Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ LỊCH sử PHÁT TRỂN -KINH DOANH LỮ HÀNH Mục tiêu của chương: Sau khi học xong chương này, người học có khả năng: • Nắm vững được nguồn gốc của kinh doanh lữ hành, đặc biệt là sự nghiệp kinh doanh lữ hành của Thomas Cook; • Nắm bat được xu hướng phát triển của kinh doanh lữ hành trên thế giới nửa cuối thế kỷ 20; • Hiểu được vai trò cùa các tổ chức thế giới về kinh doanh lữ hành và các doanh nghiệp lữ hành nải tiếng trên thế giới. Nội dung của chương: • Khái quát về nguồn gốc kinh doanh lữ hành; • Kinh doanh lữ hành của Thomas Cook; • Các xu hướng chính của kinh doanh lữ hành nừa cuoi thế kỷ 20; • Vai trò của các tồ chức quốc tế về lữ hành và các công ty lữ hành nổi tiếng trên thế giới. KHÁI QUÁT VỀ NGUÔN GÓC KINH DOANH LỮ HÀNH 1. Khái quát về nguồn gốc kỉnh doanh lữ hành Hoạt động lữ hành là để thoà mãn nhu cầu đi lại của con người.
Vì vậy mà lịch sừ hình thành và phát triển của nó đã có từ rất lâu đời. Để cho sự di chuyển được thực hiện hàng loạt các đối tượng cỏ liên quan đến việc thoà mãn các nhu cầu trong quá trình thực hiện sự di chuyền đó. Lừ hành là thực hiện sự di chuyển từ nơi này đến nơi khác bằng bất kỳ phương tiện nào, vì bất kỳ lý do gì. có hay không trở về nơi xuất phát lúc đầu.
Như vậy, phạm trù lữ hành không giới hạn mục đích của sự di 15 chuyển, không giới hạn về số lượng và hình thức tồ chức của sự di chuyển. Từ chỗ chưa giới hạn này mà phạm vi, nội dung các hoạt động nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của con người cũng chưa được xác định rõ ràng và cụ thể. Những hình thức sơ khai của hoạt động lữ hành Thời Cổ đại Trong các ấn phẩm về du lịch đã ghi lại vào thời kỳ cổ đại mọi sự di chuyển của cả nhân hay của nhỏm người bời lý do sinh học, tín ngưỡng the thao hay lý do kinh tế (loại trừ lý do chiến tranh) đều do cá nhân hay nhóm tự thực hiện để thoả mãn các nhu cầu trong quá trình di chuyển cùa mình mà chưa có một cá nhân, hay một nhóm người nào đứng ra tổ chức trao đổi các dịch vụ lữ hành nhàm mục đích lợi nhuận. Vào thời để chế La Mà, sự di chuyển vì lý do sức khoẻ, tôn giáo phát triển mạnh với cả hình thức cá nhân và nhóm đã xuất hiện những “mầm mong” để hình thành hoạt động phục vụ sự di chuyển của con người.
Các tài liệu ghi chép về các tuyến hành trình, các địa điểm có nguồn nước khoáng và nêu đặc điểm của chủng (sách của Seza, Taxit, Phinhi. Cuốn sách “Prigezto” cỏ nội dung chính là chỉ dẫn du lịch giành cho khách du lịch người Ý đến Hy Lạp. Ngoài ra, còn có các ấn phẩm trình bày phưomg tiện chở khách chủ yểu là xe ngựa, trong xe ngựa có chỗ ngủ, bếp nấu ăn, nơi chửa đồ đạc hành lý và có cả đồng hồ đo cây số, chi dẫn các trạm đón tiếp khách trên đường mà khách phải trả tiền. Sự di chuyển với các lý do khác 'nhau ngày càng phát triển và do đó dòng người di chuyển tăng nhanh đã xuất hiện những hình thức phục vụ cho sự di chuyển này.
Thời cồ đại có Tổ chức Bưu điện thành Rôm như là một minh chửng. Tổ chức Bưu điện thành Rôm thời đó đã cỏ vần phòng riêng với nội dụng hoạt động như là cung cẩp các tài liệu dưới dạng ấn phẩm “Chì dẫn đi đường”, “Hành trình du lịch” để giới thiệu các trạm dừng chân trên đường đi cùng với các phiếu nghỉ, ăn và uống ờ các trạm đó. Ngoài ra còn chì dẫn các điểm du lịch quan trọng ở Italia, Hy lạp, Xiry, Ai cập và Li Bi. Ngoài ra, tại Rôm thời đe quốc La Mã còn xuất hiện các tả chức, các cá nhân chuyên tâm tới việc giúp đỡ cho việc chuẩn bị và thực hiện các cuộc di chuyển của con người với các lý do khác nhau.
16 Trong suốt thời cồ đại đã hình thành sơ khai loại hình hoạt động có tính chuyên phục vụ cho việc chuẩn bị và thực hiện sự di chuyền của con người với các mục đích khác nhau. Nội dung chính của hoạt động này là cung cấp thông tin cho các cá nhân và nhóm khi thực hiện sự di chuyển của họ. Thời Trung đại Trong suốt thời kỳ Trung đại hoạt động mang tính chuyên môn để phục vụ cho quá trình thực hiện sự di chuyển của con người ít được tìm thấy trong các tài liệu lịch sử về lĩnh vực lữ hành.Ví dụ, dưới triều Louis XII sự di chuyển cùa 100.000 nam giới Pháp đến Palestine, nhưng không thấy có trợ giúp phục vụ của các cá nhân hay tổ chức cho việc thực hiện cuộc di chuyền lởn này. Theo các tài liệu lịch sử, vào cuổi thể kỷ 16 và đầu thế kỷ thứ 17 khi các cuộc chiến tranh đã kết thúc, kinh te - xã hội phát triển nhanh, phương tiện giao thông đường thuỷ phát triển mạnh ở châu Âu đã tạo ra các điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các chuyến đi cùa con người, số lượng người thực hiện các cuộc di chuyền với các mục đích khác nhau ngày càng được gia tăng.
Trong đó nổi bật sự di chuyển vì lý do thưởng thức, tìm kiếm những điều mới lạ ở những miền đất xa xôi đã trờ thành phổ biển trong giới thượng lưu.Vì vậy, các hoạt động phục vụ cho sự di chuyển vi mục đích du lịch của con người đẵ trở nên phong phú và đa dạng hon. Vào khoáng đầu thế kỳ thứ 17, Renotdo Teofract (sinh năm 1576) người Pháp đã có những đóng góp quan trọng vào việc “xây nền, đổ móng, dựng khung cho hoạt động kinh doanh du lịch lữ hành ngày nay và còn được coi là ông tồ của quảng cáo sàn phẩm du lịch bàng in ấn. Renotdo Teofract thành lập hãng kinh doanh tổng hợp với tên gọi “Gà trống vàng” bao gồm việc cung cấp các dịch vụ: ngân hàng, vận chuyển khách và hành lý, cho thuê đồ dùng. Hãng “Gà trổng vàng” đã tổ chức phục vụ cho các cuộc di chuyển của con người với nội dung sau: - Đăng ký cho cá nhân tham gia vào các cuộc di chuyển tập thể; - Tổ chức vận chuyển bàng xe ngựa và tàu thuỷ; - Bảo đảm phục vụ nơi ăn chốn ờ.
Do ảnh hưởng của hãng “Gà trổng vàng” vào thế kỷ thứ 18, loại hình hoạt động này ngày càng được phổ biến rộng rãi, người ta đã tổ chức các 17 cuộc di chuyển theo nhóm có người đứng đầu. Người đứng đầu thực hiện việc bảo đảm vận chuyển, ăn uống chỗ ngủ và đi tham quan theo tuyến. Người đứng đau thường phải hiểu biết rẩt kỹ về địa lý và có kinh nghiệm trong việc thực hiện các chuyến đi xa cho một nhóm người. Trong đỏ đặc biệt chú ý giá cho mỗi chuyến đi đã được tính toán sơ bộ trước khi tiến hành.
Như vậy, hoạt động phục vụ sự di chuyển của con người vì mục đích du lịch ở thời kỳ này đã có bước tiến mới và có nội dung rõ ràng của chủ thể. Hoạt động này không chỉ cung cấp thông tin mà còn góp phần gia tăng giá trị sử dụng cho người thực hiện cuộc di chuyển thông qua lao động của người đứng đầu. Người đứng đầu thực hiện chức năng quàn lý sự di chuyền của nhỏm người nhàm đạt mục đích kinh tế. Vào năm 1814, nội dung của hoạt động phục vụ sự di chuyển của con người được Drovanhi thương gia người Italia tiếp tục phát triển.
Trong đó đặc biệt nhấn mạnh tới việc cung cấp thông tin, trao đổi kinh nghiệm cho khách dưới nhiều hình thức như “phòng gặp gõ”, xuất bản phẩm “Nhật ký du lịch” để cung cấp các thông tin cụ thể về các tuyến hành trình, về thủ tục giấy tờ, về việc tổ chức các chuyến du lịch. Qua việc điềm lại những sự kiện lịch sừ trên đây cho thay xuất phát từ nhu cầu đi lại của con người với các mục đích khác nhau đã hình thành một loại hình hoạt động mang tính trao đổi để phục vụ cho sự di chuyển cùa cá nhân hay của nhỏm người. Sự phát triển cùa xẫ hội càng cao, các phương thức sàn xuất xã hội cỏ năng suất cao lần lượt thay thế nhau thì việc di chuyển của con người càng có xu hướng tăng mạnh bời nhiều lý do và động cơ mục đích khác nhau. Vì thế, nội dung cùa hoạt động phục vụ cho sự di chuyển đó có sự thay đổi về cả lượng và chất.
Điều này được chứng minh bời sự phát triển cùa ngành du lịch toàn cầu từ giữa thế kỷ 19 và thế kỷ 20, đặc biệt là từ nừa cuối thể kỳ 20 cho đến nay. Vào giữa thế kỷ 19, sự kiện nồi bật đánh dấu một bước ngoặt trong lĩnh vực kinh doanh du lịch trên thế giới đó là sự ra đời của hãng du lịch Thomas Cook. Việc nghiên cứu hoàn cành ra đời và tổ chức hoạt động của hãng Thomas Cook có ý nghĩa quan trọng đặc biệt cho việc xác định bản chất và vị trí của kinh doanh du lịch lữ hành trong ngành du lịch. Sự nghiệp kinh doanh lữ hành của Thomas Cook Thomas Cook sinh năm 1808 ở Anh, ông thôi học từ năm 10 tuổi và bắt đầu làm việc với nhiều nghề: nghề làm vườn, bán hoa quà và bán sách.
Vào năm 1828, khi Thomas Cook tròn 20 tuồi ông trở thành nhà truyền giáo và là ủng hộ viên cuồng nhiệt của phong ừào không dùng rượu. Chính sự quan tâm đến phong trào không dùng rượu đã dẫn dắt Thomas Cook bắt đầu vào công việc kinh doanh lữ hành. Một ngày mùa hè năm 1841, trên đường đi tới hội nghị không dùng rượu tổ chức ở Leicester, khoảng cách từ Loughborough tới Leicester chừng 10 dặm (16 km) đã hình thành trong Thomas Cook một ỷ tường. Ý tường sắp xếp một chuyến đi bang tàu hoả từ Loughborugh đến Leicester và ngược lại cho những hội viên tham gia cuộc gặp gỡ hàng quý tại Leicester.
Ông đã trinh bày ý tưởng cùa mình vởi công ty Hoả xa Midlan Counties. Được sự chấp thuận và đồng ý cùa còng ty Hoà xa, Thomas Cook đã đăng quảng cáo chuyến đi được sắp đặt từ trước. Ngày 05-7-1841 chuyển tham quan tập thể cỏ tổ chức được sắp đặt trước, chi phí cho toàn bộ chuyến đi cũng được tính toán trước. Ket quà có 570 khách được xếp vào 9 toa xe với chỗ ngồi hạng 3, khoảng cách cà đi và về là 40 dặm.