Khối U Bàng Quang: Tác Động Đến Thai Kỳ và Sức Khỏe Phụ Nữ

Khối u bàng quang trong thai kỳ là một vấn đề y tế quan trọng, thường gặp ở phụ nữ mang thai. 105 trang · Bệnh viện Phụ sản Trung ương · 2007.

• Trường học: Bệnh viện Phụ sản Trung ương
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Khái Niệm và Tác Động của Khối U Bàng Quang Trong Thai Kỳ
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giải phẫu và Chức năng của buồng trứng
• 1.2. Nguyên nhân hình thành và phân loại khối u buồng trứng
• 1.3. Khối u buồng trứng và thai nghén
• 1.3.1. Chẩn đoán khối u buồng trứng

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khối U Bàng Quang Trong Thai Kỳ

Khối u bàng quang trong thai kỳ là một vấn đề y tế quan trọng, thường gặp ở phụ nữ mang thai. Khối u này có thể là khối u lành tính hoặc ác tính, và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để đảm bảo an toàn cho thai kỳ.

1.1. Khái Niệm Khối U Bàng Quang

Khối u bàng quang là sự phát triển bất thường của các tế bào trong bàng quang. Chúng có thể là khối u lành tính, không gây hại, hoặc khối u ác tính, có khả năng di căn.

1.2. Tác Động Của Khối U Đến Thai Kỳ

Khối u bàng quang có thể gây ra nhiều biến chứng trong thai kỳ, bao gồm sảy thai, đẻ non và các vấn đề về sức khỏe cho thai nhi. Việc theo dõi và điều trị là rất quan trọng.

II. Vấn Đề và Thách Thức Liên Quan Đến Khối U Bàng Quang

Khối u bàng quang trong thai kỳ thường không có triệu chứng rõ ràng, điều này làm cho việc chẩn đoán trở nên khó khăn. Nhiều phụ nữ chỉ phát hiện ra khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi có triệu chứng nghiêm trọng.

2.1. Triệu Chứng Khó Nhận Biết

Nhiều phụ nữ không có triệu chứng rõ ràng khi bị khối u bàng quang. Các triệu chứng như đau bụng, chảy máu có thể xuất hiện nhưng thường bị nhầm lẫn với các vấn đề khác trong thai kỳ.

2.2. Khó Khăn Trong Chẩn Đoán

Việc chẩn đoán khối u bàng quang trong thai kỳ thường gặp khó khăn do sự thay đổi của cơ thể phụ nữ mang thai. Siêu âm và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác có thể không cho kết quả chính xác.

III. Phương Pháp Chẩn Đoán Khối U Bàng Quang

Chẩn đoán khối u bàng quang trong thai kỳ thường sử dụng các phương pháp như siêu âm, chụp CT hoặc MRI. Những phương pháp này giúp xác định kích thước và vị trí của khối u.

3.1. Siêu Âm Trong Chẩn Đoán

Siêu âm là phương pháp phổ biến nhất để phát hiện khối u bàng quang trong thai kỳ. Nó an toàn cho cả mẹ và thai nhi, giúp xác định kích thước và vị trí của khối u.

3.2. Chụp CT và MRI

Chụp CT và MRI có thể được sử dụng để có cái nhìn rõ hơn về khối u. Tuy nhiên, việc sử dụng các phương pháp này cần được cân nhắc kỹ lưỡng trong thai kỳ.

IV. Giải Pháp Điều Trị Khối U Bàng Quang Trong Thai Kỳ

Điều trị khối u bàng quang trong thai kỳ phụ thuộc vào loại khối u và giai đoạn thai kỳ. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm phẫu thuật, hóa trị hoặc theo dõi chặt chẽ.

4.1. Phẫu Thuật

Phẫu thuật có thể được thực hiện để loại bỏ khối u nếu nó gây ra triệu chứng nghiêm trọng hoặc có nguy cơ cao. Quyết định phẫu thuật cần được thảo luận kỹ lưỡng giữa bác sĩ và bệnh nhân.

4.2. Hóa Trị

Hóa trị thường không được khuyến cáo trong thai kỳ trừ khi khối u ác tính và cần điều trị ngay lập tức. Các bác sĩ sẽ cân nhắc lợi ích và rủi ro trước khi quyết định.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về khối u bàng quang trong thai kỳ đang ngày càng được quan tâm. Các kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc khối u bàng quang ở phụ nữ mang thai có xu hướng gia tăng.

5.1. Tỷ Lệ Mắc Khối U

Tỷ lệ mắc khối u bàng quang trong thai kỳ dao động từ 2% đến 6%. Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát hiện sớm có thể cải thiện kết quả điều trị.

5.2. Kết Quả Điều Trị

Kết quả điều trị khối u bàng quang trong thai kỳ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại khối u, giai đoạn phát triển và sức khỏe tổng quát của bệnh nhân.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Khối U Bàng Quang

Khối u bàng quang trong thai kỳ là một vấn đề y tế phức tạp, cần được nghiên cứu và theo dõi chặt chẽ. Tương lai của nghiên cứu trong lĩnh vực này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều tiến bộ trong việc chẩn đoán và điều trị.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp chẩn đoán chính xác hơn và các phương pháp điều trị an toàn cho phụ nữ mang thai.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Theo Dõi

Việc theo dõi sức khỏe của phụ nữ mang thai có khối u bàng quang là rất quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng và đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khối u buồng trứng trong thai kỳ là một bệnh lý sản phụ khoa đặc thù, ghi nhận tỷ lệ dao động từ 2% đến 5% trên thế giới và khoảng 4,33‰ đến 6,59‰ tại Việt Nam. Quá trình phát triển của khối u diễn tiến âm thầm, phần lớn không có biểu hiện lâm sàng rầm rộ nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa trực tiếp tính mạng của sản phụ lẫn thai nhi. Mối tương tác phức tạp giữa thai nghén và khối u có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như xoắn cuống u (chiếm 50% đến 60% các ca biến chứng), vỡ u (2% đến 9%), hoại tử, chảy máu trong hoặc tạo thành u tiền đạo gây cản trở nghiêm trọng quá trình chuyển dạ.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ sự tồn tại của hai trường phái lâm sàng: theo dõi bảo tồn chờ can thiệp cấp cứu khi có biến chứng, hoặc chủ động can thiệp ngoại khoa vào thời điểm thích hợp trong thai kỳ. Nhằm cung cấp cơ sở dữ liệu y học thực chứng chuẩn xác, nghiên cứu hướng đến mục tiêu so sánh toàn diện các đặc điểm lâm sàng, giải phẫu bệnh và biến chứng giữa phẫu thuật chủ động và phẫu thuật cấp cứu khối u buồng trứng ở phụ nữ mang thai.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương – cơ sở đầu ngành chuyên khoa sản phụ khoa với quy mô 500 giường bệnh và tiếp nhận hơn 15.000 ca sinh hàng năm. Đối tượng khảo sát bao gồm toàn bộ các trường hợp thai phụ mang thai đến 27 tuần tuổi được can thiệp ngoại khoa u buồng trứng trong giai đoạn 5 năm liên tục từ 2003 đến 2007. Kết quả đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hoàn thiện phác đồ điều trị chuẩn, giúp giảm tỷ lệ sảy thai sau mổ từ mức 14% ở các ca mổ cấp cứu xuống còn khoảng 1% khi được thực hiện mổ chủ động đúng thời điểm vàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết giải phẫu - sinh lý buồng trứng, cơ chế nội tiết thai kỳ và phân loại bệnh học u buồng trứng hiện đại:

• Lý thuyết tương tác cơ học và nội tiết giữa khối u và thai nghén: Buồng trứng là tuyến sinh dục kép vừa thực hiện chức năng ngoại tiết vừa tiết các steroid sinh dục thiết yếu như Estrogen, Progesterone và Androgen dưới sự điều hòa của trục hạ đồi - tuyến yên (GnRH, FSH, LH). Khi tử cung tăng nhanh kích thước, vị trí giải phẫu của buồng trứng bị thay đổi, kéo căng các dây chằng treo và mạc treo, làm tăng nguy cơ xoắn u hoặc chèn ép các tạng lân cận gây bán tắc ruột, bí tiểu.
• Phân loại u nang cơ năng và u thực thể: Nghiên cứu phân biệt rõ u cơ năng (nang bọc noãn, nang hoàng tuyến, nang hoàng thể do kích thích quá mức của hormone) với u thực thể (chiếm phần lớn là u biểu mô buồng trứng như u nang nước, u nang nhầy, và u tế bào mầm như u nang bì). Đáng chú ý, khoảng 90% u nang cơ năng tự thoái triển sau tuần thứ 14 của thai kỳ.
• Mô hình can thiệp ngoại khoa bảo tồn: Ứng dụng quy chuẩn xử trí khối u buồng trứng trong thai kỳ với hai phương thức chính gồm phẫu thuật nội soi ổ bụng (áp dụng cho khối u dưới 16 tuần với phẫu thuật viên đạt trình độ chuyên sâu cấp độ 3 hoặc 4) và phẫu thuật mở bụng (ưu tiên cho thai trên 16 tuần hoặc nghi ngờ ác tính), kết hợp kỹ thuật cắt lạnh mô bệnh học tức thì nhằm đưa ra quyết định bảo tồn mô lành buồng trứng hay cắt bỏ phần phụ.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả hồi cứu trên toàn bộ hồ sơ bệnh án của sản phụ được phẫu thuật u buồng trứng.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tổng cỡ mẫu bao gồm N = 146 bệnh nhân được chọn theo phương pháp chọn mẫu toàn thể thỏa mãn tiêu chuẩn: mang thai đến 27 tuần tuổi, có chỉ định can thiệp ngoại khoa u buồng trứng tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương từ năm 2003 đến 2007, có đầy đủ kết quả giải phẫu bệnh lý và hồ sơ lưu trữ hoàn chỉnh. Tiêu chuẩn loại trừ áp dụng cho các trường hợp mổ ngoài thời gian thai nghén hoặc không xác định được mô bệnh học.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Dữ liệu được trích xuất vào phiếu thu thập chuẩn hóa, làm sạch và xử lý thống kê y học bằng phần mềm Epi-info 6.04 và SPSS. Các biến số định tính được mô tả dưới dạng tỷ lệ phần trăm (%). Kiểm định Chi-bình phương ($\chi^2$) được áp dụng để so sánh sự khác biệt giữa hai nhóm phẫu thuật chủ động và cấp cứu, với ngưỡng ý nghĩa thống kê được xác lập ở mức $p < 0,05$. Phương pháp này đảm bảo tính khách quan và kiểm soát tối đa sai số hệ thống khi phân tích dữ liệu hồi cứu đa biến.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích 146 trường hợp phẫu thuật u buồng trứng trong thai kỳ ghi nhận các phát hiện cốt lõi:

• Sự chuyển dịch mạnh mẽ sang phẫu thuật chủ động: Trong tổng số 146 ca can thiệp, phẫu thuật chủ động chiếm ưu thế tuyệt đối với 74,0% (108 ca), trong khi phẫu thuật cấp cứu chiếm 26,0% (38 ca). Tỷ lệ phẫu thuật chủ động tăng vọt từ 2,7% vào năm 2003 lên 34,9% vào năm 2007, cao gấp 7,27 lần so với tỷ lệ mổ cấp cứu cùng năm (4,8%), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê rõ rệt ($\chi^2 = 17,47; p = 0,02$).
• Đặc điểm dịch tễ và thời điểm phát hiện: Nhóm tuổi từ 20 đến 35 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo 91,8% (134 ca). Đáng chú ý, có đến 96,6% trường hợp khối u chỉ được phát hiện tình cờ trong quá trình mang thai, chỉ có 3,4% được chẩn đoán trước khi thụ thai.
• Phân bố theo tuổi thai: Phẫu thuật cấp cứu tập trung chủ yếu ở giai đoạn 3 tháng đầu dưới 13 tuần tuổi (chiếm 19,9%), trong khi phẫu thuật chủ động thực hiện chủ yếu ở giai đoạn 13 đến 27 tuần tuổi với tỷ lệ 58,2% (so với chỉ 15,7% ở tuổi thai dưới 13 tuần, $p < 0,001$).
• Đặc điểm kích thước và mô bệnh học: Khối u kích thước từ 6 đến 10cm chiếm đa số với 58,9% (86 ca), u trên 10cm chiếm 28,1% và u dưới 6cm chiếm 13,0% (kích thước nhỏ nhất 4cm, lớn nhất 20cm). Về mô bệnh học, u nang bì chiếm tỷ lệ cao nhất với 39,7% (58 ca), theo sau là u nang nước chiếm 23,9% (35 ca), u nang nhầy chiếm 15,1% (22 ca), u nội mạc tử cung 8,2% và nang hoàng thể 7,5%.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng tỷ lệ can thiệp chủ động phản ánh sự cải thiện rõ nét trong năng lực chẩn đoán hình ảnh và nhận thức quản lý thai nghén định kỳ. Tỷ lệ phát hiện muộn trong thai kỳ lên tới 96,6% phản ánh thực trạng nhiều phụ nữ chưa có thói quen khám phụ khoa tiền hôn nhân hoặc tiền mang thai.

Tỷ lệ mổ cấp cứu cao trong 3 tháng đầu (19,9%) hoàn toàn phù hợp với cơ chế bệnh sinh: thời kỳ này khối u dễ thay đổi vị trí tự do trong tiểu khung gây xoắn cuống. Ngược lại, việc tập trung mổ chủ động ở tuần thứ 13 đến 27 (đặc biệt tối ưu từ tuần 16 đến 20) mang lại tính an toàn vượt trội. Lúc này, bánh nhau đã hoàn thiện chức năng sản xuất Progesterone thay thế cho hoàng thể buồng trứng, giúp tử cung ít nhạy cảm với các kích thích cơ học, qua đó giảm thiểu tối đa nguy cơ sảy thai và sinh non.

Khi trực quan hóa qua biểu đồ cột và bảng tương quan hai chiều giữa loại hình can thiệp và biến chứng thai kỳ, dữ liệu cho thấy sự khác biệt mang tính quyết định: phẫu thuật chủ động giúp kiểm soát nguy cơ sảy thai ở mức dưới 1% đến 3,06%, trong khi các ca phẫu thuật cấp cứu do xoắn hoặc vỡ u có nguy cơ mất thai lên tới 14% theo ghi nhận y văn. Việc u nang bì chiếm tỷ lệ cao nhất (39,7%) cũng lý giải nguy cơ xoắn u thường gặp do mật độ không đồng nhất và cuống u dài.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng nghiên cứu thực nghiệm, 4 nhóm giải pháp trọng tâm được đề xuất nhằm nâng cao chất lượng quản lý và điều trị u buồng trứng trong thai kỳ:

1. Chuẩn hóa quy trình sàng lọc phụ khoa trước mang thai: Triển khai chương trình siêu âm đầu dò âm đạo tầm soát bệnh lý phụ khoa định kỳ cho 100% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản chuẩn bị mang thai. Mục tiêu nâng tỷ lệ phát hiện u buồng trứng trước thụ thai từ mức 3,4% hiện tại lên trên 30% trong lộ trình 12 tháng, do các trạm y tế tuyến cơ sở và trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản chủ trì thực hiện.
2. Thiết lập phác đồ chỉ định phẫu thuật chủ động trong "cửa sổ vàng": Ban hành hướng dẫn lâm sàng thống nhất tại các bệnh viện sản khoa, quy định theo dõi chặt chẽ các nang dưới 6cm trong 3 tháng đầu để loại trừ nang cơ năng, và tiến hành mổ chủ động cho tất cả các u thực thể kích thước từ 6cm trở lên ở tuổi thai tuần thứ 16 đến 20. Mục tiêu đạt tỷ lệ can thiệp chủ động đúng thời điểm trên 90%, do các khoa Phụ ngoại thực hiện thường quy.
3. Mở rộng đào tạo kỹ thuật phẫu thuật nội soi bảo tồn mô lành: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về phẫu thuật nội soi ổ bụng trên thai phụ đạt chuẩn mức độ 3 và 4 cho các bác sĩ ngoại sản khoa, chú trọng kỹ năng bóc u không làm vỡ bao nang và hạn chế sang chấn cơ tử cung. Mục tiêu đạt tối thiểu 70% bác sĩ phẫu thuật tuyến tỉnh làm chủ kỹ thuật trong vòng 2 năm tới.
4. Tăng cường phác đồ hỗ trợ nội tiết và giảm co hậu phẫu: Áp dụng bắt buộc phác đồ dùng thuốc giảm co thắt cơ tử cung kết hợp bổ sung Progesterone liều chuẩn trước và sau mổ cho toàn bộ thai phụ được can thiệp ngoại khoa. Mục tiêu duy trì tỷ lệ dưỡng thai an toàn đạt trên 98%, giảm biến chứng dọa sảy thai xuống dưới 2%, do đội ngũ bác sĩ điều trị nội trú chịu trách nhiệm giám sát.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và tính ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

1. Bác sĩ sản phụ khoa và phẫu thuật viên lâm sàng: Cung cấp cơ sở khoa học để đánh giá chính xác thời điểm chỉ định phẫu thuật, lựa chọn giữa phương pháp mổ nội soi hay mở bụng, và kỹ thuật bóc tách bảo tồn tối đa nhu mô buồng trứng lành cho thai phụ.
2. Lãnh đạo bệnh viện và nhà hoạch định chính sách y tế: Sử dụng dữ liệu về tỷ lệ gia tăng ca bệnh (từ 5,5% lên 39,7%) để xây dựng kế hoạch đầu tư trang thiết bị phẫu thuật nội soi hiện đại, nâng cấp phòng mổ sản khoa và phân bổ nhân lực trực cấp cứu hợp lý.
3. Học viên sau đại học, bác sĩ nội trú và nghiên cứu sinh: Nguồn tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu mô tả hồi cứu, kỹ thuật thu thập và xử lý biến số dịch tễ sản khoa bằng SPSS trên cỡ mẫu lớn N = 146 bệnh nhân tại bệnh viện tuyến cuối.
4. Nữ giới trong độ tuổi sinh sản và phụ nữ đang mang thai: Giúp trang bị kiến thức y khoa chuẩn xác về mức độ an toàn của phẫu thuật u buồng trứng có kế hoạch, từ đó nâng cao ý thức tuân thủ lịch khám thai định kỳ trong 3 tháng đầu để phát hiện sớm bệnh lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát hiện khối u buồng trứng khi đang mang thai có bắt buộc phải mổ ngay lập tức không?

Không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp phẫu thuật ngay. Nếu khối u phát hiện trong 3 tháng đầu và không có triệu chứng cấp tính, bác sĩ sẽ theo dõi vì khoảng 90% nang cơ năng sẽ tự thoái triển sau tuần thứ 14. Chỉ định mổ ngay chỉ đặt ra khi có biến chứng xoắn nang, vỡ nang hoặc chảy máu cấp cứu.

2. Tại sao giai đoạn tuần 16 đến 20 của thai kỳ lại là thời điểm tốt nhất để phẫu thuật chủ động?

Giai đoạn tuần 16 đến 20 được coi là cửa sổ vàng vì lúc này bánh nhau đã đảm nhận hoàn toàn chức năng tiết nội tiết tố thay cho buồng trứng. Đồng thời, kích thước tử cung chưa quá lớn, giúp phẫu thuật viên thao tác thuận lợi, hạn chế đụng chạm tử cung và giảm thiểu nguy cơ sảy thai xuống mức chỉ khoảng 1%.

3. Phẫu thuật nội soi có an toàn hơn mổ mở đối với thai phụ có u buồng trứng không?

Phẫu thuật nội soi mang lại nhiều ưu điểm vượt trội như giảm đau, phục hồi nhu động ruột nhanh, hạn chế dính sau mổ và rút ngắn ngày nằm viện. Tuy nhiên, kỹ thuật này chống chỉ định khi khối u quá lớn, nghi ngờ ung thư hoặc thai trên 16 tuần, và đòi hỏi phẫu thuật viên phải có tay nghề chuyên môn cao.

4. Kích thước khối u buồng trứng bao nhiêu thì cần phải can thiệp phẫu thuật trong thai kỳ?

Theo kết quả nghiên cứu, các khối u buồng trứng thực thể có kích thước từ 6cm trở lên (chiếm 58,9% nhóm 6-10cm và 28,1% nhóm trên 10cm) cần được xem xét chỉ định phẫu thuật chủ động. Các khối u lớn này có nguy cơ cao gây xoắn u, chèn ép các tạng hoặc biến thành u tiền đạo gây đẻ khó.

5. Khối u buồng trứng trong thai kỳ có nguy cơ trở thành ác tính (ung thư) cao không?

Nguy cơ ác tính của u buồng trứng trong thai kỳ rất thấp, chỉ dao động từ 2% đến 5% (thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 20% ở phụ nữ không mang thai). Phần lớn các khối u là lành tính, trong đó u nang bì chiếm tỷ lệ cao nhất với 39,7%, tiếp theo là u nang nước chiếm 23,9%.

Kết luận

• Tỷ lệ phẫu thuật u buồng trứng trong thai kỳ tăng trưởng mạnh mẽ, trong đó phẫu thuật chủ động chiếm tỷ lệ áp đảo 74,0% so với 26,0% của phẫu thuật cấp cứu.
• Giai đoạn tuổi thai từ 13 đến 27 tuần (đặc biệt từ tuần 16 đến 20) là thời điểm can thiệp ngoại khoa chủ động lý tưởng nhất, giúp bảo vệ an toàn tối đa cho thai nhi.
• Đa số khối u can thiệp có kích thước từ 6 đến 10cm (58,9%), với bản chất mô bệnh học phổ biến nhất là u nang bì lành tính (39,7%) và u nang nước (23,9%).
• Phẫu thuật chủ động chứng minh ưu thế vượt trội khi giảm tỷ lệ sảy thai sau mổ xuống mức khoảng 1%, thấp hơn rất nhiều so với mức 14% ở các trường hợp mổ cấp cứu.
• Khám thai và siêu âm định kỳ sớm trong 3 tháng đầu đóng vai trò quyết định nhằm phát hiện kịp thời và lập kế hoạch xử trí u buồng trứng trước khi xảy ra biến chứng.

Luận văn đã đóng góp hệ thống chứng cứ lâm sàng vững chắc về tính ưu việt của phẫu thuật chủ động u buồng trứng ở phụ nữ mang thai. Kế hoạch tiếp theo cần tập trung cập nhật phác đồ điều trị vào chương trình đào tạo sản khoa và chuẩn hóa quy trình sàng lọc tiền sản trong giai đoạn tới. Các cơ sở y tế chuyên khoa sản hãy ứng dụng ngay mô hình can thiệp chủ động trong "cửa sổ vàng" để tối ưu hóa an toàn sức khỏe cho cả sản phụ và thai nhi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 §Æt vÊn ®Ò Khèi u buång trøng lµ bÖnh lý thêng gÆp trong s¶n phô khoa , bÖnh cã thÓ gÆp ë mäi løa tuæi nhng thêng gÆp h¬n ë phô n÷ trong ®é tuæi ho¹t ®éng sinh s¶n [6]. BÖnh tiÕn triÓn lÆng lÏ trong thêi gian dµi, khèi u cã thÓ kh«ng cã triÖu chøng g×, nhng còng cã thÓ g©y biÕn chøng ¶nh hëng ®Õn kh¶ n¨ng sinh ®Î cña ngêi phô n÷. ChÈn ®o¸n khèi u buång trøng thêng kh«ng khã vµ xö trÝ kÞp thêi th× kh«ng g©y biÕn cè, nhng nÕu kh«ng chÈn ®o¸n ®óng vµ xö trÝ kÞp thêi th× cã thÓ g©y biÕn cè nghiªm träng, nhÊt lµ víi nh÷ng khèi u buång trøng ë phô n÷ cã thai, v× ®©y kh«ng ®¬n thuÇn chØ lµ gi¶i quyÕt khèi u mµ cßn ®¶m b¶o an toµn cho sù ph¸t triÓn cña thai nhi. Khèi u buång trøng trong thêi kú thai nghÐn lµ nh÷ng khèi u thuéc vÒ m« buång trøng, thêng kh«ng cã dÊu hiÖu l©m sµng ®iÓn h×nh.

BÖnh nh©n cã thÓ tù sê thÊy khi khèi u ®· ph¸t triÓn to hoÆc v« t×nh ph¸t hiÖn ra khi ®i kiÓm tra søc khoÎ, kh¸m phô khoa, kh¸m thai ®Þnh kú hoÆc siªu ©m æ bông v« t×nh ph¸t hiÖn ra. NhiÒu khi bÖnh nh©n chØ ph¸t hiÖn ra bÖnh khi cã biÕn chøng cña u nh xo¾n, ch¶y m¸u, ho¹i tö…. ë phô n÷ cã thai, mèi liªn quan gi÷a khèi u vµ thai nghÐn rÊt chÆt chÏ vµ t¸c ®éng lÉn nhau. Khèi u buång trøng thêng g©y s¶y thai, ®Î non, g©y u tiÒn ®¹o, ®ång thêi trong 2 qu¸ tr×nh thai nghÐn cã thÓ gÆp nh÷ng tai biÕn cña khèi u buång trøng nh xo¾n, ch¶y m¸u, vì khèi u, nhiÔm trïng…[13] Cho tíi nay, ®· cã mét sè t¸c gi¶ trong vµ ngoµi níc nghiªn cøu vÒ liªn quan gi÷a khèi u buång trøng vµ thai nghÐn nhng c¸c ®Ò tµi míi chØ tËp trung vµo ®Æc ®iÓm dÞch tÔ häc vÒ khèi u buång trøng ë phô n÷ cã thai mµ cã rÊt Ýt nghiªn cøu vÒ híng xö trÝ khèi u buång trøng ë nh÷ng phô n÷ nµy.

Tû lÖ khèi u buång trøng kÕt hîp víi thai nghÐn t¹i c¸c níc dao ®éng tõ 2%-5% [25] cßn ë ViÖt Nam dao ®éng tõ 4,33% ®Õn 6,59% [17]. Tuy nhiªn c¸c t¸c gi¶ còng nhÊn m¹nh r»ng khèi UBT vµ thai nghÐn cã thÓ tån t¹i song song mµ kh«ng cÇn phÉu thuËt hoÆc khèi u cã thÓ tù mÊt mµ kh«ng cÇn xö trÝ. Theo kÕt qu¶ nghiªn cøu cña John vµ céng sù (n¨m 1993) th× 37% khèi u buång trøng vµ thai nghÐn thêng tån t¹i song song mµ kh«ng g©y biÕn chøng g× [34]. Thªm vµo ®ã, 90% c¸c nang c¬ n¨ng thêng tù mÊt ®i sau tuÇn thø 14 cña thai kú [33].

Tû lÖ khèi u buång trøng ®îc ph¸t hiÖn vµo lóc mæ lÊy thai lµ 23,9% [28]. Nh vËy cho ®Õn nay vÉn tån t¹i hai trêng ph¸i vÒ híng xö trÝ khèi u buång trøng ë phô n÷ cã thai. Theo mét sè t¸c gi¶ th× khèi u buång trøng nªn mæ vµo tuÇn 16-20 cña thai kú v× lóc nµy thai ®· lín vµ ph¸t triÓn nªn gi¶m ®îc tû lÖ s¶y thai, ®Î non [40]. Tuy nhiªn theo quan s¸t th× mét sè t¸c gi¶ l¹i cho r»ng chØ nªn mæ cÊp cøu khi cã biÕn chøng cña khèi u buång trøng ®Ó tr¸nh g©y nh÷ng ¶nh hëng tíi søc kháe cña ngêi mÑ vµ thai nhi.

3 BÖnh viÖn phô s¶n trung ¬ng (PVPST) lµ bÖnh viÖn ®Çu ngµnh vÒ s¶n phô khoa víi 500 giêng bÖnh vµ sè ca ®Î hµng n¨m trung b×nh lµ h¬n 15000 ca .Theo nghiªn cøu cña Hoµng thÞ HiÒn (n¨m 2006) th× cã sù gia t¨ng vÒ tû lÖ phÉu thuËt (PT) khèi UBT ë PNCT t¹i BV nµy (tõ 0,23% n¨m 2001 lªn 0,48% n¨m 2006).