CHƯƠNG I LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1 Khái quát về tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp Cùng với sự phát triển của xã hội thì nhu cầu của con người ngày càng được nâng cao về vật chất cũng như tinh thần, do vậy nắm bắt được yêu cầu đú cỏc nhà Doanh nghiệp trong nền kinh tế luôn không ngừng nâng cao dây chuyền công nghệ sản xuất, ý tưởng trong sáng tạo, để tạo ra được những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của con người và những sản phẩm đó là kết quả của quá trình sản xuất sản phẩm xã hội. Để các sản phẩm đến với người tiêu dùng Doanh nghiệp phải tiền hành bỏn cỏc chỳng ra thị trường hay còn gọi là quá trình tiêu thụ. Do vậy quá trình sản xuất ra sản phẩm của Doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân cũng như trong bản thân của mỗi Doanh nghiệp cụ thể: - Đối với nền kinh tế quốc dân: Thực hiện quá trình tiêu thụ hàng hoá là tiền đề cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng , giữa tiền và hàng trong lưu thông, đặc biệt là đảm bảo cân đối giữa các nghành, các khu vực trong nền kinh tế. Trong nền kinh tế thị trường các Doanh nghiệp không thể tồn tại một cách độc lập mà chúng phải có mối quan hệ khăng khít với nhau.
Quá trình tiêu thụ sản phẩm tác động rất lớn đến quan hệ cung cầu trên thị trường. - Đối với bản thân Doanh nghiệp: Sản phẩm được tiêu thụ nhanh chóng sẽ làm tăng vòng quay của vốn lưu động, đảm bảo thu hồi vốn nhanh, trang trải được chi phí mà Doanh nghiệp bỏ ra, đảm bảo được kế hoạch lợi nhuận của Doanh nghiệp, tăng sự luân chuyển hàng hoá trong kỳ, Từ kết quả bán hàng thu được phân phối cho các chủ sở hữu, nâng cao đời sống cho người lao động, thực hiện với các nghĩa vụ với nhà nước. Bên cạnh đó bán hàng còn là chỉ tiêu tài chính quan trọng thể hiện tình hình tài chính của Doanh nghiệp. SVTH: Nguyễn Thị Huyền 3 Lớp: K2 - KT3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phạm Thị Minh Tuệ Từ các vai trò trên, đòi hỏi các Doanh nghiệp phải áp dụng các biện pháp khác nhau để quản lý quá trình sản xuất kinh doanh nói chung, quản lý thành phẩm, quá trình tiêu thụ thành phẩm và kết quả bán hàng nói riêng một cách khoa học, hợp lý, đúng chế độ kế toán của Nhà Nước.1 Thành phẩm và yêu cầu quản lý thành phẩm.
Sản phẩm của Doanh nghiệp sản xuất ra bao gồm thành phẩm, nửa thành phẩm, lao vụ, dịch vụ mà Doanh nghiệp sản xuất ra để phục vụ nhu cầu sản xuất tiêu dùng hay nhu cầu của xã hội. Trong đó thành phẩm chiếm tỷ trọng lớn. - Thành phẩm: là những sản phẩm đã kết thúc giai đoạn cuối cùng của quy trình công nghệ sản xuất ra sản phẩm, đã qua kiểm nghiệm đạt tiêu chuẩn quy định được nhập vào kho của Doanh nghiệp hoặc giao trực tiếp cho khách hàng. - Nửa thành phẩm: là những sản phẩm mới hoàn thành ở một hoặc một vài giai đoạn chế biến nào đó của quy trình công nghệ sản phẩm, sản xuất ra nó, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật quy định, được nhập kho hoặc bỏn trờn thị trường.
Việc phân biệt thành phẩm và nửa thành phẩm chỉ có ý nghĩa trong phạm vi của mỗi Doanh nghiệp, còn đối với thị trường thị khi nó được tiêu thụ thì trở thành hàng hoá lưu thông trên thị trường. Thành phẩm là kế quả lao động sang tạo của Doanh nghiệp, nó biểu hiện bộ mặt của Doanh nghiệp. Khối lượng của thành phẩm phản ánh quy mô của Doanh nghiệp, chất lượng của thành phẩm tạo nên uy tín và sự cạnh tranh của Doanh nghiệp trên thị trường. Do đó công tác quản lý thành phẩm phải được các Doanh nghiệp chú trọng thì mới đem lại hiệu quả kinh doanh cao, biểu hiện cụ thể ở các mặt.
- Về mặt khối lượng: Để quản lý được khối lượng đòi hỏi Doanh nghiệp phải thường xuyên phản ánh, giám đốc tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất, tình hình nhập - xuất - tồn kho thành phẩm về mặt khối lượng cũng như giá trị từ đó phát hiện kịp thời hàng hoá ứ đọng để ban lãnh đạo Doanh nghiệp có những biện pháp giải quyết nhanh chóng. SVTH: Nguyễn Thị Huyền 4 Lớp: K2 - KT3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phạm Thị Minh Tuệ 1.2 Bán hàng và yêu vầu quản lý bán hàng. Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, là quá trình thực hiện giá trị của hàng hoá, nói khác đi bán hàng là quá trình Doanh nghiệp chuyển giao hàng hoá của mình cho khách hàng và khách hàng trả tiền hay chấp nhận trả tiền cho Doanh nghiệp. Trong quá trình sản xuất của Doanh nghiệp hàng hoá được tiêu thụ kịp thời là yếu tố quan trọng của Doanh nghiệp bên cạnh đú cỏc yếu tố khác cũng không kém phần quan trọng như chất lượng cao, mẫu mã đẹp, giá thành thấp, luôn giữ chữ tín với khách hàng thể hiện sự tồn tại của Doanh nghiệp cũng như tính cạnh tranh khốc liệt trên thị trường hiện nay.
Kết quả bán hàng thể hiện được trong kỳ Doanh nghiệp đó kinh doanh được lãi hay lỗ do vậy từ đây ta thấy được khâu bán hàng trong các Doanh nghiệp phải được quản lý chặt chẽ, áp dụng những phương thức bán hàng hợp lý, bố trí lực lượng lao động cho mạng lưới tiêu thụ một cách khoa học, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt mỗi Doanh nghiệp cần xây dựng giá cả hợp lý đối với từng loại hàng hoá, quản lý chặt chẽ các khoản chi phí bỏ ra nhằm tối thiểu hoá khoản mục chi phớ.Bờn cạnh đó mỗi Doanh nghiệp luôn luôn phải tìm kiếm mở rộng thị trường để từ đó giúp cho các bộ phận chuyên trách nghiên cứu, phát triển, đa dạng hoá sản phẩm phù hợp với thị hiếu và thu nhập của người tiêu dùng. Như vậy Bán hàng quyết định sự thành bại của Doanh nghiệp , yêu cầu mỗi Doanh nghiệp cần phải xây dựng cho mình những phương thức bán hàng phù hợp với từng đặc điểm kinh doanh của từng đơn vị. Vai trò, Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại doanh nghiệp sản xuất Nhỡn trờn phạm vi Doanh nghiệp tiêu thụ thành phẩm hay bán hàng la nhân tố quyết định đến sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp. Tiêu thụ thể hiện sức cạnh trạnh và uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.
Nó là cơ sở để đánh giá trình độ tổ chức quản lý hiệu quả của sản xuất kinh doanh của doanh SVTH: Nguyễn Thị Huyền 5 Lớp: K2 - KT3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phạm Thị Minh Tuệ nghiệp. Mặt khác nó cũng gián tiếp phản ánh trình độ tổ chức cỏc khõu cung ứng, sản xuất cũng như công tác dự trữ Trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế, bán hàng có một vau trò đặc biệt quan trọng, nó vừa là điều kiện để tiến hàng tái sản xuất xã hội vừa là cầu nối giữa nhà sản xuất với người tiêu dung, phản ánh sự gặp nhau giữa cung và cầu về hàng hóa qua đó định hướng cho sản xuất, tiêu dung và khả năng thanh toán Với một doanh nghiệp việc tăng nhanh quá trình bán hàng tức là tăng nhanh vòng quay của vốn, tiết kiệm vốn và trực tiếp làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp. Tứ đó sẽ nâng cao đời sống, thu nhập cho cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp và thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ đối với nhà nước Trong doanh nghiệp kế toán là công cụ quan trọng để quản lý sản xuất và tiêu thụ, thông qua số liệu của kế toán nói chung, kế toán bàn hàng và xác định kết quả bán hàng nói riêng giúp doanh nghiệp và cấp có thẩm quyền đánh giá được mức độ hoàn thành của doanh nghiệp về sản xuất, giá thành, tiêu thụ và lợi nhuận Để thực sự là công cụ cho quá trình quản lý, kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng phải thực hiện tốt, đầy đủ các nhiệm vụ sau : - Ghi chép, phản ánh đầy đủ, kịp thời khối lượng hàng hóa tiêu thụ, ghi nhận doanh thu bán hàng và các chỉ tiêu liên quan khác. - Tính toán đúng đắn các chi phí phát sinh trong kỳ từ đó xây dựng giá vốn bán hàng chính xác để luôn cung cấp số liệu kịp thời đề ra các phương án hạ giá thành - Phân bổ chi phí mua hàng hợp lý cho số hàng đó bỏn và tồn cuối kỳ.
- Lựa chọn phương pháp và xác định đúng giá vốn kỳ xuất bán để đảm bảo độ chính xác của chỉ tiêu lãi gộp hàng hóa. - Xác định kết quả bán hàng thực hiện chế độ báo cáo hàng hóa và báo cáo bán hàng, cung cấp kịp thời về tình hình tiêu thụ phục vụ cho lãnh đạo DN điều hành hoạt động kinh doanh. - Theo dõi và phản ánh kịp thời công nợ với khách hàng. SVTH: Nguyễn Thị Huyền 6 Lớp: K2 - KT3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phạm Thị Minh Tuệ 1.
Một số khái niệm cơ bản 1. Bán hàng và cung cấp dịch vụ Bán hàng là quá trình sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra và bán sản phẩm mua vào Cung cấp dịch vụ và thực hiện công việc đã thỏa thuận theo hợp đồng trong một kỳ hoặc nhiều kỳ như: cung cấp dịch vụ vận tải, du lịch, cho thuê tài sản cố định theo phương thức cho thuê hoạt động Quá trình bán hàng là quá trình hoạt động kinh tế bao gồm hai mặt: Doanh nghiệp đem bán sản phẩm, hàng hóa cung cấp dịch vụ đồng thời đã thu được tiền hoặc có quyền thu tiền từ người mua.