Luận văn thạc sĩ giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu thủy sản của ct cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản miền trung sang thị trường hoa kỳ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu thủy sản của ct cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản miền, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Thanh Huyền
• Người hướng dẫn: TS Trần Việt Lâm
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh Tổng Hợp
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Sang Thị Trường Hoa Kỳ
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ XUẤT KHẨU HÀNG THỦY SẢN CỦA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ
• 1.1. Những đặc điểm chủ yếu của thị trường thủy sản Hoa Kỳ
• 1.2. Đặc điểm về sản phẩm và chất lượng sản phẩm
• 1.3. Đặc điểm về khách hàng
• 1.4. Đặc điểm về cạnh tranh
• 1.5. Đặc điểm về hệ thống kênh phân phối
• 1.6. Kết quả xuất khẩu hàng thủy sản Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ
• 1.6.1. Kết quả phân theo nhóm sản phẩm
• 1.6.2. Kết quả phân theo hình thức xuất khẩu
• 1.7. Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ
• 1.7.1. Các nhân tố vĩ mô
• 1.7.2. Các nhân tố vi mô
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU THỦY SẢN SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU THỦY SẢN MIỀN TRUNG
• 2.1. Giới thiệu khái quát về Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Miền Trung
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Miền Trung
• 2.1.2. Những đặc điểm chủ yếu của công ty trong sản xuất kinh doanh
• 2.2. Kết quả xuất khẩu thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Miền Trung
• 2.2.1. Kết quả xuất khẩu thủy sản của công ty phân theo thị trường và phân theo nhóm sản phẩm
• 2.2.2. Kết quả phân theo hình thức xuất khẩu
• 2.3. Quy trình và quản trị quy trình xuất khẩu thủy sản
• 2.3.1. Nghiên cứu tiếp cận thị trường
• 2.3.2. Giao dịch và đàm phán kí kết hợp đồng xuất khẩu
• 2.3.3. Thực hiện hợp đồng xuất khẩu
• 2.4. Các biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ mà Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Miền Trung đã áp dụng
• 2.4.1. Nghiên cứu thị trường
• 2.4.2. Tăng cường đầu tư cho khâu chế biến
• 2.4.3. Tập trung nâng cao chất lượng hàng thuỷ sản
• 2.5. Đánh giá chung về hoạt động xuất khẩu thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Miền Trung
• 2.5.1. Những thành tựu
• 2.5.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.5.2.1. Những hạn chế trong xuất khẩu thủy sản của công ty
• 2.5.2.2. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.5.2.2.1. Nguyên nhân chủ quan
• 2.5.2.2.2. Nguyên nhân khách quan
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU HÀNG THỦY SẢN SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU THỦY SẢN MIỀN TRUNG
• 3.1. Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam trong việc xuất khẩu hàng thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ
• 3.1.1. Các thách thức và nguy cơ
• 3.2. Định hướng phát triển của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Miền Trung
• 3.2.1. Định hướng phát triển chung
• 3.2.2. Định hướng phát triển đối với hoạt động xuất khẩu thủy sản
• 3.3. Các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ
• 3.3.1. Phát triển các hoạt động marketing quốc tế
• 3.3.2. Đa dạng hóa các mặt hàng xuất khẩu
• 3.3.3. Hoàn thiện hệ thống quản trị chất lượng theo các bộ tiêu chuẩn quốc tế
• 3.3.4. Xây dựng và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm xuất khẩu của công ty
• 3.3.5. Mở rộng hình thức xuất khẩu trực tiếp
• 3.3.6. Tăng cường sự hiệp tác, liên kết giữa các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản vào thị trường Hoa Kỳ
• 3.4. Một số kiến nghị
• 3.4.1. Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại để quảng bá sản phẩm thủy sản Việt Nam trên thị trường Hoa Kỳ
• 3.4.2. Tăng cường quản lý, giám sát hoạt động nuôi trồng, đánh bắt thủy sản trên cả nước nhằm duy trì các nguồn lợi thủy sản
• 3.4.3. Áp dụng khoa học công nghệ hiện đại để tạo nguồn hàng cho hoạt động xuất khẩu thủy sản
• 3.4.4. Đầu tư phát triển nguồn nhân lực nhằm tạo tiền đề cho hoạt động xuất khẩu thủy sản
• 3.4.5. Áp dụng các chính sách vốn, tài chính, tín dụng để khuyến khích các doanh nghiệp trong nước xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ
• 3.4.6. Tăng cường công tác quản lý chất lượng hàng thủy sản xuất khẩu
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng quan về xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ đã trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế. Với tiềm năng lớn từ nguồn nguyên liệu phong phú và chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng cao, thị trường Hoa Kỳ mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để thâm nhập và duy trì vị thế trên thị trường này, cần có những chiến lược và giải pháp cụ thể.

1.1. Đặc điểm của thị trường thủy sản Hoa Kỳ

Thị trường thủy sản Hoa Kỳ có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm nhu cầu tiêu dùng đa dạng và yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm. Người tiêu dùng tại đây thường ưu tiên các sản phẩm an toàn và có nguồn gốc rõ ràng.

1.2. Kết quả xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Hoa Kỳ

Kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Hoa Kỳ đã tăng trưởng ổn định trong những năm qua, với nhiều mặt hàng chủ lực như tôm và cá. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để gia tăng thị phần.

II. Thách thức trong xuất khẩu thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng việc xuất khẩu thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các quy định pháp lý nghiêm ngặt, yêu cầu về chất lượng và sự cạnh tranh khốc liệt từ các nước khác là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Các quy định pháp lý và tiêu chuẩn chất lượng

Thị trường Hoa Kỳ yêu cầu các sản phẩm thủy sản phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cao. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải đầu tư vào quy trình sản xuất và chế biến.

2.2. Cạnh tranh từ các nước khác

Việt Nam không phải là quốc gia duy nhất xuất khẩu thủy sản sang Hoa Kỳ. Các đối thủ như Thái Lan và Trung Quốc cũng đang gia tăng sức cạnh tranh, đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải có chiến lược rõ ràng để giữ vững thị phần.

III. Giải pháp nâng cao xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Hoa Kỳ

Để nâng cao xuất khẩu thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ, các doanh nghiệp cần áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ. Từ việc cải thiện chất lượng sản phẩm đến việc tăng cường hoạt động marketing, tất cả đều cần được thực hiện một cách hiệu quả.

3.1. Nâng cao chất lượng sản phẩm thủy sản

Đầu tư vào công nghệ chế biến và quản lý chất lượng là rất cần thiết. Các doanh nghiệp cần áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như HACCP và ISO để đảm bảo sản phẩm đạt yêu cầu.

3.2. Tăng cường hoạt động marketing quốc tế

Các doanh nghiệp cần xây dựng thương hiệu mạnh và thực hiện các chiến dịch quảng bá sản phẩm thủy sản Việt Nam tại Hoa Kỳ. Tham gia các hội chợ thương mại quốc tế cũng là một cách hiệu quả để tiếp cận khách hàng.

3.3. Đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu

Việc đa dạng hóa các mặt hàng xuất khẩu sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp nêu trên đã mang lại những kết quả tích cực cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản. Kim ngạch xuất khẩu đã tăng lên đáng kể, và chất lượng sản phẩm cũng được cải thiện rõ rệt.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự tăng trưởng trong doanh thu và thị phần tại thị trường Hoa Kỳ nhờ vào việc cải thiện chất lượng và chiến lược marketing hiệu quả.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các doanh nghiệp cần học hỏi từ những thành công và thất bại của nhau để có thể điều chỉnh chiến lược kịp thời, từ đó nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của xuất khẩu thủy sản

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được điều này, các doanh nghiệp cần tiếp tục cải thiện chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu mạnh.

5.1. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng thủy sản tại Hoa Kỳ, các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội lớn để mở rộng thị trường và gia tăng kim ngạch xuất khẩu.

5.2. Những thách thức cần vượt qua

Các doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với những thách thức từ quy định pháp lý và cạnh tranh từ các nước khác, nhằm duy trì và phát triển xuất khẩu thủy sản.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường Hoa Kỳ là một trong những khu vực nhập khẩu và tiêu thụ thủy sản lớn nhất thế giới, với khoảng 77% nhu cầu tiêu thụ nội địa phụ thuộc vào nguồn cung ứng toàn cầu. Sau khi Hiệp định Thương mại Song phương Việt Nam - Hoa Kỳ có hiệu lực và Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường này đã ghi nhận mức tăng trưởng liên tục, đạt 823 triệu USD vào năm 2008, tăng 14,3% so với mức 720,5 triệu USD của năm 2007. Tuy nhiên, các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước luôn phải đối mặt với hệ thống hàng rào kỹ thuật nghiêm ngặt, các vụ kiện chống bán phá giá đối với cá tra, cá ba sa và tôm đông lạnh, cùng hệ thống quy định pháp lý phân tầng phức tạp tại 52 tiểu bang.

Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Miền Trung (Seaprodex Danang) là doanh nghiệp có bề dày hoạt động từ năm 1980, chính thức cổ phần hóa từ ngày 01/01/2007, đạt doanh thu hàng năm trên 1.200 tỷ đồng và tổng kim ngạch xuất khẩu trên 70 triệu USD. Luận văn tập trung nghiên cứu toàn diện thực trạng xuất khẩu thủy sản của công ty sang Hoa Kỳ trong giai đoạn 2004 - 2008, nhằm đánh giá năng lực cạnh tranh, nhận diện các điểm nghẽn trong chuỗi giá trị và xác định tiềm năng mở rộng thị phần. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc xây dựng hệ thống giải pháp thực tiễn giúp công ty nâng cao tỷ trọng xuất khẩu trực tiếp từ mức 20% lên trên 50%, gia tăng giá trị xuất khẩu sang Hoa Kỳ từ 7,33 triệu USD năm 2008 lên các mốc cao hơn trong giai đoạn tiếp theo, đồng thời tối ưu hóa lợi nhuận và hạn chế rủi ro pháp lý quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo, mô hình lợi thế cạnh tranh quốc gia (Kim cương cạnh tranh) của Michael Porter và lý thuyết chuỗi giá trị toàn cầu (Global Value Chain - GVC). Các mô hình này luận giải cách thức một doanh nghiệp tại quốc gia đang phát triển có thể tận dụng lợi thế chi phí lao động, nguồn nguyên liệu nuôi trồng tự nhiên để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế thông qua chế biến tinh sâu và kiểm soát chất lượng. Bên cạnh đó, khung phân tích Marketing Mix quốc tế (4P: Sản phẩm, Giá cả, Phân phối, Xúc tiến) được ứng dụng nhằm định hình chiến lược thâm nhập thị trường mục tiêu có dung lượng tiêu thụ bình quân từ 15 đến 17 pounds thủy sản/người/năm.

Các khái niệm chuyên ngành cốt lõi được vận hành xuyên suốt đề tài bao gồm:

• Rào cản kỹ thuật phi thuế quan (TBT) và các biện pháp vệ sinh dịch tễ (SPS) theo quy định của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).
• Hệ thống tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng quốc tế gồm HACCP (Phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn), GMP (Quy phạm sản xuất tốt), SSOP (Quy trình làm vệ sinh chuẩn mực) và bộ tiêu chuẩn BRC của Hiệp hội Bán lẻ Anh quốc. Toàn ngành thủy sản Việt Nam đã có khoảng 300 doanh nghiệp đạt chuẩn HACCP đủ điều kiện xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
• Xuất khẩu trực tiếp (giao dịch thẳng với nhà nhập khẩu, siêu thị bán lẻ) và xuất khẩu gián tiếp (thông qua các đại lý ủy thác trung gian).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn tích hợp toàn diện dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thức từ Phòng Kinh doanh Xuất nhập khẩu của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Miền Trung, Bộ Thủy sản (nay thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Cơ quan Quản trị Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) và Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITC).

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu, nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu trọn vẹn gồm 100% dữ liệu chuỗi thời gian 5 năm liên tục (2004 - 2008) về kim ngạch, sản lượng, cơ cấu mặt hàng và đơn giá xuất khẩu của công ty. Đi kèm với đó là mẫu khảo sát có chủ đích tại 4 đơn vị thành viên then chốt của công ty gồm: Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, Chi nhánh Hà Nội, Xí nghiệp Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Thọ Quang và Công ty Phát triển Nguồn lợi Thủy sản. Phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích được lựa chọn vì tính chất chuyên biệt của ngành hàng, đảm bảo thông tin thu được phản ánh chính xác từng mắt xích từ thu mua, chế biến đến ký kết ngoại thương.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tích cơ cấu tỷ trọng và phương pháp tổng hợp - khái quát hóa logic kinh tế. Timeline nghiên cứu bao quát số liệu hoạt động từ năm 2004 đến hết năm 2008 và tiến hành xây dựng hệ thống giải pháp ứng dụng cho giai đoạn 2009 - 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, thị trường Hoa Kỳ duy trì vai trò là đối tác nhập khẩu số một của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Miền Trung. Kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng trưởng đều đặn từ 5,10 triệu USD năm 2004 lên 5,57 triệu USD năm 2007 và đạt mức tăng trưởng đột biến 7,33 triệu USD vào năm 2008 (tăng 31,6% so với năm 2007). Thị trường này luôn chiếm tỷ trọng áp đảo từ 28,6% đến 34,0% trong tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản hàng năm của toàn công ty (đạt 22,0 triệu USD năm 2008).

Thứ hai, cơ cấu mặt hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ có sự phân hóa mạnh mẽ nhưng còn mất cân đối lớn:

• Mặt hàng tôm đông lạnh luôn chiếm tỷ trọng chủ đạo, tăng từ 2,49 triệu USD năm 2004 lên 4,47 triệu USD năm 2008, chiếm 61,0% tổng giá trị xuất sang Hoa Kỳ.
• Nhóm sản phẩm cá (chủ yếu là cá tra, basa phi lê đông lạnh và cá ngừ) xếp thứ hai, đạt 2,13 triệu USD năm 2008 (chiếm 29,1%).
• Mực, bạch tuộc và các loại hải sản khác chỉ đóng góp lần lượt 0,27 triệu USD và 0,46 triệu USD năm 2008, chiếm tỷ lệ rất nhỏ khoảng 10,0%.

Thứ ba, công ty đã chủ động mở rộng năng lực hạ tầng sản xuất. Nhà máy chính có diện tích 5.000 m2 với 3 dây chuyền chế biến chuyên biệt cho tôm, hàng giá trị gia tăng và thủy sản khác. Đầu năm 2008, công ty đầu tư mới Phân xưởng Chế biến số 3 chuyên hàng tinh chế và kho bảo quản lạnh quy mô 800 tấn tại Xí nghiệp Thọ Quang, giúp tăng gấp đôi công suất chế biến.

Thứ tư, phương thức thương mại có sự chuyển biến tích cực theo xu hướng chung của ngành. Kim ngạch xuất khẩu trực tiếp của toàn ngành thủy sản Việt Nam sang Hoa Kỳ tăng vọt từ 120 triệu USD năm 2004 lên 518 triệu USD năm 2008 (tăng trưởng 146% so với năm 2007). Dẫu vậy, tại Seaprodex Danang, phần lớn hàng hóa vẫn phải xuất khẩu qua các công ty trung gian nước ngoài do chưa thiết lập được kênh phân phối riêng tại nội địa Hoa Kỳ.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả dữ liệu trên biểu đồ cột và bảng so sánh giá cả quốc tế, điểm hạn chế nổi bật nhất của thủy sản Việt Nam là giá trị đơn vị luôn thấp hơn các đối thủ cạnh tranh chính. Cụ thể, giá bán buôn tôm sú vỏ đông lạnh cỡ 21-25 con/pound của Việt Nam tại kho Hoa Kỳ chỉ đạt 4,90 - 5,00 USD/pound, trong khi sản phẩm cùng loại của Thái Lan đạt 5,40 - 5,50 USD/pound. Đối với cỡ 41-50 con/pound, tôm Việt Nam đạt 3,00 - 3,35 USD/pound so với mức 3,30 - 3,40 USD/pound của Thái Lan. Thái Lan giữ vững vị trí xuất khẩu tôm số 1 vào Hoa Kỳ với khối lượng 136.078 tấn, tương đương 1.266 triệu USD năm 2008, chiếm 34% thị phần.

Nguyên nhân chính khiến giá bán sản phẩm của công ty thấp hơn đối thủ bắt nguồn từ việc sản phẩm chủ yếu xuất khẩu ở dạng nguyên liệu thô hoặc sơ chế đông lạnh, tỷ lệ hàng tinh chế có giá trị gia tăng còn thấp. Bên cạnh đó, kích cỡ nguyên liệu qua các lô hàng chưa đạt độ đồng đều tuyệt đối và công ty chưa xây dựng được thương hiệu thương mại được nhận diện trực tiếp tại các chuỗi bán lẻ Hoa Kỳ. Kênh phân phối bán lẻ tại Hoa Kỳ chiếm doanh số khổng lồ khoảng 13 tỷ USD mỗi năm (trong đó nhà hàng ăn uống chiếm 60% và siêu thị chiếm 40%), nhưng công ty chưa tiếp cận trực tiếp được các tập đoàn bán lẻ lớn như Sysco mà phải qua nhiều tầng đại lý trung gian, làm giảm đáng kể biên lợi nhuận thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2009 - 2015, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được đề xuất:

• Thành lập Phòng Marketing Quốc tế độc lập và phát triển chi nhánh đại diện tại Hoa Kỳ: Ban Giám đốc và Phòng Kinh doanh Xuất nhập khẩu cần triển khai ngay trong giai đoạn 2009 - 2011 việc thành lập phòng ban chuyên trách nghiên cứu thị hiếu tiêu dùng, luật thương mại 52 bang và xây dựng quỹ xúc tiến thương mại riêng. Target metric đặt ra là nâng tỷ trọng xuất khẩu trực tiếp vào các chuỗi siêu thị và đại lý cấp 1 tại Hoa Kỳ lên mức tối thiểu 50% tổng kim ngạch vào năm 2013.
• Đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng hàm lượng chế biến sâu: Phân xưởng Chế biến Thọ Quang và Phòng Kỹ thuật Công nghệ chịu trách nhiệm vận hành tự động hóa dây chuyền phi lê, tẩm bột, chiên và cấp đông nhanh. Giảm dần tỷ trọng hàng sơ chế thô xuống dưới 40% và nâng tỷ trọng các mặt hàng giá trị gia tăng cao (như surimi, tôm bao bột, thủy sản đóng hộp ăn liền, bánh nhân tôm) lên trên 60% trước năm 2012.
• Chuẩn hóa hệ thống quản trị chất lượng chuỗi cung ứng và xúc tiến cấp chứng nhận BRC: Phòng Quản lý Chất lượng (KCS) phối hợp cùng người nuôi trồng ký hợp đồng bao tiêu dài hạn, kiểm soát triệt để dư lượng kháng sinh ngay từ khâu con giống và nguồn nước. Timeline thực hiện trong năm 2009 - 2010 là hoàn tất hồ sơ đạt chuẩn BRC, duy trì 100% lô hàng xuất xưởng đạt tiêu chuẩn GMP, SSOP và HACCP, loại bỏ hoàn toàn tình trạng hàng bị cảnh báo kỹ thuật tại cảng Hoa Kỳ.
• Gia tăng liên kết ngành và chủ động ứng phó rào cản thương mại: Ban lãnh đạo công ty chủ động phối hợp với VASEP, Bộ Công Thương và các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản lớn (như Minh Phú, Vĩnh Hoàn) nhằm chia sẻ thông tin thị trường, thuê luật sư bảo vệ quyền lợi trong các đợt xem xét hành chính thuế chống bán phá giá của Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC), đồng thời liên kết logistics vận tải biển để tiết kiệm 10% đến 15% chi phí lưu kho vận giai đoạn 2010 - 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và nhà quản trị doanh nghiệp chế biến, xuất nhập khẩu thủy sản: Luận văn cung cấp khung tham chiếu thực tiễn về mô hình chuyển đổi sản phẩm sơ chế sang tinh chế giá trị gia tăng, quy trình đầu tư mở rộng kho lạnh 800 tấn và giải pháp thâm nhập sâu vào thị trường Bắc Mỹ.
• Chuyên viên nghiên cứu thị trường, phát triển kinh doanh và marketing xuất khẩu: Nắm bắt cấu trúc vận hành chi tiết của hệ thống phân phối bán sỉ và bán lẻ thủy sản Hoa Kỳ (chuỗi siêu thị chiếm 40%, dịch vụ nhà hàng ăn uống chiếm 60%), từ đó ứng dụng xây dựng chiến lược định giá và tìm kiếm đối tác nhập buôn trực tiếp.
• Cơ quan hoạch định chính sách thương mại, hiệp hội ngành hàng (VASEP, Bộ Công Thương): Sử dụng làm cứ liệu thực tế để đánh giá tác động của các rào cản thuế chống bán phá giá và rào cản kỹ thuật của FDA, phục vụ công tác xây dựng chính sách tín dụng xuất khẩu và chương trình xúc tiến thương mại quốc gia.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Kinh tế Quốc tế: Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật giá trị với chuỗi dữ liệu thực chứng 5 năm (2004 - 2008), kết hợp mô hình lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng và phương pháp phân tích thực trạng thương mại song phương Việt - Mỹ.

Câu hỏi thường gặp

Rào cản lớn nhất đối với thủy sản Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ trong giai đoạn nghiên cứu là gì? Hệ thống pháp lý phức tạp với hơn 50 bộ luật cấp bang cùng các quy chuẩn an toàn thực phẩm khắt khe từ FDA và thuế chống bán phá giá của DOC là trở ngại lớn nhất. Thực tế các vụ kiện bán phá giá cá tra, basa và tôm đông lạnh đã gây nhiều biến động, làm suy giảm thị phần của nhiều doanh nghiệp Việt Nam.

Tại sao giá bán thủy sản xuất khẩu của Việt Nam tại Hoa Kỳ thường thấp hơn Thái Lan từ 8% đến 10%? Số liệu thực tế tháng 6/2007 cho thấy tôm sú Việt Nam cỡ 21-25 con/pound bán buôn ở mức 4,90 - 5,00 USD/pound so với mức 5,40 - 5,50 USD/pound của Thái Lan. Nguyên nhân do hàng Việt Nam chủ yếu ở dạng thô sơ chế, kích cỡ giữa các lô hàng chưa đồng đều và chưa định vị được thương hiệu riêng.

Seaprodex Danang đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật như thế nào để vượt qua rào cản kiểm định chất lượng? Doanh nghiệp đã hoàn thiện cụm nhà máy 5.000 m2 với 3 dây chuyền độc lập, đồng thời đưa vào vận hành phân xưởng số 3 và kho lạnh 800 tấn tại Xí nghiệp Thọ Quang vào năm 2008. Nhờ đó, công ty nhân đôi công suất chế biến tinh chế và đạt chuẩn chất lượng quốc tế HACCP, GMP, SSOP.

Hệ thống phân phối thủy sản tại Hoa Kỳ có cấu trúc vận hành như thế nào? Thị trường vận hành qua hai kênh chính: Kênh bán sỉ cung ứng nguyên liệu cho hơn 1.000 nhà chế biến và các nhà phân phối lớn; Kênh bán lẻ đạt doanh số khoảng 13 tỷ USD hàng năm, trong đó 60% lưu chuyển qua hệ thống nhà hàng dịch vụ ăn uống và 40% tiêu thụ qua hệ thống siêu thị.

Làm thế nào để doanh nghiệp thủy sản chuyển đổi hiệu quả từ xuất khẩu gián tiếp sang trực tiếp? Doanh nghiệp cần xây dựng nguồn lực tài chính vững chắc, đào tạo đội ngũ ngoại thương chuyên sâu, mở văn phòng đại diện tại Hoa Kỳ và trực tiếp kết nối với các tập đoàn phân phối như Sysco. Toàn ngành đã chứng minh hướng đi này khi kim ngạch trực tiếp tăng từ 120 triệu USD lên 518 triệu USD năm 2008.

Kết luận

• Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ thủy sản khổng lồ với 77% nhu cầu nhập khẩu, mang lại cơ hội mở rộng doanh thu to lớn cho thủy sản Việt Nam.
• Kim ngạch xuất khẩu của Seaprodex Danang sang Hoa Kỳ tăng trưởng vượt bậc, đạt 7,33 triệu USD năm 2008, chiếm tỷ trọng 32,8% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn công ty.
• Cơ cấu mặt hàng tập trung chủ yếu vào tôm đông lạnh (4,47 triệu USD năm 2008), đòi hỏi công ty phải khẩn trương chuyển dịch sang các dòng sản phẩm tinh chế có giá trị gia tăng cao.
• Việc kiểm soát nghiêm ngặt vệ sinh an toàn thực phẩm theo chuẩn HACCP, GMP, SSOP và hướng đến chuẩn BRC là chìa khóa then chốt để dỡ bỏ các rào cản kỹ thuật khắt khe.
• Tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp trong hiệp hội VASEP là giải pháp tối ưu nhằm giảm chi phí logistics từ 10% đến 15% và nâng cao vị thế đàm phán quốc tế.

Đóng góp chính của luận văn là đã hệ thống hóa bức tranh toàn cảnh về thị trường thủy sản Hoa Kỳ, chỉ rõ các điểm nghẽn thực tế của Seaprodex Danang và đề xuất lộ trình giải pháp mang tính ứng dụng thực tiễn cao. Timeline hành động đề xuất chia làm hai giai đoạn: Giai đoạn 2009 - 2011 tập trung tái cơ cấu bộ máy marketing, nâng cấp chuỗi cung ứng; Giai đoạn 2012 - 2015 hoàn thiện mạng lưới phân phối trực tiếp và định vị thương hiệu vững chắc tại Bắc Mỹ. Các nhà quản trị doanh nghiệp và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác các giải pháp quản trị chất lượng và chiến lược thương mại trong công trình này để triển khai vào hoạt động kinh doanh thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm lên hàng đầu và đã được cấp các chững nhận ISO 9000, GMP,SSOS, HACCP, các tiêu chuẩn này đề cập đến các yếu tố chính trong quản lý chất lượng như chính sách chỉ đạo về chất lượng, nghiên cứu thị trường, thiết kế triển khai sản phẩm, quá trình cung ứng, bao gói, phân phối, xem xét đánh giá nội bộ, dịch vụ sau khi bán hàng, kiểm soát tài liệu, đào tạo. Qua phân tích kết quả xuất khẩu thủy sản những năm qua, quy trình và quản trị quy trình xuất khẩu thủy sản tác giả đưa ra đánh giá Những thành tựu - Kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản của công ty năm sau tăng so với năm trước, mức tăng xuất khẩu tăng đột biến vào năm 2008 so với năm 2007 là 32%. - Chất lượng và độ tươi sống của hàng thuỷ sản đã được cải thiện, trọng lượng, mẫu mã với chất lượng tốt, nấu ăn rất tiện dụng của người tiêu dùng và nâng cao giá trị hàng thuỷ sản, mở rộng thị trường tiêu thụ. - Công ty đã đầu tư cải tạo nâng cấp nhà xưởng, đổi mới trang thiết bị, công nghệ, áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng và an toàn vệ sinh phù hợp với yêu cầu thị trường thế giới.

Những hạn chế và nguyên nhân Những hạn chế trong xuất khẩu thủy sản của công ty 16 - Kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ chưa nhiều chiếm một phần rất nhỏ so với tổng kim ngạch thủy sản xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ - Các mặt hàng xuất khẩu chưa phong phú đa dạng. - Chiến lược quảng cáo nhằm thu hút khách hàng của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Miền trung cũng còn rất nhiều hạn chế, công tác xúc tiến thương mại, nghiên cứu thị trường còn nhiều yếu kém nên thường tạo ra sự bị động, lúng túng trong hoạt động kinh doanh xuất khẩu thủy sản của mình. - Công ty vẫn còn đang phải giải quyết những vấn đề nan giải khác như: vấn đề tập trung vốn cho xuất khẩu thủy sản, vấn đề thực hiện tốt công tác tạo nguồn, vấn đề tăng cường đầu tư công nghệ trong lĩnh vực chế biến, bảo quản thủy sản… - Trình độ của cán bộ công nhân viên kinh doanh của công ty vẫn chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công việc. Nguyên nhân của những hạn chế Những nguyên nhân chủ quan - Công ty vẫn chưa có đủ uy tín và tên tuổi trên thị trường quốc tế, vẫn chưa có khả năng xâm nhập vào sâu trực tiếp vào các thị trường của Hoa Kỳ - Chưa hình thành hệ thống phân phối trực tiếp ở Hoa Kỳ.

Mặt khác công ty phải cạnh trạnh gay gắt với các công ty lớn của Việt Nam. - Cán bộ nhân viên công ty nhiều người không theo kịp được sự thay đổi của môi trường kinh doanh - Công ty chưa có bộ phận Marketing chuyên trách đảm nhận nhiệm vụ thu thập và xử lý thông tin. Nguyên nhân khách quan - Thị trường Hoa Kỳ qúa rộng lớn, hệ thống pháp luật Hoa Kỳ qúa phức tạp. - Thị trường Hoa Kỳ quá xa với thị trường Việt Nam, - Tính cạnh tranh trên thị trường Hoa Kỳ rất cao.

- Công ty bước vào thị trường Hoa Kỳ chậm hơn so với các đối tác - Hoa Kỳ thường gắn chính trị với nhập khẩu thuỷ sản với các biện pháp như cấm vận 17 - Hệ thống tổ chức quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm thủy sản còn tồn tại nhiều vướng mắc thủy sản. - Các yếu tố cơ bản thúc đẩy sự phát triển thuỷ sản ổn định và lâu dài như quy hoạch, giống nuôi trồng đánh bắt…còn mang nhiều yếu tố tự phát - Các quy định hiện hành vẫn còn một số mặt chưa ổn định Chương 3: Một số giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ của công ty cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Miền Trung Trong chương này, đầu tiên tác giả nghiên cứu cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam trong việc xuất khẩu thủy sản sang thị trường Hoa Kỳ. Cơ hội - Thị trường thuỷ sản Hoa là thị trường tiêu thụ đa dạng về mặt hàng, giá trị và chất lượng, - Những thị trường truyền thống của thuỷ sản Hoa Kỳ như Canađa và Thái Lan đang có những dấu hiệu chững lại - Tiềm năng thuỷ sản của chúng ta còn rất lớn và hiện vẫn chưa khai thác được hết tiềm năng này. - Việc thị trường Hoa Kỳ là một ưu tiên trong đường lối chính sách xuất nhập khẩu của chính phủ Việt Nam - Quan hệ ngoại giao, các hoạt động hợp tác kinh tế, đầu tư, mở rộng thị trường xuất khẩu được củng cố và tăng cường thông qua các cuộc thăm cấp cao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng với sự tham gia của các nhà doanh nghiệp.

Các thách thức và nguy cơ Thách thức từ phía Hoa Kỳ và bối cảnh quốc tế - Thị trường thế giới biến động lớn, phức tạp gây nhiều yếu tố bất lợi cho nền kinh tế Việt Nam. - Các điểm yếu của nền kinh tế vốn tồn tại nhiều năm nay như kết cấu hạ tầng yếu kém, nhất là giao thông, thủy lợi - Thị trường thuỷ sản Hoa Kỳ quá sức rộng lớn và phức tạp - Sự phức tạp của hệ thống pháp luật Hoa Kỳ 18 - Cạnh tranh ngày càng trở nên khốc liệt hơn giữa các nhà xuất khẩu thủy sản trên thị trường Hoa Kỳ. - Các rào cản và tranh chấp thương mại càng nhiều Thách thức và các vấn đề đặt ra từ phía thuỷ sản Việt Nam - Cơ cấu mặt hàng vào thị trường Hoa Kỳ của thuỷ sản Việt Nam còn đơn điệu - Chất lượng và năng lực cạnh tranh đang là một vấn đề bức xúc nhất đối với thuỷ sản xuất khẩu sang Hoa Kỳ - Mặt khác, công tác cán bộ, quản lý chưa theo kịp sự phát triển của tình hình sản xuất và yêu cầu của thị trường - Công tác xúc tiến thương mại là một yếu kém của thuỷ sản Việt Nam trên thị trường Hoa Kỳ. - Sự liên kết và tương hỗ giữa các doanh nghiệp đang còn rất manh nha.

- Cho đến nay chưa có một chợ bán buôn hay trung tâm đấu giá chuyên về mặt hàng thủy sản Về định hướng của công ty trong thời gian tới, công ty đưa ra những định hướng phát triển chung và định hướng phát triển đối với hoạt động xuất khẩu thủy sản. Trong định hướng phát triển đối với hoạt động xuất khẩu thủy sản bao gồm các định hướng cụ thể sau: Phát triển thêm nhiều mặt hàng thuỷ sản mới cho xuất khẩu; Tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ kỹ thuật, tăng cường chất lượng hàng thủy sản xuất khẩu; Tiếp tục đa dạng hoá thị trường xuất khẩu, tăng thị phần ở thị trường Nhật, Hoa Kỳ, tận dụng tốt thời cơ để mở rộng thị trường xuất khẩu ra toàn thế giới; Tăng nhanh kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản; Phấn đấu tăng giá thuỷ sản xuất khẩu trong điều kiện đảm bảo cạnh tranh Trên cơ sở phân tích kết quả xuất khẩu những năm qua, những cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ và định hướng của công ty trong những năm tới tác giả đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản của công ty sang thị trường Hoa Kỳ Phát triển các hoạt động marketing quốc tế 19 - Trước mắt công ty cần thành lập phòng Marketing, phòng có trách nhiệm thực hiện các công việc cụ thể sau: Nghiên cứu thị trường thủy sản Hoa Kỳ, nghiên cứu xu hướng vận động của nhu cầu, nghiên cứu hệ thống phân phối thuỷ sản phức tạp trên thị trường Hoa Kỳ, nghiên cứu các kênh đưa hàng trực tiếp vào siêu thị, nghiên cứu tâm lý khách, nghiên cứu hệ thống pháp luật Hoa Kỳ. Việc nghiên cứu thị trường có thể nghiên cứu tại chỗ và các chuyến đi thực tế. - Xây dựng một quỹ riêng chỉ phục vụ cho mục đích quảng cáo, tổ chức các chiến dịch tiếp thị, quảng bá sản phẩm trên thị trường Hoa Kỳ vì ở Hoa Kỳ những chi phí này là tương đối cao.

- Thành lập văn phòng đại diện, đại lý bán hàng tại Hoa Kỳ để thuận tiện cho việc tiếp cận, liên lạc và giới thiệu sản phẩm với các siêu thị, các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ. Phát triển thương mại điện tử trong hoạt động Marketing Đa dạng hóa các mặt hàng xuất khẩu - Đa dạng hoá các mặt hàng hàng loạt các loài thủy sản khác như ếch, cá lóc, cá trê, cá rô…giảm dần tỷ trọng hàng nguyên liệu, sơ chế trong cơ cấu hàng thủy sản xuất khẩu, thay vào đó là các mặt hàng đã qua chế biến, hàng tươi sống hay đồ hộp thủy sản, những sản phẩm có giá trị cao như surimi, tôm bao bột, bánh nhân tôm, các loại tôm, cá tươi, cá đóng hộp, hay các loại hàng khô ăn liền như ruốc tôm, mực, tôm, cá tẩm gia vị, các sản phẩm thủy sản phi thực phẩm bao gồm: ngọc trai, agar, cá cảnh. - Để có thể đa dạng hóa mặt hàng thủy sản và có thêm mặt hàng mới, công ty có thể giúp người nuôi trồng đầu tư, hỗ trợ cho việc đa dạng hóa các mặt hàng thủy sản nuôi trồng mới, các đặc sản có giá trị kinh tế cao như ngọc trai, tôm hùm lồng, cua ghẹ. - Vấn đề chế biến sản phẩm giá trị gia và có thêm nhiều mặt hàng công ty tiếp tục đầu tư hệ thống băng chuyền chế biến hiện đại, dây chuyền công nghệ để tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao tự động từ khâu ra thịt phi lê, tẩm bột, chiên, làm nguội và cấp đông.

20 - Đầu tư nguồn nhân lực Hoàn thiện hệ thống quản trị chất lượng theo các bộ tiêu chuẩn quốc tế - Nâng cao chất lượng nguyên liệu chế biến: ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với người nuôi trồng, giúp đỡ ngư dân về kỹ thuật nuôi trồng, về giống. Cần có những hoạt động để phổ biến kỹ thuật xử lý, bảo quản nguyên liệu sau thu thu hoạch đối với ngư dân. Đây là biện pháp tốt nhất để công ty có thể chủ động được nguyên liệu, có thể kiểm soát được chất lượng. Cần giải quyết dứt điểm và quyết liệt vấn đề dư lượng kháng sinh và tạp chất trong các lô hàng thuỷ sản.Cần quan tâm hơn nữa đến các khâu đóng gói, bao bì, nhãn mác, tránh tình trạng hàng thuỷ sản được tiêu thụ trong các siêu thị Hoa Kỳ không.

- Kịp thời đầu tư sửa chữa, nâng cấp nhà xưởng, cơ sở sản xuất, đổi mới trang thiết bị và công nghệ đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm.