Nhiệm vụ 4: Đề xuất nội dung, hình thức tổ chức và phương pháp dạy học LSĐP ở trường THPT tỉnh Phú Thọ theo hướng nâng cao chất lượng.
• Nhiệm vụ 5: Thực nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất.

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

• Đối tượng nghiên cứu: Quá trình dạy học LSĐP ở trường THPT tỉnh Phú Thọ.
• Phạm vi nghiên cứu: Luận án tập trung vào nội dung dạy học LSĐP trong chương trình Lịch sử trường THPT tỉnh Phú Thọ; địa bàn điều tra khảo sát và thực nghiệm sư phạm được tiến hành tại một số trường THPT đại diện cho các vùng kinh tế - xã hội khác nhau (thành phố, nông thôn, miền núi) trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
• Giả thuyết khoa học: Trong bối cảnh hiện nay, nếu vận dụng các biện pháp sư phạm theo những yêu cầu và định hướng do luận án đề xuất thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học LSĐP ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Nghiên cứu quốc tế về dạy học lịch sử địa phương

Tác giả đã điểm lại các công trình nghiên cứu về giáo dục LSĐP tại nhiều quốc gia:

• Tại Nga: Truyền thống nghiên cứu và giảng dạy LSĐP hình thành từ năm 1918 và chính thức đưa môn Địa phương học vào trường học từ năm học 1920–1921. Các công trình tiêu biểu gồm “Lịch sử địa phương” do G.N. Matixin chủ biên (1980), “Phương pháp công tác lịch sử địa phương” do N. Bôrixôp chủ biên (1982), giáo trình “Phương pháp giảng dạy Lịch sử ở trường phổ thông” (2000) cùng các mô hình liên kết với bảo tàng địa phương tại Luga (Leningrad), Tosno, Slantsy.
• Tại khu vực Trung và Đông Âu: Nghị viện Châu Âu thông qua “Khuyến nghị số 1283” (1996) về việc giảng dạy LSĐP; Dự án “Kết nối trung tâm châu Âu thông qua dạy học lịch sử địa phương” (2009–2010) với sự tham gia của các nhà giáo dục từ Ba Lan, Đức, Cộng hòa Séc, Slovakia, Hungary, Ukraina.
• Tại Anh: Hoạt động của Hiệp hội LSĐP nước Anh (BALH - thành lập năm 1982) và công trình “Dạy học lịch sử địa phương” của W. Stephen xác định vị trí của LSĐP trong mối liên hệ minh họa cho LSDT.
• Tại Mỹ và Canada: Quy định trong Chuẩn quốc gia môn Lịch sử; nghiên cứu của Robert L. qua cuốn “Sơ giản: Dạy học lịch sử địa phương ở lớp 6-12” nhấn mạnh việc học qua dự án, khảo sát di tích, bản đồ, bảo tàng; mạng lưới The History Education Network tại Canada.
• Tại Nhật Bản, Trung Quốc, Singapore: Cuốn sách của Giáo sư Kimata Kiyohiro (2007) về “Giáo dục hương thổ ở trường tiểu học Shima, tỉnh Shiga” (Nhật Bản); quy định 1 tiết thực tế/tháng và ngân hàng đề thi LSĐP cấp tỉnh tại Trung Quốc; chương trình giáo dục di sản từ bậc tiểu học tại Singapore.

Nghiên cứu trong nước và các công trình liên quan đến Phú Thọ

• Trước năm 1945: Các công trình địa chí như Phủ biên tạp lục (Lê Quý Đôn), Đại Nam nhất thống chí (Quốc sử quán triều Nguyễn), Bắc thành địa dư chí (Bùi Dương Lịch), Gia Định thành thông chí (Trịnh Hoài Đức).
• Hệ thống giáo trình phương pháp dạy học: Công trình của Lê Khắc Nhãn, Hoàng Triều, Hoàng Trọng Hanh (1961); Phan Ngọc Liên, Trần Văn Trị, Nguyễn Phan Quang (1968, 1980, 1992, 2000); Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi (2009); Trương Hữu Quýnh và cộng sự (1989); Nguyễn Cảnh Minh, Đỗ Hồng Thái, Hoàng Thanh Hải (2007, 2008); Đỗ Hồng Thái (2010); Nguyễn Thị Côi, Vũ Ngọc Anh (2012).
• Hội thảo khoa học chuyên đề: Hội thảo ĐH Vinh (2002, 2013); Hội nghị tập huấn của Bộ GD&ĐT (2008) với các báo cáo của Phan Ngọc Liên, Nguyễn Hữu Chí, Hoàng Thanh Hải, Đỗ Hồng Thái; Hội thảo giáo dục di sản (2012, 2013).
• Luận văn, luận án: Các công trình nghiên cứu thực nghiệm tại Nghĩa Bình (Trần Quốc Tuấn, 1986), Hà Tuyên (Đỗ Hồng Thái, 1986), Hòa Bình (Hoàng Minh Hảo, 1989), Bình Định (Đặng Công Lộng, 1996), Hà Giang (Nguyễn Minh Nguyệt, 2004), Bắc Giang (Ngọ Văn Giáp, 2005), Ninh Bình (Vũ Đặng Hà Bình, 2009), Nam Định (Lê Thị Vân Anh, 2010), Hưng Yên (Lê Thị Hài, 2010).
• Nguồn tư liệu về lịch sử - văn hóa Phú Thọ: Tổng tập văn nghệ dân gian đất Tổ (5 tập, 2002–2004); Lịch sử kháng chiến chống Pháp của quân và dân Phú Thọ (1945–1954); Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Phú Thọ (1954–1975); Lịch sử Đảng bộ tỉnh Phú Thọ (2002); nghiên cứu của Trần Ngọc Duệ (2008 - ở cấp THCS); kỷ yếu Hội thảo “Giáo dục di sản văn hóa trong trường phổ thông tỉnh Phú Thọ” (2012).

Khoảng trống luận án giải quyết

Phần lớn các nghiên cứu trước đây tại Phú Thọ chỉ dừng lại ở việc tập hợp tư liệu lịch sử hoặc phục vụ cấp THCS (như tài liệu của Trần Ngọc Duệ). Luận án của Trần Vân Anh là công trình chuyên biệt đầu tiên tập trung giải quyết đồng bộ từ khâu xây dựng khung nội dung, biên soạn bài học đến đề xuất các biện pháp sư phạm và tổ chức thực nghiệm đánh giá chất lượng dạy học LSĐP cấp THPT trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và khung khái niệm

Luận án được xây dựng dựa trên thế giới quan của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các nghị quyết của Đảng (Đại hội VIII, IX, XI) và quy định của Luật Giáo dục (2009) về mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện.

Hệ thống khái niệm công cụ được xác lập gồm:

• Địa phương: Là vùng đất, khu vực nhất định có ranh giới hành chính dưới cấp trung ương (tỉnh, huyện, thị xã, làng, xã, thôn, bản).
• Lịch sử địa phương trong nhà trường: Được nhìn nhận theo hai cấp độ: nghĩa rộng (cấp tỉnh, dùng chung) và nghĩa hẹp (huyện, xã, trường học, cơ quan, di tích cụ thể); thể hiện qua hai hình thức: thông sử địa phương và các chủ đề/chuyên đề lịch sử.
• Chất lượng dạy học LSĐP: Kết quả giảng dạy và học tập xét trên cả phương diện định tính (thái độ, hứng thú, ý thức trách nhiệm) và định lượng (điểm số, kỹ năng thực hành) đối chiếu với mục tiêu về kiến thức, kỹ năng và thái độ của môn học.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích, tổng hợp văn kiện, giáo trình giáo dục học, tâm lý học, chương trình sách giáo khoa Lịch sử THPT và các tư liệu lịch sử tỉnh Phú Thọ.
2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra bằng bảng hỏi (phiếu khảo sát), phỏng vấn sâu cán bộ quản lý, giáo viên (GV) và học sinh (HS), quan sát sư phạm (dự giờ).
3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm từng phần và thực nghiệm toàn phần các bài học LSĐP tại các trường THPT trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, so sánh lớp thực nghiệm (TN) và lớp đối chứng (ĐC).
4. Phương pháp toán học thống kê: Xử lý dữ liệu định lượng, tính toán điểm trung bình cộng, phân phối tần số điểm số, kiểm định tham số thống kê qua giá trị $t$ của Student so với $t_\alpha$ để khẳng định độ tin cậy và sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nhóm thực nghiệm và đối chứng.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Tổng quan

Chương 1 hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về dạy học LSĐP. Tác giả chỉ ra 5 kết luận lớn:

1. Dạy học LSĐP được các nền giáo dục quốc tế quan tâm sâu sắc nhằm phát triển kỹ năng thực hành và gắn kết cộng đồng.
2. Giáo viên đóng vai trò chủ động trong việc thu thập tư liệu, biên soạn và triển khai bài học.
3. Thời lượng dành cho giáo dục địa phương ở nhiều nước chiếm tỷ lượng tương đối cao.
4. Xu hướng áp dụng các hình thức dạy học trải nghiệm, tích hợp, dạy học dự án và sử dụng công nghệ ngày càng phổ biến.
5. Luận án xác định 3 nhiệm vụ kế thừa và giải quyết tiếp theo: khảo sát thực trạng cụ thể tại Phú Thọ, biên soạn hệ thống bài học chuẩn cho cấp THPT tỉnh Phú Thọ và thiết kế các biện pháp dạy học hiện đại gắn liền với di sản văn hóa địa phương.

Chương 2. Vấn đề nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT. Lý luận và thực tiễn

Chương này làm rõ cơ sở lý luận về mục tiêu dạy học môn Lịch sử ở trường THPT trên 3 phương diện: kiến thức (hệ thống hóa quá trình phát triển địa phương từ nguồn gốc đến hiện tại), kỹ năng (sưu tầm tư liệu, quan sát hiện vật, làm việc nhóm, điền dã) và thái độ (lòng tự hào, trách nhiệm bảo vệ di sản văn hóa).

Cơ sở thực tiễn được luận án làm sáng tỏ qua các số liệu khảo sát thực trạng tại các trường THPT tỉnh Phú Thọ thông qua 8 bảng số liệu:

Bảng số liệu trong luận án	Nội dung khảo sát thực trạng tại trường THPT tỉnh Phú Thọ
Bảng 1	Kết quả khảo sát nhận thức của GV về tầm quan trọng của dạy học LSĐP
Bảng 2	Thống kê nguồn tài liệu GV sử dụng để biên soạn tài liệu dạy học LSĐP tỉnh Phú Thọ
Bảng 3	Thống kê nội dung kiến thức trong bài học LSĐP tỉnh Phú Thọ
Bảng 4	Thống kê kết quả về mức độ tổ chức ngoại khóa LSĐP
Bảng 5	Kết quả khảo sát việc áp dụng phương pháp dạy học hiện đại vào dạy học LSĐP của GV
Bảng 6	Khảo sát những khó khăn trong quá trình dạy học lịch sử địa phương
Bảng 7	Khảo sát nhận thức của HS về tầm quan trọng của việc dạy học LSĐP
Bảng 8	Thống kê kết quả khảo sát nhận thức của HS về lịch sử tỉnh Phú Thọ

Kết quả khảo sát phản ánh thực trạng: Đa số GV và HS nhận thức được tầm quan trọng của môn học nhưng việc triển khai gặp khó khăn do thiếu tài liệu chuẩn, nguồn tài liệu tản mạn, phương pháp giảng dạy chưa đa dạng, các hoạt động ngoại khóa và thực địa tại bảo tàng, di tích chưa được tổ chức thường xuyên.

Chương 3. Biên soạn nội dung và lựa chọn hình thức tổ chức dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ

Trên cơ sở phân tích chương trình Lịch sử dân tộc cấp THPT, tác giả xây dựng nguyên tắc và hệ thống hóa nội dung LSĐP Phú Thọ qua các bảng:

• Bảng 9: Hệ thống nội dung LSĐP Phú Thọ tương ứng với LSDT.
• Bảng 10: Hệ thống nội dung LSĐP tỉnh Phú Thọ ở cấp THCS và THPT (nhằm tránh trùng lặp nội dung giữa hai cấp học).

Về hình thức tổ chức, luận án phân chia thành hai nhánh chính:

1. Dạy học nội khóa: Tổ chức trên lớp và học tập thực địa tại các thiết chế văn hóa. Luận án ghi nhận các hình thức tổ chức cụ thể như giờ học tại Bảo tàng Hùng Vương của HS Trường THPT Vũ Thê Lang (Hình 3.1) và giờ học tại di tích Cột cờ thành Hưng Hóa của HS Trường THPT Hưng Hóa (Hình 3.2).
2. Hoạt động ngoại khóa: Tổ chức chuẩn bị ngoại khóa chuyên đề LSĐP (Hình 3.3), tham quan, chăm sóc di tích lịch sử và giao lưu với nhân chứng lịch sử.

Chương 4. Vận dụng một số phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ. Thực nghiệm sư phạm

Luận án xác lập 4 yêu cầu khi lựa chọn phương pháp: (1) Đáp ứng mục tiêu dạy học LSĐP; (2) Đảm bảo tính vừa sức; (3) Phát huy tính tích cực, tư duy độc lập sáng tạo của HS; (4) Linh hoạt, phù hợp với điều kiện đặc thù địa phương.

Ba phương pháp dạy học trọng tâm được đề xuất và thực nghiệm gồm:

• Dạy học theo dự án (DHDA): HS tự đề xuất tiểu chủ đề, thu thập tư liệu, lập kế hoạch và báo cáo sản phẩm dự án (như hoạt động của nhóm HS Trường THPT Việt Trì - Hình 4.2; Bảng 11 tổng hợp kết quả TNSP).
• Dạy học theo hợp đồng (DHHĐ): Phân công nhiệm vụ học tập theo hợp đồng cam kết, tạo điều kiện cho HS tự chủ tốc độ học tập (HS Trường THPT Việt Trì báo cáo sản phẩm - Hình 4.3; Bảng 12 thống kê kết quả TNSP).
• Sử dụng di sản văn hóa trong dạy học: Sử dụng phim tài liệu về Đền Hùng tại Trường THPT Minh Đài (Hình 4.4); trải nghiệm di sản Hát Xoan tại Trường THPT Nguyễn Tất Thành (Hình 4.5); dâng hương, làm lễ tại ban thờ nghĩa binh thành Hưng Hóa của HS Trường THPT Hưng Hóa (Hình 4.6; Bảng 13 tổng hợp kết quả).

Kết quả Thực nghiệm sư phạm toàn phần

Thực nghiệm toàn phần được tiến hành với 2 bài học cụ thể:

1. Bài 1: “Phú Thọ - miền đất của di sản văn hóa”
2. Bài 2: “Truyền thống yêu quê hương, đất nước, đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân Phú Thọ”

Dữ liệu thực nghiệm được đo lường và xử lý toán học thống kê:

• Bảng 14, 15: Thống kê điểm số kết quả TNSP toàn phần cho 2 bài học.
• Bảng 16, 17: Thống kê tần số lần điểm và trung bình cộng của các nhóm lớp TN và ĐC.
• Bảng 18, 19: Giá trị kiểm định $t$ và $t_\alpha$ của lớp TN và ĐC.
• Hình 4.7, 4.8: Biểu đồ tần số lần điểm tại các giá trị điểm số giữa nhóm TN và ĐC.

Kết quả kiểm định thống kê cho thấy điểm trung bình cộng của các lớp thực nghiệm cao hơn các lớp đối chứng, giá trị kiểm định $t$ đều thỏa mãn điều kiện $t > t_\alpha$ ở mức ý nghĩa quy định, khẳng định các biện pháp sư phạm đề xuất mang lại hiệu quả thực tế và có độ tin cậy khoa học.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Làm sáng tỏ và hệ thống hóa lý luận về dạy học LSĐP trong chương trình THPT, xác định rõ cấu trúc mục tiêu (kiến thức, kỹ năng, thái độ) và các tiêu chí đánh giá chất lượng dạy học LSĐP.
• Xác định nguyên tắc xử lý mối quan hệ biện chứng giữa Lịch sử dân tộc và Lịch sử địa phương; giải quyết bài toán kế thừa và phát triển nội dung LSĐP giữa cấp THCS và cấp THPT.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng dạy học LSĐP tại các trường THPT tỉnh Phú Thọ thông qua dữ liệu điều tra từ GV và HS.
• Trực tiếp biên soạn hệ thống nội dung bài học LSĐP tỉnh Phú Thọ cho cấp THPT theo cấu trúc chủ đề tích hợp.
• Xây dựng quy trình vận dụng cụ thể các phương pháp dạy học hiện đại: Dạy học dự án, Dạy học hợp đồng và Sử dụng di sản văn hóa (Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Hát Xoan, di tích lịch sử địa phương) vào thực tiễn giảng dạy.
• Cung cấp kết quả thực nghiệm sư phạm với các dữ liệu toán học thống kê chứng minh tính khả thi của các biện pháp đề xuất.

Kiến nghị, giải pháp đề xuất

• Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ: Cần thẩm định, ban hành tài liệu dạy học LSĐP dùng chung cho cấp THPT; chỉ đạo tổ chức kiểm tra, đánh giá kiến thức LSĐP trong các kỳ thi; định kỳ tổ chức tập huấn chuyên môn cho giáo viên.
• Đối với các trường THPT: Tạo điều kiện về thời gian, kinh phí và phương tiện để giáo viên, học sinh tổ chức các hoạt động học tập thực địa tại bảo tàng, di tích lịch sử trên địa bàn.
• Đối với giáo viên Lịch sử: Chủ động nâng cao năng lực nghiên cứu, tích cực đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác nguồn di sản văn hóa địa phương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Phạm vi khảo sát thực trạng và thực nghiệm sư phạm của luận án mới chỉ tập trung trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, chưa mở rộng so sánh liên vùng với các tỉnh có đặc điểm tương đồng ở vùng Trung du và Miền núi phía Bắc.
• Thời lượng dành cho phân môn LSĐP trong khung phân phối chương trình giáo dục phổ thông hiện hành còn hạn chế, ảnh hưởng nhất định đến mức độ triển khai thường xuyên các dự án học tập kéo dài ngày.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Tiếp tục hoàn thiện và cập nhật nguồn tư liệu lịch sử - văn hóa địa phương khi có các phát hiện khảo cổ học hoặc tư liệu mới được công bố.
• Nghiên cứu mở rộng mô hình dạy học tích hợp di sản văn hóa địa phương sang các môn học khác trong nhóm Khoa học Xã hội hoặc mở rộng nghiên cứu sang bậc Trung học cơ sở và các trường phổ thông dân tộc nội trú.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo hữu ích cho nhiều đối tượng trong nghiên cứu và hoạt động thực tiễn:

• Giáo viên Lịch sử trường THPT: Tham khảo trực tiếp nội dung các bài học LSĐP tỉnh Phú Thọ đã được tác giả biên soạn, các giáo án thực nghiệm, quy trình tổ chức dạy học theo dự án, dạy học hợp đồng và phương pháp khai thác di sản văn hóa.
• Nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên sư phạm: Sử dụng làm tài liệu tham khảo về phương pháp luận nghiên cứu bộ môn, cách thiết kế công cụ điều tra thực trạng và quy trình xử lý số liệu thực nghiệm sư phạm bằng toán học thống kê.
• Cán bộ quản lý giáo dục (Sở GD&ĐT, Ban Giám hiệu các trường THPT): Tham khảo làm căn cứ hoạch định kế hoạch chỉ đạo chuyên môn, biên soạn tài liệu giáo dục địa phương và xây dựng quy chế phối hợp giữa nhà trường với các bảo tàng, ban quản lý di tích lịch sử trên địa bàn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án phân định phạm vi khái niệm lịch sử địa phương theo các cấp độ nào?

Luận án tiếp cận LSĐP theo hai cấp độ:

• Nghĩa rộng: Đặt trong mối quan hệ giữa trung ương và địa phương, LSĐP là lịch sử của đơn vị hành chính cấp tỉnh (áp dụng để biên soạn tài liệu chung cho cấp THPT toàn tỉnh).
• Nghĩa hẹp: Đặt trong quan hệ nội bộ địa phương, LSĐP là lịch sử của huyện, thị xã, xã, phường, thôn, bản, lịch sử của các trường học, xí nghiệp, di tích lịch sử cụ thể trên địa bàn.

2. Thực trạng dạy học lịch sử địa phương tại các trường THPT tỉnh Phú Thọ trước khi luận án triển khai nghiên cứu có những hạn chế gì?

Thực trạng khảo sát qua 8 bảng số liệu cho thấy: việc dạy học LSĐP chưa được quan tâm đúng mức; nhiều tiết học bị chuyển thành giờ ôn tập hoặc kiểm tra; thiếu tài liệu dạy học chuẩn được biên soạn đồng bộ cho cấp THPT; phương pháp giảng dạy chủ yếu là thuyết trình một chiều, ít áp dụng phương pháp dạy học hiện đại; hoạt động ngoại khóa và tham quan di tích, bảo tàng còn ít được tổ chức.

3. Những phương pháp dạy học cụ thể nào được luận án lựa chọn và thực nghiệm để nâng cao chất lượng bài học?

Luận án tập trung vận dụng và thực nghiệm 3 phương pháp/hình thức sư phạm:

• Dạy học theo dự án (DHDA)
• Dạy học theo hợp đồng (DHHĐ)
• Sử dụng di sản văn hóa trong dạy học (khai thác Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Hát Xoan, Bảo tàng Hùng Vương và di tích thành Hưng Hóa).

4. Quá trình thực nghiệm sư phạm toàn phần được tiến hành tại những trường THPT nào và qua các bài học nào?

Thực nghiệm sư phạm toàn phần được tiến hành qua 2 bài học:

1. “Phú Thọ - miền đất của di sản văn hóa”
2. “Truyền thống yêu quê hương, đất nước, đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân Phú Thọ” Địa bàn thực nghiệm tại một số trường THPT đại diện các vùng trong tỉnh Phú Thọ: THPT Việt Trì, THPT Vũ Thê Lang, THPT Hưng Hóa, THPT Minh Đài, THPT Nguyễn Tất Thành.

---

Kết luận

Luận án “Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT tỉnh Phú Thọ” của tác giả Trần Vân Anh đã giải quyết một cách có hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn về dạy học lịch sử địa phương. Tác giả đã tiến hành khảo sát thực trạng toàn diện, phân định nội dung và trực tiếp biên soạn các bài học LSĐP tỉnh Phú Thọ phù hợp với chương trình chuẩn cấp THPT. Luận án đã đề xuất và kiểm chứng thành công các phương pháp dạy học tích cực gồm dạy học dự án, dạy học hợp đồng và khai thác di sản văn hóa qua thực nghiệm sư phạm nghiêm túc. Kết quả nghiên cứu là tài liệu khoa học hữu ích, đóng góp thiết thực cho công tác đổi mới phương pháp dạy học lịch sử địa phương tại tỉnh Phú Thọ và các địa phương có điều kiện tương đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN Lịch sử địa phương là một phần của bộ môn Lịch sử ở trường phổ thông. Để có cái nhìn tổng thể về vấn đề nâng cao chất lượng dạy học LSĐP với tư cách là một bộ phận của bộ môn Lịch sử ở trường phổ thông, chúng tôi xin điểm một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài và Việt Nam về dạy học LSĐP hoặc có liên quan đến dạy học LSĐP, đồng thời tìm hiểu những công trình nghiên cứu phục vụ công tác dạy học LSĐP ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ, qua đó, rút ra những điểm luận án có thể kế thừa và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu.1 Tình hình nghiên cứu vấn đề dạy học lịch sử địa phương ở một số nước trên thế giới Ở nhiều nước, nhất là các nước có nền giáo dục phát triển, công tác nghiên cứu về địa phương rất được chú trọng. Ở nước Nga, việc giáo dục LSĐP được tiến hành từ rất sớm. Từ năm 1918, nước Nga Xô Viết đã đưa dạy học LSĐP vào giờ nội khóa ở trường phổ thông và từ năm học 1920-1921, môn Địa phương học được đưa vào trong chương trình dạy học ở nhà trường và sau đó thành tài liệu bắt buộc ở trường trung học.

Dưới thời Xô Viết, công tác nghiên cứu và giảng dạy lịch sử địa phương được coi trọng. Năm 1930, môn Địa phương học được đưa vào giảng dạy ở các trường Đại học Sư phạm. Sau đó, nhiều tổ chức, cơ quan quản lí, nghiên cứu, phổ biến LSĐP lần lượt ra đời, như “Hội bảo tàng địa phương”, “Hội bảo vệ các di tích lịch sử và văn hóa”. [128;17] Vào những năm 80 của thế kỷ XX, có các công trình: “Lịch sử địa phương ” do G.N Matixin chủ biên ( 1980),“ Phương pháp công tác lịch sử địa phương ” do N.

Bôrixôp chủ biên (1982)…Trong các công trình nghiên này, các tác giả đã chỉ rõ tầm quan trọng của việc nghiên cứu, biên soạn và dạy học lịch sử địa phương, trong đó đặc biệt nhấn mạnh “phải làm cho học sinh hứng thú trong quá trình nhận thức lịch sử địa phương mình”. Kế thừa và phát huy các thành quả của giáo dục Xô Viết, năm 2000, giáo trình “Phương pháp giảng dạy Lịch sử ở trường phổ thông” cũng đề cập tới hình thức tổ chức tham quan lịch sử ở trường phổ thông.[153] 8 Những hoạt động giáo dục truyền thống với các hình thức dạy học đa dạng được phản ánh trên nhiều tài liệu, các trang mạng Internet. Các trường phổ thông thường quan tâm tới hoạt động ngoại khóa lịch sử địa phương, cụ thể: Các trường học đóng trên địa bàn phát xít Đức đã từng chiếm đóng trước đây như Novgorod và Puskov thường tổ chức cho học sinh tham quan rừng địa phương, cho học sinh nghe những câu chuyện từ các cựu binh chiến tranh.[163] Nhiều bảo tàng lịch sử và truyền thống địa phương cũng được thành lập như bảo tàng Luga tại Leningrad (được thành lập từ năm 1976), bảo tàng Tosno, Slantsy [164]…Đây là nơi cung cấp những cái nhìn tổng quan về lịch sử, truyền thống văn hóa, là trung tâm văn hóa của mỗi vùng, địa phương. Như vậy, từ thời nước Nga Xô Viết cho tới ngày nay, giáo dục LSĐP rất được coi trọng trong giáo dục cộng đồng và giáo dục trường học.

Ở một số nước thuộc Đông Âu trước đây, công tác nghiên cứu và giảng dạy địa phương cũng được chú trọng. Tại Hungary, nhà trường kết hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức cho học sinh sưu tầm tài liệu, hiện vật, thành lập “làng bảo tàng”.[127;12] Năm 1996, nghị viện Châu Âu thông qua bản “Khuyến nghị số 1283, liên quan đến lịch sử và việc học tập lịch sử ở Châu Âu” trong đó có nêu: Lịch sử địa phương cũng như lịch sử dân tộc (nhưng không phải là lịch sử theo quan điểm dân tộc chủ nghĩa) phải được giảng dạy, cũng như lịch sử các tộc người thiểu số.[169] Năm 2009, dự án: "Kết nối trung tâm châu Âu thông qua dạy học lịch sử địa phương” - một cách tiếp cận mới trong giáo dục lịch sử, đã được thực hiện bởi các nhà giáo dục, các nhà khoa học tới từ Ba Lan, Đức, Cộng hòa Séc - Slovakia, Hungary và Ucraina. Dự án thực hiện trong thời gian từ tháng 9/2009 đến tháng 8 năm 2010. Mục tiêu của dự án nhằm phát triển các tài liệu giáo dục lịch sử về những chủ đề phổ biến trong lịch sử Trung Âu thông qua cách tiếp cận từ những tư liệu lịch sử địa phương như: lịch sử cuộc sống hàng ngày của người dân, lễ kỉ niệm, không gian công cộng và di tích…từ đó các nhà giáo dục chia sẻ kinh nghiệm và tìm tiếng nói chung trong việc lựa chọn tư liệu giảng dạy LSĐP trong nhà trường phổ thông.[167] 9 Ở nước Anh, công tác nghiên cứu và giảng dạy LSĐP được quan tâm, phát triển.

Năm 1908, Hội đồng giáo dục Anh đã kêu gọi các trường học nên chú ý tới “lịch sử của thị trấn và huyện trên địa bàn của trường học”. Năm 1952, Bộ giáo dục Anh đề nghị các trường học nên sử dụng những tư liệu địa phương để minh họa cho các chủ đề giáo dục quốc gia. Ngày 30/9/1982, Hiệp hội LSĐP nước Anh (BALH) được thành lập nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của giáo dục cộng đồng thông qua nghiên cứu LSĐP. Hiệp hội cũng tích cực vận động Hội đồng chương trình Quốc gia tăng số tiết giảng dạy LSĐP trong trường học, chuẩn bị các khóa học, ấn phẩm về LSĐP dành cho GV.

[157], [161], [165] Có nhiều tài liệu nghiên cứu về địa phương và giảng dạy LSĐP ở Anh, tiêu biểu như cuốn “Dạy học lịch sử địa phương” của tác giả W. Stephen trong “Dạy học lịch sử địa phương” đã khẳng định vai trò, vị thế của LSĐP trong nhà trường, đồng thời cũng xác định mối quan hệ của LSĐP với LSDT. Ông cho rằng LSĐP là sự minh họa cho LSDT. Xuất phát từ những vấn đề lí luận và thực tiễn, tác giả đã đề xuất những công việc cụ thể của giáo viên trong chuẩn bị bài học LSĐP, lựa chọn các nội dung cơ bản trong dạy học LSĐP như: sự định cư buổi sơ khai của lịch sử, địa danh và những di tích còn lại; về địa lý và thông tin liên lạc, giao thông vận tại của địa phương.

Cuốn sách được nhiều giáo viên lịch sử đề cập tới khi thảo luận trong diễn đàn dạy học LSĐP. Ở nước Anh, có nhiều website có liên quan tới việc biên soạn và giảng dạy LSĐP như: www.uk ( website của Đại học Leicester, một trung tâm nghiên cứu lịch sử địa phương ở Anh)…Các website và diễn đàn giảng dạy LSĐP được giáo viên lịch sử ở Anh tham gia, trao đổi nhiều kinh nghiệm về khai thác, chia sẻ tư liệu và biện pháp giảng dạy lịch sử địa phương ở các trường học tại nước Anh. Qua những công trình nghiên cứu và các chia sẻ trên diễn đàn dạy học LSĐP ở Anh, chúng ta nhận thấy ở việc dạy học LSĐP rất được coi trọng. Ngoài hình thức dạy học trên lớp, giáo viên lịch sử còn tổ chức học tập, nghiên cứu LSĐP tại các di 10 tích, bảo tàng, hướng dẫn HS trải nghiệm cuộc sống địa phương, tiếp xúc và phỏng vấn nhân chứng và người dân địa phương…[158], [159], [162] Ở Mĩ và Canada, việc dạy học về địa phương đặc biệt được chú trọng, học sinh ngay từ tiểu học đã được học về lịch sử và địa lí của bang, của tỉnh mình đang sống.

Trong chương trình giảng dạy của các cấp học phổ thông ở Mỹ và Canada, môn Lịch sử được đưa vào giảng dạy từ khá sớm, thậm chí từ các lớp học tiền phổ thông (các lớp mẫu giáo). Những yêu cầu đặt ra đối với mỗi cấp học được quy định rõ ràng trong Chuẩn quốc gia môn Lịch sử. Ngay từ các lớp mẫu giáo, những kiến thức lịch sử đã được lồng ghép trong các bài giảng của giáo viên theo phương pháp “chơi mà học”, “học mà chơi”. Theo đó, HS các lớp mẫu giáo được bước đầu làm quen với những kiến thức sơ đẳng về lịch sử và địa lý, về mối quan hệ giữa thế giới hôm nay với thế giới ngày xưa thông qua các câu chuyện lịch sử, các nhân vật lịch sử, địa danh lịch sử.

ở cộng đồng, địa phương mình đang sống. Đối với HS Tiểu học (Elementary School), yêu cầu đặt ra đối với bộ môn Lịch sử là cho HS bước đầu làm quen với những nhân vật lịch sử, những tấm gương yêu nước của lịch sử nước Mỹ và thế giới thông qua những câu chuyện lịch sử, truyền thuyết dân gian. Từ đó xây dựng cho HS niềm tin vào tính cách, bản lĩnh của những nhân vật lịch sử, của những con người có thật trong lịch sử, bước đầu hiểu được tác động và ảnh hưởng của họ đối với lịch sử phát triển của dân tộc, của bang và địa phương. Đồng thời, HS nhận biết và giải thích được những biểu tượng của lịch sử dân tộc, lịch sử của bang, của địa phương như quốc huy, cờ liên bang, cờ của bang, cờ của cộng đồng.[18;192,193] Trong số các tài liệu nghiên cứu về dạy học LSĐP ở Mĩ, có cuốn “Sơ giản: Dạy học lịch sử địa phương ở lớp 6-12” của Robert L.

Đây là công trình nghiên cứu thú vị về dạy học LSĐP trong các lớp 6-12. Tác giả bắt đầu từ tiền đề rằng "điều quan trọng là nắm bắt được trí tưởng tượng của học sinh trung học thông qua các bài học lịch sử theo phương pháp tích cực". Tác giả cho rằng, một trong những cách tốt nhất để thực hiện điều này là để học sinh nhìn vào lịch sử của cộng đồng họ, hoặc lân cận với họ. Tác giả chỉ ra, một nghiên cứu về LSĐP hé mở nhiều 11 về lịch sử nhà nước và dân tộc.

Một lợi thế của việc dạy học LSĐP là người dạy và người học có thể thực sự trải nghiệm - tham quan và khám phá những di tích lịch sử, tham gia thực hành các dự án. Cuốn sách giúp giáo viên khám phá các khả năng giáo dục LSĐP bằng cách khai thác vô số các nguồn tài nguyên từ hồ sơ học, hồ sơ điều tra dân số, những bức ảnh gia đình, các tòa nhà cũ và, tất nhiên, cả nghĩa trang. Tác giả chú trọng tới việc khai thác và sử dụng bản đồ địa phương như một nguồn tài liệu quan trọng.