Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRỰC TUYẾN TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những công trình nghiên cứu về hoạt động dạy học trực tuyến tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp 1. Các công trình nghiên cứu trên thế giới DHTT là một phương thức dạy học đã xuất hiện khá lâu và phát triển mạnh mẽ nhờ vào sự tiến bộ của CNTT và truyền thông.
Các nghiên cứu KHGD về DHTT đã chỉ ra những lợi ích và thách thức khác nhau trong việc triển khai mô hình này. Đó là sự hội tụ của sự phát triển lý luận dạy học hiện đại với các thành tựu của khoa học công nghệ. (2003) đã xác định nhóm các năng lực DHTT thành năm loại: (a) hiểu quy trình trực tuyến; (b) kỹ năng kỹ thuật; (c) kỹ năng giao tiếp trực tuyến; (d) chuyên môn về nội dung; (e) tính cách cá nhân. Công trình này cung cấp nền tảng lý thuyết về các năng lực cần thiết cho DHTT, giúp định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo về việc đào tạo và phát triển năng lực cho giảng viên trong môi trường DHTT [63].
(2005) nghiên cứu về việc sử dụng công nghệ tiên tiến trong các khóa học trực tuyến. Nghiên cứu kiểm tra các công nghệ mạng tiên tiến bao gồm Blog, Audio conferencing và tin nhắn, cho thấy những công nghệ này mang lại lợi ích tích cực cho việc giao tiếp và học tập của sinh viên. Công trình này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết kế các khóa học dựa trên mục tiêu học tập và tích hợp công nghệ vào quá trình giảng dạy [52, pp. Dongsong et al.
(2006) nghiên cứu về tác động của video hướng dẫn trong đào tạo E-Learning. Kết quả cho thấy việc cung cấp các đoạn video tương tác có thể cải thiện hiệu quả học tập và sự hài lòng của người học. Nghiên cứu này gợi ý rằng việc sử dụng video tương tác có thể là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng giảng dạy trong môi trường DHTT [41, pp. 11 Pei-Chen Sun và Ray J.
(2007) đã nghiên cứu những yếu tố tác động đến sự thành công của đào tạo trực tuyến, bao gồm sự lo lắng về công nghệ, thái độ của giảng viên, và cảm nhận của người học về sự hữu ích và dễ sử dụng. Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm giúp các tổ chức đào tạo E-Learning cải thiện sự hài lòng của người học và nâng cao hiệu quả đào tạo [59, pp. Công trình này cung cấp một khung lý thuyết toàn diện về các năng lực cần thiết cho giảng viên và người học trong môi trường DHTT. Nhóm nghiên cứu Paivi M.P từ Đại học Lapland, Phần Lan (2009) đã nghiên cứu mô hình “giảng dạy và học tập có ý nghĩa”.
Mặc dù không mô tả tác động cụ thể của môi trường học tập điện tử lên kết quả học tập, kết quả nghiên cứu cho thấy các chiến lược học trực tuyến được thiết kế tốt có thể khuyến khích học tập hiệu quả. Nghiên cứu này khẳng định rằng việc thiết kế các khóa học trực tuyến cần tập trung vào việc tạo ra các hoạt động học tập có ý nghĩa để tăng cường hiệu quả giáo dục [56, pp. Tucker Fermelis và Palmer R. (2009) cho rằng các công cụ học tập trực tuyến giúp phát triển khả năng học tập chủ động và tương tác từ người học, từ đó tạo động lực tham gia học tập.
Công trình này nhấn mạnh vai trò của các công cụ học tập trực tuyến trong việc hỗ trợ và phát triển kỹ năng học tập của sinh viên [70, pp. Pu-Shih et al. (2010) nghiên cứu về sự tham gia của người học trực tuyến và tác động của công nghệ học dựa vào Web. Kết quả cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa việc sử dụng công nghệ học tập và sự tham gia của sinh viên.
Nghiên cứu này gợi ý rằng việc tích hợp công nghệ vào các khóa học trực tuyến có thể tăng cường sự tham gia và hiệu quả học tập của sinh viên [61, pp. (2011) nghiên cứu sự hài lòng và kết quả đầu ra của sinh viên trong hệ thống đào tạo trực tuyến bằng phương pháp nghiên cứu thực nghiệm. Nghiên cứu này trình bày các quan điểm lý thuyết và phương pháp đang được sử dụng trong việc nghiên cứu E-Learning thực nghiệm, cung cấp bằng 12 chứng về tác động tích cực của E-Learning đối với kết quả học tập và sự hài lòng của sinh viên [65, pp. Công trình này cung cấp một khung lý thuyết chi tiết về các giai đoạn và năng lực cần thiết trong quá trình giảng dạy trực tuyến [29, pp.
Bigatel và cộng sự (2012) xác định bảy loại năng lực giảng dạy trực tuyến: (a) học tập tích cực; (b) quản lý và lãnh đạo; (c) giảng dạy tích cực và đáp ứng; (d) công nghệ đa phương tiện; (e) thiết kế lớp học; (f) năng lực công nghệ; và (g) thực thi chính sách. Nghiên cứu này cung cấp một khung lý thuyết toàn diện về các năng lực cần thiết cho giảng viên trong môi trường DHTT [37, pp. Howard Pitler, Elizabeth Ross Hubbell, và Matt Kuhn (2012) trong cuốn “Using Technology with Classroom Instruction that Works” đã phân chia các ứng dụng công nghệ trong lớp học thành bảy loại cụ thể. Nghiên cứu này nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong việc hỗ trợ và nâng cao hiệu quả giảng dạy trong môi trường DHTT [48].
et al (2013) đã phân tích các trường hợp triển khai thành công E- Learning tại các quốc gia phát triển và đang phát triển, tập trung vào sự đổi mới và tập trung vào người dùng. Công trình này cung cấp một cái nhìn toàn diện về cách thức E-Learning có thể được triển khai và ứng dụng hiệu quả trong các bối cảnh khác nhau [39, pp.L (2013) nghiên cứu tác động của E-Learning đến kết quả học tập của sinh viên, cho thấy phương pháp E-Learning có tác động tích cực đáng kể đến kết quả học tập. Nghiên cứu này đề xuất rằng các cơ sở giáo dục nên tích cực áp dụng E- Learning để cải thiện chất lượng giáo dục [55, pp. Dziuban, và Charles R.
Graham (2014) trong cuốn “Blended Learning: Research Perspectives” đã nhấn mạnh vai trò của trang web học tập trong dạy học kết hợp, hỗ trợ tăng hiệu quả dạy học truyền thống. Nghiên cứu này cho thấy việc kết hợp giữa học tập trực tuyến và truyền thống có thể tạo ra một môi trường học tập phong phú và hiệu quả hơn [32]. (2016) trình bày các khái niệm về hệ sinh thái đào tạo trực tuyến và tóm tắt những phạm vi nghiên cứu khác nhau về E-Learning. Nghiên cứu này nhấn mạnh rằng E-Learning kết hợp giữa học tập và công nghệ có thể tạo ra những thay đổi tích cực trong quá trình học tập [47, pp.
(2018) đã nghiên cứu về E-Learning tại một số quốc gia, tập trung vào các khía cạnh văn hóa và khung lý thuyết liên quan. Nghiên cứu này cung cấp một cái nhìn sâu sắc về cách thức E-Learning có thể được triển khai hiệu quả trong các bối cảnh văn hóa khác nhau [62]. Ke Zhang và cộng sự (2019) trong cuốn “MOOCs and Open Education in the Global South: Challenges, Successes, and Opportunities” giới thiệu về nền tảng MOOCs, cung cấp các khóa học mở đại trà trực tuyến. Nghiên cứu này cho thấy MOOCs có tiềm năng lớn trong việc cung cấp giáo dục cho một số lượng lớn người học, không giới hạn địa lý [50].
(2020) đã nghiên cứu các kỹ năng và năng lực cần thiết để giảng dạy các khóa học trực tuyến trong giáo dục đại học, bao gồm: (a) kỹ năng sư phạm; (b) kỹ năng nội dung; (c) kỹ năng thiết kế; (d) kỹ năng công nghệ; (e) kỹ năng quản lý và thể chế; (f) kỹ năng giao tiếp và xã hội. Nghiên cứu này cung cấp một khung lý thuyết chi tiết về các kỹ năng và năng lực cần thiết cho giảng viên trong môi trường DHTT [30]. Tóm lại, trong quá trình tổng quan về các nghiên cứu E-Learning trên thế giới, chúng ta có thể nhận thấy rằng có một sự chuyển biến từ việc đơn thuần xem xét E- Learning là sử dụng công nghệ đến những nghiên cứu nâng tầm khảo sát E-Learning là một môi trường hỗ trợ cho hoạt động tương tác và lĩnh hội nội dung đào tạo từ phía người học. E-Learning khi đưa vào triển khai ngày càng nhiều cũng tạo ra những lưu ý cho việc triển khai khi mà công nghệ trở thành yếu tố phổ biến và có kết nối chặt chẽ với quá trình học tập trong thời đại mới.
Như vậy, khái niệm E-Learning hay DHTT đang dần chiếm vị thế trong môi trường giáo dục như một phương pháp dạy học hiện đại. Như vậy, các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra rằng, DHTT là một phương thức dạy học hiện đại, kết hợp giữa công nghệ thông tin và giáo dục, giúp nâng cao 14 hiệu quả học tập và sự hài lòng của người học. Những công trình nghiên cứu tiêu biểu như của Salmon G. (2005), và Dubins & Graham (2009) đã xây dựng các khung lý thuyết và năng lực cần thiết cho giảng viên và người học trong môi trường DHTT.
Các nghiên cứu này đã cung cấp nền tảng lý thuyết vững chắc và hướng dẫn thực tiễn cho việc triển khai DHTT hiệu quả. Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam Phó Đức Hòa (2008) trong bài viết “Thiết kế và sử dụng giáo án điện tử trên trang web học tập theo hướng dạy học khám phá” đã đưa ra định nghĩa chi tiết về trang web học tập và quy trình thiết kế giáo án điện tử. Nghiên cứu này gợi ý các phương pháp thiết kế học liệu điện tử phù hợp với DHTT trong GDNN [7]. Thạch Thị Tuyến (2016) nghiên cứu hệ thống E-Learning tại Đại học Cần Thơ, nhấn mạnh tầm quan trọng của phương pháp học tập E-Learning trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Nghiên cứu này cho thấy, E-Learning giúp tiết kiệm chi phí, không gian, thời gian và mang lại sự linh động cho người học [26]. Tran, Khanh Ngo Nhu (2016) nghiên cứu sự chấp nhận kỹ thuật E-Learning trong học tập kết hợp tại Việt Nam thông qua mô hình lý thuyết Technology Acceptance Model (TAM) của Davis (1989) [68, tr. Nghiên cứu này chỉ ra rằng, ý định sử dụng E-Learning bị tác động bởi các yếu tố như tương tác giữa sinh viên và khoa chuyên ngành, thừa nhận sự dễ sử dụng hệ thống, và đảm bảo sự thích hợp về thông tin truyền đạt. Nguyễn Hồng Minh (2017) trong bài viết “Cuộc CMCN 4.
