Luận án Phó tiến sĩ Luật học: Chế tài hành chính lý luận và thực tiễn - Vũ Thư (1996)

Nâng cao hiệu quả đấu tranh với vi phạm hành chính là một nhiệm vụ quan trọng trong việc củng cố trật tự pháp luật… 132 trang · Đại học Luật Hà Nội · 1996.

• Tác giả: Vũ Thư
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Trọng Hữu
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật nhà nước
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Đấu Tranh Với Vi Phạm Hành Chính Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 1996
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẾ TÀI HÀNH CHÍNH
• 1.1. Bản chất và vị trí của chế tài hành chính trong pháp luật hành chính. Những đặc điểm của chế tài hành chính. Phân loại chế tài hành chính
• 1.2. HỆ THỐNG CHẾ TÀI HÀNH CHÍNH THEO PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH
• 1.3. Quá trình hình thành và phát triển của chế tài hành chính qua các thời kỳ lịch sử. Hệ thống chế tài hành chính hiện nay: yêu cầu phát triển và những tại
• 1.4. HOÀN THIỆN HỆ THỐNG CHẾ TÀI HÀNH CHÍNH GÓP PHẦN GIỮ VỮNG VÀ CỦNG CỐ TRẬT TỰ PHÁP LUẬT TRONG ĐIỀU KIỆN ĐỔI MỚI TOÀN DIỆN ĐẤT NƯỚC
• 1.4.1. Xác lập hệ thống chế tài hành chính hợp lý, phù hợp với tình hình đấu tranh chống các vi phạm hành chính trong hoàn cảnh mới. Mọi số, biện pháp pháp lý bảo đảm việc áp dụng đúng đắn chế tài hành chính
• 2. KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Hiệu Quả Đấu Tranh Vi Phạm Hành Chính

Nâng cao hiệu quả đấu tranh với vi phạm hành chính là một nhiệm vụ quan trọng trong việc củng cố trật tự pháp luật tại Việt Nam. Vi phạm hành chính không chỉ gây ra những thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội. Để giải quyết vấn đề này, cần có những biện pháp đồng bộ và hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cơ quan chức năng.

1.1. Tình Hình Vi Phạm Hành Chính Tại Việt Nam

Tình hình vi phạm hành chính tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp. Theo thống kê, số vụ vi phạm hành chính chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số vi phạm pháp luật. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những biện pháp mạnh mẽ hơn trong việc quản lý và xử lý các vi phạm này.

1.2. Vai Trò Của Chế Tài Hành Chính

Chế tài hành chính đóng vai trò quan trọng trong việc đấu tranh vi phạm. Nó không chỉ là công cụ cưỡng chế mà còn là phương tiện giáo dục pháp luật cho người dân. Việc áp dụng chế tài hành chính một cách nghiêm túc sẽ giúp giảm thiểu tình trạng vi phạm.

II. Những Thách Thức Trong Đấu Tranh Với Vi Phạm Hành Chính

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đấu tranh vi phạm, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như sự thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật, sự chậm trễ trong việc xử lý vi phạm, và sự thiếu nhận thức của người dân về pháp luật là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu Đồng Bộ Trong Hệ Thống Pháp Luật

Hệ thống pháp luật hiện hành còn nhiều bất cập, dẫn đến việc áp dụng chế tài không nhất quán. Điều này gây khó khăn trong việc xử lý các vi phạm hành chính một cách hiệu quả.

2.2. Nhận Thức Pháp Luật Của Người Dân

Nhiều người dân vẫn chưa hiểu rõ về chính sách pháp luật và các chế tài hành chính. Việc nâng cao nhận thức pháp luật là cần thiết để giảm thiểu tình trạng vi phạm.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Đấu Tranh Với Vi Phạm Hành Chính

Để nâng cao hiệu quả trong việc đấu tranh vi phạm, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các biện pháp này bao gồm cải cách hành chính, tăng cường giáo dục pháp luật, và hoàn thiện hệ thống chế tài hành chính.

3.1. Cải Cách Hành Chính

Cải cách hành chính là một trong những phương pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý vi phạm hành chính. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc thực hiện cải cách này.

3.2. Tăng Cường Giáo Dục Pháp Luật

Giáo dục pháp luật cho người dân là một biện pháp cần thiết để nâng cao nhận thức về vi phạm hành chính. Các chương trình giáo dục cần được triển khai rộng rãi và hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Đấu Tranh Với Vi Phạm Hành Chính

Việc áp dụng các biện pháp trong thực tiễn là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả đấu tranh vi phạm. Các nghiên cứu cho thấy rằng khi chế tài hành chính được thực hiện nghiêm túc, tình hình vi phạm sẽ giảm đáng kể.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Vi Phạm Hành Chính

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng chế tài hành chính một cách nghiêm ngặt đã giúp giảm thiểu tình trạng vi phạm. Các số liệu thống kê cho thấy sự chuyển biến tích cực trong việc quản lý vi phạm.

4.2. Các Mô Hình Thành Công Trong Đấu Tranh

Một số mô hình thành công trong việc đấu tranh vi phạm đã được áp dụng tại nhiều địa phương. Những mô hình này có thể được nhân rộng để nâng cao hiệu quả quản lý.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Đấu Tranh Với Vi Phạm Hành Chính

Tương lai của việc đấu tranh vi phạm hành chính tại Việt Nam phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự cải cách pháp luật, nâng cao nhận thức của người dân và sự quyết tâm của các cơ quan chức năng. Cần có những chiến lược dài hạn để đảm bảo hiệu quả trong việc quản lý và xử lý vi phạm.

5.1. Chiến Lược Dài Hạn Trong Đấu Tranh

Cần xây dựng các chiến lược dài hạn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vi phạm hành chính. Các chiến lược này cần được thực hiện đồng bộ và có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế

Hợp tác quốc tế trong việc đấu tranh vi phạm cũng là một yếu tố quan trọng. Việc học hỏi từ các quốc gia khác sẽ giúp Việt Nam cải thiện hệ thống pháp luật và quản lý vi phạm.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án Phó tiến sĩ Luật học với đề tài "Chế tài hành chính: Lý luận và thực tiễn" do nghiên cứu sinh Vũ Thư thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Trần Trọng Hựu, bảo vệ năm 1996 tại Viện Nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật (thuộc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia), chuyên ngành Luật nhà nước (mã số: 50505).

Về tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu, tác giả chỉ ra rằng trong tổng số các vi phạm pháp luật ở bất kỳ thời kỳ nào, vi phạm hành chính luôn chiếm tỷ lệ lớn nhất và có xu hướng gia tăng phức tạp. Dẫn chứng thực tế từ các số liệu thống kê:

• Trong 5 năm (1981–1985) thuộc lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng, vi phạm hành chính nhiều gấp 369 lần so với vi phạm hình sự (134.663 vụ vi phạm hành chính so với 365 vụ vi phạm hình sự).
• Trong năm 1990, số vụ vi phạm hành chính được phát hiện trên cả nước là 523.030 vụ, trong khi số vụ án dân sự được Tòa án các cấp xét xử chỉ có 19.xxx vụ.
• Báo cáo của ngành Kiểm sát trước Quốc hội khóa IX (giai đoạn 1992–1995) liên tục xác nhận các vi phạm pháp luật, trong đó vi phạm hành chính chiếm tỷ lệ lớn nhất, diễn biến nghiêm trọng.
• Thực tiễn thi hành Nghị định số 49-CP ngày 26-7-1995 về trật tự an toàn giao thông đường bộ và đô thị trong hai tháng 8 và 9 năm 1995 cho thấy khi chế tài được áp dụng kiên quyết, tai nạn giao thông bình quân một ngày đã giảm 13 vụ (tương đương giảm 27%).

Sau sáu năm thi hành Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính năm 1989 (có hiệu lực từ ngày 1-1-1990), các quy định đã bộc lộ nhiều hạn chế. Ngày 6-7-1995, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính mới. Tuy nhiên, các vấn đề lý luận và thực tiễn xung quanh chế tài hành chính vẫn chưa được giải quyết thấu đáo. Khoảng trống nghiên cứu lớn là tại Việt Nam cho đến thời điểm đó chưa có một công trình chuyên khảo nào nghiên cứu toàn diện về chế tài hành chính.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận xung quanh chế tài hành chính, đồng thời nghiên cứu, đề xuất các vấn đề liên quan đến thực tiễn lập pháp và áp dụng pháp luật nhằm nâng cao khả năng tác động của chế tài hành chính. Luận án xác định trọng tâm là pháp luật vật chất về chế tài hành chính.

Nhiệm vụ nghiên cứu được luận án xác định theo ba nội dung:

1. Xác định quan niệm tổng quát về chế tài hành chính, tạo cơ sở lý luận cho việc giải quyết các vấn đề tiếp theo.
2. Đánh giá hệ thống chế tài hành chính hiện hành trong mối liên hệ với lý luận và thực tiễn đấu tranh với các vi phạm hành chính. Từ đó, kiến nghị việc hoàn thiện hệ thống chế tài hành chính đồng thời xem xét vấn đề đối tượng tác động của nó là vi phạm hành chính.
3. Ở một mức độ nhất định, đề cập một số biện pháp pháp lý nhằm tăng cường khả năng tác động của chế tài hành chính (về thủ tục xử lý, tổ chức cơ quan xử lý, thẩm quyền và cán bộ xử lý).

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống chế tài hành chính và các quy phạm pháp luật vật chất điều chỉnh chế tài hành chính tại Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Lãnh thổ Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Khảo sát quá trình 50 năm phát triển của pháp luật về vi phạm hành chính (1945–1995) qua hơn 350 văn bản pháp luật, trọng tâm nghiên cứu sâu từ thời điểm ban hành Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính năm 1989 đến Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Trong phần tổng quan lịch sử nghiên cứu, tác giả điểm lại các công trình khoa học trong nước và quốc tế liên quan trực tiếp đến đề tài:

Về các công trình trong nước:

• Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ "Xử phạt hành chính" (mã số 87-98-008) năm 1990 của Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp lý, Bộ Tư pháp.
• Chuyên khảo "Một số vấn đề về phạt hành chính" xuất bản năm 1986 của Phạm Dũng và Hoàng Sao.
• Các phần viết về trách nhiệm hành chính trong giáo trình Luật Hành chính của Trường Đại học Luật Hà Nội, Khoa Luật thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Học viện Hành chính Quốc gia, Khoa Nhà nước và Pháp luật thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
• Công trình "Từ điển hành chính công quyền" của Bùi Quang Khánh và Vũ Quốc Thông (Nhà xuất bản Hiện Đại, Sài Gòn, 1972).
• Công trình "Bình luận Bộ luật hình sự" (tập II) của Vũ Thiện Kim bàn về tính chất của hình phạt cảnh cáo và án tích.
• Các bài viết, nghiên cứu của Nguyễn Thị Hoàng Oanh về chế tài hành chính và việc xử lý vi phạm thành lập hội.

Về các công trình quốc tế (chủ yếu là các học giả luật học Liên Xô cũ):

• Các nghiên cứu chuyên sâu về lý luận chế tài, cưỡng chế và trách nhiệm pháp lý của các tác giả: O. E. Leist, S. S. Alekseev, I. Farukshin, I. I. Veremeenko, S. N. Bratus, M. Savvin, D. N. Bakhrakh, I. L. Bachilo, V. M. Gorshenev, P. E. Nedbailo.

Khoảng trống nghiên cứu mà luận án lựa chọn giải quyết: Các công trình nghiên cứu trước đây thường dừng lại ở việc trình bày chế tài hành chính trong khuôn khổ vấn đề chung của lý luận nhà nước và pháp luật, hoặc nghiên cứu chế tài hành chính chỉ dưới góc độ hạn hẹp là "phạt hành chính", chưa xuất phát từ một quan niệm chỉnh thể về chế tài hành chính bao gồm cả nhóm biện pháp phạt và nhóm biện pháp khôi phục trật tự pháp luật. Luận án định vị là công trình chuyên khảo đầu tiên trong khoa học luật hành chính tại Việt Nam tiếp cận toàn diện chế tài hành chính từ góc độ cấu trúc quy phạm, bản chất cưỡng chế, lịch sử lập pháp và phương hướng hoàn thiện trong bối cảnh đổi mới.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án xây dựng cơ sở lý thuyết dựa trên các khái niệm và khung phân tích pháp lý:

• Khung lý thuyết về bản chất chế tài: Tác giả phân tích đối chiếu hai trường phái lý thuyết: quan niệm "chế tài là hậu quả bất lợi" và quan niệm "chế tài là sự chỉ ra các biện pháp cưỡng chế nhà nước". Luận án ủng hộ và phát triển quan niệm thứ hai, khẳng định chế tài hành chính về bản chất là sự chỉ ra các biện pháp cưỡng chế hành chính của nhà nước nhằm bảo vệ quy phạm pháp luật khi có hành vi vi phạm.
• Phân biệt cưỡng chế tâm lý và cưỡng chế thực tế: Cưỡng chế tâm lý tồn tại ở dạng tiềm năng (thể tĩnh), đe dọa áp dụng cưỡng chế để răn đe, phòng ngừa vi phạm. Cưỡng chế thực tế là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng bạo lực nhà nước được tổ chức (thể động) khi vi phạm đã xảy ra.
• Cấu trúc quy phạm pháp luật: Chế tài là bộ phận bảo vệ bắt buộc trong cấu trúc ba thành tố (giả định - quy định - chế tài) của quy phạm pháp luật hành chính logic.
• Mối quan hệ giữa chế tài và trách nhiệm hành chính: Chế tài ở trạng thái tĩnh và mang tính trừu tượng, được ghi nhận trong các quy phạm vật chất; trách nhiệm hành chính là sự áp dụng và thực hiện chế tài trong thực tế ở trạng thái động, mang tính cụ thể, được điều chỉnh bởi cả quy phạm vật chất và quy phạm thủ tục.

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp luận: Triết học Mác – Lênin, tư tưởng nhà nước và pháp luật của V.I. Lênin; các Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI và lần thứ VII của Đảng Cộng sản Việt Nam về củng cố pháp chế xã hội chủ nghĩa và cải cách nền hành chính nhà nước.
• Phương pháp nghiên cứu cụ thể: Phương pháp phân tích văn bản pháp quy, phương pháp logic - pháp lý, phương pháp lịch sử, phương pháp xã hội học pháp luật, và phương pháp hệ thống - cấu trúc.

Nguồn tư liệu và dữ liệu:

• Toàn văn hơn 350 văn bản quy phạm pháp luật về vi phạm hành chính được ban hành từ năm 1945 đến năm 1995 (trong đó có hơn 200 văn bản quy định cụ thể về chế tài) được thu thập từ Công báo nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
• Các văn bản luật chuyên ngành: Bộ luật Hình sự 1985, Bộ luật Dân sự 1995, Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính 1989, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 1995, các nghị định của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phủ và thông tư của các bộ ngành.
• Số liệu thống kê thực tế về tình hình vi phạm hành chính, an toàn giao thông, quản lý lâm nghiệp và báo cáo công tác của ngành Kiểm sát trước Quốc hội khóa IX.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận về chế tài hành chính

Chương 1 tập trung giải quyết các vấn đề lý luận nền tảng về bản chất, vị trí, mục đích, đặc điểm và phân loại chế tài hành chính:

• Bản chất và vị trí: Chế tài hành chính là biện pháp cưỡng chế nhà nước mang tính hành chính, tác động đối với chủ thể vi phạm quy định của quy phạm pháp luật hành chính. Chế tài bảo vệ không chỉ các quan hệ quản lý hành chính mà còn bảo vệ các quan hệ xã hội thuộc nhiều ngành luật khác khi các quy định đó được chuyển hóa vào phạm vi bảo vệ của luật hành chính.

• Mục đích của chế tài hành chính: Luận án chỉ ra bốn mục đích cơ bản gồm:

  1. Giáo dục: Hình thành ở cá nhân ý thức tôn trọng pháp luật, tự giác chấp hành trật tự quản lý.
  2. Trừng trị: Tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích, tạo ra sự lên án của nhà nước đối với hành vi vi phạm (không nhằm mục đích trả thù hay hạ thấp nhân phẩm).
  3. Phòng ngừa: Bao gồm phòng ngừa riêng (đối với người vi phạm) và phòng ngừa chung (đối với toàn xã hội).
  4. Khôi phục trật tự pháp luật: Đưa các quan hệ pháp luật bị xâm hại trở lại trạng thái bình thường ban đầu.

• Những đặc điểm của chế tài hành chính:

  1. Là chế tài duy nhất được áp dụng và thực hiện trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước, mang tính chất hành phán.
  2. Bảo vệ phạm vi quan hệ xã hội rộng lớn do nhiều ngành luật điều chỉnh (đất đai, thuế, xây dựng, môi trường...).
  3. Gồm hai nhóm biện pháp: nhóm phạt (chức năng trừng trị là chủ yếu) và nhóm khôi phục (chức năng đền bù, tái lập trật tự).
  4. Đối tượng áp dụng đa dạng, bao gồm cả cá nhân và tổ chức (khác với chế tài hình sự và kỷ luật chỉ áp dụng cho cá nhân).
  5. Có khả năng thay thế bằng chế tài kỷ luật trong các trường hợp luật định đối với quân nhân tại ngũ, cán bộ chiến sĩ Công an nhân dân.
  6. Thẩm quyền áp dụng thuộc về nhiều cơ quan và người tiến hành quản lý hành chính nhà nước.
  7. Trình tự, thủ tục áp dụng mang tính hành pháp, nhanh gọn hơn thủ tục tư pháp nhưng được quy định chặt chẽ để bảo đảm pháp chế. Quyết định áp dụng có thể bị khiếu kiện trước Tòa án hành chính.
  8. Hệ thống nguồn phân tán trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật (tính đến năm 1995 có gần 30 văn bản dưới pháp lệnh).

• Phân loại chế tài hành chính: Luận án phân chia toàn bộ chế tài hành chính thành hai nhóm lớn: Nhóm chế tài phạt và Nhóm chế tài khôi phục trật tự pháp luật.

Nhóm chế tài	Nhóm phụ theo tính chất tác động	Các hình thức chế tài cụ thể
I. Chế tài phạt	1. Tác động đạo đức	- Phê bình (quy định giai đoạn 1954–1972) - Cảnh cáo
	2. Tính chất tài sản	- Phạt tiền - Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm - Tước quyền sử dụng phương tiện giao thông có thời hạn
	3. Tính chất tổ chức	- Tước quyền sử dụng giấy phép - Cách chức (từng quy định trong một số văn bản cũ)
	4. Hướng đến nhân thân	- Phạt lao động công ích - Giam hành chính - Buộc làm thêm ngày dân công
II. Chế tài khôi phục	1. Tính chất tài sản	- Buộc nộp thuế - Buộc nộp phụ thu vào "Quỹ bình ổn giá" (Quyết định 151-TTg năm 1994)
	2. Hướng đến nhân thân	- Buộc lao động công ích (Nghị định 56-HĐBT năm 1989)
	3. Tính chất tổ chức	- Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu hoặc buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép - Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường sống, lây lan dịch bệnh - Giải tán hội thành lập, hoạt động trái phép - Hủy bỏ văn bản trái pháp luật

Chương 2: Hệ thống chế tài hành chính theo pháp luật hiện hành

Chương 2 trình bày quá trình lịch sử hình thành chế tài hành chính qua các giai đoạn và phân tích thực trạng hệ thống pháp luật hiện hành:

• Tiêu chí phân kỳ: Tác giả chỉ ra việc phân kỳ theo các bản Hiến pháp (1946, 1959, 1980, 1992) hoặc theo tiêu chí văn bản đơn thuần là chưa phản ánh sát thực tế phát triển pháp luật hành chính. Luận án lựa chọn phân kỳ dựa trên đặc điểm nhiệm vụ của quản lý hành chính nhà nước trong từng thời kỳ lịch sử.

Giai đoạn lịch sử	Bối cảnh và nhiệm vụ quản lý	Các văn bản và hình thức chế tài tiêu biểu
Giai đoạn 1 (9/1945 – 6/1954)	Phục vụ kháng chiến chống thực dân Pháp, kiến quốc và xác lập trật tự xã hội mới. Hệ thống pháp luật còn đơn sơ, áp dụng các biện pháp có "tính cách hành chính".	- Sắc lệnh số 20 (8-9-1945): Phạt tiền người trên 8 tuổi không biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ sau 1 năm. - Sắc lệnh số 174 (6-9-1946): Định mức phạt vi phạm sử dụng điện thoại. - Điều lệ số 185-TTg (14-7-1952): Quy định hình thức phê bình và buộc làm thêm ngày dân công. - Điển lệ xử phạt vi cảnh (theo Sắc lệnh ngày 10-10-1945 và Hình luật Bắc Việt): Giam vi cảnh từ 1 đến 5 ngày. - Lưu ý về Sắc lệnh số 175-SL (18-8-1953): Quy định biện pháp quản chế hành chính (tác giả phân tích đây là biện pháp gần với hình sự, không thuộc chế tài hành chính thuần túy).
Giai đoạn 2 (7/1954 – 12/1986)	Kháng chiến chống Mỹ và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, thống nhất đất nước. Quản lý hành chính nhà nước xác lập và bảo vệ quan hệ xã hội mới.	- Phê bình áp dụng phổ biến đến năm 1972, bãi bỏ từ năm 1974. - Cảnh cáo và phạt tiền trở thành hình thức phổ biến rộng rãi. - Điển lệ xử phạt vi cảnh kèm theo Nghị định số 143-CP (27-5-1977): Quy định phạt tiền, phạt lao động công ích, giam hành chính. - Thông tư số 3984-LN/KL (15-10-1977) của Bộ Lâm nghiệp. - Nghị định số 46-HĐBT (10-5-1983) xử lý đầu cơ, buôn lậu, làm hàng giả, kinh doanh trái phép. - Phân tích biện pháp "cấm họp" (Luật 101-SL/L003 năm 1957 là biện pháp ngăn chặn) và "tập trung cải tạo" (Nghị quyết số 49-NQ/TVQH ngày 20-6-1961).
Giai đoạn 3 (12/1986 – 1995)	Thời kỳ đổi mới toàn diện, chuyển sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, mở rộng dân chủ và xây dựng nhà nước pháp quyền.	- Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính năm 1989 (bước đầu pháp điển hóa). - Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính ngày 6-7-1995 (mở rộng phạm vi, hoàn thiện thẩm quyền và hệ thống chế tài).

• Đánh giá thực trạng và những tồn tại của hệ thống chế tài hiện hành:
  1. Quy định về chế tài còn phân tán, chồng chéo ở nhiều tầng nấc văn bản dưới luật.
  2. Mức phạt tiền và các biện pháp bổ sung chưa tương xứng với tính chất, mức độ của vi phạm trong nền kinh tế thị trường; hiện tượng trượt giá làm giảm tác dụng răn đe của phạt tiền.
  3. Thực tiễn áp dụng nảy sinh tình trạng "phạt cho tồn tại" trong quản lý xây dựng, đất đai do không nhận thức và thực hiện đầy đủ nhóm chế tài khôi phục trật tự pháp luật.
  4. Thẩm quyền xử phạt phân tán, thiếu sự phân định rành mạch giữa các lực lượng thanh tra chuyên ngành và cơ quan quản lý hành chính địa phương.

Chương 3: Hoàn thiện hệ thống chế tài hành chính góp phần giữ vững và củng cố trật tự pháp luật trong điều kiện đổi mới toàn diện đất nước

Chương 3 đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện chế tài hành chính:

• Xác lập hệ thống chế tài hành chính hợp lý, phù hợp hoàn cảnh mới:
  • Đổi mới nhận thức về vi phạm hành chính với tư cách là đối tượng tác động trực tiếp của chế tài; phân định ranh giới rõ ràng giữa vi phạm hành chính với tội phạm hình sự và tranh chấp dân sự.
  • Cơ cấu lại hệ thống hình thức phạt và biện pháp khôi phục, bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi với chế tài áp dụng.
  • Bổ sung và chuẩn hóa các chế tài khôi phục trật tự pháp luật nhằm khắc phục triệt để hậu quả do vi phạm gây ra, chấm dứt việc lạm dụng phạt tiền để hợp thức hóa vi phạm.
• Một số biện pháp pháp lý bảo đảm việc áp dụng đúng đắn chế tài hành chính:
  • Hoàn thiện trình tự, thủ tục hành chính: Xây dựng quy trình xử phạt minh bạch, dân chủ, quy định rõ thời hạn lập biên bản, ra quyết định, thủ tục giải trình và bảo đảm quyền khiếu nại của công dân, tổ chức.
  • Hoàn thiện tổ chức bộ máy và thẩm quyền xử lý: Rà soát, phân định rõ thẩm quyền xử phạt của từng chức danh quản lý (Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, Công an, Thanh tra chuyên ngành, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Kiểm lâm); tránh tình trạng trùng lặp hoặc bỏ trống địa bàn, lĩnh vực.
  • Nâng cao phẩm chất và trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ, công chức có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính.
  • Tăng cường cơ chế tài phán hành chính: Thiết lập và nâng cao vai trò xét xử của Tòa án hành chính trong việc kiểm tra tính hợp pháp của các quyết định hành chính áp dụng chế tài.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án tự xác định những đóng góp mới chủ yếu về lý luận và thực tiễn:

• Đóng góp về lý luận:
  1. Là công trình chuyên khảo đầu tiên trong khoa học luật hành chính Việt Nam làm sáng tỏ một cách toàn diện quan niệm về chế tài hành chính dựa trên bản chất cưỡng chế nhà nước.
  2. Xác lập hệ thống lý luận khẳng định chế tài hành chính không chỉ gồm các biện pháp phạt mà còn bao gồm nhóm các biện pháp khôi phục trật tự pháp luật; làm rõ bốn mục đích (giáo dục, trừng trị, phòng ngừa, khôi phục) và tám đặc điểm cơ bản của chế tài hành chính.
  3. Làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa chế tài hành chính (quy phạm vật chất, trạng thái tĩnh) và trách nhiệm hành chính (áp dụng thực tế, trạng thái động).
• Đóng góp về thực tiễn và lịch sử lập pháp:
  1. Tổng kết, hệ thống hóa và phân tích quá trình hình thành, phát triển của chế tài hành chính Việt Nam trong suốt 50 năm (1945–1995) qua hơn 350 văn bản pháp luật, chỉ ra quy luật vận động của chế tài phụ thuộc vào nhiệm vụ quản lý nhà nước qua từng giai đoạn.
  2. Đánh giá khách quan thực trạng thi hành Pháp lệnh năm 1989 và Pháp lệnh năm 1995, chỉ ra những bất cập trong việc áp dụng chế tài phạt tiền và hiện tượng "phạt cho tồn tại".
• Kiến nghị và giải pháp:
  1. Đề xuất quan điểm định hình hệ thống chế tài hành chính thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
  2. Đề xuất các giải pháp đồng bộ về hoàn thiện pháp luật vật chất, chuẩn hóa thủ tục xử lý vi phạm, kiện toàn hệ thống cơ quan có thẩm quyền xử phạt và cơ chế xét xử của Tòa án hành chính.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về mặt hạn chế:

• Luận án giới hạn trọng tâm nghiên cứu ở pháp luật vật chất về chế tài hành chính; do đó, các khía cạnh về thủ tục hành chính và tổ chức bộ máy cơ quan xử lý chỉ được xem xét ở mức độ các giải pháp bảo đảm.
• Dữ liệu và tư liệu pháp luật của luận án được khảo sát đến năm 1995 – thời điểm Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995 vừa được thông qua và Tòa án hành chính tại Việt Nam đang trong giai đoạn chuẩn bị thành lập, do đó chưa thể tổng kết sâu thực tiễn xét xử của Tòa án hành chính đối với các quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Về hướng nghiên cứu tiếp:

• Tiếp tục theo dõi, đánh giá thực tiễn thi hành Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995 để phục vụ việc xây dựng Luật Xử lý vi phạm hành chính trong tương lai.
• Nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa tài phán hành chính của Tòa án và thẩm quyền xử phạt hành chính của các cơ quan hành pháp.

---

Giá trị tham khảo

Luận án có giá trị tham khảo đối với các nhóm đối tượng:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Luật Nhà nước, Luật Hành chính: Có thể sử dụng luận án làm tài liệu nền tảng về cấu trúc quy phạm pháp luật hành chính, phân loại chế tài, và tra cứu tư liệu lịch sử lập pháp hành chính giai đoạn 1945–1995.
• Giảng viên các cơ sở đào tạo luật (Trường Đại học Luật Hà Nội, Khoa Luật Đại học Quốc gia, Học viện Hành chính Quốc gia, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh): Sử dụng làm tài liệu tham khảo giảng dạy phần trách nhiệm hành chính và chế tài hành chính.
• Cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật và quản lý nhà nước tại các bộ ngành, Ủy ban nhân dân: Tham khảo các lập luận về phân định thẩm quyền xử lý, khắc phục tình trạng "phạt cho tồn tại" và hoàn thiện quy trình lập pháp về xử lý vi phạm hành chính.

Các phần có giá trị tham khảo cao nhất gồm:

• Mục phân loại chi tiết nhóm chế tài phạt và nhóm chế tài khôi phục trật tự pháp luật tại Chương 1.
• Khảo cứu lịch sử 50 năm văn bản pháp quy về vi phạm hành chính tại Chương 2.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án quan niệm bản chất của chế tài hành chính là gì và gồm những nhóm biện pháp nào? Luận án quan niệm chế tài hành chính về bản chất là sự chỉ ra các biện pháp cưỡng chế nhà nước (cưỡng chế hành chính) áp dụng đối với chủ thể có hành vi vi phạm hành chính. Theo cách thức bảo vệ trật tự pháp luật, chế tài hành chính gồm hai nhóm biện pháp: nhóm chế tài phạt (tác động trừng trị) và nhóm chế tài khôi phục trật tự pháp luật (đưa quan hệ bị xâm hại về trạng thái ban đầu).

2. Tại sao tác giả không xếp biện pháp "quản chế hành chính" (Sắc lệnh 175-SL năm 1953) vào hệ thống chế tài hành chính? Tác giả lập luận rằng theo Sắc lệnh số 175-SL ngày 18-8-1953, đối tượng bị áp dụng quản chế là những người "đã phạm tội, nhưng chưa đáng phạt tù" (làm tay sai cho địch, lưu manh chuyên nghiệp). Đây là những hành vi có mức độ nguy hiểm cho xã hội cao hơn vi phạm hành chính thông thường; nội dung quản chế làm mất quyền công dân từ 1 đến 3 năm. Do đó, về bản chất, quản chế gần với chế tài hình sự chứ không phải chế tài hành chính.

3. Điểm khác biệt căn bản giữa chế tài phạt và chế tài khôi phục theo phân tích của luận án là gì? Chế tài phạt bảo vệ pháp luật một cách gián tiếp thông qua việc trừng trị người vi phạm (tước bỏ quyền hoặc tạo nghĩa vụ mới) nhằm phòng ngừa vi phạm trong tương lai, thường được quy định dưới dạng xác định tương đối. Ngược lại, chế tài khôi phục bảo vệ trực tiếp quan hệ xã hội bị xâm hại bằng cách buộc thực hiện nghĩa vụ cụ thể chưa làm, đưa quan hệ trở lại trạng thái ban đầu và thường được quy định dưới dạng xác định tuyệt đối.

4. Tác giả sử dụng tiêu chí nào để phân kỳ lịch sử phát triển của chế tài hành chính Việt Nam giai đoạn 1945–1995? Tác giả không chọn cách phân kỳ theo các bản Hiến pháp hay theo các văn bản pháp lệnh đơn lẻ mà phân kỳ dựa trên đặc điểm nhiệm vụ của quản lý hành chính nhà nước qua từng thời kỳ lịch sử (1945–1954: phục vụ kháng chiến và kiến quốc; 1954–1986: phục vụ kháng chiến và xây dựng CNXH; 1986–1995: phục vụ công cuộc đổi mới toàn diện).

5. Mối quan hệ giữa chế tài hành chính và trách nhiệm hành chính được giải quyết như thế nào trong luận án? Luận án khẳng định chế tài và trách nhiệm pháp lý là hai khái niệm cùng bậc, tồn tại dựa vào nhau. Chế tài là bộ phận bảo vệ của quy phạm pháp luật ở trạng thái tĩnh, trừu tượng, chỉ nằm trong quy phạm vật chất; còn trách nhiệm hành chính là sự áp dụng và thực hiện chế tài trên thực tế ở trạng thái động, cụ thể, được điều chỉnh bởi cả quy phạm vật chất và quy phạm thủ tục.

---

Kết luận

Luận án Phó tiến sĩ Luật học "Chế tài hành chính: Lý luận và thực tiễn" của tác giả Vũ Thư (1996) là công trình chuyên khảo nghiên cứu toàn diện về chế tài hành chính trong khoa học luật hành chính Việt Nam. Luận án đã xác lập hệ thống lý luận vững chắc khi phân định rõ bản chất cưỡng chế của chế tài, cấu trúc gồm hai nhóm biện pháp phạt và khôi phục, đồng thời hệ thống hóa sâu sắc 50 năm lịch sử lập pháp hành chính (1945–1995) qua hơn 350 văn bản pháp quy. Các kiến nghị của luận án về hoàn thiện pháp luật vật chất, thủ tục xử lý và nâng cao hiệu lực tài phán hành chính đóng góp cơ sở khoa học quan trọng cho công cuộc cải cách nền hành chính nhà nước trong giai đoạn đổi mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I NHŨNG VẤN ĐỀ LY LUAN VỀ CHẾ TÀI HÀNH CHÍNH Chế tài hành chính là phương tiện có kha nang và vai trò tổ chức to lớn trong việc bảo dam thi hành các quy phạm pháp luật. Với chức ning bảo vệ pháp luật, với sức mạnh vốn có của mình, chế tài hành chính là phương tiện quan trọng thực hiện sự quản lý hành chính đối với hành vi của con người trong xã hội, chuyển các yêu cầu, mệnh lệnh pháp luật thành hành vi thực tế của cá nhân. De nhận rõ được vai trò. kha năng to lớn đó của chế tài hành chính, cần lam rõ những khía cạnh bản chất, nội dung.

của hiện tượng này. Ban chất và vị trí của chế tài hành chính trong pháp luật hành chính 1. Bản chất của chế tài hành chính. Cho đến nay.

trong khoa học lưật hành chính cũng như khoa học pháp lý nói chung, chưa có kiến giải thống nhất về bản chát của chế tài phap luật. Nếu chỉ hiểu chung về chế tài thông qua các cụm từ như: "biện pháp tác động của nhà nước đối với chủ thể vi phạm phần quy định của quy nhạm” [82; tr.49], "hau quả pháp lý của việc không thực hiện những điều quy định ở phần quy định (79; tr.53] hoặc "biện pháp tác động nghiêm khắc của nhà nước đối với người vị phạm”. thì các nhà nghiên cứu có thể dé dàng đồng ý. Nhưng giải dip vấn dé ban chất của chế tài là gì? Ở day có những quan niệm khác nhau.

Có quan niệm cho rằng chế tài là sự chỉ ra hậu mu bất lợi đối với người khong tuân thủ các nghĩa vụ pháp luat [27; tr. Loại quan niệm thứ hai cho rằng chế tài là sự chỉ ra các biện pháp cưỡng chế nhà nước trong trường hợp vi phạm pháp luật [79; tr. | Trước hết, chiing ta hãy xem xét loại quan niệm thứ nhất. Theo quan niệm này thi chỉ các biện pháp tác động pháp luật nào của nhà nước mang lại cho người vi pham các hau quả bat lợi dưới dang han chế quyển hay bổ sung thêm nghĩa vụ mới, mới là chế tài (Đôi khi nó được diễn đạt dưới dang là sự tước bỏ các lợi ích tài sẵn và nhân than của người ví phạm).

Quan niệm chế tài - hậu qua bất lợi đã chỉ ra được đặc tính "gây hau quả bất lợi” của bộ phan lớn các biện phap tác động nhà nước được thừa nhận chung là chế tài. Tuy nhiên, nó có những khiếm khuyết về lý luận và thực tế. Thứ nhát, thuật ngữ “hau quả bat lợi” không thể hiện được cách thức bảo vệ quy phạm riêng có của pháp luật. Các quy phạm xã hội khác (quy phạm của các tổ chức xã hội, đạo đức.) cũng được bảo vệ bằng cách gay ra "hậu qua bat loi” đối với ngưỡi vi phạm.

Thứ hai, thuật ngữ đó quá rong và không cụ thể. Nó có thể bao gồm vào đó cả các hiện tượng pháp lý khác không phải là chế tài. Ví dụ: tam giữ người theo thủ tục hành chính không phải là chế tài cũng gay ra cho người bị tạm giữ "hậu quả bất lợi” nhất định. Thứ ba, đúng như I.

FARUKSHIN đã vạch ra, nếu quan niệm chế tài là "hậu qua bat lợi” thì trên thực tế, các biện pháp khiển trách, cảnh cáo vẫn được quan niệm chung là chế tài sẽ bị loại ra khỏi phạm vi chế tài pháp luật. Bởi vì, các biện pháp này chỉ thuần tuý là sự lên án có tính quyền lực của nhà nước đối với người vi phạm | 105: tr. Trong cuốn “Binh luận Bọ luật hình sự”, tập H, Vũ Thiện Kim cho rằng cảnh cáo cũng mang đến "hậu quả bất lợi” cho người phạm tội thể hiện ở án tích [34; tr. Về quan điểm này, theo chúng tôi, với nội dung tác động có tính giáo dục - dao dức, cảnh cáo không chứa dựng “hau quả bất lợi” với nghĩa là hạn chế quyền hay bổ sung nghĩa vụ mới đối với người vi phạm; án tích là vấn đề khác.

Nếu án tích được xem là một căn cứ để xác định tái phạm, thì việc người tái phạm trước đó đã bị cảnh cáo chỉ là dấu hiệu pháp lý bên ngoài của nhân tố có tính quyết định là những cái thuộc về nhân than, động cơ, ý chí, hành vi chống pháp luật của người ti phạm. Nói khác di, án tích là he qua chứ không phai là bản than cách thức tác động. Tóm lại, quan niệm chế tài là "hậu quả bất lợi” có nhiều điểm chưa ổn: không thể hiện được dấu hiệu nhà nước - pháp luật của chế tài pháp luật, chưa phan biệt rõ được chế tài với các hiện tượng pháp lý khác và không hầm chứa được trong nó mot vài hình thức chế tài. Nghiên cứu quan niệm “chế tài là sự chỉ ra các biện pháp cưỡng chế nhà nước” cho thấy khuynh hướng này không đặt trọng tam vào việc biện phap tác dong nhà nước gay hau qua như thế nào đối với người vi phạm pháp luật.

Sự tiếp cận thực chat của chế tài hướng vào việc làm rõ bằng phương tiện gì nhà nước bảo dam cho. quy phạm pháp luật không bị vi phạm. Chúng tôi cho rang day là quan niệm có cơ sở. Trong cách tiếp can, quan niệm "chế tài - cưỡng chế” đã phan ánh sat và dat quan hệ giữa một bên là vi phạm và bên kia là phan ứng tương ứng của nhà nước.

Xét về mặt lý luận, quan niệm chế tài như vậy được dựa trên luận điểm không có tranh luận rằng: ".phấp luạt không là cái gi nếu thiếu bộ máy có kha năng cưỡng chế đối với sự tuân thủ các quy phạm pháp luật” [37: tr. Luan điểm này được thể hiện ở mọi quan diém về bao vệ pháp luật trong các sách báo pháp lý. Như ta thấy, cưỡng chế có tính chat nhà nước, được thực hiện bởi bo máy nhà nước để hảo vệ quy phạm là đặc trưng riêng của pháp luật, phan biệt rõ rang cưỡng chế bảo vệ quy phạm pháp luật với cưỡng chế bảo vệ các quy phạm xã hội khác, đồng thời khắc phục được sự thiếu bao quát đối với một vài chế tài nhấp luật của quan niệm “chế tài - hau quả hat lợi”. Nhưng, cưỡng chế nhà nước là gì? Có nhiều vấn đề cần làm rõ.

Trước hết. cưỡng chế nhà nước là khái niệm không đồng nhất với khái niệm quyền lực nhà nước. Trong sách báo luật hành chính đã có quan điểm đồng nhất hai khái niệm dé. VEREMEENKO, nhà nghiên cứu luật hành chính Xô Viết đã quan niệm cưỡng chế trong pháp luật theo nghĩa rộng thể hiện ở chỗ nhà nước quyết định có tính quyền lực về vấn đề nào đó độc lập với ý chí của các cá nhân riêng biệt.

Còn cưỡng chế theo nghĩa hep là các biện pháp cưỡng chế cụ thể được Ap đụng trong trường hợp vi phạm pháp luật [96]. That ra, các quyết định của nhà nước không tính đến ý chí của cá nhan không thể là cơ sở để đồng nhất quyền lực nhà nước với cưỡng chế nhà nước. Các nhà sáng lập chủ nghĩa Mac-Lenin đã chỉ ra đúng dan rằng, quyền lực xã hội, mà quyền lực nhà nước là một dang đặc biệt, là chức nãng xã hội vốn có (rong mọi xã hội. Ban chất của nó là ở chỗ ý chí của một bên buộc bên kia phải tuân theo, mặt khác, nó bao ham cả ý nghĩa phục tùng [3J.

Nhưng quyền lực nhà nước không phải luôn cần đến sự cưỡng chế. Nó có thể được thực hiện tự nguyện trong chừng mực mà ý chí quyền lực của nhà nước thể hiện trong các quy phạm pháp lui trùng hợp với ý chí của các chủ thể chấp hành của chúng. Trường hợp này cô thể nói về vai trò của thuyết phục giáo dục trong việc thực hiện quyền lực nhà nước. Ngược lại, khi quy phạm pháp luật thể hiện quyền lực nhà nước không được tuân thủ thì cưỡng chế nhà nước là biện phấp thực hiện quyền lực nhà nước.

rằng quyền lực nhà nước luôn được thực hiện tự nguyện trong thực tế thì cưỡng chế nhà nước sẽ không cần để làm gi. | Dưới chủ nghĩa xã hội, do bản chất đân chủ của né, quyền lực nhà nước được thực hiện thong qua cả hai phương nhấp thuyết phục và cưỡng chế, chúng tác dong lẫn nhau trong việc thực hiện quyền lực đó. Nhưng, như V. Lá-nin đã nói: "Trước hết phải thuyết phục và sau đó mới cưỡng bức, đù thế nào đi nữa thi trước hết chúng ta cũng phải thuyết phục, rồi sau mới cưỡng bức" [38].

Sự đồng nhất. lẫn lộn giữa cưỡng chế nha nước và quyền lực nhà nước, theo chúng tôi xuất phát từ chỗ chưa xác định được rõ tương quan giữa các khái niệm "quyền lực nhà nước”, "cưỡng chế nhà nước” và "thuyết phục”. Vay, nội dung của khái niệm “cưỡng chế nhà nước” là gì? Có thể tấn thành quan điểm hẹp về cưỡng chế nhà nước của nhà nghiên cứu vừa dẫn, xem nó là các biện pháp cưỡng chế cụ thể, nhưng phải làm rõ nội dung của cưỡng chế. ALEKSEEV đã quan niệm cưỡng chế nhà nước là phương tiện tác động xã hội nghiêm khắc, được dựa trên sức mạnh có 16 chức, tạo kha năng bao dam sự xác định vô điều kiện ý chí của nhà nước {85: tr.

Thực chất của ý kiến này là nói về việc sử dụng bạo lực có tổ chức (cưỡng chế) của nhà nước để thực hiện quyền lực của minh, chống lại tinh trạng không bình thường của sự vận hành pháp luat: sự vi phạm pháp luật. Theo chúng tôi, quan niệm như vậy về cưỡng chế nhà nước đã phần ánh chính xác nội dung của khái niệm này. có điểm cần làm rõ thêm. Cưỡng chế nhà nước là khái niệm liên quan chặt với bạo lực nhà nước, nhưng không phải bao giờ việc sử dụng bạo lực cũng thể hiện là cưỡng chế nhà nước.

Day là vấn đề nhận thức có ý nghĩa to lớn đối với các nhà nước hiện dai, đặc biệt là nhà phấp quyền. Trong các nhà nước này, cưỡng chế nhà nước được phap luật quy định chất chế. Khí bạo lực nhà nước được sử dụng tuỷ tiện, ngoài quy định phap mat thì nó không còn là cưỡng chế nhà nước hiểu theo nghĩa hep pháp nữa, Cưỡng chế nhà nước với tư cách chế tài - một bộ phận của quy phạm pháp luật - chỉ là kha nang hay sự de doa ấp dụng nó (thể tính). Còn khi vi phạm đã xây ra thì chế tài được Ap dụng thực tế (thể động).