Luận văn thạc sĩ ussh xây dựng mô hình liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp nhằm tăng cường hiệu quả sử dụng các phương tiện kỹ thuật phục vụ chẩn đoán và điều trị

Luận văn thạc sĩ ussh đề xuất mô hình liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả sử dụng kỹ thuật trong chẩn đoán và điều trị.

• Tác giả: Đặng Thị Hoàng Ánh
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Vũ Cao Đàm
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Quản Lý Khoa Học Và Công Nghệ
• Đề tài: Xây Dựng Mô Hình Liên Kết Giữa Bệnh Viện Và Doanh Nghiệp Nhằm Tăng Cường Hiệu Quả Sử Dụng Các Phương Tiện Kỹ Thuật Phục Vụ Chẩn Đoán Và Điều Trị (Nghiên Cứu Trường Hợp Tại Bệnh Viện Bệnh Nhiệt Đới Trung Ương)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH LIÊN KẾT GIỮA BỆNH VIỆN VÀ DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những khái niệm cơ bản có liên quan đến khoa học và công nghệ
• 1.2. Khái niệm khoa học
• 1.3. Khái niệm công nghệ
• 1.4. Kết quả nghiên cứu
• 1.5. Những khái niệm cơ bản có liên quan đến liên kết
• 1.6. Khái niệm liên kết
• 1.7. Khái niệm mô hình liên kết
• 1.8. Đặc điểm hoạt động KH&CN của ngành y tế
• 1.9. Các yếu tố tác động đến mối liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp
• 1.10. Chính sách của Nhà nước
• 1.11. Nhu cầu từ bệnh viện
• 1.12. Nhu cầu từ doanh nghiệp
• 1.13. Đặc điểm về liên kết hoạt động KH&CN của ngành y tế
• 1.14. Định hướng liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp
• 1.15. Chính sách thúc đẩy sự liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp
• 1.16. Rủi ro khi liên kết giữa bệnh viện và các doanh nghiệp
• 1.17. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG MỐI LIÊN KẾT GIỮA BỆNH VIỆN VÀ CÁC DOANH NGHIỆP
• 2.1. Hiện trạng mối liên kết giữa các doanh nghiệp trong ngành y tế
• 2.2. Đánh giá thực trạng liên kết giữa bệnh viện và các doanh nghiệp trong ngành y tế Việt Nam
• 2.3. Hiện trạng về hoạt động khoa học và công nghệ của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương
• 2.4. Giới thiệu chung về Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương
• 2.5. Thực trạng liên kết giữa Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương và các doanh nghiệp trong nghiên cứu khoa học
• 2.6. Nguyên nhân những hạn chế về hoạt động khoa học và công nghệ của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương
• 2.7. Những bất cập về chính sách
• 2.8. Những hạn chế về quản lý
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG MÔ HÌNH LIÊN KẾT GIỮA BỆNH VIỆN VÀ DOANH NGHIỆP TRÊN CƠ SỞ LÝ THUYẾT NHU CẦU KÉO NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG CÁC PHƯƠNG TIỆN KỸ THUẬT PHỤC VỤ CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH
• 3.1. Một số mô hình liên kết giữa Trường Đại học với doanh nghiệp trên thế giới và Việt Nam
• 3.2. Đề xuất giải pháp xây dựng mô hình mối liên kết giữa bệnh viện và các doanh nghiệp
• 3.3. Xây dựng mô hình Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng và triển khai
• 3.4. Đánh giá về mô hình TTNCƯD&TK trực thuộc bệnh viện
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LỜI CẢM ƠN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Liên Kết Giữa Bệnh Viện Và Doanh Nghiệp

Mô hình liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp đang trở thành một xu hướng quan trọng trong ngành y tế. Sự hợp tác này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị mà còn thúc đẩy sự phát triển của công nghệ y tế. Việc xây dựng mô hình này cần được thực hiện một cách bài bản và có chiến lược rõ ràng.

1.1. Khái Niệm Về Mô Hình Liên Kết

Mô hình liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp là sự hợp tác giữa hai bên nhằm tối ưu hóa việc sử dụng các phương tiện kỹ thuật trong chẩn đoán và điều trị. Mô hình này giúp tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ lẫn nhau, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

1.2. Lợi Ích Của Mô Hình Liên Kết

Mô hình liên kết mang lại nhiều lợi ích như tăng cường hiệu quả chẩn đoán bệnh, cải thiện quy trình điều trị và giảm thiểu chi phí cho bệnh nhân. Hơn nữa, sự hợp tác này còn giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh chóng với các công nghệ mới và nhu cầu thực tế từ bệnh viện.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Liên Kết Giữa Bệnh Viện Và Doanh Nghiệp

Mặc dù mô hình liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần được giải quyết. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của sự hợp tác và cần được nhận diện rõ ràng.

2.1. Thiếu Sự Quan Tâm Từ Doanh Nghiệp

Nhiều doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm đến việc hợp tác với bệnh viện, dẫn đến việc các kết quả nghiên cứu không được ứng dụng vào thực tiễn. Điều này cần được khắc phục thông qua việc nâng cao nhận thức và tạo động lực cho doanh nghiệp.

2.2. Rào Cản Về Chính Sách

Chính sách hiện hành chưa đủ mạnh để thúc đẩy sự liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp. Cần có những điều chỉnh và cải cách để tạo ra môi trường thuận lợi cho sự hợp tác này.

III. Phương Pháp Xây Dựng Mô Hình Liên Kết Hiệu Quả

Để xây dựng mô hình liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp và chiến lược cụ thể. Những phương pháp này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình hợp tác và nâng cao hiệu quả sử dụng các phương tiện kỹ thuật.

3.1. Tạo Dựng Mối Quan Hệ Đối Tác

Việc thiết lập mối quan hệ đối tác chặt chẽ giữa bệnh viện và doanh nghiệp là rất quan trọng. Cần có các buổi hội thảo, tọa đàm để hai bên có thể trao đổi thông tin và nhu cầu thực tế.

3.2. Đầu Tư Vào Nghiên Cứu Và Phát Triển

Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Doanh nghiệp cần hợp tác với bệnh viện để phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Mô Hình Liên Kết

Mô hình liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp đã được áp dụng thành công tại nhiều cơ sở y tế. Những ứng dụng này không chỉ nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị mà còn tạo ra giá trị cho cả hai bên.

4.1. Các Mô Hình Thành Công Trên Thế Giới

Nhiều quốc gia đã áp dụng mô hình liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp thành công, tạo ra những sản phẩm y tế chất lượng cao. Các mô hình này có thể được tham khảo và áp dụng tại Việt Nam.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Bệnh Viện Bệnh Nhiệt Đới Trung Ương

Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, mô hình liên kết đã giúp nâng cao hiệu quả sử dụng các phương tiện kỹ thuật, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ y tế cho bệnh nhân.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Mô Hình Liên Kết

Mô hình liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp có tiềm năng lớn trong việc nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị. Tuy nhiên, để mô hình này phát triển bền vững, cần có sự hỗ trợ từ chính sách và sự quan tâm từ cả hai bên.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục phát triển mô hình liên kết này để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngành y tế. Các chính sách cần được điều chỉnh để tạo điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Bên Liên Quan

Các bên liên quan cần có những hành động cụ thể để thúc đẩy mô hình liên kết, từ việc tăng cường hợp tác nghiên cứu đến việc chia sẻ thông tin và công nghệ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống y tế công lập chịu áp lực lớn về hiện đại hóa trang thiết bị, ngân sách nhà nước đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ. Tuy nhiên, phần lớn kết quả nghiên cứu y dược trong nước vẫn chưa thể thương mại hóa hoặc chuyển giao vào thực tiễn sản xuất kinh doanh, dẫn đến tình trạng các bệnh viện phụ thuộc gần như hoàn toàn vào máy móc và dược phẩm nhập khẩu với chi phí đắt đỏ. Vấn đề cốt lõi nảy sinh từ sự đứt gãy trong mối liên kết hợp tác giữa các bệnh viện và khối doanh nghiệp cung ứng.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng hợp tác nghiên cứu và triển khai (R&D), từ đó đề xuất mô hình liên kết tối ưu giữa bệnh viện và doanh nghiệp dựa trên cơ chế thị trường kéo. Nghiên cứu tập trung phân tích trường hợp điển hình tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong giai đoạn 4 năm từ 2014 đến 2017. Đơn vị khảo sát là bệnh viện chuyên khoa tuyến cuối với quy mô 850 giường bệnh và mạng lưới chỉ đạo tuyến bao phủ 44 tỉnh thành phố trên cả nước.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc kiến tạo giải pháp thúc đẩy trao đổi thông tin hai chiều giữa thầy thuốc thực hành lâm sàng và các nhà sản xuất kỹ thuật y tế. Việc hình thành mối liên kết hiệu quả không chỉ nâng cao năng lực tự chủ công nghệ mà còn trực tiếp cải thiện các chỉ số chất lượng điều trị, hỗ trợ rút ngắn thời gian nằm viện trung bình của bệnh nhân từ 11,5 ngày năm 2006 xuống còn 8,7 ngày năm 2017, đồng thời giảm tỷ lệ tử vong lâm sàng từ 1,1% năm 2007 xuống mức 0,16% năm 2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng kết hợp giữa 2 lý thuyết quản lý khoa học và công nghệ cốt lõi: Lý thuyết Khoa học đẩy (Science Push) và Lý thuyết Thị trường kéo (Market Pull). Trong khi mô hình khoa học đẩy truyền thống chỉ tập trung vào việc tạo ra phát minh từ phòng thí nghiệm mà bỏ qua nhu cầu thực tế, lý thuyết thị trường kéo xác định nhu cầu lâm sàng của bệnh nhân và mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp là động lực định hướng quá trình R&D.

Hệ thống khung lý thuyết của đề tài bao quát 4 khái niệm nền tảng chính:

1. Nghiên cứu và triển khai trong y tế: Bao gồm chuỗi 3 giai đoạn kế tiếp nhau từ chế tạo mẫu thử nghiệm (prototype), thử nghiệm công nghệ quy mô nhỏ (pilot), đến sản xuất loạt số 0 (serie 0) trước khi áp dụng trên người bệnh.
2. Thương mại hóa kết quả nghiên cứu: Quá trình chuyển hóa các giải pháp kỹ thuật, sáng chế và quy trình y học thành sản phẩm hàng hóa có khả năng sinh lời trên thị trường.
3. Mô hình liên kết kinh tế y tế: Phương thức hợp tác song phương hoặc đa phương dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và chia sẻ rủi ro giữa cơ sở điều trị và doanh nghiệp.
4. Phương tiện kỹ thuật chẩn đoán và điều trị: Tập hợp đồng bộ 4 thành phần công nghệ gồm thiết bị phần cứng, phần mềm thông tin, con người vận hành và quy trình tổ chức.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình (case study) kết hợp định tính và định lượng để đánh giá thực trạng. Cỡ mẫu nghiên cứu tài liệu bao gồm toàn bộ 42 đề tài nghiên cứu khoa học các cấp được nghiệm thu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong giai đoạn 2014-2017. Đối với dữ liệu định tính, tác giả thực hiện phương pháp phỏng vấn sâu bán cấu trúc với 15 chuyên gia gồm lãnh đạo bệnh viện, trưởng các khoa lâm sàng và cán bộ quản lý nghiên cứu.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm tiếp cận trực tiếp những đối tượng am hiểu sâu sắc về công tác điều trị và rào cản hành chính trong hoạt động nghiên cứu. Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ các báo cáo nghiệm thu đề tài hàng năm kết hợp hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như Thông tư liên tịch số 55/2015/TTLT-BTC-BKHCN và Thông tư số 28/2014/TT-BKHCN. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đảm bảo tính xác thực thực nghiệm, bóc tách chính xác các nút thắt cơ chế từ thực tế lâm sàng mà các phương pháp khảo sát diện rộng không thể phản ánh đầy đủ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả khảo sát hoạt động khoa học công nghệ giai đoạn 2014-2017 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương chỉ ra các phát hiện định lượng then chốt:

Thứ nhất, cơ cấu liên kết nghiên cứu có sự mất cân đối nghiêm trọng. Trong tổng số 42 đề tài khoa học được nghiệm thu (bình quân 10 đến 11 đề tài mỗi năm), có 21 đề tài liên kết với các công ty dược phẩm (chiếm tỷ lệ 50,0%) và 11 đề tài hợp tác với các tổ chức quốc tế (chiếm 26,2%). Tuy nhiên, tỷ lệ đề tài liên kết với các doanh nghiệp sản xuất trang thiết bị y tế đạt mức 0% trong suốt 4 năm liên tiếp.

Thứ hai, mức độ thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu đạt tỷ lệ 0%. Hầu hết các đề tài dừng lại ở việc công bố bài báo khoa học, hoàn thiện quy trình nội bộ hoặc nghiệm thu lưu kho. Không có bất kỳ sáng chế hay giải pháp hữu ích nào được chuyển giao bản quyền hoặc thương mại hóa ra thị trường rộng rãi.

Thứ ba, cơ cấu tổ chức quản lý khoa học còn mỏng và thiếu tính chuyên nghiệp. Đơn vị đầu mối quản lý nghiên cứu chỉ có 6 cán bộ, trong đó 100% nhân sự phải làm việc theo chế độ kiêm nhiệm vừa điều trị bệnh nhân vừa phụ trách thủ tục hành chính. Bệnh viện hoàn toàn thiếu vắng bộ phận chuyên trách về sở hữu trí tuệ, đàm phán hợp đồng và xúc tiến chuyển giao công nghệ.

Thứ tư, việc làm chủ công nghệ cao còn mang tính đơn lẻ. Bệnh viện đã tiếp nhận và triển khai thành công nhiều kỹ thuật tiên tiến như hệ thống oxy hóa qua màng ngoài cơ thể (ECMO), máy định danh tự động VITEC 2 Compact, kỹ thuật sinh học phân tử PCR và giải trình tự gen. Tuy nhiên, việc vận hành các phương tiện này phụ thuộc hoàn toàn vào sinh phẩm và linh kiện nhập ngoại, chưa thể nội địa hóa thông qua liên kết R&D với doanh nghiệp trong nước.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên phản ánh rõ thực trạng phát triển R&D y tế tại Việt Nam hiện nay chủ yếu vận hành theo quán tính của cơ chế khoa học đẩy. Nhà khoa học lựa chọn đề tài dựa trên năng lực cá nhân hoặc tiêu chí thi đua hàng năm thay vì xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường y tế. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch giữa tỷ lệ hợp tác ngành dược (50%) và ngành thiết bị (0%), cùng bảng ma trận phân tích rào cản cơ chế tài chính.

So sánh với các nghiên cứu của Viện Chiến lược và Chính sách Khoa học và Công nghệ, tỷ lệ thương mại hóa kết quả R&D công lập trên cả nước nhìn chung đều dưới mức 10%. Nguyên nhân sâu xa là các doanh nghiệp trong nước đa phần có quy mô vừa và nhỏ, e ngại rủi ro lâm sàng nên ưu tiên nhập khẩu sản phẩm hoàn chỉnh có sẵn từ nước ngoài. Thêm vào đó, các quy định cứng nhắc về định mức chi tài chính theo Thông tư liên tịch số 55/2015/TTLT-BTC-BKHCN không đủ bù đắp chi phí chất xám thực tế của các bác sĩ nghiên cứu. Nếu thiết lập được mô hình liên kết hiệu quả theo thị trường kéo, bệnh viện không chỉ duy trì được tỷ lệ tử vong thấp ở mức 0,16% mà còn tạo ra nguồn thu bền vững từ dịch vụ khoa học công nghệ để tái đầu tư cơ sở hạ tầng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy mô hình liên kết bệnh viện và doanh nghiệp:

1. Thành lập Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng và Triển khai trực thuộc bệnh viện: Xây dựng trung tâm vận hành theo cơ chế tự chủ tài chính một phần, hoàn thiện đề án trong khung thời gian 12 tháng do Ban Giám đốc Bệnh viện chủ trì. Mục tiêu tăng 40% số lượng hợp đồng R&D thương mại với doanh nghiệp sau 3 năm đi vào hoạt động, đóng vai trò đầu mối trung gian đàm phán và chuyển giao công nghệ.
2. Thiết lập cơ chế hợp đồng hợp tác chia sẻ rủi ro và lợi ích sở hữu trí tuệ: Ban hành quy chế mẫu về liên kết công - tư trong thử nghiệm lâm sàng và hoàn thiện công nghệ, đặt mục tiêu thu hút từ 3 đến 5 doanh nghiệp công nghệ y tế cùng góp vốn R&D trong giai đoạn 2019-2022 dưới sự phê duyệt của Bộ Y tế.
3. Đổi mới thể chế tài chính và cải cách thủ tục phê duyệt đề tài: Kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Bộ Tài chính điều chỉnh định mức khoán chi nghiên cứu, cắt giảm 50% thời gian xử lý hồ sơ hành chính nghiệm thu trong 6 tháng đầu năm 2019, cho phép bệnh viện trích lập quỹ phát triển khoa học từ nguồn thu dịch vụ khám chữa bệnh.
4. Chuyên nghiệp hóa và đào tạo nguồn nhân lực quản lý công nghệ: Tuyển dụng và bồi dưỡng ít nhất 2 chuyên viên chuyên trách về sở hữu trí tuệ, phân tích thị trường y tế và tiếp thị công nghệ trong vòng 18 tháng, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ kết quả nghiên cứu được bảo hộ và thương mại hóa lên 15% vào năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính trong hệ sinh thái y tế:

• Lãnh đạo và nhà quản lý các bệnh viện công lập: Tài liệu cung cấp cơ sở thực tiễn để xây dựng đề án thành lập các đơn vị chuyển giao công nghệ nội bộ, giúp tối ưu hóa hiệu suất sử dụng 850 giường bệnh và các trang thiết bị kỹ thuật cao sẵn có tại cơ sở.
• Doanh nghiệp sản xuất dược phẩm và thiết bị y tế: Nắm bắt phương thức tiếp cận hệ thống dữ liệu lâm sàng chuẩn mực, hiểu rõ nhu cầu thực tế của bác sĩ điều trị để cùng đầu tư R&D rút ngắn thời gian thương mại hóa sản phẩm.
• Cơ quan hoạch định chính sách thuộc Bộ Y tế và Bộ Khoa học và Công nghệ: Nguồn cứ liệu thực tế hỗ trợ quá trình sửa đổi, bổ sung các quy định về tự chủ tài chính khoa học công nghệ, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và cơ chế đối tác công - tư trong lĩnh vực y tế.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành Quản lý Khoa học và Công nghệ: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp tiếp cận lý thuyết thị trường kéo kết hợp nghiên cứu trường hợp điển hình trong quản trị y tế hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình thị trường kéo mang lại ưu thế gì vượt trội so với mô hình khoa học đẩy trong y tế? Mô hình thị trường kéo bắt đầu từ chính nhu cầu điều trị thực tế của bệnh nhân và bài toán kinh doanh của doanh nghiệp. Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu nguy cơ đề tài bị cất ngăn kéo sau nghiệm thu, đảm bảo 100% sản phẩm nghiên cứu tạo ra đều có địa chỉ ứng dụng rõ ràng, giúp rút ngắn thời gian điều trị trung bình xuống dưới 8,7 ngày.

2. Vì sao tỷ lệ liên kết nghiên cứu thiết bị y tế tại bệnh viện lại đạt 0% trong giai đoạn 2014-2017? Nguyên nhân chủ yếu do doanh nghiệp trang thiết bị trong nước có quy mô vốn nhỏ, thiếu nguồn lực cho hoạt động R&D dài hạn và rủi ro cao. Bên cạnh đó, bệnh viện chưa có cơ chế tiếp thị công nghệ và các quy định tài chính công hiện hành chưa cho phép định giá tài sản trí tuệ lâm sàng một cách linh hoạt.

3. Tình trạng 100% cán bộ làm việc kiêm nhiệm gây ra những rào cản gì cho công tác R&D? Cán bộ phụ trách nghiên cứu phải ưu tiên xử lý áp lực khám chữa bệnh hàng ngày tại các khoa phòng. Việc thiếu nhân sự chuyên trách về pháp lý và kinh tế khiến quy trình quản lý 42 đề tài bị kéo dài, cản trở việc xúc tiến tìm kiếm đối tác doanh nghiệp và đàm phán hợp đồng chuyển giao công nghệ.

4. Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng và Triển khai trực thuộc bệnh viện vận hành theo nguyên tắc nào? Trung tâm hoạt động như một đơn vị sự nghiệp tự chủ một phần, giữ vai trò cầu nối trung gian giữa 10 khoa lâm sàng và các đối tác bên ngoài. Đơn vị này chịu trách nhiệm tìm kiếm đơn đặt hàng, quản lý thử nghiệm lâm sàng, định giá sáng chế và phân chia lợi nhuận theo hợp đồng kinh tế minh bạch.

5. Luận văn đã dựa trên những văn bản pháp lý nền tảng nào khi đánh giá cơ chế liên kết? Nghiên cứu căn cứ vào Quyết định số 122/QĐ-TTg về chiến lược bảo vệ sức khỏe nhân dân, Thông tư liên tịch số 55/2015/TTLT-BTC-BKHCN hướng dẫn định mức xây dựng dự toán ngân sách khoa học, và Thông tư số 28/2014/TT-BKHCN quy định về quản lý đề tài nghiên cứu khoa học cấp quốc gia.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện khung lý luận về mô hình liên kết bệnh viện và doanh nghiệp dựa trên nguyên lý thị trường kéo trong quản lý khoa học công nghệ.
• Đánh giá thực trạng 42 đề tài tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương chỉ ra tỷ lệ thương mại hóa 0% và sự thiếu vắng hoàn toàn các hợp đồng R&D thiết bị y tế.
• Đóng góp trọng tâm là đề xuất mô hình Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng và Triển khai trực thuộc bệnh viện nhằm vận hành cơ chế chuyển giao công nghệ tự chủ.
• Lộ trình thực thi giải pháp được phân kỳ chi tiết từ giai đoạn chuẩn bị thể chế 12 tháng đến mục tiêu đạt tỷ lệ 15% sáng chế được thương mại hóa vào năm 2025.
• Các đơn vị y tế công lập cần chủ động áp dụng mô hình liên kết để khai thác tối đa nguồn lực xã hội hóa, nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị phục vụ sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH LIÊN KẾT GIỮA BỆNH VIỆN VÀ DOANH NGHIỆP Sự thành công trong phát triển khoa học và công nghệ (KH&CN) nói chung và chuyển giao tri thức và thương mại hóa kết quả nghiên cứu công nói riêng đã, đang và sẽ còn có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia. Thực tế đã cho thấy từ nhiều thập kỷ qua, đặc biệt là những thập kỷ gần đây, việc sáng tạo, chuyển giao tri thức và thương mại hóa kết quả nghiên cứu KH&CN từ các trường đại học và các tổ chức nghiên cứu công đến doanh nghiệp đã góp phần tạo nên sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế - xã hội của các quốc gia như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước EU. Các trường đại học và các tổ chức nghiên cứu công là nguồn chính để tạo ra tri thức và các sáng chế có thể thương mại hóa.

Sự thành công của hoạt động này được biểu hiện ở những công bố khoa học, số lượng bằng sáng chế được công bố, li-xăng, các doanh nghiệp KH&CN mới được thành lập, lượng việc làm được tạo ra, sự luân chuyển lao động nghiên cứu, ở mức độ đóng góp cho tăng trưởng kinh tế và các lợi ích xã hội khác. Hiện nay nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng một tập hợp các biện pháp trực tiếp và gián tiếp để hỗ trợ từ sáng tạo tri thức đến chuyển giao tri thức và thương mại hóa kết quả nghiên cứu công. Nhờ đó, cách thức mà các trường đại học và các tổ chức nghiên cứu công ở Việt Nam hiện nay tham gia với doanh nghiệp để biến khoa học từ phòng thí nghiệm ra thị trường đang được đẩy nhanh. Đặc biệt trong lĩnh vực y tế đang cần sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy, cách thức và sự hỗ trợ rất lớn từ phía Nhà nước và sự mạnh dạn của các doanh nghiệp để cho kết quả nghiên cứu khoa học trong ngành y tế đem lại lợi ích thiết thực cho người dân.

Bởi vậy, luận văn này dựa vào thực tế của bệnh viện công đề xuất giải pháp xây dựng mô hình liên kết bệnh viện với doanh nghiệp nhằm 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nâng cao hiệu quả sử dụng các phương tiện kỹ thuật phục vụ cho chẩn đoán và điều trị được nghiên cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Những khái niệm cơ bản có liên quan đến khoa học và công nghệ 1. Khái niệm khoa học Khoa học là hệ thống những tri thức về mọi loại quy luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên, xã hội, tư duy. Khoa học là một hoạt động xã hội nhằm tìm tòi, phát hiện quy luật của sự vật và hiện tượng và vận dụng các quy luật ấy để sáng tạo ra nguyên lý các giải pháp tác động vào các sự vật và hiện tượng nhằm biến đổi trạng thái của chúng.

Khoa học là một hình thái ý thức xã hội, tồn tại mang tính độc lập tương đối với các hình thái ý thức xã hội khác (ở đối tượng và hình thức và hình thức phản ánh và mang một chức năng xã hội riêng biệt). Sheldon (1997) cho rằng khoa học là một hoạt động trí tuệ được thực hiện bởi con người, được thiết kế để khám phá cách thức hoạt động, tồn tại của sự vật – hiện tưởng. Theo Vũ Cao Đàm khoa học còn được hiểu là một hoạt động xã hội nhằm tìm tòi, phát hiện quy luật của sự vật và hiện tượng và vận dụng các quy luật ấy để sáng tạo ra nguyên lý các giải pháp tác động vào sự vật hoặc hiện tượng, nhằm biến đổi trạng thái của chúng. Nghiên cứu khoa học (NCKH) là sự tìm kiếm những điều mà khoa học chưa biết; hoặc là phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới; hoặc là sáng tạo phương pháp mới và phương tiện kỹ thuật mới để làm biến đổi sự vật phục vụ cho mục tiêu hoạt động của con người.

NCKH là loại hoạt động đặc biệt. Nó đặc biệt ở chỗ đó là công việc tìm kiếm những điều chưa biết và người nghiên cứu hoàn toàn không thể hình dung được, hoặc không thể hình dung thật chính xác kết quả dự kiến. Có thể nói, NCKH là sự tìm tòi, khám phá trong một thế giới hoàn toàn chưa được biết đến, và kết quả tìm kiếm ra sao cũng không thể dự kiến trước một cách chi tiết. NCKH gồm có nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng.

14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghiên cứu cơ bản là những nghiên cứu nhằm phát hiện thuộc tính, cấu trúc, động thái của sự vật, tương tác trong nội bộ sự vật và mối liên hệ giữa sự vật và các sự vật khác. Nghiên cứu ứng dụng là sự vận dụng quy luật được phát hiện từ nghiên cứu cơ bản để giải thích một sự vật; tạo ra những nguyên lý mới về các giải pháp và áp dụng chúng vào sản xuất và đời sống. Giải pháp có thể được hiểu theo nghĩa rộng có thể là một giải pháp về công nghệ, về vật liệu, về tổ chức và quản lý. Babbie (1986), NCKH là cách thức: (1) Con người tìm hiểu các hiện tượng khoa học một cách có hệ thống; và (2) Là quá trình áp dụng các ý tưởng, nguyên lý để tìm ra các kiến thức mới nhằm giải thích cá sự vật hiện tượng.

Theo Armstrong và Sperry (1994), NCKH dựa vào việc ứng dụng các phương pháp khoa học để phát hiện ra những cái mới về bản chất sự vật, về thế giới tự nhiên và xã hội, và để sáng tạo phương pháp và phương tiện kỹ thuật mới cao hơn, giá trị hơn. Hình thức nghiên cứu này cung cấp thông tin và lý thuyết khoa học nhằm giải thích bản chất và tính chất của thế giới. Kết quả của NCKH tạo ra những ứng dụng cho thực tiễn. Hoạt động NCKH được tài trợ bởi các cơ quan chính quyền, các tổ chức tài trợ xã hội.

Hoạt động NCKH được phân loại tùy lĩnh vực học thuật và ứng dụng. NCKH là một tiêu chí được sử dụng rộng rãi trong đánh giá vị thế của các cơ sở học thuật. Như vậy, NCKH là hoạt động tìm hiểu, xem xét, điều tra hoặc thử nghiệm, dựa trên những số liệu, tài liệu, kiến thức đạt được từ thực nghiệm, để phát hiện ra cái mới về bản chất sự vật, về thế tự nhiên và xã hội. Trong điều kiện ngày nay, khoa học đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc tạo ra cơ sở vật chất của xã hội, hoàn thiện các quan hệ xã hội và hình thành con người mới.

NCKH có mục tiêu chủ yếu là tìm kiếm câu trả lời cho các câu hỏi đặt ra, nói cách khác là tìm kiếm kiến thức và sự hiểu biết. Tuy nhiên, nếu ta có 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thể chia sẻ, phổ biến thông tin, kiến thức mà ta có được thông qua nghiên cứu sẽ có hiệu quả cao hơn rất nhiều. Nói cách khác, bản chất của NCKH là một quá trình vận dụng các ý tưởng, nguyên lý và phương pháp khoa học để tìm ra các kiến thức mới nhằm mô tả, giải thích hay dự báo các sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan. Nghiên cứu có nghĩa là trả lời những câu hỏi mang tính học thuật hoặc thực tiễn; làm hoàn thiện và phong phú thêm các tri thức khoa học; đưa ra các câu trả lời để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.

Với cách nhìn như vậy, NCKH còn có vai trò làm thay đổi cách nhìn nhận vấn đề của người đọc, thuyết phục người đọc tin vào bản chất khoa học và kết quả thực nghiệm nhằm đưa người đọc đến quyết định và hành động phù hợp để cải thiện tình hình của các vấn đề đặt ra theo chiều hướng tốt hơn. Hoạt động NC&TK theo UNESCO là một chuỗi các hoạt động bao gồm nghiên cứu, triển khai và đổi mới công nghệ. Trong đó: - Nghiên cứu bao gồm NCCB và NCƯD, trong đó NCCB chia thành NCCB thuần túy và NCCB định hướng; NCCB định hướng lại chia thành NCCB nền tảng và nghiên cứu chuyên đề. - Triển khai bao gồm 3 giai đoạn: tạo vật mẫu - prototype, tạo quy trình - làm pilot để tạo công nghệ và làm thí điểm loạt nhỏ - sản xuất thử loạt 0 hay làm “Sêri 0”.

- Đổi mới công nghệ bao gồm CGCN và phát triển công nghệ. Theo UNESCO: “NC&TK là các hoạt động sáng tạo được thực hiện một cách có hệ thống để tăng cường vốn tri thức, bao gồm tri thức về con người, văn hóa, xã hội và sử dụng vốn tri thức này để tìm ra các ứng dụng mới”. Hoạt động NC&TK còn bao hàm một loại hình hoạt động khác nữa có chức năng phục vụ cho tất cả các loại hình hoạt động KH&CN nói trên, đó là hoạt động dịch vụ KH&CN. Có nhiều cách phân loại NCKH, trong đó có 3 cách phân loại thường dùng là: phân loại theo chức năng của nghiên cứu (mô tả, giải thích, giải pháp, dự báo), phân loại theo phương pháp thu thập thông tin phục vụ 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiên cứu (thư viện, điền dã, labô) và phân loại theo tính chất của sản phẩm nghiên cứu (NCCB, NCƯD và triển khai thực nghiệm).

Khái niệm công nghệ Công nghệ là tập hợp những hiểu biết để tạo ra các giải pháp kỹ thuật được áp dụng vào sản xuất và đời sồng. Ngày nay công nghệ được coi là sự kết hợp giữa phần cứng và phần mềm. Phần cứng là trang thiết bị, phần mềm là bao gồm: thành phần con người, thành phần thông tin, thành phần tổ chức. Công nghệ là sự thay đổi, việc sử dụng, và kiến thức về các công cụ, máy móc, kỹ thuật, kỹ năng nghề nghiệp, hệ thống, và phương pháp tổ chức, nhằm giải quyết một vấn đề, cải tiến một giải pháp đã tồn tại, đạt một mục đích, hay thực hiện một chức năng cụ thể.

Công nghệ cũng có thể chỉ là một tập hợp những công cụ như vậy, bao gồm máy móc, những sự sắp xếp, hay những quy trình. Công nghệ ảnh hưởng đáng kể lên khả năng kiểm soát và thích nghi của con người cũng như của những động vật khác vào môi trường tự nhiên của mình. Thuật ngữ có thể được dùng theo nghĩa chung hay cho những lĩnh vực cụ thể, ví dụ như "công nghệ xây dựng", "công nghệ thông tin".