Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài. Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên của trường Trung học cơ sở Hồng Hải trong giai đoạn hiện nay. Chương 3: Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển đội ngũ giáo viên trường Trung học cơ sở Hồng Hải trong giai đoạn hiện nay. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.
Lịch sử nghiên cứu vấn đề Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên còn được thực hiện dưới góc độ quản lý giáo dục ở cấp vĩ mô và vi mô. Nhiều hội thảo khoa học về chủ đề đội ngũ giáo viên dưới góc độ quản lý giáo dục theo ngành, bậc học đã được thực hiện. Có thể kể đến một số nghiên cứu loại này của tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc [18], Đỗ Minh Cương, Nguyễn Thị Doan[12]…. Những năm gần đây, nhiều luận văn tốt nghiệp đã chọn đề tài nghiên cứu thuộc lĩnh vực quản lý nhân sự trong giáo dục, trong đó có vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên.
Các tác giả nghiên cứu về vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên theo bậc học và ngành học trong đó chủ yếu đề cập đến đội ngũ giáo viên của các trường đại học, cao đẳng và khối trường Trung học chuyên nghiệp. Có thể kể đến nghiên cứu của tác giả Đào Thị Hồng Thuý với nghiên cứu về xây dựng đội ngũ giảng viên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của trường Cao Đẳng Du Lịch Hà Nội trong giai đoạn hiện nay[31], Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Công Chánh về giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường Cao Đẳng Bạc liêu [15], nghiên cứu của tác giả Lưu Hoài Nam về một số biện pháp xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học Dân lập Quản Lý và kinh doanh Hà Nội [29], Nghiên cứu của tác giả Cao Viết Sơn về nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng mô hình đảm bảo chất lượng dùng cho các trường Cao Đẳng Sư phạm miền núi trên cơ sở trường Cao Đẳng Sư phạm Sơn La [30]… Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên còn được thực hiện dưới góc độ là nội dung của công tác quy hoạch phát triển giáo dục của vùng, miền và lãnh thổ. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đặc biệt luận án tiến sỹ đầu tiên của khoa học quản lý GD đã được bảo vệ thành công tháng 5/2005 tại Khoa Sư phạm ĐHQGHN của NCS Nguyễn Sỹ Thư [32] “… Nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên THCS của các tỉnh Tây Nguyên đáp ứng yêu cầu phổ cập GD trong bối cảnh mới” được thực hiện dưới góc độ là nội dung của công tác quy hoạch phát triển giáo dục của vùng, miền và lãnh thổ. Khảo sát các nghiên cứu nêu trên, có thể rút ra một số nhận xét như sau: - Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên được triển khai ở nhiều bình diện khác nhau và đặc biệt được quan tâm trên bình diện quản lý giáo dục.
- Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên được tập trung vào hai mảng chính: nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên theo cấp bậc và ngành học, nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên cho từng cơ sở giáo dục thuộc bậc, cấp ngành học. - Chưa có những nghiên cứu cụ thể về đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở của trường Trung học cơ sở Hồng Hải - thành phố Hạ Long. Như vậy, nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên của nhà trường là vấn đề được quan tâm nghiên cứu một cách hệ thống. Một số lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1.
Các khái niệm công cụ 1. Đội ngũ giáo viên Giáo viên Theo luật giáo dục nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, giáo viên là nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục Phổ thông, giáo dục nghề nghiệp. [5; tr 56] 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo Điều 70-73 luật giáo dục 2005 thì nhà giáo là người có những nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác; Theo Điều 29 - chương IV của điều lệ trường Trung học của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành thì giáo viên trường Trung học là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, gồm: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên bộ môn,giáo viên tổng phụ trách đội (đối với trường THCS) [2]. * Giáo viên Trung học cơ sở phải có những tiêu chuẩn: + Phẩm chất chất đạo đức tốt.
+ Đạt trình độ chuẩn về đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ (có bằng tốt nghiệp Cao đẳng Sư phạm hoặc có bằng tốt nghiệp Cao đẳng và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ Sư phạm). + Đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp. + Lý lịch bản thân rõ ràng. * Nhiệm vụ của giáo viên trường THCS là: + Giáo dục, giảng dạy theo đúng chương trình, kế hoạch, soạn bài, chuẩn bị thí nghiệm: kiểm tra đánh giá quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục, tham gia các hoạt động giáo dục, tham gia các hoạt động bộ môn.
+ Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ để nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy giáo dục. + Thực hiện nghĩa vụ công dân, pháp luật của nhà nước và điều lệ của nhà trường. + Giữ gìn phẩm chất danh dự uy tín của nhà giáo. + Phối hợp các đoàn thể, tổ chức xã hội, trong các hoạt động giáo dục.
* Giáo viên trường THCS được đảm bảo các quyền: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Được nhà trường tạo diều kiện để thực hiện các nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục. + Được đảm bảo mọi quyền lợi về vật chất, tinh thần, được chăm sóc sức khoẻ theo các chính sách, chế độ đối nhà giáo. + Được trực tiếp hoặc thông qua tổ chức của mình tham gia quản lý nhà trường. + Được hưởng nguyên lương và phụ cấp khi được cử đi học để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
+ Được hưởng các quyền lợi khác theo qui định của pháp luật. Nhà giáo là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh. Trong bối cảnh của giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay nhà giáo phải không ngừng trau dồi và rèn luyện năng lực phẩm chất của mình mới đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của việc cung cấp nguồn nhân lực, nhân tài mà xã hội mong đợi. Nói cách khác, việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài mà nhà giáo thực hiện có mẫu số chung là nhân cách của con người mới của thế hệ trẻ Việt Nam.
Với ý nghĩa này, GV là tấm gương cho người học và họ phải là mẫu hình nhân cách. Tất cả những điều này phụ thuộc không nhỏ vào chất lượng của giáo dục, vào “lao động đặc thù” của các nhà giáo. Đội ngũ giáo viên: Theo từ điển Tiếng Việt định nghĩa „„đội ngũ là một tập hợp một số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, hợp thành một lực lượng‟‟.[7] Căn cứ vào đó có thể quan niệm: Đội ngũ giáo viên là những tập hợp giáo viên được tổ chức thành một lực lượng (có tổ chức), có chung một lý tưởng, mục đích, nhiệm vụ là tạo ra “sản phẩm GD”, thực hiện mục tiêu nhà nước- xã hội đề ra cho lực lượng, tổ chức đó. Họ làm theo một kế 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hoạch thống nhất và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ qui định của luật GD và điều lệ nhà trường.
Phát triển đội ngũ giáo viên Phát triển: Thuật ngữ phát triển theo nghĩa triết học là “biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp”. Nguyên nhân của sự phát triển là ở sự liên hệ tác động qua lại của các mặt đối lập vốn có bên trong các sự vật hiện tượng. Hình thái cách thức của sự phát triển đi từ những biến đổi về lượng đến những biến đổi, chuyển hoá về chất và ngược lại. Con đường xu hướng của sự phát triển không theo đường thẳng cũng không theo đường tròn khép kín mà theo đường xoáy ốc, tạo thành xu thế phát triển, tiến lên từ từ, từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, từ kém hoàn thiện đến ngày càng hoàn thiện hơn.
Phát triển là quá trình nội tại, là bước chuyển hoá từ thấp đến cao. Phát triển có thể là một quá trình hiện thực nhưng cũng có thể là một tiềm năng của sự vật hiện tượng. Phát triển nguồn nhân lực Phát triển nguồn nhân lực là tạo ra sự phát triển bền vững về hiệu năng của mỗi thành viên và hiệu quả chung của tổ chức, gắn liền với việc không ngừng tăng lên về mặt chất lượng và số lượng của đội ngũ cũng như chất lượng sống của nhân lực. Theo lý thuyết quản lý nguồn nhân lực, phát triển đội ngũ có thể bao gồm ba vấn đề: Nội dung cơ bản thứ nhất là xây dựng đội ngũ bao gồm: qui hoạch, tuyển dụng, sắp xếp bố trí.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nội dung chủ yếu thứ hai là sử dụng đội ngũ đó bao gồm triển khai việc thực hiện các qui định về chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ, đánh giá sàng lọc. Nội dung chủ yếu thứ ba là phát triển đội ngũ, bao gồm việc tạo môi trường thuận lợi cho đội ngũ phát huy tiềm năng của họ, thực hiện tốt chế độ chính sách đối với đội ngũ giáo viên, chú ý công tác bồi duỡng đội ngũ, thưởng phạt rõ ràng, tạo điều kiện cho những cán bộ, giáo viên có tiềm năng và hoài bão được thăng tiến. Nội dung của phát triển nhân lực xét trên bình diện xã hội là một phạm trù rộng lớn. Một số quan điểm nghiên cứu cho rằng: phát triển nguồn nhân lực bao gồm 3 mặt chủ yếu là giáo dục- đào tạo, sử dụng bồi dưỡng và đầu tư việc làm.
Phát triển nguồn nhân lực được đặt trong nhiệm vụ quản lý nguồn nhân lực và là một nội dung quan trọng của quản lý nguồn nhân lực. Có thể hình dung quan hệ giữa phát triển nguồn nhân lực với quản lý nguồn nhân lực qua hình 1.1 dưới đây: 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.