I. Tổng quan về chương trình đào tạo mã ngành 7140212
Chương trình đào tạo Sư phạm Hóa học mã ngành 7140212 thuộc Trường Đại học Tây Bắc. Quyết định số 739/QĐ-ĐHTB-ĐTĐH ban hành ngày 20 tháng 8 năm 2018 điều chỉnh toàn bộ nội dung đào tạo. Chương trình đào tạo ở trình độ đại học chính quy với tổng số 135 tín chỉ. Ngành Sư phạm Hóa học thuộc khối ngành sư phạm, đào tạo cử nhân khoa học có kiến thức vững vàng về khoa học cơ bản và khoa học giáo dục. Chương trình hướng đến mục tiêu đào tạo giáo viên có kỹ năng sư phạm, phẩm chất đạo đức nhà giáo xã hội chủ nghĩa. Người học được trang bị năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay. Nội dung chương trình bao gồm các học phần hóa học cơ bản, hóa học chuyên sâu, phương pháp dạy học hóa học và các kỹ năng nghề nghiệp giáo viên. Sinh viên tốt nghiệp có khả năng giảng dạy môn Hóa học ở trường trung học phổ thông và các cơ sở giáo dục chuyên nghiệp.
1.1. Mục tiêu đào tạo chương trình 7140212
Mục tiêu chung của chương trình 7140212 là đào tạo cử nhân sư phạm hóa học có kiến thức đầy đủ về hóa học và khoa học giáo dục. Người học được trang bị trình độ giảng dạy môn Hóa học ở trường trung học phổ thông. Chương trình phát triển phương tư duy logic, tiềm lực tự nâng cao trình độ chuyên môn. Sinh viên có khả năng nghiên cứu khoa học và đáp ứng các yêu cầu đổi mới giáo dục. Đội ngũ giảng viên hướng dẫn chuyên môn đảm bảo chất lượng đào tạo.
1.2. Thông tin cơ bản về mã ngành và cơ sở đào tạo
Mã ngành 7140212 được quy định trong hệ thống đào tạo giáo viên của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trường Đại học Tây Bắc là cơ sở đào tạo chính quy tại vùng Tây Bắc Bộ. Số điện thoại liên hệ giảng viên phụ trách: Thạc sĩ Doãn Văn Kiệt (0985) và giảng viên Nguyễn Thị Hải (0393399428). Chương trình đào tạo 135 tín chỉ bao gồm đầy đủ các khối kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu. Điều kiện dự thi yêu cầu tham dự ít nhất 80% số tiết lên lớp.
II. Phân tích chuẩn đầu ra và nội dung đào tạo ngành 7140212
Chuẩn đầu ra chương trình 7140212 được xây dựng theo ba nhóm năng lực chính. Nhóm kiến thức bao gồm nguyên lý chủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối cách mạng Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh. Người học có kiến thức chuyên sâu về hóa học vô cơ, hóa học hữu cơ, hóa lý và hóa phân tích. Chương trình cập nhật đầy đủ lý luận dạy học và chương trình hóa học phổ thông. Nhóm kỹ năng đáp ứng chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học theo quy định Bộ Giáo dục và Đào tạo. Sinh viên có khả năng vận dụng kiến thức hóa học giải bài toán, giải thích hiện tượng hóa học tự nhiên và đời sống. Năng lực giảng dạy hóa học được phát triển thông qua thực tập sư phạm. Nhóm đạo đức và thái độ nhấn mạnh ý thức trách nhiệm công dân, đạo đức nghề nghiệp nhà giáo. Người học có tác phong sư phạm chuyên nghiệp, sẵn sàng khắc phục khó khăn hoàn thành nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục học sinh.
2.1. Kiến thức hóa học chuyên ngành trong chương trình
Chương trình đào tạo bao gồm các học phần hóa học vô cơ phần phi kim như halogen nhóm VIIA, nguyên tố nhóm VIA, nhóm VA, Cacbon-Silic nhóm IVA và Bo. Nội dung hóa lý cơ sở gồm điện hóa học, thuyết điện li Arrhenius, độ dẫn điện dung dịch điện li. Chương trình hóa học hữu cơ và hóa phân tích được giảng dạy song song. Tài liệu chính sử dụng bao gồm giáo trình hóa học vô cơ tập 2 của NXB Giáo dục và các tài liệu nội bộ của giảng viên Doãn Văn Kiệt năm 2007.
2.2. Phương pháp đánh giá và tiêu chí học phần
Điểm bộ phận chiếm trọng số 50% tổng điểm học phần. Trong đó chuyên cần chiếm 10%, thực hiện yêu cầu giảng viên chiếm 10%, kiểm tra chiếm 30%. Thi kết thúc học phần chiếm trọng số 50% còn lại, hình thức thi tự luận trên thang điểm 10. Sinh viên phải làm đầy đủ bài tập và tham gia đủ 3 bài kiểm tra giữa kỳ. Điều kiện dự thi yêu cầu tham dự tối thiểu 80% số tiết lên lớp và hoàn thành đầy đủ các bài kiểm tra.
III. Giải pháp đào tạo và phương pháp sư phạm ngành 7140212
Chương trình 7140212 áp dụng phương pháp đào tạo kết hợp lý thuyết và thực hành. Nội dung lên lớp được thiết kế theo từng chương với thời lượng cụ thể cho phần lý thuyết, bài tập và thảo luận. Ví dụ học phần hóa học vô cơ phần phi kim có 5 tiết lý thuyết và 1 tiết bài tập mỗi chương. Phương pháp giảng dạy hiện đại được áp dụng để phát triển kỹ năng tư duy logic cho sinh viên. Chương trình nhấn mạnh việc tổ chức các hoạt động học tập tích cực của sinh viên trong trường phổ thông. Người học được trang bị kiến thức về quản lý hành chính, quản lý giáo dục và quốc phòng an ninh. Giáo dục thể chất là phần không thể thiếu trong đào tạo toàn diện. Sinh viên có cơ hội tự nghiên cứu và phát triển nghề nghiệp qua các dự án khoa học. Chương trình xây dựng nền tảng vững chắc để người học tiếp tục học tập ở trình độ Thạc sĩ và Tiến sĩ. Ngoại ngữ và tin học được tích hợp để hỗ trợ giảng dạy hóa học hiệu quả.
3.1. Phương pháp giảng dạy hóa học hiện đại
Phương pháp dạy học hiện đại trong chương trình 7140212 tập trung vào tổ chức hoạt động học tập chủ động. Sinh viên được hướng dẫn áp dụng các quan điểm phương pháp dạy học mới theo yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông. Kỹ năng vận dụng kiến thức hóa học giải thích hiện tượng tự nhiên và ứng dụng kỹ thuật được rèn luyện thường xuyên. Nội dung thực hành hóa học giúp sinh viên nắm vững quy trình thí nghiệm và an toàn phòng thí nghiệm. Phương pháp tư duy logic được phát triển qua các bài tập hóa học phức hợp.
3.2. Tài liệu học tập và nguồn tham khảo chương trình
Tài liệu chính bao gồm giáo trình Hóa học vô cơ phần phi kim năm 2009 và bài tập hóa học vô cơ của Doãn Văn Kiệt năm 2007. Tài liệu tham khảo gồm Hóa học vô cơ tập 1 của Nguyễn Đức Vận năm 2003 do NXB Khoa học Kỹ thuật phát hành. Giáo trình hóa lý cơ sở của Trần Hiệp Hải và Nguyễn Thị Thu năm 2003 hỗ trợ phần hóa lý. Hóa học vô cơ tập 2 của NXB Giáo dục năm 2000 cung cấp kiến thức chuyên sâu về nguyên tố hóa học.
IV. Kết luận và triển vọng ứng dụng đào tạo 7140212
Chương trình đào tạo Sư phạm Hóa học 7140212 tại Trường Đại học Tây Bắc đáp ứng nhu cầu đào tạo giáo viên chất lượng cho vùng Tây Bắc. Tổng số 135 tín chỉ được phân bổ hợp lý giữa kiến thức cơ bản, chuyên sâu và nghiệp vụ sư phạm. Chuẩn đầu ra đảm bảo người học có đầy đủ năng lực giảng dạy, nghiên cứu khoa học và phát triển nghề nghiệp. Chương trình được điều chỉnh theo quyết định năm 2018 phù hợp yêu cầu đổi mới giáo dục. Đội ngũ giảng viên có trình độ Thạc sĩ và kinh nghiệm giảng dạy lâu năm đảm bảo chất lượng đào tạo. Sinh viên tốt nghiệp có khả năng giảng dạy Hóa học ở trường trung học phổ thông và cơ sở giáo dục chuyên nghiệp. Nền tảng kiến thức vững chắc cho phép người học tiếp tục học tập trình độ Thạc sĩ, Tiến sĩ. Triển vọng ứng dụng rộng rãi trong giáo dục và nghiên cứu khoa học hóa học.
4.1. Cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp ngành 7140212
Tốt nghiệp chương trình 7140212 mở ra cơ hội nghề nghiệp đa dạng trong lĩnh vực giáo dục. Cử nhân sư phạm hóa học có thể giảng dạy tại trường trung học phổ thông trên toàn quốc. Cơ hội làm việc tại các trường trung học chuyên nghiệp, cao đẳng sư phạm luôn rộng mở. Năng lực nghiên cứu khoa học giúp người học tham gia các đề tài hóa học giáo dục. Khả năng học tập nâng cao trình độ Thạc sĩ, Tiến sĩ tạo nền tảng phát triển sự nghiệp dài hạn.
4.2. Đóng góp của chương trình đào tạo giáo viên Hóa học
Chương trình 7140212 đóng góp quan trọng vào nguồn nhân lực giáo dục vùng Tây Bắc. Đội ngũ giáo viên hóa học được đào tạo bài bản đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông. Chương trình gắn liền với thực tiễn dạy học hóa học tại trường trung học phổ thông. Giá trị đạo đức và thái độ nghề nghiệp nhà giáo được nhấn mạnh trong đào tạo. Người học có ý thức trách nhiệm công dân, sẵn sàng phục vụ sự nghiệp giáo dục đất nước.