Luận án tiến sĩ triết học về xây dựng nhân cách sinh viên các trường đại học tại Bình Định

Luận án tiến sĩ nghiên cứu xây dựng nhân cách sinh viên đại học tại Bình Định, đề xuất giải pháp phát triển toàn diện trong giáo dục hiện đại.

Trường đại học

Học viện Khoa học Xã hội

Chuyên ngành

Triết học

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận án tiến sĩ

2016

158
1
0

Phí lưu trữ

45 Point

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài luận án

Luận án tiến sĩ về xây dựng nhân cách sinh viên đại học tại Bình Định hiện nay đã tổng hợp và phân tích nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến nhân cáchnhân cách sinh viên. Các nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng con người mới trong bối cảnh hiện đại, đặc biệt là trong giáo dục đại học. Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định rằng con người là trung tâm của chiến lược phát triển, và việc xây dựng nhân cách con người là một nhiệm vụ quan trọng. Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trong thời kỳ đổi mới, việc xây dựng nhân cách cần phải gắn liền với việc phát triển đạo đức và năng lực của sinh viên. Những nghiên cứu này cũng đã chỉ ra rằng, sinh viên hiện nay đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì và phát triển nhân cách trong bối cảnh xã hội có nhiều biến động.

1.1. Những công trình nghiên cứu lý luận về nhân cách

Nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nhân cách là một yếu tố quan trọng trong việc hình thành và phát triển con người. Các nghiên cứu này đã phân tích các khía cạnh khác nhau của nhân cách, từ phẩm chất đạo đức đến năng lực xã hội. Đặc biệt, các nghiên cứu đã nhấn mạnh rằng việc giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên là cần thiết để xây dựng nhân cách tốt đẹp. Các công trình này cũng đã chỉ ra rằng, trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc xây dựng nhân cách cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và có hệ thống, nhằm tạo ra những con người có trách nhiệm với xã hội và có khả năng thích ứng với những thay đổi của thời đại.

1.2. Những công trình nghiên cứu thực trạng nhân cách sinh viên

Nghiên cứu thực trạng nhân cách sinh viên tại Bình Định cho thấy rằng, sinh viên hiện nay đang phải đối mặt với nhiều áp lực từ xã hội, dẫn đến việc họ có xu hướng chạy theo lối sống thực dụng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nhiều sinh viên không còn chú trọng đến lý tưởng và giá trị đạo đức, mà thay vào đó là những lợi ích cá nhân. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các trường đại học trong việc xây dựng nhân cách cho sinh viên. Các công trình nghiên cứu đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm cải thiện tình hình này, bao gồm việc tăng cường giáo dục đạo đức và phát triển năng lực cho sinh viên.

II. Xây dựng nhân cách sinh viên Một số vấn đề lý luận

Chương này tập trung vào việc phân tích các vấn đề lý luận liên quan đến xây dựng nhân cách sinh viên. Nhân cách được định nghĩa là tổng thể các phẩm chất, năng lực và hành vi của con người, ảnh hưởng đến cách mà họ tương tác với xã hội. Việc xây dựng nhân cách cho sinh viên không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là của gia đình và xã hội. Các yêu cầu khách quan đối với việc xây dựng nhân cách sinh viên hiện nay bao gồm việc phát triển đạo đức, năng lực và ý thức trách nhiệm xã hội. Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa, sinh viên cần phải được trang bị những kỹ năng cần thiết để có thể hội nhập và phát triển trong môi trường quốc tế.

2.1. Lý luận chung về nhân cách

Lý luận về nhân cách đã được nghiên cứu từ nhiều góc độ khác nhau. Theo quan điểm triết học Mác - Lênin, nhân cách không chỉ là sản phẩm của môi trường xã hội mà còn là kết quả của quá trình tự giáo dục và rèn luyện. Nhân cách được hình thành và phát triển thông qua các mối quan hệ xã hội, giáo dục và trải nghiệm cá nhân. Việc hiểu rõ về nhân cách sẽ giúp các nhà giáo dục có những phương pháp phù hợp trong việc xây dựng nhân cách cho sinh viên.

2.2. Một số yêu cầu khách quan đối với việc xây dựng nhân cách sinh viên

Việc xây dựng nhân cách cho sinh viên cần phải đáp ứng một số yêu cầu khách quan. Đầu tiên, sinh viên cần phải được giáo dục về đạo đức và trách nhiệm xã hội. Thứ hai, các trường đại học cần tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích sinh viên phát triển năng lực cá nhân. Cuối cùng, việc xây dựng nhân cách cần phải gắn liền với việc phát triển kỹ năng mềm, giúp sinh viên có khả năng thích ứng với những thay đổi của xã hội. Những yêu cầu này không chỉ giúp sinh viên phát triển toàn diện mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

III. Thực trạng xây dựng nhân cách sinh viên các trường đại học trên địa bàn tỉnh Bình Định hiện nay

Chương này phân tích thực trạng xây dựng nhân cách sinh viên tại các trường đại học trên địa bàn tỉnh Bình Định. Nghiên cứu cho thấy rằng, nhiều sinh viên hiện nay đang gặp khó khăn trong việc duy trì và phát triển nhân cách của mình. Các yếu tố như áp lực học tập, sự cạnh tranh trong xã hội và ảnh hưởng của công nghệ thông tin đã tác động mạnh mẽ đến nhân cách của sinh viên. Đặc biệt, nhiều sinh viên có xu hướng chạy theo lối sống thực dụng, dẫn đến việc xem nhẹ các giá trị đạo đức truyền thống. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các trường đại học trong việc giáo dục và xây dựng nhân cách cho sinh viên.

3.1. Những yếu tố cơ bản tác động đến nhân cách sinh viên

Có nhiều yếu tố tác động đến nhân cách sinh viên, bao gồm gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành các giá trị đạo đức và nhân cách của sinh viên. Nhà trường cần tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích sinh viên phát triển năng lực cá nhân. Ngoài ra, xã hội cũng có ảnh hưởng lớn đến nhân cách sinh viên thông qua các chuẩn mực và giá trị văn hóa. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các nhà giáo dục có những phương pháp phù hợp trong việc xây dựng nhân cách cho sinh viên.

3.2. Đánh giá về quá trình xây dựng nhân cách sinh viên

Quá trình xây dựng nhân cách sinh viên tại các trường đại học trên địa bàn tỉnh Bình Định hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Nhiều sinh viên không còn chú trọng đến lý tưởng và giá trị đạo đức, mà thay vào đó là những lợi ích cá nhân. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các trường đại học trong việc giáo dục và xây dựng nhân cách cho sinh viên. Các trường cần phải có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, bao gồm việc tăng cường giáo dục đạo đức và phát triển năng lực cho sinh viên.

IV. Phương hướng và một số giải pháp cơ bản để xây dựng nhân cách sinh viên các trường đại học trên địa bàn tỉnh Bình Định hiện nay

Chương này đề xuất một số phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm xây dựng nhân cách cho sinh viên tại các trường đại học trên địa bàn tỉnh Bình Định. Đầu tiên, cần tăng cường giáo dục đạo đức và trách nhiệm xã hội cho sinh viên. Thứ hai, các trường đại học cần tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích sinh viên phát triển năng lực cá nhân. Cuối cùng, việc xây dựng nhân cách cần phải gắn liền với việc phát triển kỹ năng mềm, giúp sinh viên có khả năng thích ứng với những thay đổi của xã hội. Những giải pháp này không chỉ giúp sinh viên phát triển toàn diện mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

4.1. Một số phương hướng cơ bản để xây dựng nhân cách sinh viên

Các phương hướng cơ bản để xây dựng nhân cách sinh viên bao gồm việc tăng cường giáo dục đạo đức, phát triển năng lực và ý thức trách nhiệm xã hội. Các trường đại học cần phải có những chương trình giáo dục phù hợp, giúp sinh viên nhận thức rõ về vai trò và trách nhiệm của mình đối với xã hội. Ngoài ra, việc tạo ra môi trường học tập tích cực cũng rất quan trọng, giúp sinh viên có cơ hội phát triển toàn diện.

4.2. Một số giải pháp cơ bản để xây dựng nhân cách sinh viên

Để thực hiện việc xây dựng nhân cách cho sinh viên, các trường đại học cần áp dụng một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường giáo dục đạo đức và trách nhiệm xã hội cho sinh viên thông qua các hoạt động ngoại khóa và chương trình giáo dục chính khóa. Thứ hai, các trường cần tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích sinh viên phát triển năng lực cá nhân. Cuối cùng, việc xây dựng nhân cách cần phải gắn liền với việc phát triển kỹ năng mềm, giúp sinh viên có khả năng thích ứng với những thay đổi của xã hội.

01/03/2025
Luận án tiến sĩ triết học xây dựng nhân cách sinh viên các trường đại học trên địa bàn tỉnh bình định hiện nay

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Những công trình nghiên cứu dưới góc độ lý luận về nhân cách, nhân cách sinh viên. Có thể khẳng định rằng, Đảng và Nhà nước ta từ khi cách mạng thành công cho đến nay luôn coi trọng việc xây dựng con người mới. Mỗi thời kỳ với nhiệm vụ lịch sử khác nhau thì việc bồi dưỡng, xây dựng con người mới mang những nội dung khác nhau.

Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986, Đảng khẳng định “Nhân tố con người và nhân tố xã hội chủ nghĩa” đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội. Kể từ Đại hội VI, các kỳ Đại hội tiếp theo của Đảng là VII, XIII, IX, X, XI luôn khẳng định quyết tâm của Đảng về việc coi trọng công tác chăm lo cho con người, xây dựng nhân cách con người. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng cộng sản Việt Nam khẳng định “Chú trọng xây dựng nhân cách con người Việt Nam về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống, thể chất, lòng tự tôn dân tộc, trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành pháp luật, nhất là trong thế hệ trẻ” [26, tr. Đây chính là định hướng, là động lực thúc đẩy các nhà khoa học, các nhà giáo dục…nghiên cứu cụ thể hơn nữa, thực tế hơn nữa về vấn đề con người, nhân cách người Việt Nam nhằm xây dựng cho được con người Việt Nam hiện đại vừa phục vụ sự nghiệp xây dựng đất nước vừa khẳng định được bản sắc con người Việt Nam.

Trên tinh thần đó, chương trình khoa học công nghệ cấp nhà nước KX- 07 với đề tài “Giá trị - định hướng giá trị nhân cách và giáo dục giá trị”[17] đã xác định mục tiêu là nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn nhằm phát hiện những đặc trưng cơ bản trong nhân cách con người Việt Nam hiện nay. Phân tích những mặt mạnh, chủ yếu, xu thế phát triển và suy thoái của nhân cách trong sự chuyển đổi kinh tế - xã hội trên 3 mặt cơ bản: Định hướng giá 6 trị của nhân cách; Tiềm năng, khả năng của nhân cách; Phẩm chất, hành vi, nếp sống thói quen của nhân cách phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của nước ta. Trên cơ sở của sự khảo sát, đề tài đã nêu lên những giá trị cơ bản về định hướng giá trị nhân cách của con người Việt Nam hiện nay là: 1. Có trình độ học vấn rộng 2.

Sống có nghĩa tình 3. Có khả năng tổ chức quản lý 4. Làm việc tận tâm, có trách nhiệm 5. Sáng tạo trong học tập, lao động 6.

Biết nhiều nghề, thạo một nghề Đây là những giá trị hết sức cơ bản của con người Việt Nam trong thời kỳ mới phản ánh sự vận động, phát triển của xã hội. Bởi lẽ, trong 6 giá trị trên thì chỉ có giá trị thứ 2 là mang tính truyền thống của dân tộc còn những giá trị còn lại là những giá trị mới gắn với sự phát triển xã hội. “Nghiên cứu giá trị nhân cách theo phương pháp NEO PI-R cải biên” của Vũ Thị Minh Chi, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Văn Huy – Nxb Khoa học xã hội [10]. Cuốn sách thực hiện việc điều tra đo đạc những đặc điểm giá trị nhân cách của một số tầng lớp người Việt Nam hiện nay theo phương pháp NEO PI-R cải biên qua trắc nghiệm, qua phỏng vấn sâu và những kiến nghị, giải pháp đối với việc xây dựng con người Việt Nam theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong điều kiện kinh tế thị trường, mở cửa, hội nhập quốc tế.

“Giáo dục nhân cách đào tạo nhân lực: Góp phần triển khai nghị quyết hội nghị lần thứ hai. Ban chấp hành trung ương Đảng, khoá VIII” của Phạm Minh Hạc - NXB Chính trị quốc gia [44]. Cuốn sách đề cập đến hiện trạng và xu thế phát triển nguồn lực con người; nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của nền giáo dục Việt Nam. 7 Năm 1994, Viện Triết học cùng với Trung tâm giao lưu văn hoá Việt - Đức đã tổ chức Hội thảo khoa học “Sự chuyển đổi giá trị trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường” [112].

Hội thảo đã tập trung vào những vấn đề chính sau: Về sự hình thành hệ thống giá trị trong cơ chế thị trường hiện nay; sự chuyển đổi giá trị trong xã hội cũng như trong nền kinh tế thị trường; sự chuyển đổi giá trị trong văn hoá đạo đức; về giáo dục giá trị con người Việt Nam nói chung và thanh niên Việt Nam nói riêng. Trong Hội thảo, những vấn đề về sự chuyển đổi giá trị nói chung và giá trị nhân cách nói riêng đã được làm sáng tỏ về mặt lý luận và thực tiễn. Trong cuốn Kỷ yếu hội thảo “Bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay” của Đảng ủy khối cơ quan Trung ương về công tác tư tưởng [27]. Bài viết của TS Lê Minh Nghĩa về “Một số vấn đề về nâng cao giác ngộ lý tưởng cách mạng cho thanh niên hiện nay” đã chỉ ra những cơ sở cần thiết để xây dựng lý tưởng cách mạng cho thanh niên đó là cơ sở kinh tế, cơ sở chính trị, cơ sở văn hóa – xã hội.

Bài viết cũng đã yêu cầu tập trung giải quyết một số vấn đề cơ bản nhằm nâng cao trình độ giác ngộ lý tưởng cách mạng cho thanh niên là: 1. Nâng cao chất lượng giáo dục chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh 2. Nâng cao nhận thức về đường lối, quan điểm chính sách, của Đảng 3. Nâng cao đạo đức cách mạng, lối sống có văn hóa cho thanh niên 4.

Tích cực giáo dục chủ nghĩa yêu nước, truyền thống dân tộc, truyền thống quê hương, gia đình cho thanh niên 5. Bồi dưỡng cho thanh niên tri thức khoa học- kỹ thuật và các khoa học xã hội nhân văn khác 6. Kết hợp giáo dục với tự giáo dục, rèn luyện của thanh niên 8 7. Kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng hệ thống giá trị với giáo dục định hướng giá trị cho thanh niên, đồng thời tích cực đưa thanh nhiên vào hành động thực tiễn và các phong trào cách mạng của tuổi trẻ 8.

Đưa thanh niên vào hoạt động thực tiễn vào các phong trào của tuổi trẻ. Luận án“Giáo dục lý luận Mác – Lênin với việc hình thành và phát triển nhân cách ở sinh viên Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay” của Hoàng Anh [2]. Về phương diện lý luận, luận án đã tập trung phân tích các mặt của nhân cách: về mặt Đức (phẩm chất), luận án đã chỉ ra những phẩm chất xã hội; phẩm chất đạo đức cá nhân; phẩm chất ý chí, tính kỷ luật, tính phê phán, cung cách ứng xử, tác phong; ý thức thẫm mỹ. Về mặt Tài (năng lực), luận án đã chỉ ra năng lực xã hội hóa; năng lực chủ thể hóa; năng lực hành động.

Đây là những cơ sở lý thuyết quan trọng mà tác giả kế thừa và tiếp tục nghiên cứu, làm rõ hơn nữa lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về nhân cách. Đề tài cũng đã làm rõ những yếu tố tác động đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách ở sinh viên; vai trò của giáo dục lý luận Mác – Lênin trong việc hình thành và phát triển nhân cách ở sinh viên; Đây là đề tài tập trung vào công tác giáo dục lý luận Mác – Lênin gắn liền với nhân cách sinh viên. Vì vậy, luận án chủ yếu khai thác nhân cách thông qua việc hình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng gắn liền với sự hình thành, phát triển phẩm chất đạo đức, lối sống, thẫm mĩ của sinh viên. Luận án đã khẳng định vai trò quan trọng của việc giáo dục lý luận Mác – Lênin đối với nhân cách sinh viên thông qua việc gắn liền với xây dựng môi trường văn hóa xã hội lành mạnh, tạo lập và xây dựng môi trường đại học lành mạnh, văn minh lịch sự, tiến bộ.

Luận án cũng đã nêu lên nhận thức về tầm quan trọng cũng như yêu cầu của công tác giáo dục lý luận Mác – Lênin trong mục tiêu giáo dục đại học hướng đến đào tạo con người toàn diện. 9 Luận án “Xây dựng nhân cách sinh viên sư phạm phục vụ việc đào tạo nguồn nhân lực tỉnh Khánh Hòa” của Lê Thu Hương [52].Về phương diện lý luận, luận án đã cố gắng khái quát một số quan điểm của những nhà triết học trong lịch sử về vấn đề nhân cách. Trên cơ sở đó, tác giả đã phân tích làm rõ những nội dung về bản chất con người, về các mặt năng lực, phẩm chất của con người trong việc hình thành nhân cách. Đặc biệt, tác giả đã đứng trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin để đánh giá những quan điểm trước đó về nhân cách và đã nêu lên một định nghĩa nhân cách làm cơ sở nghiên cứu của đề tài.

Bên cạnh đó tác giả cũng đã phân tích để làm rõ cấu trúc của nhân cách bằng cách nêu lên các quan điểm của phương Đông, phương Tây, Phật Giáo, Hồ Chí Minh… Tuy nhiên, tác giả không đề cập đến quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin. Đề tài hướng đến xây dựng nhân cách sinh viên sư phạm tỉnh Khánh Hoà cho nên tác giả đã rất cố gắng nêu lên những tiêu chí về nhân cách sinh viên sư phạm Khánh Hoà. Theo tôi, tác giả đã rất thành công trong việc so sánh, nghiên cứu để đưa ra được những tiêu chí phục vụ cho việc xây dựng nhân cách sinh viên sư phạm. Tuy nhiên, khi triển khai các nội dung cụ thể cho các tiêu chí thì tác giả chưa thật sự làm rõ và không đề cập đến nội dung kiến thức chuyên môn.

Bởi vì, khi nói đến nghề sư phạm thì bên cạnh đạo đức nghề nghiệp thì kiến thức chuyên môn là yếu tố cực kỳ quan trọng, thậm chí nó quyết định nhân cách của người thầy giáo. “Bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay”, Kỷ yếu hội thảo của Nguyễn Văn Sáu, Trần Quang Nhiếp, Lê Minh Nghĩa - NXB Chính trị Quốc gia [84]. Cuốn sách gồm những bài phát biểu, những bài viết đề cập tới vấn đề giáo dục và bồi dưỡng lí tưởng, đạo đức cách mạng cũng như thực trạng, giải pháp tăng trưởng giáo dục lí tưởng cách mạng cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay. 10 “Sinh viên thời đại thế giới phẳng”, Nhóm SEGVN dịch - NXB Phụ nữ [75 ].

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Luận án tiến sĩ: Xây dựng nhân cách sinh viên đại học tại Bình Định hiện nay là một nghiên cứu chuyên sâu về quá trình hình thành và phát triển nhân cách của sinh viên đại học trong bối cảnh hiện đại tại tỉnh Bình Định. Luận án không chỉ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nhân cách như môi trường giáo dục, văn hóa xã hội, mà còn đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng đào tạo và rèn luyện đạo đức cho sinh viên. Đây là tài liệu hữu ích cho các nhà quản lý giáo dục, giảng viên và những ai quan tâm đến sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.

Để mở rộng kiến thức về các nghiên cứu liên quan, bạn có thể tham khảo Luận án tiến sĩ xây dựng mô hình câu lạc bộ thể thao giải trí cho sinh viên trường đại học An Giang tỉnh An Giang, nghiên cứu này tập trung vào việc phát triển các hoạt động ngoại khóa nhằm nâng cao đời sống tinh thần và thể chất của sinh viên. Ngoài ra, Tóm tắt luận án tiến sĩ tiếng Việt cung cấp cái nhìn tổng quan về các nghiên cứu học thuật trong lĩnh vực giáo dục. Cuối cùng, Developing discussion skills for EFL second year students là một tài liệu thú vị về việc rèn luyện kỹ năng thảo luận cho sinh viên, một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển nhân cách và kỹ năng mềm.

Những tài liệu này sẽ giúp bạn có cái nhìn đa chiều hơn về các vấn đề giáo dục và phát triển con người trong môi trường đại học.