Khảo Sát Tình Hình Sử Dụng Thuốc Kháng Sinh Tại Khoa Thận - Tiết Niệu Bệnh Viện E

Luận văn thạc sĩ y tế phân tích khảo sát tình hình sử dụng thuốc kháng sinh tại khoa thận tiết niệu bệnh viện e, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho

• Tác giả: Nguyễn Thị Ơn
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Thu Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược học
• Đề tài: Khảo sát tình hình sử dụng kháng sinh tại khoa thận - tiết niệu bệnh viện E
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về nhiễm khuẩn đường tiết niệu
• 1.2. Tác nhân gây về nhiễm khuẩn đường tiết niệu bệnh viện
• 1.3. Sinh bệnh học
• 1.4. Phân loại nhiễm khuẩn đường tiết niệu
• 1.5. Chẩn đoán nhiễm khuẩn đường tiết niệu
• 1.6. Chẩn đoán xác định nhiễm khuẩn đường tiết niệu
• 1.7. Điều trị bằng kháng sinh một số bệnh nhiễm khuẩn tiết niệu
• 1.8. Sử dụng kháng sinh dự phòng trong bệnh lý niệu khoa
• 1.9. Đề kháng kháng sinh
• 1.10. Một số nhóm kháng sinh dùng trong nhiễm khuẩn đường tiết niệu
• 1.10.1. Nhóm 5-nitro-imidazol
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Thiết kế nghiên cứu
• 2.6. Nội dung nghiên cứu
• 2.7. Xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm bệnh nhân nghiên cứu và mô hình bệnh nhiễm khuẩn tại khoa
• 3.2. Tuổi và giới tính bệnh nhân
• 3.3. Các bệnh nhiễm khuẩn gặp tại Khoa Thận – Tiết Niệu
• 3.4. Các thủ thuật được tiến hành tại khoa
• 3.5. Thời gian điều trị tại khoa
• 3.6. Đặc điểm chức năng thận
• 3.7. Tình hình sử dụng thuốc kháng sinh tại khoa thận - tiết niệu
• 3.8. Danh mục các kháng sinh được sử dụng tại khoa
• 3.9. Tỷ lệ kháng sinh dùng đường tiêm
• 3.10. Sự đổi kháng sinh
• 3.11. Sự phối hợp kháng sinh
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về khảo sát sử dụng thuốc kháng sinh tại Khoa Thận Tiết Niệu Bệnh viện E

Kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, đặc biệt là trong lĩnh vực thận - tiết niệu. Việc khảo sát tình hình sử dụng thuốc kháng sinh tại Khoa Thận - Tiết Niệu Bệnh viện E giúp hiểu rõ hơn về thực trạng và xu hướng sử dụng kháng sinh, từ đó đưa ra các giải pháp hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu tình trạng kháng thuốc.

1.1. Khái quát về tình hình nhiễm khuẩn đường tiết niệu

Nhiễm khuẩn đường tiết niệu (NKĐTN) là một trong những bệnh lý phổ biến, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Tại Bệnh viện E, tỷ lệ bệnh nhân mắc NKĐTN ngày càng gia tăng, đòi hỏi sự chú ý đặc biệt trong việc điều trị và sử dụng kháng sinh.

1.2. Tầm quan trọng của việc khảo sát sử dụng kháng sinh

Khảo sát sử dụng kháng sinh giúp xác định các loại kháng sinh phổ biến, liều dùng và thời gian điều trị. Điều này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu nguy cơ kháng thuốc, một vấn đề nghiêm trọng trong y tế hiện nay.

II. Vấn đề và thách thức trong sử dụng thuốc kháng sinh tại Khoa Thận Tiết Niệu

Mặc dù kháng sinh là công cụ hữu hiệu trong điều trị nhiễm khuẩn, nhưng việc sử dụng không hợp lý có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc. Tại Khoa Thận - Tiết Niệu Bệnh viện E, một số thách thức chính bao gồm việc lựa chọn kháng sinh không phù hợp và thời gian điều trị kéo dài.

2.1. Tình trạng kháng thuốc tại Khoa Thận Tiết Niệu

Kháng thuốc đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng tại Khoa Thận - Tiết Niệu. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ vi khuẩn kháng lại các loại kháng sinh phổ biến đang gia tăng, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và sức khỏe bệnh nhân.

2.2. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng kháng thuốc

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng kháng thuốc bao gồm việc sử dụng kháng sinh không đúng chỉ định, thời gian điều trị không đủ và sự thiếu hiểu biết về kháng sinh trong đội ngũ y tế.

III. Phương pháp khảo sát sử dụng thuốc kháng sinh tại Khoa Thận Tiết Niệu

Để khảo sát tình hình sử dụng thuốc kháng sinh, một nghiên cứu đã được thực hiện tại Khoa Thận - Tiết Niệu Bệnh viện E. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu từ hồ sơ bệnh án và phỏng vấn bệnh nhân.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và đối tượng khảo sát

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, với đối tượng khảo sát là bệnh nhân điều trị tại Khoa Thận - Tiết Niệu trong khoảng thời gian nhất định.

3.2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án và phỏng vấn trực tiếp bệnh nhân. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các phần mềm thống kê để đảm bảo tính chính xác và khách quan.

IV. Kết quả khảo sát tình hình sử dụng thuốc kháng sinh tại Khoa Thận Tiết Niệu

Kết quả khảo sát cho thấy có sự đa dạng trong việc sử dụng kháng sinh tại Khoa Thận - Tiết Niệu. Một số loại kháng sinh được sử dụng phổ biến, nhưng cũng có những loại kháng sinh ít được sử dụng do tình trạng kháng thuốc.

4.1. Danh mục kháng sinh được sử dụng

Danh mục kháng sinh được sử dụng tại Khoa Thận - Tiết Niệu bao gồm các loại kháng sinh phổ rộng và hẹp, với tỷ lệ sử dụng khác nhau tùy thuộc vào loại nhiễm khuẩn.

4.2. Tỷ lệ kháng sinh dùng đường tiêm

Tỷ lệ kháng sinh được sử dụng qua đường tiêm tại Khoa Thận - Tiết Niệu cho thấy sự ưu tiên trong điều trị các trường hợp nặng, nhưng cũng cần xem xét đến nguy cơ tác dụng phụ.

V. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc kháng sinh tại Khoa Thận Tiết Niệu

Để nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc kháng sinh, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc đào tạo nhân viên y tế đến việc xây dựng quy trình sử dụng kháng sinh hợp lý.

5.1. Đào tạo và nâng cao nhận thức cho nhân viên y tế

Đào tạo nhân viên y tế về việc sử dụng kháng sinh hợp lý là cần thiết để giảm thiểu tình trạng kháng thuốc và nâng cao chất lượng điều trị.

5.2. Xây dựng quy trình sử dụng kháng sinh hợp lý

Xây dựng quy trình sử dụng kháng sinh hợp lý, bao gồm việc lựa chọn kháng sinh dựa trên kết quả xét nghiệm vi sinh và theo dõi hiệu quả điều trị.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai trong sử dụng thuốc kháng sinh

Khảo sát tình hình sử dụng thuốc kháng sinh tại Khoa Thận - Tiết Niệu Bệnh viện E đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và cải thiện quy trình sử dụng kháng sinh để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho bệnh nhân.

6.1. Tầm quan trọng của việc tiếp tục nghiên cứu

Tiếp tục nghiên cứu về tình hình sử dụng kháng sinh sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề và đưa ra giải pháp kịp thời.

6.2. Hướng đi mới trong điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu

Hướng đi mới trong điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu cần chú trọng đến việc phát triển các loại kháng sinh mới và các phương pháp điều trị thay thế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA Y DƢỢC NGUYỄN THỊ ƠN KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH TẠI KHOA THẬN - TIẾT NIỆU BỆNH VIỆN E KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH DƢỢC HỌC HÀ NỘI - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA Y DƢỢC NGUYỄN THỊ ƠN KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH TẠI KHOA THẬN - TIẾT NIỆU BỆNH VIỆN E KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH DƢỢC HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN: 1. NGUYỄN THỊ THU HÀ 2. DƢƠNG THỊ LY HƢƠNG HÀ NỘI - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới: - PGS.TS Dƣơng Thị Ly Hƣơng – Bộ môn Dược lý - Dược lâm sàng, Khoa Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. Nguyễn Thị Thu Hà - Bộ môn Dược lý - Dược lâm sàng, Khoa Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. Là những thầy cô đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, đồng hành và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện khóa luận. Tôi xin cảm ơn Bệnh viện E , cụ thể là Phòng Kế hoạch – Tổng hợp, khoa Thận – Tiết niệu, khoa Dƣợc và Phòng Lƣu trữ bệnh án Bệnh viện E Hà Nội đã tạo điều kiện để tôi có thể thực hiện khóa luận này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, các Phòng ban Khoa Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội cùng toàn thể các thầy cô giáo trong trường đã cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt năm học tập, sinh hoạt và rèn luyện tại khoa. Bên cạnh đó, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các bạn trong nhóm nghiên cứu đã cùng tôi thảo luận, nghiên cứu và đồng hành với tôi trong suốt quá trình thực hiện khóa luận. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình và bạn bè đã luôn bên cạnh, động viên tôi trong lúc khó khăn cũng như trong quá trình thực hiện khóa luận này. Hà Nội, ngày 10 tháng 06 năm 2017 Sinh viên Nguyễn Thị Ơn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT BN Bệnh nhân BV Bệnh viện Clcr Hệ số thanh thải creatinin CHT Creatinin huyết tương DUE Drug Utilization Evaluation- Đánh giá sử dụng thuốc DUR Drug Utilization Review - Bình duyệt sử dụng hVISA heterogenous vancomycin intermediate S. Aureus - Tụ cầu vàng trung gian dị gen vancomycin KS Kháng sinh LDTTĐ Liều duy trì tối đa MRSA Methicillin Resistant S. Aureus- Tụ cầu vàng kháng methicillin NKĐTN Nhiễm khuẩn đường tiết niệu TB Tiêm bắp TDKMM Tác dụng không mong muốn TM Tĩnh mạch VK Vi khuẩn VTBT Viêm thận bể thận LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ…………………………………………………………………….1 CHƢƠNG 1 - TỔNG QUAN. Tổng quan về nhiễm khuẩn đường tiết niệu……………………………………. Tác nhân gây về nhiễm khuẩn đường tiết niệu bệnh viện. Sinh bệnh học . Phân loại nhiễm khuẩn đường tiết niệu . Chẩn đoán nhiễm khuẩn đường tiết niệu . Chẩn đoán xác định nhiễm khuẩn đường tiết niệu . Điều trị bằng kháng sinh một số bệnh nhiễm khuẩn tiết niệu . Sử dụng kháng sinh dự phòng trong bệnh lý niệu khoa. Đề kháng kháng sinh . Một số nhóm kháng sinh dùng trong nhiễm khuẩn đường tiết niệu…………. Nhóm 5-nitro-imidazol.16 CHƢƠNG 2 - ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tượng nghiên cứu…………………………………………………………23 2. Tiêu chuẩn lựa chọn . Tiêu chuẩn loại trừ . Phương pháp nghiên cứu. 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thiết kế nghiên cứu . Nội dung nghiên cứu . Xử lý số liệu…………………………………………………………………27 CHƢƠNG 3 - KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm bệnh nhân nghiên cứu và mô hình bệnh nhiễm khuẩn tại khoa. Tuổi và giới tính bệnh nhân . Các bệnh nhiễm khuẩn gặp tại Khoa Thận – Tiết Niệu . Các thủ thuật được tiến hành tại khoa . Thời gian điều trị tại khoa . Đặc điểm chức năng thận . Tình hình sử dụng thuốc kháng sinh tại khoa thận - tiết niệu . Danh mục các kháng sinh được sử dụng tại khoa . Tỷ lệ kháng sinh dùng đường tiêm. Sự đổi kháng sinh .3 Sự phối hợp kháng sinh .54 CHƢƠNG 4 - KẾT LUẬN .59 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤC LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Tên bảng Trang Phân loại NKĐTN dựa trên triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm 6 Bảng 1.1 vi sinh Bảng 1.2 Liều dùng của các kháng sinh dùng trong dự phòng 10 Liều thông thường và liều cho bệnh nhân suy thận một số kháng 16 Bảng 1.3 sinh thường dùng trong nhiễm khuẩn đường tiết niệu Bảng 2.1 Phân loại chức năng thận theo Clcr 25 Bộ tiêu chuẩn đánh giá sử dụng kháng sinh 26 Bảng 2.1 Phân bố bệnh nhân theo tuổi 28 Bảng 3.2 Phân bố bệnh nhân theo bệnh nhiễm khuẩn đường tiết niệu 31 Bảng 3.3 Đặc điểm về thời gian sử dụng kháng sinh 32 Bảng 3.4 Phân bố bệnh nhân theo chức năng thận 33 Bảng 3.5 Danh mục và tần suất sử dụng của các kháng sinh 34 Bảng 3.6 Sử dụng kháng sinh theo mục đích điều trị 36 Bảng 3.7 Thời gian đổi kháng sinh sau lần dùng đầu tiên 40 Bảng 3.8 Thời gian đổi kháng sinh sau lần dùng thứ 2 41 Bảng 3.9 Thời gian đổi kháng sinh sau lần dùng thứ 3 và thứ 4 42 Bảng 3.10 Danh mục các cặp phối hợp 2 kháng sinh 45 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.11 Danh mục các cặp phối hợp 3 kháng sinh 47 Bảng 3.12 Danh mục các cặp phối hợp trên 3 kháng sinh 49 Bảng 3.13 Đặc điểm về thời gian sử dụng kháng sinh 50 Đánh giá chế độ liều dùng 24h ở các lượt kháng sinh cần hiệu 52 Bảng 3.14 chỉnh liều Bảng 3.15 Đánh giá chế độ liều dùng 24 giờ ở nhóm không cần hiệu chỉnh 54 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH Tên hình Trang Hình 3.1 Phân bố bệnh nhân theo giới tính 29 Hình 3.2 Phân bố số lượng bệnh mắc phải trên bệnh nhân 30 Hình 3.3 Số thủ thuật của các bệnh nhân trên mẫu nghiên cứu 32 Hình 3.4 Đặc điểm về đường dùng kháng sinh 39 Hình 3.5 Phân bố tỷ lệ đổi kháng sinh trên bệnh nhân 39 Hình 3.6 Phân bố số lần chuyển đổi sử dụng kháng sinh 40 Hình 3.7 Tỷ lệ phân bố về hình thức chuyển đổi sử dụng 43 kháng sinh Hình 3.8 Phân bố số lượng kháng sinh có trong 1 đơn thuốc 44 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẶT VẤN ĐỀ Kháng sinh là một nhóm thuốc quan trọng và được sử dụng rộng rãi trong điều trị. Sự ra đời của kháng sinh đã cứu sống hàng triệu người đánh dấu một kỷ nguyên mới của y học về điều trị các bệnh nhiễm khuẩn. Ngoài ra, kháng sinh còn được sử dụng rộng rãi trong trồng trọt, chăn nuôi [19].Tuy nhiên, cũng do việc sử dụng rộng rãi, kéo dài, chưa hợp lý nên tình trạng kháng kháng sinh của các vi sinh vật ngày một tăng. Mức độ kháng thuốc ngày càng trầm trọng làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, nguy cơ tử vong cao, thời gian điều trị kéo dài, chi phí điều trị tăng cao, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh và cộng đồng. Chỉ riêng tại Hoa Kỳ, một thực trạng đáng báo động hiện nay là các vi khuẩn đề kháng tiếp tục gây nhiễm trùng cho 2 triệu bệnh nhân mỗi năm và dẫn tới 23.000 ca tử vong mỗi năm [24]. Nhiễm khuẩn đƣờng tiết niệu là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất với một gánh nặng tài chính đáng kể cho xã hội, với ước tính tỷ lệ tổng thể mắc bệnh vào khoảng 18/1000 người mỗi năm. Tuy nhiên hiện nay, tỷ lệ tăng của sức đề kháng kháng sinh đáng báo động trên toàn thế giới, đặc biệt là trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Tại Việt Nam, theo nghiên cứu SMART năm 2011 thực hiện trên nhóm vi khuẩn E. coli nhiễm khuẩn đường tiết niệu cho thấy tỷ lệ tiết Men beta - lactamase phổ rộng lên đến 54%. Tình trạng này đang có xu hướng diễn biến phức tạp và lan ra cộng đồng [7]. Khoa Thận - Tiết Niệu, Bệnh viện E Hà Nội là một trong những chuyên khoa đầu nghành về điều trị các bệnh liên quan đến thận tiết niệu. Việc sử dụng thuốc đảm bảo, an toàn, hợp lý, hiệu quả, tiết kiệm luôn được chú trọng và nâng cao, đặc biệt với nhóm thuốc kháng sinh. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có một nghiên cứu nào được thực hiện nhằm đánh giá việc sử dụng nhóm thuốc này tại khoa. Xuất phát từ thực tế đó, chúng tôi tiến hành đề tài “Khảo sát tình hình sử dụng thuốc kháng sinh tại khoa thận - tiết niệu bệnh viện E ” với những mục tiêu: 1. Khảo sát mô hình bệnh nhiễm khuẩn tại Khoa Thận - Tiết Niệu, Bệnh viện E. Khảo sát tình hình sử dụng kháng sinh tại Khoa Thận - Tiết Niệu, Bệnh viện E. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 - TỔNG QUAN 1. Tổng quan về nhiễm khuẩn đƣờng tiết niệu 1. Đại cƣơng Nhiễm khuẩn đường tiết niệu (NKĐTN) là một trong những nhiễm khuẩn phổ biến tác động đáng kể đến nguồn lực y tế, kinh tế xã hội và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của những người bị bệnh. Người ta ước tính rằng 0,7% trường hợp cấp cứu là do nhiễm trùng tiết niệu, mỗi năm có khoảng 7 triệu lần khám ngoại trú ở phụ nữ là do nhiễm trùng đường tiểu [14,25]. Tại Hoa Kỳ, khoảng 15% số KS theo quy định được phân phối cho NKTN [15]. NTĐTN là bệnh nhiễm khuẩn phổ biến thứ tư trong số những nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế với tỷ lệ nhiễm 12,9% và 2/3 là liên quan ống thông [23]. NTĐTN đại diện cho 40% của tất cả các nhiễm trùng tiết niệu ở bệnh viện, bao gồm NKĐTN liên quan cộng đồng và NKĐTN liên quan đến chăm sóc y tế. Nghiên cứu tỷ lệ hiện mắc NKÐTN toàn cầu gần đây cho thấy 10 - 12% bệnh nhân nhập viện tại các khoa tiết niệu có nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế. Các chủng vi khuẩn lấy từ những bệnh nhân này thậm chí có nhiều khả năng kháng thuốc cao. Tác nhân gây về nhiễm khuẩn đƣờng tiết niệu bệnh viện Môi trường bệnh viện đóng vai trò quan trọng trong xác định tác nhân gây NKÐTN bệnh viện. Các tác nhân thường là do E. coli, Klebsiella spp.,Proteus mirabilis, staphylococci, các vi khuẩn Enterobacteriaceae khác, Pseudomonas aeruginosa và enterococci [12,21,28]. Ðặt ống thông niệu đạo - bàng quang là một yếu tố nguy cơ cao nhất gây NKÐTN bệnh viện, đặc biệt trong các trường hợp tắc nghẽn đường tiết niệu. Khoảng 20% bệnh nhân nằm viện phải đặt ống thông niệu đạo - bàng quang, và từ đây có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết.