Một số vấn đề lý luận và thực tiễn xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam

Pháp luật là một hiện tượng phức tạp, bao gồm nhiều quy phạm do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận để điều chỉnh… 178 trang · Viện Nhà nước và Pháp luật · 1992.

• Người hướng dẫn: Phó Tiến Sĩ Hoàng Thế Liên
• Trường học: Viện Nhà nước và Pháp luật
• Chuyên ngành: Luật nhà nước
• Đề tài: Hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam: Lý luận và thực tiễn
• Loại tài liệu: luận án phó tiến sĩ luật học
• Năm xuất bản: 1992
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG MỘT: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG
• 1.1. I- KHAI NIỆM PHÁP LUẬT
• 1.2. II- KHAI NIỆM HỆ THỐNG PHÁP LUẬT
• 1.3. III- NHỮNG TIÊU CHUẨN CƠ BẢN ĐỂ XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ, HOÀN THIỆN CỦA MỘT HỆ THỐNG PHÁP LUẬT
• 2. CHƯƠNG HAI: KHÁI LUẬN VỀ HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM QUA CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN
• 2.1. I- HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945-1959
• 2.2. II- HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1960-1980
• 2.3. III- HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1980 ĐẾN NAY
• 2.4. IV- NGUYÊN NHÂN NHỮNG NHƯỢC ĐIỂM TỒN TẠI CỦA HỆ THỐNG PHÁP LUẬT NƯỚC TA HIỆN NAY
• 3. CHƯƠNG BA: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỂ HOÀN THIỆN HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM
• 3.1. I- XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC PHÁP LUẬT, HÌNH THÀNH HỆ THỐNG QUAN ĐIỂM SÂU SẮC, THỐNG NHẤT CHỈ ĐẠO VIỆC XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI
• 3.2. II- TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA QUỐC HỘI TRONG LĨNH VỰC LẬP PHÁP
• 3.3. III- THƯỜNG XUYÊN RÀ SOÁT VÀ HỆ THỐNG HÓA PHÁP LUẬT, TỔNG KẾT KINH NGHIỆM, XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT
• 3.4. IV- ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC ĐÀO TẠO VÀ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ PHÁP LÝ
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hệ Thống Pháp Luật Việt Nam Vai Trò

Pháp luật là một hiện tượng phức tạp, bao gồm nhiều quy phạm do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận để điều chỉnh các quan hệ xã hội. Vì các quan hệ xã hội rất đa dạng và phức tạp, nên các quy phạm pháp luật cũng rất phong phú và nhiều loại. Dù phong phú đến đâu, thì theo quy luật chung, chúng đều được hình thành, tồn tại và phát triển theo một trật tự nhất định. Như Angghen đã viết, pháp luật không những cần phù hợp với tình hình kinh tế nói chung, mà còn phải là sự biểu hiện hài hòa bên trong, không vì những mâu thuẫn nội tại mà tự phủ định mình. Mỗi một quốc gia đều có một hệ thống pháp luật tương ứng, mặc dù tính thống nhất và mức độ hoàn thiện có thể khác nhau. Cần có quan điểm hệ thống để tránh phiến diện. Đồng thời, quan điểm hệ thống có ý nghĩa quan trọng trong việc kết hợp lý luận với thực tiễn, để từ đó rút ra những kết luận chính xác, để đưa ra những định hướng xây dựng cho việc khắc phục những khuyết điểm, xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh.

1.1. Sự Cần Thiết Của Nghiên Cứu Lý Luận Pháp Luật

Để có quan điểm hệ thống đúng đắn trong lĩnh vực pháp luật, trước hết cần làm rõ những vấn đề lý thuyết chung về pháp luật. Tuy nhiên, trong khuôn khổ của luận án, tác giả chỉ chọn và trình bày ba vấn đề cơ bản nhất có liên quan trực tiếp tới đề tài luận án: khái niệm pháp luật, khái niệm hệ thống pháp luật, và những tiêu chuẩn cơ bản để xác định mức độ hoàn thiện của một hệ thống pháp luật, làm cơ sở cho việc giải quyết các nhiệm vụ sau của luận án. Điều này đảm bảo rằng các phân tích và đề xuất sau này được xây dựng trên nền tảng lý thuyết vững chắc.

1.2. Mục Tiêu và Phạm Vi Nghiên Cứu về Hệ Thống Pháp Luật

Luận án tập trung vào việc phân tích các vấn đề lý thuyết cơ bản về hệ thống pháp luật, xây dựng khái niệm chuẩn và những tiêu chuẩn để xác định mức độ hoàn thiện của một hệ thống pháp luật. Trên cơ sở những vấn đề lý luận đã được giải quyết, luận án liên hệ với thực tiễn pháp lý Việt Nam, phân tích đánh giá quá trình hình thành và phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam trong 47 năm qua, khái quát hóa về mặt lý luận tính chất chung và những đặc điểm, đặc thù của hệ thống pháp luật trong mỗi thời kỳ, chứng minh tính liên tục, sự kế thừa. Đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân ưu điểm và nhược điểm của hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay.

II. Thách Thức và Vấn Đề Cải Cách Pháp Luật Việt Nam

Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, một hệ thống pháp luật dân chủ mới đã hình thành và ngày càng phát triển. Nhưng do nhiều nguyên nhân, cho đến nay hệ thống pháp luật nước ta vẫn còn nhiều hạn chế, khuyết điểm, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp đổi mới. Vấn đề đặt ra là cần có sự tổng kết đánh giá toàn bộ quá trình phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam. Cần tìm ra những đặc điểm, những yếu tố hợp lý của hệ thống đó trong các giai đoạn đã qua và hiện nay, khẳng định tính liên tục, sự kế thừa và sự phát triển các yếu tố đó; đồng thời chỉ rõ những nhược điểm, khuyết điểm, những yếu tố chỉ mang tính nhất thời, chứng minh tính tất yếu của sự gián đoạn, sự đổi mới, phủ định cái cũ và sự cần thiết phải xây dựng một hệ thống quy phạm mới.

2.1. Đánh Giá Thực Tiễn Pháp Luật Qua Các Giai Đoạn Lịch Sử

Việc đánh giá toàn diện thực tiễn pháp luật qua các giai đoạn lịch sử là vô cùng quan trọng. Nó giúp ta nhận diện những thành công và thất bại trong quá trình xây dựng và áp dụng pháp luật. Từ đó, có thể rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu để tránh lặp lại sai lầm trong tương lai. Đồng thời, nó cũng giúp ta xác định rõ những yếu tố nào cần được kế thừa và phát huy, những yếu tố nào cần phải loại bỏ để phù hợp với tình hình mới.

2.2. Nguyên Nhân Của Các Hạn Chế Trong Hệ Thống Pháp Luật

Việc nghiên cứu một cách toàn diện có thể rút ra được những kết luận, làm sáng tỏ cáo nguyên nhân của những mặt đã đạt được và nhưng khuyết điểm tồn tại, từ đó đề ra những quan điểm; vạch ra những phương hướng, giải pháp để nhanh chóng xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong những năm tới. Cần phân tích nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến thực trạng yếu kém, từ đó đề xuất ý kiến xác định phương hướng, giải pháp hữu ích cho công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật những năm tới.

III. Phương Hướng Hoàn Thiện Pháp Luật Giải Pháp Cốt Lõi

Để hoàn thiện pháp luật, cần xây dựng chiến lược pháp luật, hình thành hệ thống quan điểm sâu sắc, thống nhất, rõ ràng chỉ đạo việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Cần tăng cường hoạt động của Quốc hội trong lĩnh vực lập pháp. Cần thường xuyên rà soát và hệ thống hóa pháp luật, tổng kết kinh nghiệm, xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Cần đẩy mạnh công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ pháp lý. Những vấn đề nêu trên nói lên tính cấp thiết của đề tài luận án khoa học. Tình hình nghiên cứu trong khoa học pháp lý, vấn đề hệ thống pháp luật đã được nhiều nhà luật học quan tâm nghiên cứu và đã có nhiều công trình khoa học được công bố.

3.1. Xây Dựng Chiến Lược Pháp Luật Kinh Tế Toàn Diện

Việc xây dựng chiến lược pháp luật kinh tế toàn diện là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước. Chiến lược này cần phải bao gồm các mục tiêu rõ ràng, các giải pháp cụ thể và các nguồn lực cần thiết để thực hiện. Đồng thời, nó cũng cần phải được xây dựng dựa trên sự tham gia rộng rãi của các nhà khoa học, các nhà quản lý và các doanh nghiệp để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Lập Pháp Của Quốc Hội Việt Nam

Để nâng cao năng lực lập pháp của Quốc hội Việt Nam, cần tăng cường công tác nghiên cứu khoa học pháp lý, nâng cao trình độ chuyên môn của các đại biểu Quốc hội và tăng cường sự tham gia của các chuyên gia pháp lý vào quá trình xây dựng luật. Đồng thời, cần cải tiến quy trình xây dựng luật để đảm bảo tính minh bạch, dân chủ và khoa học.

3.3. Pháp điển hóa hệ thống pháp luật

Để nâng cao khả năng tiếp cận của người dân đối với hệ thống pháp luật, cần tăng cường pháp điển hóa (law codification). Pháp điển hóa là quá trình tập hợp các quy định từ nhiều nguồn khác nhau và sắp xếp chúng theo một hệ thống duy nhất. Do đó, quy định về một lĩnh vực cụ thể có thể dễ dàng tìm thấy từ một điểm truy cập duy nhất.

IV. Thực Thi Pháp Luật Đảm Bảo Hiệu Quả và Công Bằng

Pháp luật phải phản ánh những quy luật vận động khách quan của sự phát triển tiến bộ của xã hội, nó không thể là kết quả của chủ nghĩa duy ý chí, muốn áp đặt những quy tắc từ bên ngoài vào xã hội, mà phải xuất phát từ nhu cầu khách quan của xã hội cần phải có sự điều chỉnh bằng pháp luật. Như vậy, tính khách quan, nhu cầu xã hội là cái có trước pháp luật. Nhưng chúng cũng luôn thay đổi cùng với thời gian, phù hợp với các quy luật vận động và phát triển của xã hội, vì vậy, pháp luật muốn phản ánh được những nhu cầu khách quan đó cũng phải luôn luôn đổi mới.

4.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Thực Thi Pháp Luật

Để pháp luật phản ánh đúng nhu cầu khách quan của xã hội, người làm luật không những phải nhận thức đúng và đầy đủ về tính chất và những đặc điểm của các quan hệ xã hội cần phải điều chỉnh bằng pháp luật, đã đề ra pháp luật phù hợp; đồng thời phải có quan điểm tiếp cận đúng đắn dựa trên cơ sở của phương pháp luận duy vật biện chứng và lịch sử cụ thể.

4.2. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Pháp Luật Trong Thực Tế

Để nâng cao hiệu quả pháp luật trong thực tế, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật để nâng cao nhận thức của người dân về pháp luật. Cần nâng cao năng lực của các cơ quan thực thi pháp luật. Cần tăng cường sự giám sát của xã hội đối với hoạt động thực thi pháp luật. Cần đảm bảo tính minh bạch, công khai trong quá trình thực thi pháp luật.

V. Đề Xuất và Bổ Sung Pháp Luật Phù Hợp Thực Tiễn Hiện Nay

Lịch sử phát triển của xã hội là một dòng chảy liên tục có quá khứ hiện tại và tương lai . Hệ thống pháp luật phai là mot bức tranh hiên thực phan anh qua trình lich sử phát trién do, đồng thời phải có đủ hiệu luc dễ diều chỉnh những quan hệ xa hội phổ biến mang tinh chân ly. Cho nên, thông qua pháp luật, ta có thê hiểu được những đặc diam dién hinh của từng thời kỳ lich sử. Đồng thời cũng tir đây doi hoikhi d&nh: giá vỀ một hệ thống pháp luật, hay một vấn dé pháp luật phải có quan điên lịch sử ou thê ¡ không thé căn cứ 7 } ⁄ - ⁄ Ä vao tỉnh hinh cua ngay hom nay dé danh gia phap luật của nhưng thời kỳ da qua‹

5.1. Quy Trình Sửa Đổi Pháp Luật Cần Những Gì

Khi một điều luật lỗi thời, cần tiến hành sửa đổi nó. Điều này có thể thực hiện khi các yếu tố kinh tế và xã hội tạo ra một nhu cầu mới, và nó không thể điều chỉnh được bằng pháp luật hiện hành.

5.2. Những Điều Kiện Khi Bổ Sung Pháp Luật

Thỉnh thoảng một luật hoàn toàn mới cần được đưa vào sử dụng. Tình huống này xuất hiện trong quá trình luật pháp hiện đại hóa hoặc khi quốc gia đang tiến hành hội nhập quốc tế. Chắc chắn phải xem xét cẩn trọng những điều luật mới để đánh giá mức độ phù hợp với các điều luật hiện hành.

VI. Kết Luận và Tương Lai Phát Triển Pháp Luật Việt Nam

Khác với các quy phạm xa hội khác (các tập quán, các quy pham đạo đức ,tôn giáo.) pháp luật đo phan ánh những nhu cầu khách quan của xã hội, diều chỉnh nhưng quan hệ quan trọng co tinh phổ biến,da duoc chọn lọc thông qua nhân thúc chủ quan của con nguoi, nên pháp luật có tính chuân mực the hiên chân lý khách...

6.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Góp Phần Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền

Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Một hệ thống pháp luật hoàn thiện sẽ tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch, công bằng và hiệu quả, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và tăng cường sự ổn định chính trị.

6.2. Hướng Đến Pháp Luật Và Đời Sống Hòa Nhập Phát Triển Bền Vững

Hướng đến sự hòa nhập và phát triển bền vững giữa pháp luật và đời sống là mục tiêu cao cả của việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của các nhà làm luật, các cơ quan thực thi pháp luật và toàn xã hội. Chỉ khi pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, trở thành một phần không thể thiếu của đời sống hàng ngày, thì mới có thể phát huy được vai trò tích cực của mình trong việc xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án Phó tiến sĩ Luật học (tương đương Tiến sĩ Luật học) của tác giả Lê Minh Tâm với đề tài "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam", được thực hiện tại Viện Nhà nước và Pháp luật thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam vào năm 1992, dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó tiến sĩ Hoàng Thế Liên. Công trình thuộc chuyên ngành Luật Nhà nước (mã số 5.05).

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu: Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam, công cuộc đổi mới đất nước đặt ra yêu cầu khách quan và cấp thiết về việc quản lý nhà nước bằng pháp luật và tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa. Đại hội VI đã khẳng định định hướng tiếp tục sửa đổi, xây dựng hệ thống pháp luật, nâng cao trình độ của các cơ quan nhà nước, sớm ban hành luật về trình tự xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật.

Thực tiễn pháp lý sau năm 1945 cho thấy hệ thống pháp luật dân chủ mới của Việt Nam từng bước hình thành và phát triển. Tuy nhiên, hệ thống này bộc lộ nhiều hạn chế, khiếm khuyết, chưa đồng bộ và chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu chuyển đổi kinh tế - xã hội. Khoảng trống nghiên cứu lớn tại thời điểm đó là sự thiếu vắng một công trình khoa học tổng kết toàn diện quá trình phát triển 47 năm (1945–1992) của hệ thống pháp luật Việt Nam dưới góc độ tiếp cận hệ thống, nhằm làm rõ các quy luật vận động, tính kế thừa và xác lập hệ thống tiêu chuẩn lý luận phục vụ công tác lập pháp trong giai đoạn mới.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Phân tích các vấn đề lý luận cơ bản về hệ thống pháp luật; xác lập định nghĩa khoa học và xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đánh giá mức độ hoàn thiện của một hệ thống pháp luật.
2. Vận dụng khung lý luận vào thực tiễn pháp lý Việt Nam; phân tích, đánh giá quá trình hình thành và phát triển của hệ thống pháp luật qua các giai đoạn lịch sử (1945–1959, 1960–1980, 1980–1992); chỉ ra tính liên tục, sự kế thừa và quy luật pháp luật phải phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xã hội.
3. Đánh giá toàn diện thực trạng, làm rõ nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến các ưu điểm và hạn chế của hệ thống pháp luật Việt Nam.
4. Đề xuất hệ thống phương hướng và giải pháp đồng bộ nhằm xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong thời kỳ đổi mới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy luật lý luận về cấu trúc, thuộc tính, tiêu chuẩn hoàn thiện của hệ thống pháp luật và thực tiễn quá trình xây dựng, áp dụng pháp luật tại Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Quá trình tiến hóa của pháp luật Việt Nam từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến năm 1992.
• Phạm vi không gian: Hệ thống pháp luật quốc gia trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam, kết hợp khảo sát thực tiễn tại các bộ ngành trung ương và 21 tỉnh, thành phố.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Trước khi luận án được công bố, vấn đề hệ thống pháp luật đã được nhiều nhà khoa học pháp lý trong và ngoài nước tiếp cận dưới các góc độ khác nhau:

• Nghiên cứu quốc tế: Các học giả như S. Sebanov, René David, R. Dworkin, S. Polenina, O. Ioffe, Miskevich đã công bố nhiều công trình nghiên cứu về cấu trúc pháp luật, lý thuyết nguồn, mối quan hệ giữa pháp luật thực định và công bằng xã hội, cũng như tranh luận về thành tố cấu thành hệ thống pháp luật.
• Nghiên cứu trong nước:
  • Viện Luật học với các công trình: "Một số vấn đề về Nhà nước và pháp luật Việt Nam" (Nxb Khoa học xã hội, 1975) và "Sơ thảo lịch sử Nhà nước và pháp luật Việt Nam (từ cách mạng tháng tám đến nay)" (Nxb Khoa học xã hội, 1983) chủ yếu giải quyết các vấn đề thuộc đối tượng của lịch sử nhà nước và pháp luật.
  • Giáo sư Nguyễn Ngọc Minh với công trình "Nghiên cứu những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật" (Nxb Sự thật, 1988) tập trung khắc họa tư tưởng Hồ Chí Minh trong lịch sử lập hiến và lập pháp.
  • Trường Đại học Pháp lý Hà Nội với các giáo trình "Lý luận Mác - Lênin về Nhà nước và pháp luật" (1989) và "Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật" (1992) đề cập hệ thống pháp luật ở mức độ khái quát phục vụ mục đích giảng dạy.
  • Các nhà luật học khác như Nguyễn Đình Lộc, Nguyễn Ngọc Hiến, Đào Trí Úc, Nguyễn Niên, Trần Trọng Hựu, Lê Hồng Hạnh, Hoàng Thế Liên có các bài viết chuyên khảo trên các tạp chí khoa học pháp lý nhưng chỉ giới hạn ở từng khía cạnh chuyên ngành riêng lẻ.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết: Các công trình trước đó hoặc thuần túy mang tính lịch sử, hoặc dừng lại ở mức độ giáo trình đại cương, hoặc phân tích phân tán từng ngành luật. Luận án của Lê Minh Tâm định vị là công trình đầu tiên sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống để nghiên cứu một cách toàn diện, chỉnh thể cả về mặt lý luận cấu trúc lẫn thực tiễn lịch sử và giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết:

• Nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin về nhà nước và pháp luật, đặc biệt là luận điểm về mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng, luận điểm của Ph. Ăng-ghen về tính hài hòa nội tại của pháp luật trong mối quan hệ với kinh tế, và định đề của V.I. Lênin về ý chí nhà nước thể hiện qua hình thức luật thực định.
• Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật, quan điểm "Nhà nước nào pháp luật ấy".
• Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000 của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu:

• Luận án vận dụng tổng hợp phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Mổ xẻ các thuộc tính của quy phạm, chế định và ngành luật để tổng hợp thành mô hình hệ thống pháp luật hoàn chỉnh.
• Phương pháp kết hợp lôgích và lịch sử: Phân tích tiến trình lập pháp qua từng thời kỳ lịch sử cụ thể để rút ra quy luật phát triển nội tại.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu các trường phái lý luận pháp lý quốc tế và so sánh thực tiễn áp dụng qua các giai đoạn.

Nguồn tư liệu và dữ liệu thực tế:

• Văn bản quy phạm pháp luật: Hệ thống Hiến pháp (1946, 1959, 1980), các luật, pháp lệnh, nghị định và thông tư ban hành từ năm 1945 đến năm 1992; các văn bản chỉ đạo rà soát như Chỉ thị số 166-CT của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng.
• Khảo sát thực tiễn tại 21 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, bao gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Hà Nam Ninh, Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh, Thành phố Hồ Chí Minh, Hậu Giang, An Giang, Minh Hải, Đồng Nai, Khánh Hòa... Luận án thu thập dữ liệu áp dụng pháp luật và tham khảo ý kiến chuyên gia, cán bộ trực tiếp làm công tác lập pháp, hành pháp và tư pháp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương	Tên chương trong văn bản	Trọng tâm nghiên cứu
Chương 1	Một số vấn đề lý luận chung	Khái niệm pháp luật, khái niệm hệ thống pháp luật, 4 tiêu chuẩn cơ bản xác định mức độ hoàn thiện
Chương 2	Khái luận về hệ thống pháp luật Việt Nam qua các giai đoạn phát triển	Phân tích 3 giai đoạn lịch sử (1945–1959, 1960–1980, 1980–1992) và chỉ ra nguyên nhân của các nhược điểm
Chương 3	Phương hướng và những giải pháp để hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam	5 nhóm giải pháp: Chiến lược lập pháp, nghiên cứu pháp lý, vai trò Quốc hội, rà soát hệ thống hóa, đào tạo cán bộ

Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung

Chương 1 tập trung giải quyết ba vấn đề lý luận nền tảng: khái niệm pháp luật, khái niệm hệ thống pháp luật và hệ thống tiêu chuẩn đánh giá mức độ hoàn thiện.

I. Khái niệm pháp luật

Tác giả phân tích và đối thoại với ba khuynh hướng chính trong khoa học pháp lý:

1. Quan điểm giai cấp truyền thống: Thường tuyệt đối hóa định đề pháp luật là ý chí của giai cấp thống trị được nâng lên thành luật do điều kiện vật chất quyết định. Tác giả chỉ ra rằng nếu chỉ nhấn mạnh tính giai cấp mà coi nhẹ tính xã hội, tính phổ biến, tính chân lý khách quan thì nhận thức pháp lý sẽ rơi vào phiến diện. Pháp luật là hiện tượng của văn minh và văn hóa xã hội.
2. Quan điểm xã hội học pháp luật (mở rộng nhận thức): Đại diện bởi các học giả như René David, R. Dworkin, phân biệt "pháp luật" và "luật" dựa trên tiêu chí công bằng xã hội ("một đạo luật không công bằng không phải là pháp luật"). Luận án chỉ rõ điểm hợp lý về mặt giá trị xã hội nhưng lưu ý nếu mở rộng ranh giới pháp luật ra toàn bộ các quan hệ xã hội chưa được chuẩn hóa thì sẽ làm mất tính xác định và hiệu lực bắt buộc chung của pháp luật thực định.
3. Quan điểm nhấn mạnh tính Nhà nước: Dựa trên định đề của V.I. Lênin và Hồ Chí Minh, khẳng định pháp luật gắn liền với quyền lực nhà nước và được bảo đảm bằng cưỡng chế nhà nước. Tác giả cảnh báo việc tuyệt đối hóa tính nhà nước dễ dẫn đến tình trạng chủ quan duy ý chí, biến pháp luật thành công cụ áp đặt cơ học, gây ra hiện tượng "xé rào", coi thường pháp luật trong xã hội.

Định nghĩa pháp luật do luận án đúc kết: Pháp luật là hệ thống quy phạm do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận, vừa mang tính nhà nước, tính giai cấp, vừa mang tính xã hội; là sự phản ánh các nhu cầu khách quan phổ biến được thể chế hóa thành chuẩn mực có tính xác định về hình thức, chính xác, một nghĩa và là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng pháp lý.

II. Khái niệm hệ thống pháp luật

Luận án giải quyết cuộc tranh luận khoa học về việc phân biệt giữa "hệ thống pháp luật" (cấu trúc bên trong) và "hệ thống luật thực định / hệ thống văn bản quy phạm" (hình thức biểu hiện bên ngoài) qua việc phân tích các quan điểm của O. Ioffe, S. Polenina, Miskevich:

• Luận án khẳng định quy phạm pháp luật chính là thành tố cơ sở (tế bào) của cả cấu trúc nội dung lẫn hệ thống văn bản biểu hiện bên ngoài.
• Hệ thống pháp luật là một chỉnh thể thống nhất được mô hình hóa theo hình tháp:
  • Theo chiều ngang (cấu trúc nội dung): Gồm 3 cấp độ: Quy phạm pháp luật $\rightarrow$ Chế định pháp luật $\rightarrow$ Ngành luật (dựa trên đối tượng và phương pháp điều chỉnh). Tác giả cũng phân tích tính tương đối của việc phân chia luật công và luật tư trong điều kiện kinh tế nhiều thành phần.
  • Theo chiều dọc (hệ thống văn bản quy phạm): Mang tính thứ bậc giá trị pháp lý nghiêm ngặt (Hiến pháp $\rightarrow$ Luật, Bộ luật $\rightarrow$ Pháp lệnh $\rightarrow$ Văn bản dưới luật của Hội đồng Bộ trưởng và các cơ quan cấp dưới).

III. Những tiêu chuẩn cơ bản để xác định mức độ hoàn thiện của một hệ thống pháp luật

Luận án xác lập 4 tiêu chuẩn khoa học:

1. Tính toàn diện: Đầy đủ về ngành luật ở cấp độ chung và đầy đủ về chế định, quy phạm ở cấp độ cụ thể để điều chỉnh các quan hệ xã hội đã chín muồi.
2. Tính đồng bộ: Không có mâu thuẫn, chồng chéo, xung đột giữa các ngành luật, chế định và giữa các quy phạm pháp luật với nhau; đề cao vai trò của văn bản luật do Quốc hội ban hành làm hạt nhân đồng bộ.
3. Tính phù hợp: Phù hợp với quy luật khách quan và trình độ phát triển của kinh tế, văn hóa, xã hội; không được lạc hậu hơn và cũng không được đặt ra cao hơn trình độ kinh tế - xã hội thực tế.
4. Trình độ kỹ thuật xây dựng pháp luật: Thể hiện qua ngôn ngữ pháp lý chính xác, một nghĩa, cấu trúc logic của quy phạm và quy trình lập pháp khoa học.

---

Chương 2: Khái luận về hệ thống pháp luật Việt Nam qua các giai đoạn phát triển

Chương 2 hệ thống hóa và đánh giá thực trạng lịch sử lập pháp của Việt Nam qua 47 năm:

I. Hệ thống pháp luật Việt Nam giai đoạn 1945–1959

• Giai đoạn xây dựng nền tảng pháp luật dân chủ nhân dân đầu tiên dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mở đầu bằng bản Hiến pháp năm 1946.
• Pháp luật giai đoạn này tập trung phục vụ kháng chiến và kiến quốc, xác lập quyền tự do dân chủ cơ bản của công dân và tổ chức bộ máy nhà nước kháng chiến.

II. Hệ thống pháp luật Việt Nam giai đoạn 1960–1980

• Giai đoạn thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, gắn với Hiến pháp năm 1959.
• Pháp luật chịu ảnh hưởng đậm nét của cơ chế kế hoạch hóa tập trung, chú trọng sở hữu toàn dân và tập thể; các ngành luật kinh tế, dân sự phát triển theo mô hình quản lý chỉ tiêu mệnh lệnh.

III. Hệ thống pháp luật Việt Nam giai đoạn 1980 đến nay (1992)

• Giai đoạn gắn liền với Hiến pháp năm 1980 và bước chuyển mình mạnh mẽ từ Đại hội Đảng lần thứ VI (1986).
• Ban hành nhiều văn bản pháp lý quan trọng như Bộ luật Hình sự năm 1985, Luật Đất đai, Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, Luật Công ty, Luật Doanh nghiệp tư nhân, các pháp lệnh về hợp đồng dân sự, thừa kế... nhằm phục vụ cơ cấu kinh tế nhiều thành phần.

IV. Nguyên nhân những nhược điểm, tồn tại của hệ thống pháp luật nước ta hiện nay

Tác giả chỉ rõ thực trạng hệ thống pháp luật Việt Nam tại thời điểm năm 1992 còn phát triển thiếu cân đối, lệch về các văn bản hành chính quản lý kinh tế quốc doanh, coi nhẹ lĩnh vực dân sự, lao động, bảo vệ môi trường.

Dữ liệu thực tiễn và nguyên nhân:

• Luận án dẫn chứng kết quả rà soát văn bản theo Chỉ thị số 166-CT của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng: Trong tổng số hơn 5.000 văn bản pháp luật do các cơ quan trung ương ban hành qua các thời kỳ, có khoảng 30% văn bản đã lỗi thời, mâu thuẫn hoặc trùng lặp cần phải hủy bỏ hoặc sửa đổi.
• Nguyên nhân chủ quan: Nhận thức lý luận về vai trò của pháp luật trong quản lý kinh tế - xã hội còn hạn chế; thói quen quản lý bằng chỉ thị, mệnh lệnh hành chính kéo dài; quy trình lập pháp thiếu khoa học; cơ quan lập pháp chưa dành đủ thời gian và nguồn lực cho công tác xây dựng luật; đội ngũ cán bộ pháp lý thiếu hụt về số lượng và hạn chế về trình độ kỹ thuật lập pháp.
• Nguyên nhân khách quan: Điều kiện kinh tế - xã hội đất nước trải qua chiến tranh kéo dài; nền kinh tế đang trong bước đầu quá độ từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, làm nảy sinh nhiều quan hệ xã hội mới chưa ổn định.

---

Chương 3: Phương hướng và những giải pháp để hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam

Dựa trên cơ sở lý luận của Chương 1 và thực trạng của Chương 2, Chương 3 đề xuất 5 nhóm giải pháp có tính hệ thống:

I. Xây dựng chiến lược pháp luật, hình thành hệ thống quan điểm sâu sắc, thống nhất, rõ ràng chỉ đạo việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong điều kiện mới

• Xác định chiến lược pháp luật dài hạn đồng bộ với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000.
• Quán triệt nguyên tắc: Pháp luật phải mở đường và bảo đảm an toàn pháp lý cho sự vận hành của nền kinh tế nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.

II. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học pháp lý

• Chuyển trọng tâm nghiên cứu pháp lý từ giải thích văn bản thuần túy sang nghiên cứu dự báo, nghiên cứu bản chất các quan hệ xã hội mới và cơ chế điều chỉnh pháp luật.
• Kết hợp nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn áp dụng pháp luật tại các địa phương; nghiên cứu chọn lọc, kế thừa các giá trị tiến bộ của khoa học pháp lý thế giới và nghiên cứu thừa nhận các phong tục, tập quán, luật tục tiến bộ, án lệ phù hợp.

III. Tăng cường hoạt động của Quốc hội trong lĩnh vực lập pháp

• Nâng cao vị trí trung tâm của Quốc hội trong việc ban hành các đạo luật, từng bước giảm tỷ trọng các văn bản dưới luật (nghị định, thông tư) mang tính điều chỉnh thay luật.
• Tăng cường số lượng đại biểu Quốc hội chuyên trách, đổi mới quy trình thẩm tra, thảo luận và thông qua dự án luật, bảo đảm tính minh bạch và tính khả thi của các đạo luật.

IV. Thường xuyên rà soát và hệ thống hóa pháp luật, tổng kết kinh nghiệm, xây dựng và hoàn thiện pháp luật

• Thực hiện định kỳ công tác rà soát, tập hợp hóa và pháp điển hóa văn bản quy phạm pháp luật để loại bỏ triệt để các quy phạm mâu thuẫn, hết hiệu lực.
• Ban hành luật chuyên biệt về trình tự, thủ tục xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm chuẩn hóa kỹ thuật lập pháp quốc gia.

V. Đẩy mạnh công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ pháp lý

• Mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo cử nhân, chuyên gia luật học tại các trường đại học pháp lý và viện nghiên cứu.
• Bồi dưỡng nâng cao kiến thức pháp lý, kỹ năng lập pháp, kỹ thuật soạn thảo văn bản cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác tham mưu chính sách ở các bộ, ngành và chính quyền địa phương.

---

Kết quả và những đóng góp mới

1. Về mặt lý luận:

   • Luận án là công trình chuyên khảo đầu tiên nghiên cứu chỉnh thể hệ thống pháp luật Việt Nam dưới góc độ lý thuyết hệ thống, phân tích thấu đáo ba thành tố: quy phạm, chế định và ngành luật trong mối liên hệ hữu cơ với hệ thống văn bản quy phạm.
   • Giải quyết thỏa đáng cuộc tranh luận học thuật về thành tố tế bào của hệ thống pháp luật, khẳng định quy phạm pháp luật là đơn vị cơ sở cho cả cấu trúc bên trong lẫn hình thức văn bản bên ngoài.
   • Xây dựng hệ thống 4 tiêu chuẩn khoa học (toàn diện, đồng bộ, phù hợp, kỹ thuật lập pháp) làm công cụ đánh giá mức độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật.

2. Về mặt thực tiễn:

   • Tổng kết có hệ thống tiến trình lập pháp của Việt Nam qua 47 năm (1945–1992), chỉ ra tính liên tục, tính kế thừa và quy luật vận động của pháp luật qua các thời kỳ lịch sử.
   • Phân tích số liệu khảo sát thực tế tại 21 tỉnh, thành phố và kết quả rà soát văn bản theo Chỉ thị 166-CT (chỉ rõ tỷ lệ 30% văn bản bất cập) để phản ánh trung thực thực trạng "đói pháp luật" và tình trạng phát triển lệch của hệ thống pháp luật thời điểm đầu Đổi mới.
   • Đề xuất 5 nhóm phương hướng và giải pháp cụ thể, cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp phục vụ công tác xây dựng thể chế và đổi mới quy trình lập pháp của Quốc hội trong thời kỳ chuyển đổi sang nền kinh tế nhiều thành phần.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Luận án được hoàn thành vào năm 1992, giai đoạn đầu của công cuộc Đổi mới, do đó các phân tích về phân định luật công - luật tư và cơ chế kinh tế thị trường chủ yếu dừng lại ở mức độ đặt vấn đề và định hướng lý luận ban đầu, chưa có điều kiện kiểm chứng qua thực tiễn thi hành Hiến pháp năm 1992.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Đi sâu phân định ranh giới và phương pháp điều chỉnh đặc thù của các ngành luật chuyên ngành mới phát sinh trong nền kinh tế thị trường (luật thương mại, luật doanh nghiệp, luật bảo vệ môi trường).
  • Tiếp tục hoàn thiện lý thuyết về kỹ thuật lập pháp và cơ chế bảo hiến, bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên: Là tài liệu tham khảo nền tảng về lý luận chung nhà nước và pháp luật, phương pháp luận tiếp cận hệ thống trong khoa học pháp lý và lịch sử lập pháp Việt Nam giai đoạn 1945–1992.
• Đối với các nhà hoạch định chính sách, cơ quan lập pháp và tư pháp: Cung cấp khung tiêu chuẩn khoa học để đánh giá mức độ hoàn thiện của văn bản quy phạm pháp luật, phục vụ trực tiếp cho hoạt động rà soát, hệ thống hóa và pháp điển hóa văn bản pháp luật.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án định nghĩa "Hệ thống pháp luật" như thế nào?

Theo luận án, hệ thống pháp luật là tổng thể các quy phạm pháp luật có mối liên hệ nội tại thống nhất với nhau, được phân định thành các chế định pháp luật và các ngành luật, được thể hiện trong các văn bản do Nhà nước ban hành theo trình tự và hình thức nhất định. Khái niệm này bao gồm hai mặt thống nhất: hệ thống cấu trúc nội dung bên trong và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật bên ngoài.

2. Bốn tiêu chuẩn đánh giá mức độ hoàn thiện của một hệ thống pháp luật là gì?

Bốn tiêu chuẩn cơ bản gồm:

1. Tính toàn diện: Đầy đủ các ngành luật, chế định và quy phạm cần thiết.
2. Tính đồng bộ: Không có sự mâu thuẫn, chồng chéo, xung đột giữa các quy phạm, chế định và ngành luật.
3. Tính phù hợp: Phù hợp với quy luật khách quan và trình độ phát triển kinh tế - xã hội.
4. Trình độ kỹ thuật xây dựng pháp luật: Tính chính xác, rõ ràng, một nghĩa của ngôn ngữ và tính khoa học của quy trình lập pháp.

3. Vì sao tác giả khẳng định quy phạm pháp luật là thành tố tế bào của cả cấu trúc nội dung và hệ thống văn bản?

Tác giả lập luận rằng nội dung và hình thức của pháp luật không thể tách rời. Một quy phạm pháp luật luôn là đơn vị nhỏ nhất chứa đựng đầy đủ quy tắc xử sự chuẩn mực và bắt buộc phải được thể hiện dưới một hình thức văn bản nhất định (điều luật, khoản luật). Khi tiến hành hệ thống hóa hay sửa đổi pháp luật, đối tượng bị tác động trực tiếp và cuối cùng luôn là từng quy phạm cụ thể chứ không thể chỉ dừng lại ở quy mô toàn bộ văn bản.

4. Tác giả đã sử dụng dữ liệu thực tế nào để chứng minh tình trạng bất cập của hệ thống pháp luật trước năm 1992?

Tác giả dẫn chứng dữ liệu từ cuộc rà soát theo Chỉ thị số 166-CT của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng: Trong số hơn 5.000 văn bản pháp luật do các cơ quan trung ương ban hành tồn tại đến thời điểm đó, có khoảng 30% văn bản cần phải hủy bỏ hoặc sửa đổi do mâu thuẫn, trùng lặp hoặc đã lỗi thời. Đồng thời, tác giả sử dụng tài liệu khảo sát thực tế tại 21 tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương.

5. Luận án đề xuất những nhóm giải pháp trọng tâm nào để hoàn thiện hệ thống pháp luật?

Luận án đề xuất 5 nhóm giải pháp:

1. Xây dựng chiến lược pháp luật đồng bộ với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
2. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học pháp lý.
3. Nâng cao vai trò lập pháp trung tâm của Quốc hội.
4. Thường xuyên rà soát, hệ thống hóa pháp luật và ban hành luật về trình tự ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
5. Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ pháp lý chuyên sâu.

---

Kết luận

Luận án "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam" của tác giả Lê Minh Tâm (1992) là công trình nghiên cứu toàn diện, đặt nền móng lý luận hệ thống cho khoa học pháp lý Việt Nam trong thời kỳ đầu Đổi mới. Bằng việc giải quyết thấu đáo các vấn đề bản chất, cấu trúc, tiêu chuẩn hoàn thiện của pháp luật và đúc kết thực tiễn lập pháp 47 năm (1945–1992), luận án đã chỉ rõ quy luật phát triển tất yếu của hệ thống pháp luật phải tương thích với trình độ phát triển kinh tế - xã hội. Hệ thống 5 nhóm giải pháp do công trình đề xuất mang giá trị khoa học và giá trị ứng dụng thực tiễn sâu sắc cho công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIEN KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM VIÊN NHÀ NƯỚC VÀ PHAP LUẬT LÊ MINH TÂM MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỀN XÂY DUNG VÀ HOÀN THIEN HỆ THONG PHÁP LUAT VIỆT NAM Chuyên ngành: Luật nhà nước Ma hiện: 5.05 LUẬN ÁN PHÓ TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn: HOÀNG THẾ LIÊN Phó tiến sĩ Luật học Phó viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật HÀ NỘI - 1992 NOT __ DUNG LOI NOI ĐAU CHUONG MOT MOT SO VAN DE LY LUAN CHUNG 2 I- KHAI NIEM PHAP LUAT 10 II- KHAI NIGM HE THONG PHAP LUAT ý 24 III- NHUNG TIEU CHUAN CO BAN DE XAC ĐINH MUC ĐO, HOAN THIEN CUA MOT HE THONG PHAP LUAT 40 CHUONG HAI KHAI LUAN VE HE THONG PHAP LUAT VIET NAM QUA CAC GIAT DOAN PHAT TRIEN 52 I- HE THONG PHAP LUAT VIET NAM GIAT DOAN 1945-1959 32 TI- HE THONG PHAP LUAT VIET NAM GIAI ĐOAN 1960-1980 78 III-HE THONG PHAP LUAT VIET NAM GIAT DOAN 1980 ĐEN NAY 94 IV- NGUYEN NHAN NHUNG NHUOC DIEM TON TAL CUA HE THONG PHAP LUAT NUOC TA HIEN NAY 113 GHUONG BA PHUONG HUONG VA NHUNG GIAI PHAP DE HOAN THIEN HE THONG PHAP LUAT VIET NAM ge I- XAY DUNG CHIEN LUOC PHAP LUAT, HINH THANH HE THONG QUAN DIEM SAU SAC THONG NHAT, RO RANG CHI DAO VIBG XAY DUNG VA HOAN THIEN PHAP LUAT TRONG DIEU KIEN MOT 124 sạc DAY MANE CONG TẠO NGHIÊN GUU KHÔA HOC PHAP LY 151 IiI- TANG CUONG HOAT DONG CUA QUOC HOI TRONG LINH TUỔ LAP’ PHAP 139 I¥- THUONG XUYEN RA SOAT VA HE THONG HOA PHAP LUAT, TONG KET KINH NGHIEM, XAY DUNG VA HOAN THIEN PHAP LUAT 142 V- DAY MANH CONG TẠO DAO TẠO VA BOL DUONG CAN BO PHAP LY om 145 KET LUAN ; 149 CHU TH TÔ 155 DANH MUC TAT LIEU THAM KHAO 155 \ PHU LUC eer trong tinh hình đất nuọc ta hiện nay, việc xây đựng m2L A z ^ ca 7. ® hệ théng phep luật hoan chini: dé phục vụ cho sự nghiệp dol me} đáp ume: véu cau quan ly Hha nuớc bồng; phap Lua t,tïng; + ⁄ ^ \ \ cuơữn,; phap ché xa hoi chu nghia la mot trong nh ưng đoi hoi có tình khách quan và cấp thiết.Đại hội Dang cộng sản Việt nam lần thứ VI trân co sở phân tích tình hình đất nuức ,đánh giá con tac xây dựng pháp luật và hiệu guia cle viéc quan ly Kha nước hy, 2 Ấ 2 + ~ my | = lô : , + bang phap luật o nuce tá nhưng nằm qua đe khống định : “Tiếp 3 2. ` ^ A h ki i a ` : tục 4 sua dối va xây dung rÍ it hệ» thống = phap 4 luật. f Nang — cao trinn SỐ 2 Là ` ra x i” x “ độ cua cac cc quan Nha nược về xây dựng pháp luật, som ban Ề a ` _ : h k a “.

hanh luật về trinh tu: xây ở dung,. ri} E 3 ban hanh va tô chức thuc hiện ^ Y rổ + A ? ? ` “ 3 “. sÄ ` An - Lỗi An a phap luật,bso dam cho Nha nuớc quan ly mọi mat của doi sóng: (1) xa hội bằng pháp luật". “Phục tiến pháp ly da cho thay ,x4y đựn,; va hoan thiện.

~ pháp luật la công việc hết sức khó khăn và phúc tạp, Đã xây dựng dug một hệ thống pháp luật hoạn chỉnh doi bói phải giai quyết tốt các vấn đề về ly luận và thục tién,ddng thoi phai có đủ những điều kiện và yếu tố cần thiết, O'’nuoe ta, tu sau cach mạng tháng tam năm 1945, một hệ thống pháp luật dân chủ moi da hình thanh va ngay cans phat triển.