Giáo trình Luật Dân sự 1 (Tái bản có sửa đổi, bổ sung) - PGS. TS. Đinh Văn Thành

Giáo trình Luật Dân sự 1 năm 2021 của Đại học Luật Hà Nội. Tài liệu chi tiết về nguyên tắc cơ bản, quan hệ pháp lý và ứng dụng thực tiễn luật dân sự.

• Tác giả: Vo Thi Hong Yen
• Người hướng dẫn: PGS. Dinh Van Thanh
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật dân sự
• Đề tài: Giáo trình Luật dân sự Việt Nam
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG I: KHÁI NIỆM VỀ LUẬT DÂN SỰ VIỆT NAM
• 1.1. A. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHỈNH CỦA LUẬT DÂN SỰ
• 1.1.1. I. ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU CHỈNH CỦA LUẬT DÂN SỰ
• 1.1.1.1. 1. Quan hệ tài sản

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình luật dân sự 1 năm 2021

Giáo trình luật dân sự 1 là tài liệu học tập cốt lõi dành cho sinh viên ngành luật tại Việt Nam. Giáo trình được biên soạn dựa trên Bộ luật dân sự 2015 với 689 điều luật. Bộ luật này có hiệu lực từ ngày 01/01/2017. Đây là bộ luật lớn nhất điều chỉnh các quan hệ tài sản và nhân thân. Các quan hệ này mang tính chất bình dân. Chúng phát sinh trong đời sống hàng ngày của nhân dân. Giáo trình do PGS. Đinh Văn Thanh và TS. Nguyễn Minh Tuấn chủ biên. Nhà xuất bản Công an Nhân dân phát hành năm 2018. Nội dung bao quát toàn bộ phần chung của luật dân sự. Tài liệu giúp người học nắm vững nguyên tắc cơ bản. Giáo trình phù hợp với chương trình đào tạo luật hiện hành. Người học tiếp cận hệ thống pháp luật dân sự một cách hệ thống.

1.1. Vai trò của Bộ luật dân sự 2015

Bộ luật dân sự 2015 đóng vai trò nền tảng trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Bộ luật quy định các chuẩn mực pháp lý cho chủ thể trong giao lưu dân sự. Mục tiêu nhằm bảo đảm sự ổn định và lành mạnh hóa các quan hệ dân sự. Bộ luật phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Với 689 điều luật, đây là bộ luật có quy mô lớn nhất hiện nay. Bộ luật điều chỉnh quan hệ tài sản gắn liền với nhân thân con người.

1.2. Đối tượng và phạm vi điều chỉnh

Giáo trình luật dân sự 1 tập trung vào phần chung của Bộ luật dân sự 2015. Đối tượng điều chỉnh bao gồm quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân. Quan hệ tài sản liên quan đến quyền sở hữu, nghĩa vụ dân sự, hợp đồng. Quan hệ nhân thân gắn liền với quyền nhân thân của cá nhân. Phạm vi bao gồm quy định về năng lực chủ thể, giao dịch dân sự. Giáo trình cũng đề cập đến nguồn luật và nguyên tắc áp dụng pháp luật dân sự.

II. Phân tích nội dung chính của giáo trình luật dân sự

Giáo trình luật dân sự 1 trình bày nhiều chủ đề quan trọng. Phần đầu giới thiệu khái niệm và đặc điểm của luật dân sự. Tiếp theo là hệ thống nguồn luật dân sự tại Việt Nam. Nguồn luật bao gồm Hiến pháp, Bộ luật dân sự, luật khác có liên quan. Giáo trình phân tích nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự. Các nguyên tắc này chi phối toàn bộ hoạt động điều chỉnh quan hệ dân sự. Nội dung về chủ thể tham gia quan hệ dân sự được trình bày chi tiết. Chủ thể bao gồm cá nhân, pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác. Giáo trình giải thích về năng lực hành vi dân sự. Phần về giao dịch dân sự chiếm vị trí quan trọng. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch được phân tích kỹ lưỡng. Giáo trình cũng đề cập đến thời hiệu và thời hạn trong luật dân sự.

2.1. Hệ thống nguồn luật dân sự

Nguồn luật dân sự là căn cứ pháp lý để xác lập quyền và nghĩa vụ dân sự. Hệ thống nguồn luật bao gồm nhiều cấp độ khác nhau. Hiến pháp là đạo luật gốc, đặt nền tảng cho toàn bộ hệ thống. Bộ luật dân sự là nguồn luật chuyên ngành chính. Các luật khác có liên quan cũng được áp dụng. Giáo trình nhấn mạnh vai trò của án lệ trong thời gian gần đây. Tòa án nhân dân tối cao ban hành nhiều hướng dẫn có giá trị. Áp dụng tập quán là biện pháp bổ sung khi thiếu quy phạm.

2.2. Áp dụng tương tự pháp luật và tập quán

Áp dụng tương tự pháp luật là phương pháp khắc phục lỗ hổng pháp luật. Thực tế có nhiều quan hệ pháp luật dân sự phát sinh nhưng không có quy phạm điều chỉnh. Khi đó cần áp dụng quy phạm điều chỉnh quan hệ tương tự. Giáo trình giải thích điều kiện áp dụng tương tự pháp luật. Áp dụng tập quán cũng được quy định rõ ràng. Tập quán phải phù hợp với nguyên tắc cơ bản của pháp luật. Phương pháp này giúp hoàn thiện hệ thống pháp luật dân sự.

III. Phương pháp học tập giáo trình luật dân sự 1 hiệu quả

Học tập giáo trình luật dân sự đòi hỏi phương pháp khoa học. Trước tiên cần đọc kỹ toàn bộ nội dung giáo trình. Nắm vững các khái niệm cơ bản là bước quan trọng nhất. Hệ thống hóa kiến thức theo từng chương mục giúp ghi nhớ tốt hơn. Người học nên so sánh quy định cũ và mới để hiểu sự phát triển. Thực hành giải quyết tình huống pháp lý rất cần thiết. Thảo luận nhóm giúp mở rộng góc nhìn về vấn đề pháp lý. Tham khảo thêm văn bản pháp luật liên quan đến từng chủ đề. Giáo trình cung cấp nền tảng lý thuyết vững chắc. Tuy nhiên cần kết hợp với thực tiễn xét xử để hiểu sâu. Người học nên cập nhật các hướng dẫn mới của Tòa án. Việc ghi chép và tóm tắt nội dung giúp củng cố kiến thức lâu dài.

3.1. Xây dựng hệ thống kiến thức theo sơ đồ tư duy

Sơ đồ tư duy là công cụ hiệu quả để hệ thống hóa kiến thức luật dân sự. Người học nên vẽ sơ đồ cho từng chương trong giáo trình. Mỗi nhánh đại diện cho một nhóm quy phạm pháp lý liên quan. Phương pháp này giúp thấy rõ mối liên hệ giữa các quy định. Việc ghi nhớ trở nên dễ dàng hơn khi kiến thức được tổ chức trực quan. Sơ đồ tư duy cũng hỗ trợ ôn tập trước kỳ thi hiệu quả.

3.2. Kết hợp học lý thuyết với thực tiễn xét xử

Thực tiễn xét xử là phần không thể thiếu khi học luật dân sự. Các bản án của tòa án minh họa cách áp dụng quy định pháp luật. Người học nên tìm đọc các bản án có liên quan đến chủ đề đang học. Tòa án nhân dân tối cao công bố nhiều án lệ quan trọng. Việc phân tích vụ việc thực tế giúp hiểu sâu bản chất quy định. Phương pháp học này gắn liền lý thuyết với thực hành pháp luật.

IV. Kết luận và ứng dụng giáo trình luật dân sự 1

Giáo trình luật dân sự 1 là tài liệu không thể thiếu cho sinh viên luật. Nội dung giáo trình bao quát toàn bộ phần chung của Bộ luật dân sự 2015. Kiến thức từ giáo trình phục vụ nhiều mục đích khác nhau. Sinh viên sử dụng để học tập và nghiên cứu chuyên sâu. Luật sư áp dụng vào quá trình tư vấn và tranh tụng. Công chức sử dụng trong quá trình thực thi công vụ. Giáo trình giúp hiểu rõ nguyên tắc điều chỉnh quan hệ dân sự. Nền tảng này cần thiết cho việc học các môn luật chuyên ngành khác. Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam trong xây dựng pháp luật được nhấn mạnh. Pháp luật dân sự Việt Nam liên tục được hoàn thiện theo thời gian. Giáo trình cập nhật những thay đổi mới nhất trong hệ thống pháp luật. Ứng dụng thực tiễn đòi hỏi người học phải vận dụng linh hoạt kiến thức.

4.1. Ứng dụng trong đào tạo luật học

4.2. Ứng dụng trong hành nghề luật sư

Kiến thức từ giáo trình luật dân sự 1 phục vụ trực tiếp hành nghề luật sư. Luật sư tư vấn về hợp đồng, quyền sở hữu, nghĩa vụ dân sự. Việc nắm vững nguyên tắc cơ bản giúp luật sư đưa ra lời khuyên chính xác. Giáo trình cũng hỗ trợ quá trình soạn thảo văn bản pháp lý. Luật sư cần hiểu rõ điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự. Kiến thức này áp dụng rộng rãi trong thực tiễn hành nghề hàng ngày.

Nội dung chính

Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam – Tập I (Trường Đại học Luật Hà Nội)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam – Tập I (Tái bản có sửa đổi, bổ sung) do Trường Đại học Luật Hà Nội biên soạn, Nhà xuất bản Công an Nhân dân ấn hành năm 2018 (Số xuất bản: 394-2018/CXBIPH/44-188/CAND). Công trình do PGS. Đinh Văn Thạnh và TS. Nguyễn Minh Tuấn đồng chủ biên, cùng tập thể tác giả thuộc Bộ môn Luật Dân sự - Khoa Pháp luật Dân sự: TS. Vũ Thị Hồng Yến (Chương I, II), TS. Phạm Công Lạc, PGS. Bùi Đăng Hiếu (Chương III), TS. Kiều Thị Thanh, PGS. Đinh Văn Thạnh (Chương IV), TS. Vương Thanh Thúy, PGS. Phùng Trung Tập (Chương V) và tác giả Trần Hữu Biền.

Trong chương trình đào tạo cử nhân luật học, Luật Dân sự là môn học chuyên ngành bắt buộc, giữ vị trí trung tâm của khối kiến thức pháp luật tư. Giáo trình được xây dựng căn cứ theo chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phân bổ toàn bộ dung lượng khoa học pháp lý dân sự thành hai tập để phục vụ tiến trình giảng dạy và học tập.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc trang bị cho người học hệ thống lý luận khoa học pháp lý dân sự hiện đại; phân tích bản chất, đặc điểm của quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân; giải thích các nguyên tắc cơ bản, cơ chế điều chỉnh và nội dung các chế định pháp luật thực định được quy định trong Bộ luật Dân sự năm 2015 (Luật số 91/2015/QH13).

Cấu trúc giáo trình tiếp cận theo logic phân định truyền thống của khoa học luật dân sự: phân chia hệ thống quy phạm thành Phần chung (lý luận nền tảng, địa vị pháp lý chủ thể, căn cứ xác lập - thay đổi - chấm dứt quyền dân sự, thời hạn, thời hiệu) và Phần riêng (các chế định cụ thể về quyền sở hữu, thừa kế, nghĩa vụ và hợp đồng).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Tập I của giáo trình tập trung vào các chế định thuộc phần chung và các chế định nền tảng của luật dân sự thực định:

• Chương I: Khái niệm về Luật Dân sự Việt Nam (TS. Vũ Thị Hồng Yến biên soạn)
  • Đối tượng điều chỉnh: Xác định quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản của cá nhân, pháp nhân hình thành trên cơ sở bình đẳng, tự do ý chí, độc lập về tài sản và tự chịu trách nhiệm (Điều 1 Bộ luật Dân sự 2015).
  • Phương pháp điều chỉnh: Phương pháp bình đẳng về địa vị pháp lý, tự định đoạt và hòa giải (Điều 7), trách nhiệm dân sự mang tính chất tài sản nhằm phục hồi tình trạng tài sản của bên bị thiệt hại.
  • Lịch sử phát triển: Phân tích quá trình lập pháp dân sự từ Sắc lệnh số 90/SL (10/10/1945), Sắc lệnh số 97/SL (22/5/1950), Chỉ thị số 772/TATC (10/7/1959), qua các giai đoạn Hiến pháp 1959, 1980, 1992, Bộ luật Dân sự 1995, 2005 đến Bộ luật Dân sự 2015.
  • Nguồn của Luật Dân sự: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, vai trò bổ trợ của Án lệ (Khoản 2 Điều 6), Tập quán (Điều 5) và Lẽ công bằng.
  • Quy phạm pháp luật dân sự và áp dụng luật: Cấu tạo quy phạm (giả định, quy định, chế tài); phân loại thành quy phạm định nghĩa, quy phạm mệnh lệnh, quy phạm tùy nghi lựa chọn, quy phạm tùy nghi; cơ chế áp dụng tương tự pháp luật (Điều 6).
• Chương II: Chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự (TS. Vũ Thị Hồng Yến biên soạn)
  • Địa vị pháp lý của cá nhân: Năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự, giám hộ, nơi cư trú, tuyên bố mất tích và tuyên bố chết.
  • Pháp nhân: Khái niệm, điều kiện thành lập, cơ cấu tổ chức, năng lực pháp luật, các loại hình pháp nhân (pháp nhân thương mại và pháp nhân phi thương mại), chấm dứt tồn tại pháp nhân.
  • Địa vị pháp lý của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương trong quan hệ dân sự.
• Chương III: Giao dịch dân sự, đại diện, thời hạn và thời hiệu (TS. Phạm Công Lạc, PGS. Bùi Đăng Hiếu biên soạn)
  • Giao dịch dân sự: Khái niệm, điều kiện có hiệu lực, giao dịch dân sự vô hiệu và hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu (Điều 117 đến Điều 133).
  • Đại diện: Đại diện theo pháp luật và đại diện theo ủy quyền (Điều 134 đến Điều 143).
  • Thời hạn và thời hiệu: Phân loại thời hiệu (thời hiệu hưởng quyền, thời hiệu miễn trừ nghĩa vụ, thời hiệu khởi kiện, thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự) theo Điều 144 đến Điều 157.
• Chương IV: Quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản (TS. Kiều Thị Thanh, PGS. Đinh Văn Thạnh biên soạn)
  • Tài sản: Khái niệm tài sản tại Điều 105 (vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản), phân loại bất động sản và động sản, hoa lợi và lợi tức.
  • Nội dung quyền sở hữu: Quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, quyền định đoạt (Điều 158 đến Điều 220).
  • Các hình thức sở hữu: Sở hữu toàn dân, sở hữu riêng, sở hữu chung.
  • Quyền khác đối với tài sản: Quyền đối với bất động sản liền kề, quyền hưởng dụng, quyền bề mặt.
  • Phương thức bảo vệ quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản.
• Chương V: Chế định Thừa kế (TS. Vương Thanh Thúy, PGS. Phùng Trung Tập biên soạn)
  • Quy định chung về thừa kế: Di sản thừa kế, thời điểm và địa điểm mở thừa kế, người thừa kế, quyền và nghĩa vụ của người thừa kế (Điều 609 đến Điều 623).
  • Thừa kế theo di chúc: Hình thức di chúc, tính hợp pháp của di chúc, quyền của người lập di chúc, người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc (Điều 624 đến Điều 648).
  • Thừa kế theo pháp luật: Các hàng thừa kế, thừa kế thế vị, thanh toán và phân chia di sản thừa kế (Điều 649 đến Điều 662).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

1. Hệ nguyên tắc cơ bản của luật tư: Phân tích 5 nguyên tắc nền tảng tại Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015, đặc biệt là nguyên tắc bình đẳng, nguyên tắc tự do cam kết - thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, và nguyên tắc thiện chí, trung thực.
2. Lý luận về quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân:
   • Quan hệ tài sản mang tính ý chí, phản ánh quan hệ sản xuất, mang tính chất hàng hóa - tiền tệ và nguyên tắc đền bù tương đương.
   • Quan hệ nhân thân gồm nhóm phi tài sản (danh dự, nhân phẩm, uy tín, họ tên, hình ảnh, đời sống riêng tư) và nhóm gắn với tài sản (quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp theo Điều 17).
3. Cơ chế nguồn luật đa tầng và áp dụng luật: Xác lập thứ bậc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật, luật chuyên ngành đối chiếu với luật chung (Bộ luật Dân sự), và nguyên tắc bổ khuyết bằng tập quán, tương tự pháp luật, án lệ, lẽ công bằng khi có khoảng trống pháp lý.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích quy phạm: Bóc tách cấu trúc 3 thành phần (giả định, quy định, chế tài) trong từng điều luật cụ thể; nhận diện quy phạm mệnh lệnh, quy phạm định nghĩa hoặc quy phạm tùy nghi để xác định phạm vi tự do thỏa thuận của đương sự.
• Kỹ năng tra cứu và xử lý xung đột pháp luật: Xác định thứ tự ưu tiên áp dụng giữa Bộ luật Dân sự 2015 và các luật chuyên ngành (Luật Đất đai, Luật Doanh nghiệp, Luật Hôn nhân và Gia đình) dựa trên nguyên tắc luật chung - luật riêng.
• Kỹ năng giải quyết tình huống pháp lý: Vận dụng quy định về thời hiệu, giao dịch vô hiệu, căn cứ xác lập quyền sở hữu, phân chia di sản thừa kế để giải quyết các tranh chấp thực tế.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế đồng bộ với phương pháp đào tạo tín chỉ ngành luật, kết hợp giữa thuyết giảng lý luận và giải quyết bài tập tình huống:

• Cách tiếp cận sư phạm: Tiếp cận từ bản chất kinh tế - xã hội của quan hệ dân sự, sau đó phân tích các chuẩn mực pháp lý điều chỉnh và đi sâu vào kỹ thuật lập pháp trong từng điều luật của Bộ luật Dân sự 2015.
• Hệ thống ví dụ và đối chiếu thực tiễn: Giáo trình tích hợp các ví dụ cụ thể về áp dụng tập quán địa phương (đơn vị đo lường giạ lúa, chục ở miền Nam; chia thịt thú rừng ở vùng dân tộc thiểu số), các tiền lệ giải quyết tranh chấp nhà ở xác lập trước 01/07/1991 theo Nghị quyết số 58/1998/NQ-UBTVQH10, và các hướng dẫn xét xử bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Thông tư 173 (1972) hay thừa kế theo Thông tư 81 (1981).
• Phương pháp đánh giá: Phục vụ cho các hình thức đánh giá thường xuyên (thảo luận nhóm, kiểm tra trắc nghiệm, viết bài tập tự luận) và thi kết thúc học phần (vấn đáp, thi viết tự luận phân tích án hoặc giải quyết tình huống pháp lý).
• Hướng dẫn tự học: Người học được hướng dẫn đọc điều luật kết hợp tra cứu các văn bản quy phạm chi tiết thi hành, rà soát án lệ đã được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao công bố để hiểu rõ ngữ cảnh áp dụng của các quy phạm tùy nghi và tùy nghi lựa chọn.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

So với các ấn bản giáo trình biên soạn trên nền tảng Bộ luật Dân sự năm 2005, ấn bản năm 2018 có các điểm cập nhật cốt lõi sau:

1. Thể chế hóa toàn diện Bộ luật Dân sự năm 2015: Cập nhật toàn bộ các chế định theo 689 điều luật mới, có hiệu lực từ ngày 01/01/2017.
2. Xác lập vị thế Luật Dân sự là luật chung của lĩnh vực luật tư: Làm rõ nguyên tắc quy định tại Điều 1 và Điều 3: trường hợp luật khác có liên quan không quy định hoặc có quy định nhưng vi phạm các nguyên tắc cơ bản của luật dân sự thì quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 được áp dụng.
3. Bổ sung các quyền nhân thân mới: Ghi nhận và phân tích các quyền nhân thân mới được pháp luật bảo hộ như quyền đối với đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình; quyền chuyển đổi giới tính (Điều 37); mở rộng phạm vi bảo vệ quyền nhân thân khi bị xâm phạm.
4. Hoàn thiện cơ chế nguồn bổ trợ: Phân tích cơ sở pháp lý và điều kiện áp dụng Án lệ (Khoản 2 Điều 6), Tập quán (Điều 5) và Lẽ công bằng trong hoạt động xét xử dân sự, khắc phục các khoảng trống pháp luật mà văn bản quy phạm chưa dự liệu hết.
5. Cấu trúc lại chế định vật quyền và trái quyền: Tách bạch rõ quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản (quyền đối với bất động sản liền kề, quyền hưởng dụng, quyền bề mặt); chuẩn hóa khái niệm tài sản tại Điều 105.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Sinh viên năm thứ hai, năm thứ ba thuộc các chuyên ngành Luật học, Luật Kinh tế, Luật Thương mại quốc tế, Quản trị - Luật tại Trường Đại học Luật Hà Nội và các cơ sở đào tạo luật trên toàn quốc.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành học phần Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật, Lịch sử Nhà nước và Pháp luật để nắm vững các khái niệm cơ bản về quy phạm, quan hệ pháp luật, sự kiện pháp lý và nguồn của pháp luật.
• Giảng viên: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn mực để biên soạn đề cương chi tiết học phần, xây dựng ngân hàng câu hỏi thi, tình huống thảo luận và hướng dẫn nghiên cứu khoa học cho sinh viên.
• Học viên sau đại học và cán bộ thực tiễn: Học viên cao học, nghiên cứu sinh, thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư, công chứng viên và chuyên viên pháp chế sử dụng làm tài liệu tham khảo để đối chiếu lý luận và thực tiễn áp dụng các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên đại học ngành luật, đồng thời là tài liệu tham khảo chuyên khảo cho học viên sau đại học, giảng viên và những người làm công tác thực tiễn pháp lý (thẩm phán, luật sư, công chứng viên).

2. Cần kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình này?

Người học cần nắm vững kiến thức từ môn Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật, bao gồm các khái niệm: quy phạm pháp luật, năng lực chủ thể, sự kiện pháp lý, quan hệ pháp luật và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

3. Điểm khác biệt cơ bản giữa giáo trình này và các giáo trình soạn theo luật cũ là gì?

Giáo trình cập nhật toàn bộ hệ thống lý luận và điều luật theo Bộ luật Dân sự năm 2015 (thay thế Bộ luật Dân sự 2005), phân tích vị thế của luật dân sự là luật chung điều chỉnh toàn bộ lĩnh vực luật tư, đồng thời bổ sung các chế định về quyền khác đối với tài sản, quyền nhân thân mới, và cơ chế áp dụng án lệ, tập quán, tương tự pháp luật.

4. Phương pháp tự học giáo trình này như thế nào để đạt hiệu quả?

Người học cần đọc song song giáo trình với văn bản Bộ luật Dân sự năm 2015; phân tích từng ví dụ minh họa và tình huống thực tế; đồng thời liên hệ đối chiếu với các đạo luật chuyên ngành (Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Hôn nhân và Gia đình) để hiểu rõ mối quan hệ giữa luật chung và luật riêng.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Các tài liệu bổ trợ cần sử dụng bao gồm: văn bản Bộ luật Dân sự năm 2015, các văn bản hướng dẫn thi hành (Nghị định của Chính phủ, Thông tư của các Bộ), các Án lệ dân sự do Tòa án nhân dân tối cao công bố, và các tập bài tập tình huống/hướng dẫn thảo luận môn Luật Dân sự của Trường Đại học Luật Hà Nội.

---

Kết luận

Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam – Tập I của Trường Đại học Luật Hà Nội cung cấp hệ thống tri thức lý luận chuẩn xác và phân tích chuyên sâu các quy định thực định của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Lộ trình tiếp cận nội dung được xây dựng chặt chẽ từ việc định vị ngành luật, xác lập địa vị pháp lý của chủ thể, đến việc phân tích các chế định cơ bản về giao dịch, đại diện, thời hiệu, quyền sở hữu và thừa kế.

Để hoàn thiện toàn diện khối kiến thức luật thực định, người học cần kết hợp nghiên cứu tiếp Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam – Tập II (về nghĩa vụ dân sự, hợp đồng dân sự và trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng) cùng hệ thống án lệ và các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành hiện hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM LUAT DAN Su'. VIETNAM LUAT DAN Su' T!PI T!PI 394-2018/CXBIPH/44-188/CAND 394-2018/CXBIPH/44-188/CAND TRUONG 1>4.1 HQC LU~T HA N(H TRUONG 1>4.1 HQC LU~T HA N(H , ' , ' GIAOTRINH GIAOTRINH LUAT • DAN Slf • VIETNAM • LUAT • DAN Slf • VIETNAM •. TAPI (Tai him c6 sua il6i, b6 sung) (Tai him c6 sua il6i, b6 sung) NHA XUAT BAN CONG AN NHAN DAN NHA XUAT BAN CONG AN NHAN DAN HA N(>I - 2018 HA N(>I - 2018 Chu bit~n Chu bit~n PGS. DINH VAN THANH PGS.

DINH VAN THANH TS. NGUYEN MINH TUAN TS. NGUYEN MINH TUAN T~p th~ tac gia T~p th~ tac gia TS. VO THl HONG YEN TS.

VO THl HONG YEN Chucmgi,II Chucmgi,II ITS. PHAM CONG LAC I ITS. PHAM CONG LAC I PGS. BlJI DANG HIEU Chuang III PGS.

BlJI DANG HIEU Chuang III TS. KIEU THl THANH TS. KIEU THl THANH PGS. DINH VAN THANH Chuang IV PGS.

DINH VAN THANH Chuang IV TS. Vlf0NG THANH THUY TS. Vlf0NG THANH THUY PGS. PHUNG TRUNG T!P ChucmgV PGS.

PHUNG TRUNG T!P ChucmgV TRAN HUu BIEN TRAN HUu BIEN 4 4 LOI GI61 THI~U LOI GI61 THI~U B(J lutjt dan Slf nam 2015 ilu(J'c Qu6c h(Ji nu&c C(Jng hoa xii B(J lutjt dan Slf nam 2015 ilu(J'c Qu6c h(Ji nu&c C(Jng hoa xii h(Ji chit ngh'ia Vi?t Nam Khoa Xlll, ki h9p thit 10 thong qua h(Ji chit ngh'ia Vi?t Nam Khoa Xlll, ki h9p thit 10 thong qua ngay 24/11/2015, c6 hi?u ll!C tir ngay 01/0112017. Day la b(J ngay 24/11/2015, c6 hi?u ll!C tir ngay 01/0112017. Day la b(J luqt l6n nhdt 6' nu&c ta hi?n nay. V&i 689 iliJu luqt, B(J luqt luqt l6n nhdt 6' nu&c ta hi?n nay.

V&i 689 iliJu luqt, B(J luqt dan Slf ifiJu chinh cac quan h¢ tai scm VQ nhan than CO t{nh ph6 dan Slf ifiJu chinh cac quan h¢ tai scm VQ nhan than CO t{nh ph6 biin trong ilili sbng cita nhan dan ta hi?n nay. biin trong ilili sbng cita nhan dan ta hi?n nay. B(j luqt dan Slf quy iltnh cac chudn ml;fC phap [{ cho each B(j luqt dan Slf quy iltnh cac chudn ml;fC phap [{ cho each img XU cita cac chit thJ trong giao [uu dan Slf nhtJm bao ifam img XU cita cac chit thJ trong giao [uu dan Slf nhtJm bao ifam Slf 6n ifjnh VQ liznh mqnh hoa cac quan h¢ dan Slf trong aiJu Slf 6n ifjnh VQ liznh mqnh hoa cac quan h¢ dan Slf trong aiJu ki?n phat triin n€n kinh ti thi trudng iljnh hu6ng xii h(Ji chit nghia. ki?n phat triin n€n kinh ti thi trudng iljnh hu6ng xii h(Ji chit nghia.

DJ ilap img kip thai vi~c nghien citu, giang dqy va h9c tqp DJ ilap img kip thai vi~c nghien citu, giang dqy va h9c tqp cua giang vien, sinh vien va nhfing nguili quan tam, B(j mon cua giang vien, sinh vien va nhfing nguili quan tam, B(j mon luqt dan Slf Khoa Phap lutjt dan Slf Trudng Dqi h9c Lutjt Ha luqt dan Slf Khoa Phap lutjt dan Slf Trudng Dqi h9c Lutjt Ha N(Ji ilii chinh U giao trinh phu h9P v&i khoa h9c phap U dan Slf N(Ji ilii chinh U giao trinh phu h9P v&i khoa h9c phap U dan Slf hi?n ilqi va lam ro n(Ji dung ca ban cita cac phdn trong B(j hi?n ilqi va lam ro n(Ji dung ca ban cita cac phdn trong B(j [uqt dan Slf nam 20 }5. [uqt dan Slf nam 20 }5. Vi~c chinh [{ giao trinh luqt dan Slf Vi~t Nam can cu vao Vi~c chinh [{ giao trinh luqt dan Slf Vi~t Nam can cu vao chuang trinh, m7;Jc tieu ilao tqo cita Trnimg Dqi h9c Luqt Ha chuang trinh, m7;Jc tieu ilao tqo cita Trnimg Dqi h9c Luqt Ha N(Ji va ilw;rc xay dl;fng phu h(J'p v&i chuang trinh khung do B(j N(Ji va ilw;rc xay dl;fng phu h(J'p v&i chuang trinh khung do B(j giao dl;lC va ilao tqo quy iltnh. Giao trinh luqt dan Slf aU(J'C giao dl;lC va ilao tqo quy iltnh.

Giao trinh luqt dan Slf aU(J'C bien soqn thanh hai ttjp aJ thuqn ti~n cho Vi~c hf)C tqp VQ bien soqn thanh hai ttjp aJ thuqn ti~n cho Vi~c hf)C tqp VQ ng hien citu. ng hien citu. 5 5 Mqc du tqp thJ tac gia ail hit sue c6 g&ng nhzmg gifio trinh Mqc du tqp thJ tac gia ail hit sue c6 g&ng nhzmg gifio trinh ciing kh6 tranh khoi nhimg khiim khuyit, rdt mong cac a(Jc gia ciing kh6 tranh khoi nhimg khiim khuyit, rdt mong cac a(Jc gia gop y aJ giao trinh luqt dan Sl! Vi?t Nam cua Truemg Dgi h9C gop y aJ giao trinh luqt dan Sl! Vi?t Nam cua Truemg Dgi h9C Luqt Ha N(Ji ngay cang hoan thi¢n. Luqt Ha N(Ji ngay cang hoan thi¢n.

Xin tran tr9ng gi&i thi?u cung bgn il9C. Xin tran tr9ng gi&i thi?u cung bgn il9C. TRVONG DAI HOC LU!T HA N0I TRVONG DAI HOC LU!T HA N0I 6 6 CHUdNGI CHUdNGI KHAI N£E:M VE LU~T DAN SV' V£E:T NAM KHAI N£E:M VE LU~T DAN SV' V£E:T NAM A. BCI TU'ONG VA PHU'ONG PHAP BI~U CHTNH A.

BCI TU'ONG VA PHU'ONG PHAP BI~U CHTNH COA LUAT DAN Sl)' COA LUAT DAN Sl)' D€ qmin lf xa h()i b~ng phap lu~t va khong ngirng nang cao D€ qmin lf xa h()i b~ng phap lu~t va khong ngirng nang cao tfnh thlJC thi cua cac van ban phap lu~t, tang cucmg phap ch~ xa tfnh thlJC thi cua cac van ban phap lu~t, tang cucmg phap ch~ xa h()i chu nghia, Dang va Nha nu6c ta chu truang xay d\l'flg m()t h()i chu nghia, Dang va Nha nu6c ta chu truang xay d\l'flg m()t h~ th6ng phap lu~t ngay cang hoan chinh, phan anh t6t han h~ th6ng phap lu~t ngay cang hoan chinh, phan anh t6t han duemg 16i cua Dang trong cong CUQC xay d\l'flg nSn kinh t~ thi duemg 16i cua Dang trong cong CUQC xay d\l'flg nSn kinh t~ thi truemg dinh huang xa h()i chu nghia a nu6c ta hi~n nay. V6i truemg dinh huang xa h()i chu nghia a nu6c ta hi~n nay. V6i m1,1c tieu d6, d()ng l\fc chfnh cua S\f phat tri€n la vi con ngubi, m1,1c tieu d6, d()ng l\fc chfnh cua S\f phat tri€n la vi con ngubi, do con ngubi, d(lt con ngucri vao vi trf trung tam, giai ph6ng do con ngubi, d(lt con ngucri vao vi trf trung tam, giai ph6ng sue san xuilt, khai d{ly mQi ti€m nang cua m6i ca nhan, m6i t{lp sue san xuilt, khai d{ly mQi ti€m nang cua m6i ca nhan, m6i t{lp th€ lao d()ng va cua ca c()ng d6ng dan t()c; d()ng vien va t~o mQi th€ lao d()ng va cua ca c()ng d6ng dan t()c; d()ng vien va t~o mQi diSu ki~n cho m9i ngubi Vi~t Nam phat huy y chi tlJ 1\fc, tlJ diSu ki~n cho m9i ngubi Vi~t Nam phat huy y chi tlJ 1\fc, tlJ cuemg, d.n ki~m xay d\l'flg T6 qu6c, ra sue lam giau cho mlnh va cuemg, d.n ki~m xay d\l'flg T6 qu6c, ra sue lam giau cho mlnh va cho dfit nu6c. Trong d6, m9i ngubi duqc tlJ do kinh doanh theo cho dfit nu6c.

Trong d6, m9i ngubi duqc tlJ do kinh doanh theo phap lu~t. duqc bao h9 quysn sa hiiu va thu nh~p hqp phap. duqc bao h9 quysn sa hiiu va thu nh~p hqp phap. H~ th6ng phap lu~t cua Nha nu6c C()ng hoa xa h()i chu H~ th6ng phap lu~t cua Nha nu6c C()ng hoa xa h()i chu nghia Vi~t Nam bao g6m nhiSu nganh lu~t.

diSu chinh cac quan nghia Vi~t Nam bao g6m nhiSu nganh lu~t. diSu chinh cac quan h~ xa h()i da d<~mg, phuc t~p. Trong d6, m6i nganh lu~t diSu h~ xa h()i da d<~mg, phuc t~p. Trong d6, m6i nganh lu~t diSu chinh nhfmg nh6m quan h~ xa h()i nhfit d!nh.

Nhung nh6m chinh nhfmg nh6m quan h~ xa h()i nhfit d!nh. Nhung nh6m 7 7 quan h~ xa h(>i do m(>t nganh lu~t dieu chinh dugc g<;>i la d6i quan h~ xa h(>i do m(>t nganh lu~t dieu chinh dugc g<;>i la d6i tugng dieu chinh cua nganh lu~t d6. D~ dieu chinh cac quan h~ tugng dieu chinh cua nganh lu~t d6. D~ dieu chinh cac quan h~ xa h(>i, Nha nu6c sir d1:1ng cac bi~n phap tac d(>ng khac nhau, xa h(>i, Nha nu6c sir d1:1ng cac bi~n phap tac d(>ng khac nhau, huang cho cac quan h~ xa h(>i phat sinh, thay d6i, chfun dirt huang cho cac quan h~ xa h(>i phat sinh, thay d6i, chfun dirt phil hgp v6i y chi cua Nha nu6c.

Phuong phap tac d(>ng cua Nha phil hgp v6i y chi cua Nha nu6c. Phuong phap tac d(>ng cua Nha nu6c len cac quan h~ xa h(>i c6 nhiing d~c thil khac nhau ph\1 nu6c len cac quan h~ xa h(>i c6 nhiing d~c thil khac nhau ph\1 thUQC vao cac quan h~ xa hQi cfut dieu chinh bfulg phap lu~t. thUQC vao cac quan h~ xa hQi cfut dieu chinh bfulg phap lu~t. DOl TlJQNG DIEU CHiNH CUA LU!T DAN SV I.

DOl TlJQNG DIEU CHiNH CUA LU!T DAN SV D6i tugng dieu chinh cua lu~t dan S\f la quan h~ nhan than D6i tugng dieu chinh cua lu~t dan S\f la quan h~ nhan than va thl san cua ca nhan, phap nhan trong cac quan h~ dugc hlnh va thl san cua ca nhan, phap nhan trong cac quan h~ dugc hlnh thanh tren CO" SO binh ditng, t\[ do y chi, dQC l~p ve tai san va l\f thanh tren CO" SO binh ditng, t\[ do y chi, dQC l~p ve tai san va l\f chju trach nhi~m (sau day gQi chung la quan h~ dan sv) (Di€u 1 chju trach nhi~m (sau day gQi chung la quan h~ dan sv) (Di€u 1 BQ lu~t dan sv- BLDS nam 2015). nay, lu~t dan. BQ lu~t dan sv- BLDS nam 2015). nay, lu~t dan.

sv n6i chung va BLDS nam 2015 n6i rieng da mcr r(>ng ph~ sv n6i chung va BLDS nam 2015 n6i rieng da mcr r(>ng ph~ Vi dieu chinh den cac quan h~ thUQC linh V\fC lu~t tu va trcr Vi dieu chinh den cac quan h~ thUQC linh V\fC lu~t tu va trcr thanh lu~t chung dieu chinh cac quan h~ tai san. Trong tru<mg ' thanh lu~t chung dieu chinh cac quan h~ tai san. Trong tru<mg ' hgp lu~t rieng khong quy djnh t£\fC tiep d~ dieu chinh cac quan hgp lu~t rieng khong quy djnh t£\fC tiep d~ dieu chinh cac quan h~ xa h(>i trong linh V\fC d6 thl cac quy djnh cua BLDS nam h~ xa h(>i trong linh V\fC d6 thl cac quy djnh cua BLDS nam 2015 se dieu chinh. Tuy nhien, cac quy djnh cua lu~t rieng 2015 se dieu chinh.

Tuy nhien, cac quy djnh cua lu~t rieng khong dugc trai v6i nhiing nguyen t~c co ban dugc quy djnh khong dugc trai v6i nhiing nguyen t~c co ban dugc quy djnh ~ Di€u -3 BLDS nam 2015. Trubng hgp lu~t khac co lien quart ~ Di€u -3 BLDS nam 2015. Trubng hgp lu~t khac co lien quart khong quy djnh ho~c c6 quy djnh nhung vi ph~m nguyen t~ khong quy djnh ho~c c6 quy djnh nhung vi ph~m nguyen t~ tren thi quy djnh cua BLDS nam 2015 dugc ap d1:1ng. tren thi quy djnh cua BLDS nam 2015 dugc ap d1:1ng.

Quan h~ tili san 1.