Luận Văn Xác Định Mô Hình Chấn Thương Tại Huyện Gia Lâm

Mô hình chấn thương tại huyện Gia Lâm đã trở thành một vấn đề đáng quan tâm trong lĩnh vực y tế công cộng. 67 trang · Trường Cán Bộ Quản Lý Y Tế · 1997.

• Người hướng dẫn: Phó Tiến Sỹ: Lê Vũ Anh
• Trường học: Trường Cán Bộ Quản Lý Y Tế
• Chuyên ngành: Y Tế Công Cộng
• Đề tài: Mô Hình Chấn Thương Tại Huyện Gia Lâm: Nghiên Cứu và Phân Tích
• Loại tài liệu: luận án thạc sỹ
• Năm xuất bản: 1997
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Xu hướng phát triển của chấn thương ở Việt nam và trên thế giới
• 1.3. Định nghĩa và phân loại chấn thương
• 1.4. Quan điểm về chấn thương và phòng ngừa chấn thương
• 1.5. Hậu quả của chấn thương
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU - CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Cơ sở lý thuyết
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tỷ lệ các loại chấn thương
• 3.2. Phân bố chấn thương theo tuổi
• 3.3. Tỷ lệ chấn thương theo giới
• 3.4. Phân bố chấn thương theo vùng
• 3.5. Tỷ lệ chấn thương theo thời gian
• 3.6. Tỷ lệ tổn thương theo vùng cơ thể
• 3.7. Tỷ lệ tổn thương theo loại tổn thương
• 3.8. Tỷ lệ chấn thương theo tác nhân và phương tiện
• 3.9. Tỷ lệ bệnh nhân cấp cứu của chấn thương và thời điểm cấp cứu
• 3.10. Tỷ lệ bệnh nhân tàn tật tử vong
• 3.11. Số năm mất khả năng sống tiềm tàng
• 3.12. Số năm người bệnh sống trong tàn tật
• 3.13. Thời gian điều trị trung bình. Chi phí trực tiếp cho điều trị chấn thương
• 3.14. Chấn thương do súc vật
• 3.15. Bàn luận
• 3.16. Kết luận
• 3.17. Khuyến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Chấn Thương Tại Huyện Gia Lâm

Mô hình chấn thương tại huyện Gia Lâm đã trở thành một vấn đề đáng quan tâm trong lĩnh vực y tế công cộng. Với dân số đông đúc và sự phát triển kinh tế nhanh chóng, huyện Gia Lâm đang phải đối mặt với nhiều loại hình chấn thương khác nhau. Theo báo cáo của Trung tâm Y tế huyện, chấn thương là nguyên nhân đứng thứ hai trong các trường hợp nhập viện. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nghiên cứu và phân tích tình hình chấn thương tại đây.

1.1. Định Nghĩa và Phân Loại Chấn Thương

Chấn thương được định nghĩa là những tổn thương gây ra bởi sự phơi nhiễm cấp tính với năng lượng nhiệt, cơ học, điện, hoặc hóa học. Phân loại chấn thương có thể chia thành hai nhóm chính: chấn thương không chủ định và chấn thương có chủ định. Việc hiểu rõ định nghĩa và phân loại này giúp xây dựng các chương trình phòng ngừa hiệu quả.

1.2. Xu Hướng Phát Triển Chấn Thương Tại Việt Nam

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ lệ chấn thương tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng. Sự bùng nổ dân số, đô thị hóa và gia tăng phương tiện giao thông là những yếu tố chính dẫn đến tình trạng này. Chấn thương đã trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế ở nhiều lứa tuổi.

II. Vấn Đề và Thách Thức Liên Quan Đến Chấn Thương

Tình hình chấn thương tại huyện Gia Lâm đang trở nên nghiêm trọng với nhiều thách thức. Các loại chấn thương như tai nạn giao thông, tai nạn lao động và chấn thương do bạo lực đang gia tăng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng mà còn tạo gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

2.1. Tình Hình Tai Nạn Giao Thông Tại Gia Lâm

Tai nạn giao thông là một trong những nguyên nhân chính gây chấn thương tại huyện Gia Lâm. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ tai nạn giao thông đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt là trong các giờ cao điểm. Điều này đòi hỏi các biện pháp can thiệp kịp thời để giảm thiểu thiệt hại.

2.2. Chấn Thương Do Lao Động và Bạo Lực

Chấn thương do lao động và bạo lực cũng đang gia tăng tại huyện Gia Lâm. Nhiều công nhân gặp phải tai nạn trong quá trình làm việc do thiếu an toàn lao động. Đồng thời, tình trạng bạo lực gia đình và xã hội cũng góp phần làm tăng tỷ lệ chấn thương.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Chấn Thương Tại Huyện Gia Lâm

Để hiểu rõ hơn về mô hình chấn thương tại huyện Gia Lâm, các phương pháp nghiên cứu dịch tễ học đã được áp dụng. Những phương pháp này giúp xác định các yếu tố nguy cơ và nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, từ đó đưa ra các giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu về chấn thương được thu thập từ các bệnh viện, trung tâm y tế và các cơ sở y tế khác. Việc thu thập dữ liệu này giúp xây dựng bức tranh tổng thể về tình hình chấn thương tại huyện Gia Lâm.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Chấn Thương

Sau khi thu thập, dữ liệu sẽ được phân tích để xác định các xu hướng và mô hình chấn thương. Phân tích này giúp nhận diện các yếu tố nguy cơ và đề xuất các biện pháp can thiệp phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu về mô hình chấn thương tại huyện Gia Lâm đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Các biện pháp can thiệp đã được đề xuất nhằm giảm thiểu tỷ lệ chấn thương và nâng cao nhận thức cộng đồng về an toàn.

4.1. Các Biện Pháp Can Thiệp Hiệu Quả

Các biện pháp can thiệp bao gồm tăng cường giáo dục cộng đồng về an toàn giao thông, cải thiện điều kiện làm việc và tăng cường giám sát an toàn lao động. Những biện pháp này đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc giảm thiểu chấn thương.

4.2. Đánh Giá Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ chấn thương đã giảm sau khi áp dụng các biện pháp can thiệp. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục nghiên cứu và cải thiện các chương trình phòng ngừa chấn thương.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Mô Hình Chấn Thương

Mô hình chấn thương tại huyện Gia Lâm cần được tiếp tục nghiên cứu và cải thiện. Việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ và tình hình chấn thương sẽ giúp xây dựng các chương trình phòng ngừa hiệu quả hơn trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Chấn Thương

Nghiên cứu về chấn thương cần được mở rộng để bao quát nhiều khía cạnh khác nhau. Việc áp dụng công nghệ mới trong nghiên cứu sẽ giúp thu thập dữ liệu chính xác hơn và nhanh chóng hơn.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Chính Sách Y Tế

Chính sách y tế cần được điều chỉnh để phù hợp với tình hình chấn thương hiện tại. Các chương trình giáo dục cộng đồng và nâng cao nhận thức về an toàn cần được triển khai rộng rãi hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chấn thương đang trở thành một trong những vấn đề y tế công cộng cấp bách nhất trên phạm vi toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, chấn thương chiếm khoảng 11% tổng gánh nặng bệnh tật toàn cầu và là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tàn phế cũng như mất khả năng sống tiềm tàng ở các quốc gia đang phát triển. Tại huyện Gia Lâm, một địa bàn cửa ngõ phía Bắc thủ đô Hà Nội với dân số 319.000 người phân bố tại 31 xã và 4 thị trấn, sự bùng nổ của quá trình đô thị hóa cùng hơn 200 nhà máy, xí nghiệp và các tuyến giao thông trọng điểm đã khiến tình hình tai nạn gia tăng nghiêm trọng. Báo cáo y tế năm 1997 cho thấy chấn thương là nguyên nhân đứng hàng thứ hai trong các trường hợp nhập viện tại địa phương.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là xác định mô hình chấn thương tại huyện Gia Lâm trong năm 1997 theo các biến số dịch tễ học then chốt: nhóm tuổi, giới tính, khu vực địa lý, thời gian xuất hiện, vị trí tổn thương giải phẫu và tác nhân gây tai nạn. Đồng thời, công trình đo lường cụ thể gánh nặng sức khỏe thông qua tỷ lệ tử vong, tàn tật, số năm mất khả năng sống tiềm tàng và lượng hóa chi phí điều trị trực tiếp tại cơ sở y tế. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp hệ thống bằng chứng khoa học chuẩn xác giúp các nhà quản lý y tế và chính quyền địa phương thiết lập các can thiệp phòng ngừa giảm thiểu tổn thất nhân mạng và kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng mô hình dịch tễ học chấn thương kinh điển dựa trên mối tương tác tam giác giữa ba yếu tố: vật chủ (người bị chấn thương), tác nhân (vector truyền tải năng lượng) và môi trường (hoàn cảnh vật lý, kinh tế - xã hội xảy ra sự cố). Khung phân loại bệnh tật tuân thủ theo Hệ thống Phân loại Bệnh tật Quốc tế ICD-10 của Tổ chức Y tế Thế giới, chính thức áp dụng tại Việt Nam từ tháng 01 năm 1993.

Theo chuẩn phân loại này, chấn thương được định nghĩa là tổn thương cấp tính của cơ thể do phơi nhiễm đột ngột với các dạng năng lượng cơ học, nhiệt, điện, hóa học hoặc do sự thiếu hụt đột ngột các yếu tố thiết yếu như oxy và nhiệt độ. Luận văn phân định rõ hai nhóm: chấn thương không chủ định (tai nạn giao thông, tai nạn lao động, ngã, ngạt, súc vật cắn) và chấn thương có chủ định (bạo lực, cố ý gây thương tích, tự tử). Đồng thời, nghiên cứu vận dụng các khái niệm chuẩn hóa về mức độ hậu quả y khoa gồm khiếm khuyết thể chất, suy giảm chức năng, tàn tật xã hội và chỉ số số năm mất khả năng sống tiềm tàng (YPLL) để đo lường gánh nặng bệnh tật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp dịch tễ học mô tả cắt ngang, kết hợp hồi cứu và phân tích số liệu thực địa. Nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp được thu thập toàn diện từ toàn bộ hồ sơ bệnh án của bệnh nhân chấn thương điều trị tại Trung tâm Y tế huyện Gia Lâm, sổ ra vào viện của các phòng khám đa khoa khu vực và hồ sơ lưu trữ về tai nạn, tử vong của Công an huyện Gia Lâm trong năm 1997.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 2.396 trường hợp chấn thương được ghi nhận tại hệ thống y tế huyện và 739 hồ sơ kết cục thương tích từ cơ quan công an. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm loại bỏ sai số chọn mẫu, phản ánh chính xác bức tranh dịch tễ học toàn huyện. Toàn bộ dữ liệu được số hóa, làm sạch và xử lý thống kê bằng phần mềm dịch tễ chuyên dụng Epi-Info trong thời gian thực hiện từ ngày 16 tháng 02 đến ngày 16 tháng 06 năm 1998. Việc lựa chọn phương pháp phân tích dịch tễ học mô tả hồi cứu kết hợp phân tích tương quan giúp xác định rõ rệt tỷ suất chấn thương trên 100.000 dân và tính toán chính xác chi phí trực tiếp trên từng ngày điều trị.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về cơ cấu nguyên nhân chấn thương, trong tổng số 2.396 trường hợp ghi nhận tại cơ sở y tế, chấn thương do súc vật cắn chiếm tỷ lệ áp đảo 71,54% với 1.714 ca, chủ yếu là chó mèo cắn đến tiêm phòng dại. Khi tách riêng 691 ca chấn thương thực thể cần can thiệp y tế chuyên sâu, tai nạn giao thông chiếm tỷ lệ cao nhất với 42,84% (296 ca), tiếp đến là bạo lực đánh nhau chiếm 15,48% (107 ca), ngã chiếm 14,62% (101 ca), ngộ độc hóa chất chiếm 8,25% (57 ca) và tự tử chiếm 5,64% (39 ca).

Thứ hai, về đặc điểm nhân khẩu học, độ tuổi lao động từ 15 đến 44 tuổi gánh chịu tỷ lệ thương tích nặng nề nhất, chiếm tới 70,4% tổng số ca chấn thương (467 trên 663 ca xác định tuổi). Tỷ lệ chấn thương ở nam giới cao gấp hơn hai lần nữ giới ở hầu hết các nguyên nhân cơ học. Ngược lại, ở hành vi tự tử và bỏng, nữ giới chiếm tỷ lệ cao hơn rõ rệt, cụ thể có 22 trên tổng số 39 ca tự tử là phụ nữ.

Thứ ba, về phân bố không gian và thời gian, tỷ suất mắc chấn thương tại khu vực thị trấn đạt 203 ca trên 100.000 dân, cao hơn đáng kể so với vùng nông thôn là 160 ca trên 100.000 dân. Theo chu kỳ mùa, chấn thương tập trung cao nhất vào mùa xuân với 38,2% (264 ca) và mùa hạ với 33,6% (232 ca), trong đó tháng 3 ghi nhận đỉnh điểm với 118 ca.

Thứ tư, về hình thái lâm sàng và hậu quả sức khỏe, đa chấn thương kết hợp nhiều vị trí chiếm 38,27% (217 ca), chấn thương vùng đầu chiếm 28,57% (162 ca) và tổn thương chi chiếm 21,52% (122 ca). Nghiên cứu ghi nhận 53 trường hợp tử vong (7,2%) và 16 trường hợp tàn tật vĩnh viễn (2,2%), gây ra tổng tổn thất 1.749 năm mất khả năng sống tiềm tàng.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện của nghiên cứu có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ phân bố cột và bảng thống kê chéo đa biến. Tỷ lệ tai nạn giao thông chiếm 42,84% hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu cùng thời kỳ tại Thái Nguyên ghi nhận mức 45,2%. Trong các vụ tai nạn xác định được phương tiện, có tới 88,4% số vụ liên quan trực tiếp đến xe máy, phản ánh giai đoạn cơ giới hóa phương tiện cá nhân nhanh chóng trong khi hạ tầng giao thông chưa đáp ứng kịp. Tình trạng sử dụng rượu bia khi điều khiển phương tiện là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến hôn mê và chấn thương sọ não.

Bạo lực chiếm 15,48% với 50% số vụ có sử dụng hung khí nguy hiểm như dao, côn, tập trung chủ yếu ở lứa tuổi thanh niên do tác động của đô thị hóa và tệ nạn xã hội. Về mặt kinh tế y tế, thời gian nằm viện trung bình là 6,5 ngày mỗi bệnh nhân nội trú với tổng số 2.946 ngày điều trị. Chi phí y tế trực tiếp trung bình là 24.085 đồng mỗi ngày nằm viện, tạo ra tổng chi phí trực tiếp hơn 50 triệu đồng cho điều trị nội trú và hơn 110 triệu đồng cho hoạt động tiêm vắc xin, huyết thanh phòng dại đối với 1.696 người bệnh.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tăng cường tuần tra, kiểm soát và cưỡng chế thực thi an toàn giao thông đường bộ. Công an huyện Gia Lâm phối hợp cùng Thanh tra Giao thông đặt mục tiêu giảm 20% số vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe máy trong vòng 12 tháng, tập trung kiểm tra nồng độ cồn và xử lý nghiêm các hành vi vượt tốc độ trên các tuyến quốc lộ huyết mạch.

Thứ hai, triển khai chương trình can thiệp tâm lý và giáo dục kỹ năng sống học đường. Trung tâm Y tế huyện phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức các buổi truyền thông định kỳ, hướng tới giảm 15% tỷ lệ bạo lực thanh thiếu niên và tự tử trong nhóm tuổi 15 đến 44 tuổi trong chu kỳ 2 năm.

Thứ ba, siết chặt quản lý lưu thông hóa chất nông nghiệp và thuốc trừ sâu. Ủy ban Nhân dân các xã, thị trấn cùng Trạm Bảo vệ Thực vật tiến hành thanh tra 100% các điểm kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật, phấn đấu kéo giảm 30% các trường hợp ngộ độc vô ý ở trẻ em dưới 5 tuổi trong thời gian 6 tháng tới.

Thứ tư, nâng cao năng lực sơ cấp cứu ngoại viện và hoàn thiện cơ sở dữ liệu giám sát dịch tễ. Trung tâm Y tế huyện Gia Lâm cần đào tạo lại kỹ năng sơ cấp cứu chấn thương vùng đầu và đa chấn thương cho 100% cán bộ y tế tuyến xã, rút ngắn thời gian tiếp cận cấp cứu ban đầu xuống dưới 30 phút nhằm giảm thiểu tỷ lệ tử vong và tàn tật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách và quản lý y tế công cộng. Họ có thể sử dụng số liệu về 1.749 năm sống tiềm tàng bị mất và mô hình phân bố dịch tễ để lập kế hoạch phân bổ nguồn lực y tế dự phòng cấp cơ sở một cách khoa học.

Nhóm thứ hai là các bác sĩ ngoại khoa, hồi sức cấp cứu và nhân viên y tế tuyến cơ sở. Tài liệu cung cấp bức tranh chi tiết về 38,27% ca đa chấn thương và 28,57% tổn thương sọ não, làm cơ sở xây dựng phác đồ phân loại bệnh nhân cấp cứu hàng loạt nhanh chóng và chuẩn xác.

Nhóm thứ ba là lực lượng cảnh sát giao thông và cơ quan quản lý hạ tầng đô thị. Nguồn dẫn chứng 88,4% tai nạn liên quan đến xe máy và tỷ suất chấn thương cao tại thị trấn (203 ca trên 100.000 dân) hỗ trợ thiết thực cho việc xử lý các điểm đen giao thông.

Nhóm thứ tư là học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên y khoa chuyên ngành Dịch tễ học. Luận văn là tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp nghiên cứu hồi cứu mô tả cắt ngang trên cỡ mẫu lớn 2.396 trường hợp tại cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

Chấn thương do súc vật cắn chiếm tỷ lệ cao trong nghiên cứu phản ánh thực trạng gì? Chấn thương do súc vật chiếm 71,54% tương đương 1.714 ca, trong đó 1.705 ca chỉ đến tiêm phòng dại 8 mũi vắc xin mà không cần can thiệp ngoại khoa phức tạp. Con số này phản ánh ý thức phòng bệnh dại rất cao của người dân nông thôn, dù tổn thương phần mềm tại chỗ là tương đối nhẹ.

Độ tuổi nào có nguy cơ chấn thương cao nhất tại huyện Gia Lâm? Nhóm tuổi từ 15 đến 44 tuổi gánh chịu nguy cơ cao nhất, chiếm 70,4% tổng số ca xác định tuổi. Đây là lực lượng lao động chính, tham gia giao thông với tần suất cao nên chiếm tới 211 ca tai nạn giao thông và 91 ca chấn thương do đánh nhau.

Chỉ số năm mất khả năng sống tiềm tàng (YPLL) có ý nghĩa như thế nào trong nghiên cứu? Chỉ số YPLL đo lường số năm sống bị mất do tử vong sớm trước tuổi 65. Với 53 trường hợp tử vong có độ tuổi trung bình là 32 tuổi, tổng số năm mất khả năng sống tiềm tàng lên tới 1.749 năm, nhấn mạnh thiệt hại nặng nề đối với lực lượng lao động trẻ của xã hội.

Tác nhân cơ học đóng vai trò ra sao trong cơ cấu nguyên nhân gây chấn thương? Tác nhân cơ học là nguyên nhân chủ yếu gây ra 81,5% các trường hợp chấn thương. Trong số các vụ tai nạn giao thông xác định được phương tiện, xe máy chiếm 88,4%, tạo ra các dạng thương tổn nặng nề như gãy xương hở, đụng dập phủ tạng và chấn thương sọ não.

Gánh nặng kinh tế trực tiếp của chấn thương tại y tế tuyến huyện được lượng hóa như thế nào? Chi phí trực tiếp bao gồm 24.085 đồng mỗi ngày điều trị nội trú với tổng 2.946 ngày nằm viện tại Trung tâm Y tế huyện Gia Lâm. Cùng với đó, chi phí tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại cho 1.696 người bệnh đã tiêu tốn hơn 110 triệu đồng trong năm 1997.

Kết luận

• Xác lập thành công mô hình dịch tễ học chấn thương toàn diện tại huyện Gia Lâm với 2.396 trường hợp ghi nhận trong năm 1997.
• Xác định tai nạn giao thông (42,84%) và bạo lực (15,48%) là hai nguyên nhân chấn thương thực thể hàng đầu đe dọa sức khỏe cộng đồng.
• Chứng minh nhóm tuổi 15 đến 44 tuổi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, làm mất đi 1.749 năm sống tiềm tàng do tử vong sớm.
• Định lượng cụ thể thời gian nằm viện trung bình 6,5 ngày và chi phí y tế trực tiếp 24.085 đồng mỗi ngày điều trị nội trú.
• Đề xuất mô hình phối hợp liên ngành giữa y tế, công an và chính quyền địa phương cần được triển khai ngay lập tức nhằm kiểm soát tai nạn thương tích bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TổNG QUAN Trong đời sống con người chắc chắn rằng ai cũng đã từng bị chấn thương, có thế một hoặc nhiêu lẩn, có thể chấn thương nặng trở nên tàn tật, hoặc nhẹ như một vết đứt tay, một vết chó cắn. Chấn thương như là kẻ thù nó luôn ở “xung quanh” ta luôn “rình dập” ta và nó có thể xẩy ra với bất cứ ai, bất cứ lúc nào và bất cứ nơi nào. Khi ta trên đường Jĩiột sự vi phạm luật giao thông gây chấn thương.

Người công nhân trong khi làm việc không tập trung có thể kẹt tay vào máy hay ngã giàn giáo. Trong bữa ăn một sự sơ xuất có thể làm đổ nồi canh nóng gây bỏng. Khi ta ngủ có thể một mảng vữa trên trần nhà rơi xuống gây chấn thương. Chấn thương có thể chỉ xẩy ra với một người, cũng có thể xẩy ra với rất nhiều người như một vụ rơi máy bay.

Và chấn thương cũng có nhiều mức độ, từ những chấn thương không cần điều trị cho tới tàn phế và tử vong. Những ví dụ trên cho ta thấy tính chất đa dạng và phức tạp của các tác nhân gây chấn thương, của các loại hình chấn thương và cả mức độ chấn thương. Chấn thương không thể dự phồng bằng vacine mà chúng ta phải đề ra dược những chiến lược phòng ngừa chấn thương với sự tham gia của toàn xã hội. Xu hương phát triển của chân thương trên Thế giới và Viêt nam Theo tổ chức y tế thế giới thì số liệu thống kê trong những năm gần đây cho thấy tỷ lệ các bệnh truyền nhiễm có xu hướng thuyên giảm nhưng tỷ lệ chấn thương lại có xu hướng gia tâng.

Sự gia tăng này ĩà do sự bùng nổ về dân số, đô thị hoá, công nghiệp hoá, do sự cơ giói hoá giao thông và bùng nổ các loại phương tiện giao thông có động cơ như ô tô xe máy. Chính sự thuyên giảm của số hiện mắc các bệnh truyền nhiễm trong những năm gần đây đã làm tâng thêm sự trầm trọng của chấn thương bởi vì nó đã làm nổi bật nên chấn thương là 5 nguyên nhân lử vong quan trọng nhất cúa lứa tuổi từ I đến 14 (I). Đó chính là sự dịch chuyến mô hình và cơ cấu bệnh tật từ bệnh nhiễm trùng sang chấn thương và bệnh không nhiễm trùng trong giai đoạn hiện nay Trên toàn thê’ giới tỷ lệ tử vong và mắc bệnh liên quan đến chấn thương ngày càng gia tăng không ngừng. Chấn thương thực sự là một đại dịch nó xẩy ra và hoành hành ở cả các nước phát triển và các nước đang phát triển.

Theo tổ chức y tế thế giới thì chấn thương: - Đứng thứ nhất hay thứ hai trong các nguyên nhân nhập viện - Nguyên nhân chính gây nên làn phế, năm mất khả năng sống tiềm tàng - Chiếm 1 1% gánh nặng bệnh tật toàn cầu Theo I’. Trung bình mồi năm có khoảng 4.000 người lử vong liên quan tới chấn thương và 78.000 người trở nôn tàn phế.000 tứ vong ở các nước đang phát triển 807.000 tử vong ở các nước phát triển Lấy một vài ví dụ: - Thái lan nước gần ta nhất tìr năm 1969 chấn thương đã là nguyên nhân hàng đâu dần tới tứ vong và từ năm 1975-1982 tỷ lệ tứ vong tăng gấp đôi - Còn ừ Zambia tý lệ tử vong do phương tiện giao thông có động cơ tàng gấp 3 lần trong 10 năm gần đây - Ân dộ: Tù' vong hàng năm liên quan tới chấn thương vào khoảng lù 130.000 lử vong và 1.