CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Một số khái niệm 1. Mạng xã hội Mạng xã hội (social network) là dịch vụ kết nối giữa những người sử dụng internet với nhau, nó không phân biệt thời gian, lứa tuổi, nghề nghiệp, giới tính, màu da hay tôn giáo, miễn là người có nhu cầu nào đó khi sự dụng mạng xã hội (internet). Mạng xã hội xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1995, cho đến nay thế giới có rất nhiều mạng xã hội khác nhau như: Yahoo, Twitter, Zingme…đặc biệt là sự xuất hiện của mạng xã hội Facebook vào năm 2004, nó nhanh chóng trở thành mạng xã hội nổi tiếng lan rộng một cách nhanh chóng trên toàn thế giới.
Khái niệm Facebook là một trang website mạng xã hội truy cập miễn phí do công ty facebook, Inc điều hành, là loại hình sở hữu tư nhân. Các thành viên trên facebook được phép hoạt động trên nguyên tắc nhất định của hệ thống, mọi người đều có thể tham gia facebook cũng như là thành viên của các nhóm hoạt động như: nơi làm việc, trường học, gia đình…. Nhằm giao lưu, học hỏi, chia sẻ trạng thái tâm lý của mình, đồng thời giải trí và giảm căng thẳng, mệt nhọc sau một ngày dài lao động dài. Tên “Facebook” xuất xứ từ tên của một trang thông tin và hình ảnh của ký túc xá của trường đại học ở mỹ, trên trang đó là những tấm ảnh của sinh viên khóa đầu vào trường đi kèm là tên tuổi của họ, mỗi ký túc xã có một facebook riêng.
Facebook như một cuốn sổ chứa bao gồm các hình ảnh kèm theo thông tin cơ bản của sinh viên. Lịch sử hình thành Nhóm sinh viên chuyên ngành Kế Hoạch - Đầu Tư 6 Đại học Kinh tế Huế Nghiên cứu khoa học GVHD: ThS. LÊ ANH QUÝ Facebook được sáng lập bởi Mark- Zuckerberg, của một trường đại học ở mỹ, đây là một dự án tại trường nhưng đã trở thành một tổ chức quyền lực về công nghệ với tầm ảnh hưởng mạnh mẽ đối với cuộc sống hiện đại. Facebook đầu tiên được xây dựng là phiên bản “HOT OR NOT” với tên gọi Facemarsh.
Mục đích là tìm ra những người bạn hâm mộ nhất trường. các ảnh hưởng cho trang web Facemarsh đến từ những cái gọi “Facebook” được duy trì bởi mỗi ký túc xá thuộc Harvard nơi sinh viên sinh sống. Nhưng trang web này bị người quản lý Harvard tắt đi vài ngày sau đó. Zuckerberg bị ban an ninh quản lý phạt vì vi phạm an ninh, xâm phạm bản quyền tự do cá nhân đối và có nguy cơ bị đuổi học, nhưng sau đó thì cáo buộc đã được hủy bỏ.
Những khó khăn bước đầu đã thôi thúc Zuckerberg nghị lực phát triển trang web này mạnh mẽ hơn nữa, đồng thời chứng minh cho mọi người thấy rằng những việc làm của anh là đúng đắn. Chính từ những đó Zuckerberg đã rút ra nhiều bài học thực tế mà có khi trong sách vở không có. Học kì tiếp theo, Zuckerberg thành lập “the facebook.com” trang web này mượn ý tưởng của facemash và Course Match cùng một hệ thống có tên Friedster mà Zuckerberg là thành viên.Friendster là một mạng xã hội, một hệ thống mời các cá nhân lập nên một “tiểu sử” của chính mình bao gồm dữ liệu về sở thích, gu âm nhạc và các thông tin cá nhân khác. Từ những hệ thống như vậy, mọi người liên kết trang cá nhân của mình với trang bạn bè, từ đó xác định “mạng xã hội” cho riêng mình.
Từ những hiểu biết đơn giản này, cùng với mong muốn của Zurkerberg là lập nên một danh mục đáng tin cậy dựa trên những thông tin thật từ sinh viên, trở thành khái niệm chủ yếu của “The facebook”. Zurkerberg nói: “Công trình của chúng tôi bắt đầu chỉ là giúp mọi người chia sẻ nhiều hơn ở Harvard, để giúp mọi người có thể thấy được nhiều hơn về những gì đang diễn ra trong trường “tôi tạo ra nó để có thể cập nhật thông tin của bất cứ ai, và bất cứ ai cũng có thể chia sẻ những gì mình muốn”. Hệ thống này của anh không phải là một trang web tìm bạn như Friendster, nó là một công cụ liên lạc cơ bản, nhằm giải quyết những vấn đề đơn giản đó là cập nhật về những người bạn cùng trường và những gì đang xảy ra về họ. Nhóm sinh viên chuyên ngành Kế Hoạch - Đầu Tư 7 Đại học Kinh tế Huế Nghiên cứu khoa học GVHD: ThS.
LÊ ANH QUÝ 1. Quá trình phát triển Mạng xã hội này ban đầu chỉ dành cho sinh viên trường đại học Harvard. Chỉ sau một tháng 50% sinh viên Harvard sử dụng dịch vụ, những thành công nhất định với sinh viên đại học Harvard, Zurkerberg cùng với những người bạn của mình đẩy mạnh việc quảng bá trang web các trường Đại học ở Mỹ và Canada chính những hành động đó đã mang lại sự phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ của trang mạng xã hội này. Quá trình phát triển của facebook như sau: Tháng 09/2004 trụ sở của Facebook chuyển về Palo, Alto, California, thefacebook.com chuyển thành facebook.
Tháng 12/2004, 10 tháng sau khi thành lập 5,5 triệu người đã dùng facebook. Tháng 10/2005, Facebook đẩy mạnh các tính năng phục vụ cho người dùng, đó là tính năng chia sẻ hình ảnh. Tháng 6/2005 phiên bản Facebook Mobile được đưa vào sử dụng. Tháng 4/2008, Facebook ký hợp đồng quảng cáo với Microsoft.
Tháng 9/ 2009, Facebook công bố có lãi lần đầu tiên. Tháng 4 và tháng 10/2009, số lượng người dùng lần lượt là 300 và 400 triệu người. Tháng 10/2010 số người dùng chạm mốc 500 triệu người trên toàn thế giới. Tháng 1/2011, hơn 600 triệu người trên thế giới có tài khoản Facebook.
Tháng 10/2012, một tỷ người dùng Facebook theo trang Royal Pingdom. Tháng 8/2014, có hơn 1,15 tỷ người dùng Facebook theo tạp chí Search Engine Journal công bố. Nhóm sinh viên chuyên ngành Kế Hoạch - Đầu Tư 8 Đại học Kinh tế Huế Nghiên cứu khoa học GVHD: ThS. LÊ ANH QUÝ Cuối tháng 1/2015, có 1,4 tỷ người dùng trên toàn cầu, chiếm khoảng 20% dân số thế giới sử dụng Facebook.
Tháng 6/2017, Facebook vượt qua cột mốc 2 tỷ người dùng trung bình mỗi tháng. Facebook là một trang mạng phổ biến hiện nay nhất trên thế giới, ngoài những tính năng vượt trội so với các trang mạng xã hội khác thì Facebook cho phép người dùng liên kết tài khoản với các trang mạng xã hội khác như với Yahoo, Google, MySpace. Sự du nhập vào Việt Nam Việt nam là nước có sự phát triển internet nóng nhất thế giới với hơn 50 triệu người dùng, đạt tỷ lệ trên 53% dân số, cao hơn mức trung bình thế giới 46,64% (theo Tạp chí người làm báo, số liệu được thống kê năm 2017). Trong tổng số 50 triệu người dùng internet thì 60% là sử dụng Facebook.
Có thể thấy Facebook vẫn là một trang mạng phát triển mạnh mẽ nhất. Facebook đang trở thành phương tiện quan trọng và thiết yếu đối với mọi người từ trường học, công sở hay buôn bán kinh doanh đều tham gia. Đặc biệt trong số đó là các bạn trẻ học sinh- sinh viên. Họ dùng facebook là nơi trao đổi thông tin giao lưu kết bạn và chia sẻ quan điểm tình cảm, cảm xúc của mình, hay là nơi giải trí và quảng cáo kinh doanh buôn bán quần áo, giới thiệu các dịch vụ khác.
Facebook được cho là tình cờ chiếm được ưu thế ở Việt Nam kể từ sau khi Blog 360 độ của Yahoo ngừng hoạt động vào tháng 7/2009. Nhiều thành viên Blog 360 độ, đặc biệt là giới sinh viên, học sinh, công nhân viên chức trẻ. đi tìm một không gian cộng đồng mới trên mạng và sau khi lang thang qua nhiều trang web, dần dần họ đã tụ về bến đỗ Facebook, hoặc ít nhất cũng có tài khoản đăng kí trên Facebook. Nhiều bạn trẻ bắt đầu nghiện facebook, khi dành quá nhiều thời gian cho nó, chính những điều đó đã để lại những hệ lụy không tốt cho sau này khi các bạn quá phụ thuộc vào nó và bị nó hi phối mọi hoạt động cũng như tình cảm, cảm xúc của mình.
Vì vậy với Nhóm sinh viên chuyên ngành Kế Hoạch - Đầu Tư 9 Đại học Kinh tế Huế Nghiên cứu khoa học GVHD: ThS. LÊ ANH QUÝ đề tài này, với mong muốn đóng góp một phần giải pháp nhằm sự dụng Facebook một cách có hiệu quả cho cuộc sống của mình nhất là các bạn sinh viên 1. Các tính năng của mạng xã hội Facebook Mạng xã hội facebook với những tính năng hấp dẫn đã thu hút được lượng lớn người sử dụng, những tính năng phổ biến có thể kể đến như kết bạn,tìm bạn, tạo nhóm (groups), chia sẻ hình ảnh/video dễ dàng, có nhiều ứng dụng, games đa dạng và tính năng thiết lập quyền riêng tư… Trước hết là ở tính năng chia sẻ thông tin hữu ích và nhanh chóng mang tính toàn cầu. Thứ hai, khả năng kết nối của Facebook.
Facebook giúp cho người dùng dễ dàng kết nối với bất kì ai trên thế giới, chỉ cần đánh tên người cần tìn vào tìm kiếm thì sẽ có rất nhiều kết quả, những người mà bạn muốn kết bạn, trên Facebook tính năng chat trực tuyến giúp cho bạn vừa có thể nói chuyện với bạn bè, vừa bình luận những thông tin của bạn bè, vừa có thể nhấn nút thích (like) vào các chia sẻ của bạn bè. Hơn nữa Facebook còn hỗ trợ chức năng liên kết với các trang mạng xã hội khác như kết nối với Yahoo, Google,… Thứ ba, Facebook có tính năng chia sẻ. Người dùng có thể chia sẻ mọi thứ với bạn bè của mình về tâm tư, tình cảm, tin tức, sự kiện, hình ảnh, đặc biệt là khả năng tạo nhóm sẽ giúp cho tính liên kết cộng đồng cao hơn. Thứ tư, Facebook có nhiều ứng dụng giải trí thú vị, thu hút được sự tham gia của các bạn trẻ.
Cuối cùng với tính năng kết nối và chia sẻ thì Facebook đang trở thành công cụ, là phương tiện truyền đạt thông tin nhanh chóng và hiểu quả nhất với tất cả mọi người. Vai trò của mạng xã hội facebook Nhóm sinh viên chuyên ngành Kế Hoạch - Đầu Tư 10 Đại học Kinh tế Huế Nghiên cứu khoa học GVHD: ThS. LÊ ANH QUÝ Mạng xã hội có những tác động đến cuộc sống của mỗi cá nhân, xã hội. Đặc biệt là những người trẻ, những người đang sử dụng mạng xã hội hàng ngày, hàng giờ.
Mạng xã hội facebook là một trang mạng mang tính giải trí hấp dẫn, nơi giao lưu, chia sẻ của bạn bè, người thân, là một công cụ hữu hiệu trong việc truyền tải những thông điệp, thông tin đến hàng triệu người trên hành tinh.