Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích theo hướng tích cực ở trường Cao đẳng Dược

Luận văn thạc sĩ VNU UED trình bày đổi mới phương pháp dạy học môn hóa học phân tích theo hướng tích cực tại trường cao đẳng dược.

• Tác giả: Phạm Văn Mừng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Trường
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Hóa học
• Đề tài: Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích theo hướng tích cực ở trường Cao đẳng Dược
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
• 1.1. Vài nét về nền giáo dục chuyên nghiệp
• 1.2. Giáo dục kĩ thuật tổng hợp - cơ sở của giáo dục chuyên nghiệp
• 1.2.1. Vị trí, vai trò của nguyên tắc giáo dục kĩ thuật tổng hợp
• 1.2.2. Bản chất và nhiệm vụ cơ bản của giáo dục kĩ thuật tổng hợp
• 1.3. Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược
• 1.3.1. Chuyển từ mô hình dạy học truyền thụ một chiều sang mô hình dạy học hợp tác hai chiều
• 1.3.2. Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích theo hướng dạy học tích cực
• 1.3.2.1. Đổi mới mục tiêu dạy học
• 1.3.2.2. Đổi mới hoạt động dạy
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN HÓA HỌC PHÂN TÍCH Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG DƯỢC
• 2.1. Nội dung kiến thức chương trình môn Hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược
• 2.1.1. Cấu trúc các học phần
• 2.1.2. Về học phần lí thuyết
• 2.1.3. Về học phần thực hành
• 2.1.4. Một số dạng câu hỏi và bài tập được xây dựng áp dụng cho từng bài
• 2.1.5. Phương pháp phân tích khối lượng. Phương pháp phân tích thể tích
• 2.1.5.1. Đại cương về phương pháp chuẩn độ
• 2.1.5.2. Định lượng bằng phương pháp acid – base
• 2.1.5.3. Định lượng bằng phương pháp kết tủa
• 2.1.5.4. Định lượng bằng phương pháp oxy hoá - khử
• 2.1.6. Một số phương hướng sử dụng phương pháp dạy học theo hướng tích cực cho môn Hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược
• 2.1.6.1. Phương hướng sử dụng lý thuyết và bài tập trong bài dạy học hình thành khái niệm
• 2.1.6.2. Một số giáo án tiến hành dạy lý thuyết và thực hành ở hệ Cao đẳng
• 2.2. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
• 3.1.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
• 3.1.3. Nội dung thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Kế hoạch thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Tiến trình thực nghiệm sư phạm
• 3.5. Xử lí số liệu thực nghiệm sư phạm
• 3.5.1. Tính các tham số đặc trưng
• 3.6. Kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.7. Phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích

Đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích tại trường Cao đẳng Dược là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực không chỉ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn phát huy tính chủ động, sáng tạo trong học tập. Đổi mới phương pháp dạy học cần được thực hiện đồng bộ với việc cải tiến nội dung chương trình và hình thức tổ chức dạy học.

1.1. Tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học là yếu tố then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Nó giúp sinh viên phát triển kỹ năng tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề và làm việc nhóm. Đặc biệt, trong môn Hóa học phân tích, việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp sinh viên hiểu sâu hơn về các khái niệm và quy trình phân tích hóa học.

1.2. Các phương pháp dạy học tích cực hiện nay

Các phương pháp dạy học tích cực như dạy học hợp tác, dạy học theo dự án, và dạy học dựa trên vấn đề đang được áp dụng rộng rãi. Những phương pháp này không chỉ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách chủ động mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và hợp tác giữa các sinh viên.

II. Vấn đề và thách thức trong dạy học Hóa học phân tích

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp dạy học, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học hiện đại. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy và học tập của sinh viên.

2.1. Thiếu hụt cơ sở vật chất và trang thiết bị

Nhiều trường Cao đẳng Dược vẫn chưa đầu tư đầy đủ vào cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học. Điều này dẫn đến việc sinh viên không có cơ hội thực hành và trải nghiệm thực tế, làm giảm hiệu quả của quá trình học tập.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng phương pháp dạy học mới

Giảng viên thường gặp khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp dạy học mới do thiếu kinh nghiệm và kỹ năng. Việc đào tạo giảng viên về các phương pháp dạy học tích cực là rất cần thiết để nâng cao chất lượng giảng dạy.

III. Phương pháp dạy học tích cực trong Hóa học phân tích

Phương pháp dạy học tích cực là một trong những giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy học Hóa học phân tích. Các phương pháp này không chỉ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng thực hành và tư duy phản biện.

3.1. Dạy học hợp tác và nhóm nhỏ

Dạy học hợp tác là phương pháp giúp sinh viên làm việc nhóm, trao đổi ý tưởng và giải quyết vấn đề cùng nhau. Phương pháp này khuyến khích sự tham gia tích cực của sinh viên và giúp họ phát triển kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm.

3.2. Dạy học dựa trên vấn đề

Dạy học dựa trên vấn đề là phương pháp giúp sinh viên giải quyết các tình huống thực tế liên quan đến Hóa học phân tích. Phương pháp này không chỉ giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tiễn mà còn phát triển khả năng tư duy phản biện và sáng tạo.

IV. Ứng dụng công nghệ trong dạy học Hóa học phân tích

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích. Việc sử dụng phần mềm dạy học và các công cụ trực tuyến giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và hiệu quả hơn.

4.1. Sử dụng phần mềm dạy học

Phần mềm dạy học giúp giảng viên thiết kế bài giảng sinh động và hấp dẫn hơn. Sinh viên có thể học tập mọi lúc, mọi nơi, từ đó nâng cao khả năng tự học và tự nghiên cứu.

4.2. Tích hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy

Việc tích hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy không chỉ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách nhanh chóng mà còn tạo ra môi trường học tập tương tác, khuyến khích sự tham gia của sinh viên.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trong Hóa học phân tích đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sinh viên không chỉ tiếp thu kiến thức tốt hơn mà còn phát triển kỹ năng thực hành và tư duy phản biện.

5.1. Đánh giá kết quả học tập của sinh viên

Kết quả học tập của sinh viên được cải thiện rõ rệt sau khi áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Sinh viên có khả năng giải quyết vấn đề và áp dụng kiến thức vào thực tiễn tốt hơn.

5.2. Phản hồi từ sinh viên và giảng viên

Phản hồi từ sinh viên cho thấy họ cảm thấy hứng thú hơn với môn học và có động lực học tập cao hơn. Giảng viên cũng nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt trong khả năng tiếp thu và thực hành của sinh viên.

VI. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Đổi mới phương pháp dạy học Hóa học phân tích tại trường Cao đẳng Dược là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ cả giảng viên và sinh viên. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu của xã hội.

6.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp dạy học mới, đồng thời đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục.

6.2. Khuyến nghị cho các trường Cao đẳng Dược

Các trường Cao đẳng Dược cần xây dựng kế hoạch đào tạo giảng viên về các phương pháp dạy học tích cực, đồng thời tạo điều kiện cho sinh viên thực hành và trải nghiệm thực tế nhiều hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật, ngành y dược đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao với kỹ năng thực hành chuẩn xác. Môn Hóa học phân tích tại các trường Cao đẳng Dược đóng vai trò nền tảng trong việc hình thành năng lực kiểm nghiệm thuốc và phân tích hóa dược. Tuy nhiên, phương pháp giảng dạy truyền thống theo mô hình truyền thụ một chiều đang chiếm tới hơn 75% thời lượng đào tạo, khiến sinh viên thụ động ghi nhớ máy móc và gặp nhiều hạn chế khi áp dụng vào thao tác phân tích định lượng thực tế.

Nghiên cứu được triển khai với mục tiêu vận dụng đồng bộ các phương pháp dạy học tích cực nhằm phát huy tính tự giác, tự lực, bồi dưỡng năng lực tư duy sáng tạo và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên hệ Cao đẳng Dược. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 2 cơ sở đào tạo trọng điểm gồm Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương và Trường Cao đẳng Dược Phú Thọ trong giai đoạn 2011–2012.

Đề tài tập trung tối ưu hóa các học phần lý thuyết và thực hành phân tích khối lượng cùng phân tích thể tích bám sát tiêu chuẩn Dược điển Việt Nam. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc nâng cao kết quả học tập của sinh viên, thúc đẩy tỷ lệ sinh viên khá giỏi tăng từ 15% đến 20%, đồng thời chuẩn hóa quy trình sư phạm cho đội ngũ giảng viên chuyên ngành Dược.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống giải pháp dựa trên nền tảng lý thuyết giáo dục hiện đại và nguyên lý giáo dục kỹ thuật tổng hợp. Trọng tâm lý thuyết bao gồm:

• Thuyết kiến tạo trong giáo dục: Xem quá trình học tập là sự chủ động xây dựng tri thức của người học dựa trên trải nghiệm và vốn hiểu biết cá nhân, biến đổi nhận thức từ thụ động tiếp thu sang tự khám phá bản chất hóa học.
• Nguyên tắc giáo dục kỹ thuật tổng hợp: Thực hiện triết lý học đi đôi với hành, gắn liền lý thuyết phân tích hóa học với thực tiễn sản xuất và kiểm nghiệm dược phẩm tại nhà máy, phòng thí nghiệm.
• Quan điểm dạy học lấy sinh viên làm trung tâm: Chuyển dịch toàn diện từ mô hình độc thoại một chiều sang mô hình hợp tác hai chiều thông qua chu trình 4 giai đoạn Học - Hỏi - Hiểu - Hành.

Bên cạnh đó, các mô hình bổ trợ như dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề (qua 4 cấp độ nhận thức), dạy học theo dự án (quy trình 5 bước), dạy học hợp tác nhóm nhỏ và ứng dụng bản đồ tư duy cùng công nghệ đa phương tiện đóng vai trò cốt lõi trong việc hình thành cấu trúc bài giảng tích cực.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học:

• Nguồn dữ liệu và chọn mẫu: Thực nghiệm sư phạm được tiến hành trên 4 lớp sinh viên Cao đẳng Dược chính quy với tổng quy mô mẫu gồm 240 sinh viên, chia đều thành 2 nhóm Thực nghiệm và Đối chứng có mức độ tương đồng về học lực đầu vào. Phương pháp chọn mẫu theo cụm lớp ngẫu nhiên giúp loại bỏ sai số chủ quan.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng toán thống kê sư phạm để lượng hóa kết quả. Các tham số đặc trưng được tính toán chi tiết gồm điểm trung bình cộng, độ lệch chuẩn, hệ số biến thiên và kiểm định giả thuyết thống kê bằng chuẩn Student để đánh giá mức độ tin cậy với mức ý nghĩa chuẩn xác.
• Timeline nghiên cứu: Quá trình điều tra thực trạng, thiết kế bài giảng, tổ chức thực nghiệm và xử lý số liệu được triển khai chặt chẽ trong vòng 12 tháng của năm học 2011–2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả thực nghiệm sư phạm tại cả hai trường Cao đẳng Dược mang lại những số liệu chứng minh rõ rệt:

• Nâng cao điểm số trung bình: Nhóm thực nghiệm áp dụng phương pháp tích cực đạt điểm trung bình chung dao động từ 7.45 đến 7.82 điểm, cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm đối chứng chỉ đạt từ 6.35 đến 6.68 điểm (chênh lệch trung bình khoảng 0.9 đến 1.14 điểm trên thang điểm 10).
• Gia tăng tỷ lệ sinh viên khá giỏi: Tỷ lệ sinh viên đạt loại Khá và Giỏi ở các lớp thực nghiệm đạt mức từ 68.3% đến 73.5%, vượt trội hoàn toàn so với các lớp đối chứng vốn chỉ duy trì ở mức 43.1% đến 48.6% (mức tăng trưởng đạt hơn 25%).
• Giảm thiểu tỷ lệ yếu kém: Tỷ lệ điểm yếu kém ở nhóm thực nghiệm giảm sâu xuống dưới mức 2.5%, trong khi nhóm đối chứng vẫn còn tồn tại từ 7.8% đến 11.2% sinh viên chưa đạt yêu cầu.
• Đồng đều hóa chất lượng học tập: Hệ số biến thiên của nhóm thực nghiệm luôn thấp hơn nhóm đối chứng từ 3.2% đến 5.1%, phản ánh năng lực nhận thức và kỹ năng thao tác chuẩn độ của sinh viên lớp thực nghiệm có độ phân tán thấp và đồng đều hơn.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của nhóm thực nghiệm xuất phát từ việc sinh viên được trực tiếp tham gia xử lý 4 dạng tình huống có vấn đề: tình huống nghịch lý - bế tắc, tình huống lựa chọn chất chuẩn độ, tình huống vận dụng thực tiễn và tình huống nhân quả trong phản ứng acid - base, oxy hóa - khử. Khi kết hợp với bản đồ tư duy, sinh viên dễ dàng tổng hợp mối liên hệ giữa lý thuyết cấu tạo và nguyên tắc định lượng mà không bị quá tải kiến thức.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua hệ thống bảng tần suất điểm số, biểu đồ cột so sánh phân loại học lực và đồ thị đường lũy tích. Đường lũy tích của nhóm thực nghiệm luôn nằm hoàn toàn về phía bên phải và tách biệt so với đường lũy tích của nhóm đối chứng, chứng minh một cách tường minh rằng phương pháp mới mang lại hiệu quả thực chất chứ không phải do biến thiên ngẫu nhiên. Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu giáo dục hiện đại của UNESCO về phát triển năng lực tự học suốt đời cho người học trong thế kỷ 21.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhân rộng mô hình đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa 100% hệ thống giáo án và bài giảng điện tử: Giảng viên bộ môn Hóa học cần tái cấu trúc giáo án theo hướng tích hợp đa phương tiện, chuyển đổi các bài học lý thuyết định lượng acid - base, kết tủa thành chuỗi hoạt động tìm tòi giải quyết vấn đề trong lộ trình 6 tháng đầu năm học.
2. Tăng cường thời lượng hoạt động nhóm và thực hành tự lực: Khoa Dược cần quy định mỗi tiết học bố trí từ 1 đến 3 hoạt động thảo luận nhóm nhỏ với thời lượng từ 5 đến 10 phút mỗi phiên, bảo đảm tỷ lệ thời gian sinh viên trực tiếp thao tác tư duy đạt tối thiểu 50% thời lượng bài học.
3. Cải tiến quy trình kiểm tra đánh giá: Ban Giám hiệu và Phòng Khảo thí cần chuyển dịch cấu trúc điểm số, kết hợp 40% điểm đánh giá quá trình thông qua tự đánh giá cá nhân và đánh giá chéo giữa các nhóm với 60% điểm thi thực hành thao tác định lượng chuẩn xác.
4. Đầu tư trang thiết bị và phần mềm thí nghiệm ảo: Nhà trường cần hoàn thiện phòng máy tính kết nối mạng và cài đặt các phần mềm mô phỏng phản ứng phân tích thể tích trong vòng 12 tháng, tạo điều kiện cho sinh viên tự học và tự kiểm tra kiến thức trước khi bước vào phòng thí nghiệm thực tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống giáo án thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giảng viên giảng dạy Hóa học tại các trường Cao đẳng, Trung cấp Y Dược: Có thể khai thác trực tiếp hệ thống bài tập tình huống, giáo án mẫu về phương pháp chuẩn độ thể tích và các kỹ thuật điều phối thảo luận nhóm.
• Cán bộ quản lý đào tạo và phát triển chương trình: Tham khảo căn cứ khoa học và quy trình kiểm định chất lượng để xây dựng chuẩn đầu ra môn học theo định hướng phát triển năng lực nghề nghiệp.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục chuyên ngành Sư phạm Hóa học: Sử dụng công trình như một nghiên cứu điển hình về phương pháp thiết kế thực nghiệm sư phạm và kỹ thuật thống kê toán học xử lý số liệu.
• Kỹ thuật viên kiểm nghiệm và chuyên viên đào tạo tại các xí nghiệp dược phẩm: Vận dụng phương pháp tư duy phân tích hệ thống và kỹ thuật sơ đồ hóa để nâng cao chất lượng quy trình kiểm tra chất lượng thuốc.

Câu hỏi thường gặp

Đổi mới phương pháp dạy học tích cực trong môn Hóa phân tích tập trung vào những yếu tố nào?

Phương pháp tập trung vào việc chuyển đổi người học từ vai trò thụ động ghi nhớ sang chủ thể tự khám phá tri thức. Thông qua các tình huống thực tế về phân tích dược phẩm, sinh viên tự mình thiết lập giả thuyết, lập kế hoạch thực hiện chuẩn độ và tự rút ra kết luận khoa học dưới sự hướng dẫn của giảng viên.

Thời lượng tổ chức thảo luận nhóm trong một tiết học nên kéo dài bao lâu để đạt hiệu quả tối ưu?

Theo nghiên cứu, mỗi tiết học chỉ nên tổ chức từ 1 đến 3 hoạt động nhóm với thời lượng từ 5 đến 10 phút cho mỗi hoạt động. Tổng thời gian hoạt động nhóm không nên vượt quá 15 phút một tiết để tránh phân tán sự tập trung và ngăn ngừa hiện tượng sinh viên ỷ lại vào trưởng nhóm.

Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề trong luận văn gồm những cấp độ nào?

Mô hình gồm 4 cấp độ nhận thức rõ ràng: Cấp độ 1 (Giảng viên đặt vấn đề và nêu cách giải quyết, sinh viên thực hiện), Cấp độ 2 (Giảng viên đặt vấn đề, sinh viên tìm giải pháp), Cấp độ 3 (Giảng viên gợi mở, sinh viên cùng phát hiện và giải quyết vấn đề), và Cấp độ 4 (Sinh viên hoàn toàn tự lực phát hiện và giải quyết trọn vẹn tình huống).

Việc ứng dụng công nghệ thông tin và phần mềm dạy học đóng vai trò gì trong môn học?

Phần mềm dạy học và thí nghiệm ảo cho phép mô phỏng trực quan các cơ chế phản ứng ở cấp độ phân tử, biểu diễn đường cong chuẩn độ pH chuẩn xác và hỗ trợ sinh viên tự kiểm tra lỗi sai theo cơ chế thử - sai trước khi thao tác trực tiếp trên hóa chất độc hại trong phòng thí nghiệm.

Thước đo nào chứng minh sự tiến bộ vượt bậc của sinh viên thực nghiệm?

Nghiên cứu sử dụng kiểm định Student với giá trị xác suất ý nghĩa nhỏ hơn 0.05, kết hợp cùng độ lệch chuẩn và hệ số biến thiên luôn duy trì ở mức thấp hơn nhóm đối chứng, khẳng định năng lực phân tích định lượng của sinh viên nhóm thực nghiệm tăng trưởng thực chất và đồng đều.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích theo hướng tích cực hóa hoạt động của sinh viên Cao đẳng Dược.
• Thiết kế thành công bộ giáo án mẫu và hệ thống bài tập tình huống bám sát 4 phương pháp phân tích chuẩn độ thể tích trọng tâm của ngành Dược.
• Kết quả thực nghiệm trên 240 sinh viên chứng minh phương pháp mới giúp tăng hơn 25% tỷ lệ sinh viên khá giỏi và nâng điểm trung bình môn học thêm khoảng 1.0 điểm.
• Quy trình đánh giá kết hợp tự đánh giá và công nghệ đa phương tiện giúp sinh viên làm chủ hoàn toàn các kỹ năng nghề nghiệp kiểm nghiệm thuốc.
• Lộ trình triển khai nhân rộng mô hình đề xuất thực hiện đồng bộ trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tới tại các cơ sở đào tạo y dược trên toàn quốc.

Quý độc giả, giảng viên và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn bộ hệ thống giáo án chi tiết và bộ câu hỏi tình huống trong tài liệu luận văn để ứng dụng trực tiếp vào công tác giảng dạy thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn về đổi mới phương pháp dạy học. Chương 2: Một số biện pháp đổi mới PPDH môn hóa học phân tích ở trường Cao đẳng Dược. Chương 3: Thực nghiệm sư phạm 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC 1. Vài nét về nền giáo dục chuyên nghiệp [15 - 16] Nền giáo dục chuyên nghiệp là một bộ phận của nền giáo dục xã hội, do đó cũng thuộc về thượng tầng kiến trúc xã hội và chịu sự chi phối trực tiếp của cơ sở kinh tế tức là của quan hệ sản xuất thống trị xã hội.

Như vậy, chúng ta chỉ có thể hiểu rõ quy luật phát triển của nền giáo dục chuyên nghiệp sau khi nắm vững cơ sở kinh tế - xã hội của nó, nghĩa là nắm vững tác dụng chi phối và ảnh hưởng của các vấn đề kinh tế - xã hội đối với nền giáo dục chuyên nghiệp. Nền giáo dục chuyên nghiệp cũng như nền giáo dục phổ thông có đối tượng là con người, đặc biệt là thế hệ thanh niên nên không thể không quan tâm đến các vấn đề tâm lí - giáo dục học. Tuy vậy, do có nhiệm vụ đào tạo những người lao động chuyên nghiệp, hoạt động trong những ngành nghề cụ thể nên bên cạnh những vấn đề tâm lí - giáo dục chung, nền giáo dục chuyên nghiệp phải nghiên cứu và giải quyết những vấn đề tâm lí - giáo dục riêng, tức là những vấn đề tâm lí - giáo dục của giáo dục chuyên nghiệp. Nền giáo dục chuyên nghiệp bao gồm một mạng lưới rộng lớn các trường chuyên nghiệp thuộc đủ các hệ và có rất nhiều ngành học, giữa các hệ và các ngành lại có các mối quan hệ với nhau.

Nội dung và quy mô đào tạo của các trường chuyên nghiệp cũng khác nhau. Vì vậy vấn đề tổ chức - quản lí các cấp, các ngành học và nhất là các trường chuyên nghiệp, cũng là một bộ phận quan trọng trong đối tượng nghiên cứu của khoa học giáo dục chuyên nghiệp. Tóm lại, chúng ta cần nghiên cứu nền giáo dục chuyên nghiệp trên ba mặt: kinh tế - xã hội, tâm lí - giáo dục, tổ chức - quản lí. Giáo dục kĩ thuật tổng hợp - cơ sở của giáo dục chuyên nghiệp 1.

Vị trí, vai trò của nguyên tắc giáo dục kĩ thuật tổng hợp - Theo V. Lênin, bản chất của tư tưởng kĩ thuật tổng hợp là gắn liền việc đào tạo với đời sống và lao động sản xuất, với việc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Nguyên tắc này đòi hỏi phát triển cao nhất những năng lực của con người. Giúp họ vận dụng 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] kiến thức vào thực tiễn, hướng họ vào nền sản xuất xã hội, đòi hỏi ở họ tinh thần sẵn sàng và có khả năng tham gia vào việc xây dựng đất nước.

- Giáo dục kĩ thuật tổng hợp là nguyên tắc chủ đạo, cùng với nguyên tắc phát triển toàn diện nhân cách xã hội chủ nghĩa, nó chi phối cả mục đích và nội dung của nền giáo dục phổ thông, cả phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. Đây chính là nguyên lí giáo dục cơ bản của nhà trường xã hội chủ nghĩa. - Học đi đôi với hành. - Giáo dục kết hợp với lao động sản xuất.

- Nhà trường gắn với xã hội. - Nguyên tắc giáo dục kĩ thuật tổng hợp là cơ sở của việc giáo dục lao động, của việc giáo dục hướng nghiệp và dạy nghề ở trường phổ thông. Tóm lại, giáo dục lao động, giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề, cùng với giáo dục phổ thông đều nhất thiết phải quán triệt tư tưởng kĩ thuật tổng hợp cả về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học thì mới đạt được mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện. Bản chất và nhiệm vụ cơ bản của giáo dục kĩ thuật tổng hợp - Giáo dục kĩ thuật tổng hợp là thông qua toàn bộ quá trình đào tạo và bằng quá trình đó mà làm cho sinh viên lĩnh hội được cả về lí thuyết lẫn thực tiễn, những cơ sở khoa học của nền sản xuất hiện đại.

Tổ chức cho sinh viên tham gia lao động sản xuất cùng với công nhân và nông dân, trên cơ sở đó giáo dục hướng nghiệp. - Giáo dục kĩ thuật tổng hợp đòi hỏi phải gắn liền thống nhất khoa học và kĩ thuật, kinh tế và xã hội trong toàn bộ nội dung và phương pháp đào tạo nhằm thực hiện được mục tiêu đào tạo toàn diện. - Giáo dục kĩ thuật tổng hợp có ba nhiệm vụ cơ bản sau đây: + Cho sinh viên tìm hiểu cả lí thuyết và thực tiễn những nguyên tắc cơ sở của nền sản xuất hiện đại. + Tổ chức giáo dục lao động, lao động sản xuất và tham gia ở mức độ vừa sức vào lao động xã hội của công, nông nghiệp.

+ Giáo dục hướng nghiệp. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đổi mới phƣơng pháp dạy học môn Hóa học phân tích ở trƣờng Cao đẳng Dƣợc 1. Chuyển từ mô hình dạy học truyền thụ một chiều sang mô hình dạy học hợp tác hai chiều Có 2 cách học hay 2 mô hình dạy học : - Dạy học theo cách truyền thụ một chiều từ thầy đến trò.

Việc đánh giá chủ yếu nhằm xem trò nắm được thông tin bao nhiêu và chính xác ở mức độ nào, hơn là xem trò hiểu thế nào. - Dạy học theo cách hợp tác hai chiều giữa thầy và trò. Thầy huy động và việc đánh giá chủ yếu nhằm xem trò kích thích hứng thú, lợi ích của trò tức là phát huy tính tích cực của trò hiểu đến đâu, hiểu như thế nào, hơn là xem trò biết và nhớ đến đâu. Bảng sau đây so sánh hai mô hình dạy học.

Mô hình dạy học truyền thụ một chiều: Mô hình dạy học hợp tác hai chiều: Dạy - ghi nhớ Dạy - tự học 1 - Thầy truyền đạt kiến thức, trò thụ 1 - Trò tự mình tìm ra kiến thức dưới động tiếp thu sự hướng dẫn của thầy. 2 - Thầy truyền thụ một chiều, độc thoại 2 - Đối thoại: trò - trò; trò - thầy, hợp hay phát vấn tác với bạn và thầy, do thầy tổ chức. 3 - Thầy giảng, trò ghi nhớ, học thuộc 3 - Học cách học, cách ứng xử, cách lòng giải quyết vấn đề, cách sống. 4 – Thầy độc quyền đánh giá 4 - Tự đánh giá, tự điều chỉnh, cung cấp liên hệ ngược cho thầy đánh giá, có tác dụng khuyến khích tự học.

5 - Thầy là thầy dạy: dạy chữ, dạy nghề, 5 - Thầy là thầy học, chuyên gia về dạy người việc học, dạy cách học cho trò tự học chữ, tự học nghề, tự học nên người. - Đổi mới PPDH là theo hướng "dạy cách học" là thực hiện việc chuyển dịch mô hình dạy học từ "truyền thụ một chiều" sang "hợp tác hai chiều”. Thầy sử dụng sự thông hiểu và kiến thức đang có ở sinh viên làm điểm xuất phát của việc dạy. Thầy trình bày nội dung môn học theo cách giới thiệu những quan niệm và những quá trình, chú trọng làm cho lớp học được định hướng vào sự tương tác và vào hoạt động nhóm, nhằm dẫn dắt sinh viên tự kiến tạo kiến thức cho mình, hiểu thực tiễn theo cách của mình.

6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mục đích của việc dạy là làm cho sinh viên biết học đúng cách, tức là hiểu. Người dạy phải tự hỏi về những tác động của mình đối với người học, trước hết là có làm cho người học hiểu đúng không? Có biết cách học không ? Bảng dưới đây cho thấy xu thế phát triển của mô hình dạy học Sự phát triển mô hình dạy học Tập trung Mô hình Vài trò SV Phương tiện vào ai? Truyền thống GV Thụ động Bảng, rađio, tivi Cá thể SV Chủ động Máy tính cá nhân Hợp tác Nhóm Thích ứng Máy tính nối mạng internet 1. Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học phân tích theo hướng dạy học tích cực Sự đổi mới phương pháp dạy học môn Hoá học phân tích theo hướng dạy học tích cực được dựa trên cơ sở quan niệm về tích cực hoá hoạt động học tập của sinh viên và dạy học hướng vào sinh viên. Dạy học tích cực áp dụng trong dạy học môn hoá học được đặt ra do yêu cầu đổi mới mục tiêu giáo dục, đổi mới nội dung môn học và được tiến hành đồng bộ với đổi mới kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của sinh viên.

Như vậy đổi mới phương pháp dạy học có quan hệ mật thiết với việc đổi mới mục tiêu, nội dung dạy học và cách thức tổ chức dạy học nhằm phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học. - Đổi mới mục tiêu dạy học + Do yêu cầu của xã hội hiện đại, mục tiêu dạy học ở các trường Cao đẳng Dược cần phải thay đổi để đào tạo những con người lao động thích ứng với xã hội, với bản thân người học. + Một trong những điểm mới của mục tiêu dạy học là tập trung hơn nữa đến việc hình thành năng lực nhận thức, năng lực hành động (năng lực giải quyết vấn đề), năng lực thích ứng của người học. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Như vậy việc dạy học Hoá học nói chung và môn Hóa học phân tích nói riêng ở trường Cao đẳng Dươc cần tập trung nhiều hơn vào việc hình thành năng lực hành động cho người học.

Việc dạy môn Hoá học phân tích ở trường Cao đẳng Dược, ngoài việc truyền thụ kiến thức, kĩ năng hoá học cơ bản cần chú ý nhiều đến việc hình thành kĩ năng vận dụng kiến thức, tiến hành nghiên cứu khoa học hoá học như quan sát, mô tả, dự đoán, đề ra giả thiết khoa học, giải quyết vấn đề, tiến hành thí nghiệm từ đơn giản đến phức tạp,. giúp người học tự phát hiện được vấn đề và giải quyết một cách chủ động sáng tạo các vấn đề thực tế có liên quan tới hoá học. - Đổi mới hoạt động dạy + Hoạt động dạy học môn Hoá học phân tích không phải là sự thông báo kiến thức của giảng viên mà là quá trình giảng viên thiết kế, tổ chức, điều khiển các hoạt động học tập của sinh viên để đạt được các mục tiêu cụ thể ở mỗi bài học. - Như vậy hoạt động cụ thể của giảng viên sẽ là: + Thiết kế giáo án (kế hoạch giờ dạy học) gồm các hoạt động của sinh viên theo những mục tiêu cụ thể của mỗi bài học mà sinh viên cần đạt được.