Chương 1: Cơ sơ ly luận Chúng tôi tiến hành lựa chọn, phân tích, tong hợp các công trình nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề tải của khoá luận. © Nghiên cứu vẻ day học hình học không gian hiện nay cùng một số những khó khăn trong quá trình dạy học. ©_ Sự xuất hiện của hoạt động thực hành và trải nghiệm trong Chương trình Giáo dục Phổ thông môn toán 2018. Tam quan trọng của việc xây dựng hoạt động trong dạy học hiện nay.
10 « Boi dưỡng năng lực toán học của học sinh thông qua các hoạt động thực hành và trái nghiệm toán. Chương 2: Phân tích sách giáo khoa Nội dung chính của chương này là tìm hiểu về việc tô chức các hoạt động thực hành và trải nghiệm mà bốn bộ sách giáo khoa toán L1 hiện hành đã đề xuất bao gồm: Sách giáo khoa Toán 11 Chân trời sáng tạo, Sách giáo khoa Toán 11 Kết nỗi tri thức với cuộc sống, Sách giáo khoa Toán 1] Cánh diều, Sách giáo khoa Toán 11 Cùng khám phá. Ngoai ra, chúng tôi phân tích việc tô chức dạy học hình học không gian ở lớp 11 trong sách giáo khoa. Từ đó, chúng tôi đề xuất thiết kế một tình huống học tập trải nghiệm nhằm bỗ sung những khoảng trống trong dạy học hình học không gian.
Chương 3: Phân tích hậu nghiệm Tình huống được xây dựng sẽ được triển khai trên đối tượng học sinh trung học phô thông. Cuỗi cùng, chúng tôi phân tích kết quả đạt được. CHƯƠNG |: CƠ SỞ LÍ LUẬN 1. Dạy học hình học không gian 1.
Nội dung day học hình học không gian Hình học không gian đề cập đến nhánh toán học liên quan đến sự hiểu biết và làm việc với các vật thê ba chiều trong không gian. Ở chương trình giáo dục phô thông. tác giả Lê Thị Hoài Châu (2019) đã cho thấy các nội dung kiến thức cơ bản trong hình học không gian ma học sinh sẽ được hoc. Tác gia chia làm 2 loại gồm: các quan hệ định tính (dạy học quan hệ liên thuộc, quan hệ song song, quan hệ vuông góc) và các quan hệ định lượng (Khoảng cách, góc, thê tích khối đa diện, điện tích xung quanh và thê tích các khối tròn xoay).
Bên cạnh đó, Chương trình Giáo dục Phô thông môn Toán 2018 đã đưa các kiến thức về hình học không gian xuất hiện từ lớp 2. Điều nảy đã tạo điều kiện giúp học sinh làm quen với những hình ảnh sơ khai nhất của hình học không gian. HINH HỌC VÀ ĐO LƯỜNG Hình học trực quan Hinh phing Quan sit, nhận biết, mỏ td | ~ Nhân biét được điểm, đoạn thắng, đường cong, đường thing, đường gắp và hình khải hinh dang của một xỏ hình | khúc, ba 36m thẳng hàng thông qua hình ảnh trực quan. phẳng và hình Khối don) — Nhận dang được hình tứ giác thông qua việc sử dụng bộ đỏ dùng học gian tập cá nhân hoặc vật thật.
~ Nhận dang được khối tra, khối cầu thong qua vide sử dụng bộ dé dùng học tập cả nhắn hoặc vat that. Thực hank do, về, lấp | ~ Thực hiện được việc vẻ đoạn thing có độ dai cho tae. ghép, tạo hinh gắn với một | ~ Nhận bids và thực hiện được việc sản. sở hình phẳng wi hình khi | vị t sử đụng bộ đó dang học tập cá nhân boặc vật thật.
đã lạc - Giải quyết được một số vẫn đề thực tiễn dom gián liên quan đến hình phiing va bảnh khối đã bọc.1: Phần hình học trực quan Toán lớp 2 (Bộ Giáo dục và Dao tao, 2018, tr.26) Bên cạnh đó, Chương trình Giáo dục Phô thông 2018 còn thê hiện được mạch hình học là một nội dung quan trọng đổi với học sinh. Day học hình học góp phan vào việc giúp học sinh tìm hiểu về thé giới xung quanh (cau trúc của các vật thé thông thường, thẻ tích, diện tích), tính trực quan,. Hình học và Đo lường là một trong những thành phan quan trọng của giáo dục toán học, rat can thiết cho học sinh trong việc tiếp thu các kiến thức về không gian va phát triển các kĩ năng thực tế thiết yếu. Hình học và Do lường hình thành những công cụ nhằm mô tả các 12 đôi tượng, thực thê của thé giới xung quanh; cung cấp cho học sinh kiến thức, kĩ năng toán học cơ bản vẻ Hình học, Do lường (với các đại lượng đo thông dụng) và tạo cho học sinh khả nang suy luận, kĩ năng thực hiện các chứng minh toán học, góp phần vao phát triển tư duy logic, khả năng sáng tạo toán học, trí tưởng tượng không gian và tính trực giác.
Đồng thời, Hình học cỏn góp phần giáo dục thâm mĩ va nâng cao văn hoá toán học cho học sinh. Việc gắn kết Do lường và Hình học sẽ tăng cường tính trực quan, thực tiễn của việc day học môn Toán. (Bộ Giáo dục và Đảo tạo, 2018) Chương trình cũng đã làm rõ mục tiêu day học hình học không gian mà học sinh được học. Theo đó, từ lớp 1 đến lớp 9, kiến thức này được gọi tên là hình học trực quan.
Dau tiên, hình học trực quan được giải nghĩa “quá trình nhận thức hình học của trẻ em phải đi từ cụ thé đến trừu tượng, từ hình ảnh trực quan đến những kiến thức hình học đã được trừu tượng hoá, hình thức hoá. Ví dụ: Trong giai đoạn từ lớp 1 đến lớp 6, học sinh được làm quen với việc học hình học thông qua hình ảnh trực quan hoặc các dụng cụ trực quan (vật thật), không có yếu tổ suy luận; học sinh lớp 7, lớp 8, lớp 9 cũng được học hình học không gian với cách tiếp cận này. Vi thế, hình học được giảng day trong giai đoạn đầu của tiến trình nhận thức hình học của học sinh được gọi là hình học trực quan. Khi dạy học hình học trực quan, giáo viên không nhất thiết yêu cầu học sinh suy luận, tránh gây áp lực không tốt lên học sinh, nhưng cũng có thé dé cập đến những kiến thức hình học đã được hình thức hoá néu điều kiện nhận thức của học sinh cho phép” (Bộ Giáo dục va Dao tạo, 2018, tr.
Ở cấp tiêu học, hình học trực quan đặt ra mục tiêu học sinh nhận biết được các khối hình học. Quan sát, nhận biết, mô tả hình dang và đặc điểm (ở mức độ trực quan) của một số hình phang va hình khối trong thực tiến; tạo lập một so mô hình hình học đơn giản; tính toán một số đại lượng hình học; phát triên trí tưởng tượng không gian; giải quyết một số vẫn đề thực tiễn đơn giản gắn với Hình học và Đo lường (với các đại lượng đo thông dụng). (Bộ Giáo dục và Dao tạo, 2018) 13 Đến giai đoạn trung học cơ sở, hình học trực quan được nang dân lên ở mức độ cao hơn. Yêu cau đặt ta học sinh cần nâng cao tri trong tượng không gian đề tiếp xúc với nhiêu đối tượng hình học khác.
Hình học trực quan tiếp tục cung cấp ngôn ngữ, kí hiệu, mô tả (ở mức độ trực quan) những đối tượng của thực tiễn (hình phăng, hình khối); tạo lập một số mô hình hình học thông dụng: tính toán một số yếu tô hình học: phát triển trí tưởng tượng không gian: giải quyết một so van dé thực tiễn đơn gián gắn với Hình học và Do lường. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018) Ở cấp trung học phô thông, hình học không gian đi sâu vào bản chất, yêu cầu suy luận logic của học sinh. Người học bắt đầu với các quan hệ song song, quan hệ vuông góc trong không gian. Các khái niệm trừu tượng xuất hiện Cung cap những kiến thức và kĩ năng (ở mức độ suy luận logic) về các quan hệ hình học vả một số hình phang, hình khối quen thuộc; phương pháp đại số (vectơ, toa độ) trong hình học: phát triển trí tưởng tượng không gian; giải quyết một số vấn đề thực tiễn đơn giản gắn với Hình học và Do lường.
Quan điểm day học hình học không gian Việc giảng dạy hình học nên bao gồm việc nghiên cứu hình học ba chiều và tạo cơ hội cho học sinh sử dụng kha năng không gian dé giải quyết van đề (Giiven & Kosa, 2008). Ngoài ra, một phong cách day học hình học không gian có thê kê đến là việc kết nỗi chúng với hình học phăng dé từ đó tìm ra cách giải quyết các bài toán (Đào Tam, 2016). Các chiến lược giảng day hiệu quả cho hình học không gian thường bao gồm việc kết nỗi các khái niệm hình học ba chiều với hình học phăng quen thuộc hơn. Phương pháp này giúp học sinh xây dựng kiến thức nên tang và từ từ phát triển sâu hơn về các mối quan hệ không gian.
Ứng dụng thực tiễn và các hoạt động học tập trải nghiệm rất quan trọng trong việc làm cho những khái niệm trừu tượng này trở nên để tiếp cận va hap dẫn hơn. Chang han, việc tích hợp học tập trải nghiệm thông qua các hoạt động cho phép học sinh thao tác và tương tác với các đối tượng vật lý có thé cải thiện đáng kể sự hiểu biết của họ. Phương pháp này giúp làm sáng tỏ các khái niệm hình học phức tạp. Sự cần thiết của việc dạy học hình học không gian gắn với thực tiễn Việc tích hợp kiến thức toán học với các tình huỗng thực tiễn trong giảng dạy là điều cần thiết dé học sinh nhận thức được giá trị và ý nghĩa của các kiến thức họ đang học.
Điều này không chỉ giúp học sinh hình thành một quá trình nhận thức phù hợp với cách thức học tập tự nhiên của con người mà còn góp phân phát triển các kỹ năng quan trọng cho học sinh. Thực tế, khi kiến thức toán học được liên kết với các tình huéng thực tế, nó sẽ khơi gợi sự tò mỏ, thúc day trí tưởng tượng và nâng cao các kỳ năng của học sinh trong việc đôi mặt với các thách thức. “Rèn luyện tư duy logic, phát triển trí tưởng tượng không gian là hai mặt gắn bó chặt chẽ với nhau trong day học hình học. Những tim tỏi, du đoán và ứng dụng hình học vào giải thích hay giải quyết các tình huống thực tế không chi giúp nắm vững kiến thức, kỹ năng mà còn kích thích hứng thủ học tập của học sinh và đặc biệt là có tác dụng dạy cho họ phương pháp suy nghĩ dé sau nảy có thé thích ứng với yêu cầu đa dang của cuộc sống.