Đánh Giá Tuân Thủ Điều Trị Bệnh Đái Tháo Đường Type 2 Và Các Yếu Tố Liên Quan Tại Bệnh Viện 198

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá tuân thủ điều trị bệnh đái tháo đường type 2 và một số yếu tố liên quan của người, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Lê Thị Hương Giang
• Người hướng dẫn: TS. Hà Văn Như
• Trường học: Trường Đại học Y tế Công cộng
• Chuyên ngành: Quản lý bệnh viện
• Đề tài: Đánh Giá Tuân Thủ Điều Trị Bệnh Đái Tháo Đường Type 2 Tại Bệnh Viện 198
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• TÓM TẮT
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giới thiệu về Đái tháo đường type 2
• 1.1.1. Yếu tố nguy cơ mắc bệnh ĐTĐ type 2
• 1.1.2. Triệu chứng của bệnh ĐTĐ
• 1.1.3. Chẩn đoán bệnh ĐTĐ type 2
• 1.1.4. Biến chứng của ĐTĐ type 2
• 1.1.5. Dịch tễ đái tháo đường type 2 trên thế giới
• 1.1.6. Dịch tễ đái tháo đường type 2 ở Việt Nam
• 1.1.7. Gánh nặng bệnh tật của bệnh đái tháo đường
• 1.2. Điều trị và tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2
• 1.2.1. Những nét cơ bản trong điều trị
• 1.2.2. Yêu cầu tuân thủ trong điều trị đái tháo đường
• 1.2.3. Cách đo lường tuân thủ điều trị
• 1.3. Một số nghiên cứu về tuân thủ điều trị đái tháo đường
• 1.3.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 1.3.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.4. Mô hình quản lý khám, điều trị bệnh ĐTĐ ngoại trú của một số bệnh viện
• 1.5. Một số đặc điểm tại phòng khám nội tiết, bệnh viện 198 Bộ Công an
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.1. Nghiên cứu định lượng
• 2.1.2. Nghiên cứu định tính
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4. Mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.4.1. Nghiên cứu định lượng
• 2.4.2. Nghiên cứu định tính
• 2.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.5.1. Thu thập số liệu định lượng
• 2.5.2. Thu thập số liệu định tính
• 2.6. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.6.1. Xử lý trong khi thu thập số liệu
• 2.6.2. Phân tích số liệu
• 2.7. Biến số nghiên cứu
• 2.7.1. Các biến số độc lập
• 2.7.2. Các biến số phụ thuộc
• 2.8. Khía cạnh đạo đức trong nghiên cứu
• 2.9. Hạn chế, sai số và biện pháp khắc phục của nghiên cứu
• 2.9.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 2.9.2. Sai số và biện pháp khắc phục của nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Một số đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.1. Đặc điểm nhân khẩu học
• 3.1.2. Đặc điểm liên quan đến điều trị
• 3.1.3. Kiến thức về bệnh và chế độ điều trị ĐTĐ type 2
• 3.1.4. Sự hỗ trợ của gia đình và xã hội
• 3.1.5. Dịch vụ điều trị ĐTĐ ngoại trú
• 3.2. Thực trạng tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2
• 3.2.1. Tuân thủ chế độ ăn
• 3.2.2. Tuân thủ chế độ tập luyện
• 3.2.3. Tuân thủ điều trị thuốc
• 3.2.4. Tuân thủ thay đổi thói quen không hút thuốc, hạn chế bia/rượu
• 3.2.5. Tuân thủ tự theo dõi glucoze máu
• 3.2.6. Tuân thủ tái khám đúng theo lịch hẹn
• 3.2.7. Tỷ lệ các loại tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2
• 3.2.8. Kết hợp các loại tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2
• 3.3. Một số yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2
• 3.3.1. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ chế độ ăn
• 3.3.2. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ rèn luyện thể lực
• 3.3.3. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ thuốc
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Một số đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
• 4.1.1. Đặc điểm về nhân khẩu học
• 4.1.2. Đặc điểm liên quan đến điều trị của đối tượng nghiên cứu
• 4.1.3. Dịch vụ điều trị ĐTĐ type 2 ngoại trú
• 4.1.4. Sự hỗ trợ của gia đình và xã hội
• 4.1.5. Kiến thức về bệnh và chế độ điều trị ĐTĐ type 2
• 4.2. Thực trạng tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2
• 4.2.1. Tuân thủ chế độ ăn
• 4.2.2. Tuân thủ chế độ luyện tập
• 4.2.3. Tuân thủ thuốc
• 4.2.4. Tuân thủ hạn chế uống rượu/bia, không hút thuốc lá
• 4.2.5. Tuân thủ tự theo dõi glucoze máu tại nhà
• 4.2.6. Tuân thủ chế độ tái khám đúng theo lịch hẹn
• 4.2.7. Tuân thủ các chế độ điều trị ĐTĐ type 2
• 4.3. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2 của ĐTNC
• 4.3.1. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ chế độ ăn
• 4.3.2. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ rèn luyện thể lực
• 4.3.3. Các yếu tố liên quan tuân thủ thuốc
• 4.4. Chỉ số đường máu được kiểm soát, mối liên quan giữa tuân thủ điều trị và glucoze máu được kiểm soát
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Thực trạng tuân thủ điều trị
• 5.2. Các yếu tố liên quan tuân thủ điều trị
• 6. CHƯƠNG 6: KHUYẾN NGHỊ
• 6.1. Đối với bệnh viện
• 6.2. Đối với cán bộ y tế tại phòng khám
• 6.3. Đối với người bệnh và gia đình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: KHUNG LÝ THUYẾT
• Phụ lục 2: PHIẾU PHỎNG VẤN NGƯỜI BỆNH ĐTĐ TYPE 2 ĐANG ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI PHÒNG KHÁM NỘI TIẾT BỆNH VIỆN 198
• Phụ lục 3: MẪU THU THẬP THÔNG TIN TỪ BỆNH ÁN CỦA NGƯỜI BỆNH
• Phụ lục 4: HƯỚNG DẪN CÁCH ĐIỀN PHIẾU PHỎNG VẤN KIẾN THỨC VỀ BỆNH VÀ CHẾ ĐỘ ĐIỀU TRỊ ĐTĐ TYPE 2
• Phụ lục 5: HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU BÁC SĨ TRƯỞNG KHOA NỘI TIẾT - BỆNH VIỆN 198
• Phụ lục 6: HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU BÁC SĨ KHÁM BỆNH TẠI PHÒNG KHÁM NỘI TIẾT BỆNH VIỆN 198
• Phụ lục 7: HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU ĐIỀU DƯỠNG LÀM VIỆC TẠI PHÒNG KHÁM NỘI TIẾT BỆNH VIỆN 198
• Phụ lục 8: HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM NGƯỜI BỆNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Tuân Thủ Điều Trị Bệnh Đái Tháo Đường Type 2 Tại Bệnh Viện 198

Bệnh đái tháo đường type 2 là một trong những bệnh lý mãn tính phổ biến nhất hiện nay. Việc đánh giá tuân thủ điều trị là rất quan trọng để cải thiện sức khỏe của người bệnh. Tại Bệnh viện 198, nghiên cứu này nhằm mục đích xác định tỷ lệ tuân thủ điều trị và các yếu tố liên quan đến người bệnh. Kết quả sẽ giúp nâng cao chất lượng điều trị và quản lý bệnh đái tháo đường.

1.1. Đái Tháo Đường Type 2 Định Nghĩa và Tình Hình Hiện Tại

Đái tháo đường type 2 là bệnh lý chuyển hóa đặc trưng bởi tăng glucose máu. Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt tại Việt Nam. Năm 2012, có hơn 371 triệu người mắc bệnh trên toàn cầu.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Tuân Thủ Điều Trị

Tuân thủ điều trị là yếu tố quyết định trong việc kiểm soát glucose máu và ngăn ngừa biến chứng. Nghiên cứu cho thấy, người bệnh tuân thủ tốt chế độ điều trị có khả năng kiểm soát bệnh tốt hơn.

II. Vấn Đề Tuân Thủ Điều Trị Bệnh Đái Tháo Đường Type 2 Tại Bệnh Viện 198

Mặc dù có nhiều phương pháp điều trị, nhưng tỷ lệ tuân thủ điều trị của người bệnh tại Bệnh viện 198 vẫn còn thấp. Nghiên cứu cho thấy nhiều người bệnh không tuân thủ chế độ ăn uống và luyện tập thể lực, dẫn đến nguy cơ biến chứng cao.

2.1. Thực Trạng Tuân Thủ Điều Trị Của Người Bệnh

Tỷ lệ người bệnh tuân thủ chế độ ăn uống chỉ đạt 79%, trong khi tỷ lệ tuân thủ thuốc là 78,1%. Điều này cho thấy cần có sự can thiệp kịp thời để nâng cao ý thức của người bệnh.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Tuân Thủ

Nghiên cứu chỉ ra rằng giới tính, trình độ học vấn và sự hỗ trợ từ cán bộ y tế có ảnh hưởng lớn đến việc tuân thủ điều trị. Người bệnh có kiến thức tốt về bệnh thường tuân thủ điều trị tốt hơn.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tuân Thủ Điều Trị Bệnh Đái Tháo Đường Type 2

Nghiên cứu sử dụng phương pháp cắt ngang kết hợp giữa định lượng và định tính để đánh giá tuân thủ điều trị. Phương pháp này cho phép thu thập thông tin chi tiết từ người bệnh và cán bộ y tế.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu

Nghiên cứu được thực hiện trên 210 người bệnh tại Bệnh viện 198. Dữ liệu được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp và xét nghiệm chỉ số glucose máu.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu

Số liệu được phân tích bằng các phương pháp thống kê mô tả và hồi quy logistic đa biến. Kết quả giúp xác định các yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tuân Thủ Điều Trị Bệnh Đái Tháo Đường Type 2

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tuân thủ điều trị của người bệnh tại Bệnh viện 198 còn thấp. Các yếu tố như kiến thức về bệnh và sự hỗ trợ từ gia đình có ảnh hưởng lớn đến tuân thủ điều trị.

4.1. Tỷ Lệ Tuân Thủ Các Chế Độ Điều Trị

Tỷ lệ tuân thủ chế độ ăn đạt 79%, trong khi tỷ lệ tuân thủ thuốc là 78,1%. Điều này cho thấy cần có các biện pháp can thiệp để nâng cao tỷ lệ tuân thủ.

4.2. Mối Liên Hệ Giữa Tuân Thủ và Kiểm Soát Glucose Máu

Nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ chặt chẽ giữa tuân thủ điều trị và mức độ kiểm soát glucose máu. Người bệnh tuân thủ tốt có chỉ số glucose máu ổn định hơn.

V. Kết Luận và Khuyến Nghị Về Tuân Thủ Điều Trị Bệnh Đái Tháo Đường Type 2

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc tuân thủ điều trị bệnh đái tháo đường type 2 tại Bệnh viện 198 còn nhiều hạn chế. Cần có các biện pháp nâng cao nhận thức và hỗ trợ người bệnh trong quá trình điều trị.

5.1. Đề Xuất Các Biện Pháp Cải Thiện

Cần tăng cường giáo dục sức khỏe cho người bệnh và gia đình về bệnh đái tháo đường và chế độ điều trị. Các cán bộ y tế cần có kỹ năng tư vấn tốt hơn.

5.2. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Tuân Thủ Điều Trị

Nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng quy mô và áp dụng các phương pháp mới để đánh giá hiệu quả của các can thiệp trong việc nâng cao tuân thủ điều trị.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đái tháo đường type 2 đang là một trong những thách thức y tế mạn tính nghiêm trọng trên toàn cầu, chiếm trên 90% tổng số người mắc bệnh đái tháo đường. Theo thống kê của Hiệp hội Đái tháo đường Quốc tế, năm 2012 toàn cầu ghi nhận hơn 371 triệu ca mắc và ước tính tăng lên 552 triệu ca vào năm 2030, tiêu tốn khoảng 471 tỷ USD chi phí y tế. Tại Việt Nam, tỷ lệ gia tăng bệnh thuộc nhóm nhanh hàng đầu thế giới với tốc độ từ 8% đến 10% mỗi năm, đạt khoảng 3,2 triệu người mắc trong năm 2012, trong đó có đến 65% trường hợp chưa được chẩn đoán.

Vấn đề cốt lõi trong quản lý đái tháo đường type 2 là việc kiểm soát đường huyết đòi hỏi quá trình điều trị liên tục suốt đời, phối hợp chặt chẽ giữa việc dùng thuốc với chế độ dinh dưỡng, vận động và tự theo dõi. Khi người bệnh không tuân thủ chỉ định, nguy cơ xuất hiện các biến chứng cấp tính và mạn tính như suy thận, tổn thương võng mạc, bệnh mạch vành hay hoại tử bàn chân sẽ tăng vọt, làm gia tăng gánh nặng kinh tế và suy giảm tuổi thọ.

Nhằm giải quyết thực trạng trên, nghiên cứu được thực hiện với hai mục tiêu cụ thể: xác định tỷ lệ tuân thủ các chế độ điều trị của người bệnh đái tháo đường type 2 ngoại trú và phân tích một số yếu tố liên quan đến hành vi tuân thủ này. Nghiên cứu được triển khai tại phòng khám Nội tiết thuộc Bệnh viện 198 Bộ Công an trong thời gian từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2013 trên 210 bệnh nhân. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng với các chỉ số đo lường chuẩn hóa, làm căn cứ thiết thực cho công tác cải tiến quy trình quản lý bệnh mạn tính ngoại trú tại bệnh viện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết hành vi sức khỏe kết hợp với khung hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đái tháo đường type 2 của Bộ Y tế ban hành năm 2011 cùng các khuyến cáo từ Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ. Khung lý thuyết xác định tuân thủ điều trị là một hành vi đa chiều, đòi hỏi sự hợp tác tích cực giữa người bệnh và nhân viên y tế trên 6 trụ cột cốt lõi.

Các khái niệm chính được vận hành hóa bao gồm:

• Tuân thủ chế độ ăn: Đảm bảo đầy đủ 6 nhóm thực phẩm, chia khoảng cách bữa ăn từ 4 đến 5 giờ, cung cấp năng lượng từ 1600 đến 2800 kcal/ngày và kiểm soát lượng chất béo dưới 300 mg/ngày.
• Tuân thủ chế độ luyện tập: Thực hiện hoạt động thể lực mức độ trung bình như đi bộ nhanh hoặc đạp xe ít nhất 30 phút mỗi ngày và đạt tối thiểu 150 phút mỗi tuần.
• Tuân thủ điều trị thuốc: Uống thuốc đúng liều, đúng giờ, đều đặn theo thang đo tuân thủ 8 tiêu chí của Donald.
• Tuân thủ thay đổi thói quen và tự theo dõi: Không hút thuốc lá, giới hạn đồ uống có cồn dưới 14 cốc chuẩn mỗi tuần ở nam và dưới 9 cốc chuẩn ở nữ, kết hợp tự đo glucose máu tại nhà từ 1 đến 3 lần mỗi tuần.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang có phân tích, kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp định lượng và định tính. Cỡ mẫu nghiên cứu định lượng gồm 210 người bệnh đái tháo đường type 2 đang điều trị ngoại trú tối thiểu 6 tháng tại Bệnh viện 198.

Phương pháp chọn mẫu định lượng là chọn mẫu hệ thống ngẫu nhiên. Với lưu lượng từ 50 đến 70 người bệnh đến khám mỗi ngày, nghiên cứu viên xác định khoảng cách mẫu là 4, thực hiện phỏng vấn 11 người bệnh mỗi ngày liên tục trong 20 ngày làm việc của tháng 3 năm 2013. Dữ liệu định lượng thu thập qua bộ câu hỏi cấu trúc trực tiếp và trích xuất hồ sơ bệnh án về chỉ số glucose máu lúc đói, HbA1c và biến chứng. Nghiên cứu định tính thực hiện 3 cuộc phỏng vấn sâu cán bộ y tế gồm Trưởng khoa, bác sĩ, điều dưỡng và 2 cuộc thảo luận nhóm người bệnh nhằm đào sâu các rào cản hành vi.

Dữ liệu được nhập kép bằng phần mềm EpiData 3.1 để triệt tiêu sai số nhập liệu, sau đó xử lý trên phần mềm SPSS 16.0. Nghiên cứu sử dụng kiểm định Chi bình phương để phân tích đơn biến và mô hình hồi quy logistic đa biến nhằm kiểm soát các yếu tố gây nhiễu, từ đó xác định chính xác các yếu tố dự báo độc lập tác động đến hành vi tuân thủ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 210 người bệnh ghi nhận tỷ lệ nam giới chiếm 57,6% và nữ giới chiếm 42,4%, trong đó nhóm tuổi trên 50 chiếm tỷ lệ áp đảo 91,9%. Đáng chú ý, có 22,9% người bệnh bị thừa cân với chỉ số BMI từ 25 kg/m2 trở lên và 52,4% chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện các triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Về thời gian mắc bệnh, 55,2% người bệnh có thời gian mắc từ 1 đến 5 năm và 40,0% mắc bệnh trên 5 năm.

Về thực trạng tuân thủ từng mặt đơn lẻ:

• Tỷ lệ tuân thủ chế độ ăn đạt 79,0%.
• Tỷ lệ tuân thủ dùng thuốc đúng chỉ dẫn đạt 78,1%.
• Tỷ lệ tuân thủ rèn luyện thể lực tối thiểu 150 phút mỗi tuần đạt 63,3%.
• Tỷ lệ tuân thủ hạn chế rượu bia và không hút thuốc đạt 63,0%.
• Tỷ lệ tuân thủ tự theo dõi glucose máu tại nhà đạt mức thấp nhất là 48,6%.
• Tỷ lệ người bệnh có kiến thức tổng hợp đạt chuẩn về bệnh chỉ chiếm 53,8%.

Phát hiện nổi bật nhất là tỷ lệ tuân thủ điều trị toàn diện khi kết hợp đồng thời cả 6 tiêu chí chỉ đạt vỏn vẹn 10,0%.

Thảo luận kết quả

Mặc dù tỷ lệ tuân thủ thuốc đạt 78,1% và chế độ ăn đạt 79,0% là những con số tương đối khả quan, tương đương với nghiên cứu của Đỗ Quang Tuyển tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương với mức tuân thủ ăn uống 78,8% và dùng thuốc 71,2%, nhưng tỷ lệ tuân thủ toàn diện 10,0% lại phản ánh một khoảng trống lớn trong quản lý bệnh nhân mạn tính.

Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn qua biểu đồ cột phân bố biến chứng và bảng tương quan hồi quy đa biến cho thấy sự phân hóa rõ rệt: việc kiểm soát đường huyết chỉ đạt hiệu quả tối ưu khi người bệnh kết hợp đồng bộ giữa dùng thuốc và thay đổi lối sống. Phân tích hồi quy logistic khẳng định các yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê:

• Tuân thủ chế độ ăn chịu tác động trực tiếp từ giới tính, trình độ học vấn và việc được nhân viên y tế hướng dẫn dinh dưỡng.
• Tuân thủ rèn luyện thể lực liên quan mật thiết đến tình trạng biến chứng tim mạch, mắt và thần kinh.
• Tuân thủ dùng thuốc liên quan chặt chẽ với khoảng cách địa lý từ nhà đến viện, sự hài lòng với tinh thần phục vụ của y bác sĩ, thói quen tự đo đường huyết tại nhà và mức độ hiểu biết bệnh học.

Thông tin định tính chỉ ra nguyên nhân gốc rễ: phòng khám nội tiết mỗi buổi sáng phải tiếp nhận 50 đến 70 lượt khám do 1 bác sĩ và 1 điều dưỡng đảm trách. Áp lực thời gian khiến việc kê đơn viết tay mất nhiều thì giờ, thiếu không gian tư vấn chuyên sâu khiến người bệnh chủ yếu chỉ đến lĩnh thuốc định kỳ mà chưa nhận thức đầy đủ vai trò của tự đo đường huyết tại nhà.

Đề xuất và khuyến nghị

Tối ưu hóa quy trình quản lý và số hóa dữ liệu: Ban Giám đốc Bệnh viện 198 cần đầu tư phần mềm quản lý bệnh nhân mạn tính theo mã số định danh và thành lập phòng tư vấn chuyên biệt trước quý 2 năm 2014, hướng tới mục tiêu giảm 40% thời gian chờ đợi và nâng tỷ lệ tuân thủ toàn diện từ 10,0% lên trên 35,0% sau một năm triển khai.

Tăng cường truyền thông và chuẩn hóa kỹ năng tư vấn: Cán bộ y tế tại phòng khám nội tiết thực hiện tư vấn trực tiếp 100% người bệnh về thực đơn 6 nhóm chất và lộ trình vận động tối thiểu 150 phút mỗi tuần trong suốt giai đoạn 2013-2014, ưu tiên hướng dẫn kỹ thuật kiểm soát đường huyết cho nhóm người bệnh trên 50 tuổi và người có biến chứng.

Thiết lập hệ thống nhắc hẹn và hỗ trợ tự theo dõi: Phòng Điều dưỡng phối hợp bộ phận công nghệ triển khai tin nhắn nhắc lịch tái khám tự động và phát sổ tay theo dõi đường huyết cá nhân trong 6 tháng đầu triển khai, phấn đấu duy trì tỷ lệ tái khám đúng hẹn trên 95,0% và nâng tỷ lệ tự đo đường huyết tại nhà từ 48,6% lên 75,0%.

Phát huy vai trò của gia đình và câu lạc bộ người bệnh: Người bệnh và thân nhân cần chủ động tham gia các buổi sinh hoạt chuyên đề định kỳ mỗi quý bắt đầu từ cuối năm 2013, nhằm nâng tỷ lệ đạt kiến thức chuẩn từ 53,8% lên trên 80,0% và xây dựng thực đơn dinh dưỡng lành mạnh tại gia đình.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà quản lý bệnh viện và lãnh đạo cơ sở khám chữa bệnh: Tiếp cận mô hình tổ chức phòng khám ngoại trú tinh gọn, giải pháp giảm thời gian chờ đợi và các bằng chứng thực tiễn từ 210 bệnh nhân để hoạch định chính sách phân bổ nhân lực y tế hợp lý.

Bác sĩ chuyên khoa Nội tiết và Điều dưỡng lâm sàng: Khai thác bộ công cụ 8 câu hỏi đánh giá tuân thủ điều trị thuốc chuẩn hóa, nhận diện các rào cản tâm lý của người bệnh và áp dụng các hướng dẫn tư vấn dinh dưỡng theo tháp thực phẩm chuẩn.

Học viên cao học và Nghiên cứu sinh Y tế công cộng: Tham khảo phương pháp luận nghiên cứu kết hợp định lượng chọn mẫu hệ thống với nghiên cứu định tính phỏng vấn sâu, cùng kỹ thuật xử lý hồi quy đa biến trên phần mềm SPSS để phát triển các đề tài liên quan.

Người bệnh đái tháo đường và gia đình: Nắm vững 6 tiêu chuẩn tuân thủ điều trị theo khuyến cáo của Bộ Y tế, hiểu rõ cách tự theo dõi chỉ số đường huyết lúc đói và thiết lập chế độ tập luyện khoa học để ngăn chặn biến chứng nguy hiểm.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ tuân thủ điều trị toàn diện của người bệnh đái tháo đường type 2 tại Bệnh viện 198 đạt mức nào? Kết quả nghiên cứu trên 210 bệnh nhân chỉ ra tỷ lệ tuân thủ toàn diện cả 6 tiêu chí điều trị chỉ đạt 10,0%. Dù tỷ lệ tuân thủ dùng thuốc đạt 78,1% và chế độ ăn đạt 79,0%, sự thiếu hụt nghiêm trọng trong khâu tự theo dõi đường huyết tại nhà chỉ đạt 48,6% đã kéo giảm mức độ tuân thủ chung của người bệnh.

Những yếu tố nào tác động mạnh nhất đến hành vi tuân thủ dùng thuốc của người bệnh? Mô hình hồi quy đa biến chứng minh 5 yếu tố quyết định bao gồm khoảng cách từ nhà đến bệnh viện, sự hài lòng với thái độ phục vụ của cán bộ y tế, hành vi tự theo dõi đường huyết, kiến thức tổng hợp về bệnh và tình trạng kiểm soát đường huyết lúc đói. Tinh thần phục vụ chu đáo của nhân viên y tế giúp nâng cao rõ rệt tính tự giác uống thuốc của bệnh nhân.

Vì sao tỷ lệ tự đo đường huyết tại nhà của người bệnh lại ở mức thấp dưới 50%? Tỷ lệ tự theo dõi đường huyết tại nhà chỉ đạt 48,6% do người bệnh gặp rào cản về chi phí que thử, tâm lý ngại đau khi lấy máu đầu ngón tay và chưa được trang bị sổ theo dõi cá nhân chuẩn hóa. Khảo sát định tính cho thấy nhiều người bệnh vẫn giữ thói quen phụ thuộc hoàn toàn vào xét nghiệm định kỳ tại bệnh viện mỗi tháng một lần.

Người bệnh đái tháo đường type 2 cần tuân thủ chế độ dinh dưỡng và vận động như thế nào? Người bệnh cần phân bổ khẩu phần theo 6 nhóm chất với năng lượng từ 1600 đến 2800 kcal/ngày, hạn chế tinh bột tinh chế và giữ khoảng cách bữa ăn từ 4 đến 5 giờ. Về thể lực, người bệnh cần duy trì tập luyện cường độ trung bình như đi bộ nhanh tối thiểu 30 phút mỗi ngày hoặc 150 phút mỗi tuần, đặc biệt quan trọng với 22,9% đối tượng thừa cân trong nghiên cứu.

Luận văn đưa ra giải pháp gì để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh ngoại trú tại phòng khám? Luận văn khuyến nghị triển khai phần mềm quản lý bệnh án điện tử, tách riêng phòng tư vấn dinh dưỡng và thiết lập kênh nhắc lịch khám qua điện thoại. Các biện pháp này giải quyết triệt để tình trạng quá tải từ 50 đến 70 bệnh nhân mỗi sáng, tạo điều kiện cho cán bộ y tế tư vấn chuyên sâu cho từng người bệnh.

Kết luận

• Tỷ lệ tuân thủ điều trị toàn diện còn rất thấp: Chỉ có 10,0% người bệnh đạt chuẩn toàn diện cả 6 tiêu chí, dù mức độ tuân thủ chế độ ăn đạt 79,0% và dùng thuốc đạt 78,1%.
• Tự theo dõi đường huyết và kiến thức bệnh học là điểm nghẽn: Tỷ lệ tự đo đường huyết tại nhà chỉ đạt 48,6% và tỷ lệ có kiến thức đúng về bệnh chỉ đạt 53,8% trên 210 đối tượng khảo sát.
• Xác định rõ các yếu tố ảnh hưởng then chốt: Trình độ học vấn, sự hướng dẫn của cán bộ y tế, thái độ phục vụ và khoảng cách địa lý là các yếu tố dự báo có ý nghĩa thống kê tác động đến tuân thủ điều trị.
• Đóng góp luận cứ thực tiễn cho quản lý bệnh viện: Nghiên cứu cung cấp bức tranh toàn diện và dữ liệu khoa học chuẩn xác giúp Bệnh viện 198 cải tiến quy trình khám chữa bệnh ngoại trú và giảm thiểu thủ tục hành chính.
• Định hướng can thiệp giai đoạn 2013-2014: Thiết lập phòng tư vấn chuyên khoa riêng biệt, ứng dụng bệnh án điện tử và xây dựng câu lạc bộ bệnh nhân đái tháo đường định kỳ.

Luận văn Thạc sĩ Quản lý Bệnh viện của tác giả Lê Thị Hương Giang là công trình nghiên cứu công phu, mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho công tác điều trị và quản lý bệnh không lây nhiễm. Lộ trình triển khai các can thiệp khuyến nghị được đề xuất thực hiện liên tục trong giai đoạn 2013-2014 với các mốc đánh giá 6 tháng và 12 tháng. Các nhà quản lý y tế, bác sĩ lâm sàng và học viên quan tâm hãy nghiên cứu kỹ lưỡng toàn văn đề tài để áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Giới thiệu về Đái tháo đường type 2. Yếu tố nguy cơ mắc bệnh DTD type 2. Triệu chứng của bệnh ĐTĐ.

Chẩn đoán bệnh DTD type 2. Biến chứng của ĐTĐ type 2. Dịch tễ đái tháo đường type 2 trên thế giới. Dịch tễ đái tháo đường type 2 ở Việt Nam.

Gánh nặng bệnh tật của bệnh đái tháo đường. Điêu trị và tuân thủ điêu trị đái tháo đường type2. Những nét cơ bản trong điều trị. Yêu cầu tuân thủ trong điều trị đái tháo đường.

Cách đo lường tuân thủ điều trị. Một số nghiên cứu về tuân thủ điều trị đái tháo đường. Các nghiên cứu trên thế giới. Các nghiên cứu tại Việt Nam.

Mô hình quản lý khám, điều trị bệnh ĐTĐ ngoại trú củamộtsố bệnh viện. Một số đặc điểm tại phòng khám nội tiết, bệnh viện 198Bộ Công an.21 Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nghiên cứu định lượng 2.

Nghiên cứu định tính. Thời gian và địa điểm nghiên cứu 2. Thiết kế nghiên cứu. Mau và phương pháp chọn mẫu.

Nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu định tính. Phương pháp thu thập số liệu 2. Thu thập số liệu định lượng 2.

Thu thập số liệu định tính. Phương pháp phân tích số liệu 2. Xử lý trong khi thu thập số liệu 2. Phân tích số liệu.

Biến số nghiên cứu. Các biến số độc lập. Các biến số phụ thuộc 2. Khía cạnh đạo đức trong nghiên cứu 2.

Hạn chế, sai số và biện pháp khắc phục của nghiên cứu 2. Hạn chế của nghiên cứu. Sai số và biện pháp khắc phục của nghiên cứu. Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN cứu.

Một số đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 3. Đặc điểm nhân khẩu học. Đặc điểm liên quan đến điều trị 3. Kiến thức về bệnh và chế độ điều trị ĐTĐ type 2 3.

Sự hồ trợ của gia đình và xã hội. Dịch vụ điều trị ĐTĐ ngoại trú. Thực trạng tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2 3. Tuân thủ chế độ ăn.

Tuàn thủ chế độ tập luyện. Tuân thủ điều trị thuốc. Tuân thủ thay đổi thói quen không hút thuốc, hạn chế bia/rượu. Tuân thủ tự theo dõi glucoze máu.

Tuân thủ tái khám đúng theo lịch hẹn. Tỷ lệ các loại tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2. Kết hợp các loại tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2. Một số yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2.

Các yếu tố liên quan đến tuân thủ chế độ ăn. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ rèn luyện thể lực. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ thuốc.61 Chương 4: BÀN LUẬN. Một số đặc điểm của đổi tượng nghiên cứu.

Đặc điểm về nhân khẩu học. Đặc điểm liên quan đến điều trị của đối tượng nghiên cứu. Dịch vụ điều trị ĐTĐ type 2 ngoại trú. Sự hỗ trợ của gia đình và xã hội.

Kiến thức về bệnh và chế độ điều trị ĐTĐ type 2. Thực trạng tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2. Tuân thủ chế độ ăn. Tuân thủ chế độ luyện tập.

Tuân thủ thuốc. Tuân thủ hạn chế uống rượu/bia, không hút thuốc lá. Tuân thủ tự theo dõi glucoze máu tại nhà. Tuân thủ chế độ tái khám đúng theo lịch hẹn.

Tuân thủ các chế độ điều trị ĐTĐ type 2. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2 của ĐTNC. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ chế độ ăn. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ rèn luyện thể lực.

Các yêu tô liên quan tuân thủ thuôc. Chỉ số đường máu được kiểm soát, mối liên quan giữa tuân thủ điều trị và glucoze máu được kiểm soát.85 Chương 5: KẾT LUẬN. Thực trạng tuân thủ điều trị. Các yếu tố liên quan tuân thủ điều trị.87 Chương 6: KHUYẾN NGHỊ.

Đối với bệnh viện. Đối với cán bộ y tế tại phòng khám. Đối với người bệnh và gia đình.89 TÀI LIỆU THAM KHẢO.82 Phụ lục 1: KHUNG LÝ THUYẾT. 89 Phụ lục 2: PHIẾU PHỎNG VÁN NGƯỜI BỆNH ĐTĐ TYPE 2 ĐANG ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI PHÒNG KHÁM NỘI TIẾT BỆNH VIỆN 198.90 Phụ lục 3: MẢU THU THẬP THÔNG TIN TỪ BỆNH ÁN CỦA NGƯỜI BỆNH.

99 Phụ lục 4: HƯỚNG DẰN CÁCH ĐIỀN PHIẾU PHỎNG VẨN KIẾN THỨC VỀ BỆNH VÀ CHẾ Độ ĐIỀU TRỊ ĐTĐ TYPE 2.100 Phụ lục 5: HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU BÁC sĩ TRƯỜNG KHOA NỘI TIẾT- BỆNH BỆNH VIỆN 198.101 Phụ lục 6: HƯỚNG DẦN PHỎNG VẤN SÂU BÁC sĩ KHÁM BỆNH TẠI PHÒNG KHÁM NỘI TIẾT BỆNH VIỆN 198.102 Phụ lục 7: HƯỞNG DẰN PHỎNG VẤN SÂU ĐIỀU DƯỠNG LÀM VIỆC TẠI PHÒNG KHÁM NỘI TIẾT BỆNH VIỆN 198.103 Phụ lục 8: HƯỚNG DẦN THẢO LUẬN NHÓM NGƯỜI BỆNH.104 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Mười quốc gia có sổ người mắc bệnh ĐTĐ cao nhất năm 2012. Các chỉ số cần kiểm soát trong điều trị ĐTĐ type 2. Các phương pháp đo lường tuân thủ điều trị của người bệnh.

Các biến số độc lập. Nội dung đánh giá tuân thủ điều trị thuốc gồm 8 mục. Đặc điểm nhân khẩu học của ĐTNC. Những đặc điểm liên quan đến điều trị ĐTĐ type 2 của ĐTNC.

Kiến thức về bệnh và che độ điều trị bệnh ĐTĐ type 2. Thông tin về sự hỗ trợ của gia đình - xã hội. Thông tin về dịch vụ điều trị ĐTĐ ngoại trú. Tuân thủ chế độ ăn của ĐTNC.

Tuân thủ chế độ tập luyện của ĐTNC. Tuân thủ điều trị thuốc của ĐTNC. Tuân thủ chế độ không hút thuốc, hạn chế bia/rượu. Tuân thủ tự theo dõi glucoze máu của ĐTNC.

Tuân thủ tái khám đúng lịch hẹn của ĐTNC. Mối liên quan giữa tuân thủ chế độ ăn với các yếu tố nhân chủng học và hồ trợ gia đình, xã hội. Mối liên quan giữa tuân thủ chế độ ăn và các yếu tố liên quan đến điều trị, kiến thức về bệnh và chế độ điều trị. Mối liên quan TT chế độ ăn và dịch vụ điều trị ĐTĐ ngoại trú.

Mối liên quan tuân thủ chế độ ăn và các loại tuân thủ điều trị khác. Phân tích hồi quy logistic đa biến các yếu tố liên quan đến tuân thủ chế độ ăn. Mối liên quan tuân thủ rèn luyện thể lực và các yếu tố nhân khẩu học, hỗ trợ gia đình - xã hội. Mối liên quan tuân thủ rèn luyện thể lực và các yếu tố liên quan đến điều trị, kiến thức về bệnh và chế độ điều trị.

Mối liên quan TT rèn luyện thể lực và dịch vụ điều trị ĐTĐ type 2 ngoại trú. Mối liên quan TT luyện tập thể lực và các loại tuân thủ khác (n = 210). Phân tích hồi quy logistic đa biến các yếu tố liên quan đến tuân thủ luyện tập thể lực. Mối liên quan tuân thủ thuốc và các yếu tố nhân chủng học, hỗ trợ gia đình - xã hội.

Mối liên quan TT thuốc và các yếu tố liên quan đến điều trị, kiến thức về bệnh ĐTĐ type 2. Mối liên quan TT thuốc và dịch vụ điều trị ĐTĐ type 2 ngoại trú. Mối liên quan tuân thủ thuốc và các loại tuân thủ điều trị khác. Phân tích hồi quy logistic đa biến các yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị thuốc65 Bảng 3.

Mối liên quan giữa tuân thủ các chế độ điều trị ĐTĐ type 2 với chỉ số glucose máu lúc đói được kiểm soát.66 viii DANH MỤC BIẺU ĐÒ Biểu đồ 3. Tỷ lệ biến chứng của bệnh ĐTĐ mà ĐTNC mắc phải. Phân bố tỷ lệ biến chứng do bệnh ĐTĐ theo thời gian mắc bệnh. Kiến thức tổng hợp về chế độ điều trị bệnh ĐTĐ type 2 của ĐTNC.

Tỷ lệ NB đuợc CBYT hướng dẫn chế độ điều trị ĐTĐ. Tuân thủ chế độ luyện tập phân loại theo mắc 5 loại biến chứng tim mạch, thận, mờ mắt, thần kinh và biến chứng bàn chân. Lý do không đo và ghi glucoze máu tại nhà của ĐTNC. Tỷ lệ các loại tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2.

Kết hợp các chế độ tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2. Tỷ lệ glucose máu được và chưa được kiểm soát của ĐTNC.66 9 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TÁT ADA American Diabetes Association (Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ) BV Bệnh viện CBYT Cán bộ y tế ĐTĐ Đái tháo đường ĐTNC Đổi tượng nghiên cứu ĐTV Điều tra viên NB Người bệnh NCV Nghiên cứu viên THPT Trung học phổ thông Trường ĐHYTCC Trường Đại học Y tế Công cộng TTĐT Tuân thủ điều trị TT Tuân thủ WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới) X TÓM TẤT Điều trị ĐTĐ type 2 là phải điều trị (ĐT) liên tục, lâu dài và đúng theo chỉ dẫn của cán bộ y tế, kết hợp cả việc dùng thuốc và các chế độ điều trị khác như chế độ ăn, rèn luyện thể lực, hạn chế bia/rượu, không hút thuốc. thì mới kiểm soát được glucose máu. Do vậy, tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2 của người bệnh (NB) là rất quan trọng, quyết định kết quả điều trị.

Nghiên cứu “Đánh giá tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2 và một số yếu tố liên quan của NB ngoại trú tại Bệnh viện 198, năm 2013” nhàm mô tả kiến thức, thực trạng tuân thủ điều trị (TTĐT) của NB ĐTĐ type 2 và một số yếu tổ liên quan tới tuân thủ điều trị ĐTĐ type 2 trên những NB này Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu cắt ngang có phân tích kết hợp giữa nghiên cứu định lượng và định tính trên 210 người bệnh ĐTĐ type 2 đến khám và điều trị ngoại trú tại phòng khám nội tiết, bệnh viện 198. sổ liệu định lượng thu thập bằng phỏng vấn trực tiếp NB và thu thập một số thông tin, chỉ so glucose máu lúc đói, HbAlc được xét nghiệm tại BV của NB từ hồ sơ bệnh án, số liệu định tính thu thập bàng thảo luận 2 nhóm NB điều trị ĐTĐ type 2 ngoại trú (một nhóm tuân thủ tốt và một nhóm tuân thủ chưa tốt) và phỏng vấn sâu 3 cán bộ y tế (CBYT). Thời gian thu thập số liệu từ 1/2013 - 5/2013. Nghiên cứu sử dụng các phân tích thống kê mô tả, phân tích kiểm định khi bình phương và mô hình hồi quy logistics đa biến Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ NB tuân thủ (TT) chế độ ăn 79 %; rèn luyện thể lực 63,3 %; thuốc 78,1%; hạn chế bia/ rượu, không hút thuốc 63 %; tự theo dõi glucose máu tại nhà 48,6 %; tái khám đúng lịch hẹn; TT điều trị ĐTĐ type 2 chung là 10 %; NB có kiến thức đạt về bệnh và chế độ ĐT là 53,8 %.

Kết quả phân tích hồi quy đa biến cho thấy một số yếu tố quan trọng được xác định có liên quan đến các loại TT chế độ điều trị ĐTĐ type 2 là: giới tính, trình độ học vấn, được CBYT hướng dẫn chế độ điều trị ĐTĐ, mức độ được CBYT nhắc nhở về TTĐT, biến chứng của bệnh ĐTĐ.