CHƯƠNG 1: NHUNG VAN DE CHUNG VE KIEM SOÁT 6 NHIEM KHONG KHi 1.1 Những vấn đề chung về 6 nhiễm không khí 111. Khái niệm Không khí là một phân của khi quyền, là bô phận tiếp xúc trực tiếp với con người. Cho nên không khí rat dé ảnh hưởng đến hoạt động của con người cũng như dé bị những hoạt động của con người tác động đền. Không khí là hon hợp của các chat khí không mau, không mũi va không vị.
Trong không khí có 0,05% oxi, 78,0% là nitơ, 0,03% là acgông, didxit cacbon chiêm 0,32%. Ngoài ra còn một số khí hiểm khác: métan, héli, nêon, kripton. Trong không khí còn có cả hơi nước, tùy vào điều kiện thời tiết khác nhau ma tỉ lệ hơi nước trong không khí cũng khác nhau, nêu trong điều kiện thời tiết bình thường thì độ 4m không khí thường 1a 1-3% thể tích không khí, Ngày nay do các hoạt động trong sinh hoạt, sản xuất, khai thác và quá trình công nghiệp hóa- hiện đại hóa, không khí đã không còn được trong lành, các đặc tính lý, hóa vốn có của không khí không còn được giữ nguyên nữa. phân không khí xuất hiên các khí lạ, gây tác động xâu đến mọi mặt trong đời sông Tinh trang nảy chúng ta thường gọi la ô nhiễm không khí Ô nhiễm không khí lả vân đê nóng trong những năm gần đây, đặc biết là ở các thanh phó lớn, các khu công nghiệp, lang nghề.
Ô nhiễm không khí gây anh hưởng xau đến sức khỏe của con người (như là các bệnh liên quan đến đường hô hấp), ảnh hưởng đến hệ sinh thái va biên đổi khí hậu (hiệu ứng nhà kính, mưa axit, suy giảm tầng ozon),. Qúa trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa dat nước diễn ra nhanh và mạnh thi nguồn thải gây 6 nhiễm môi trường không khí sé cảng nhiều, ap lực lam bién đôi chat lượng không khí theo chiêu hướng xâu ngày cảng lớn, từ đó yêu cầu về bảo vệ môi trường không khí ngày cảng quan trọng. Ô nhiễm không khi có thé hiểu đơn giãn là tỷ lệ của những thanh phan trong không khí bị thay đổi, và xuất hiện những khi lạ không thuộc thảnh phân von có của của nó, những biển đôi đó anh hưởng không tốt đến sức khöe con người, các loài động- thực vật. Phân lớn những sự biến đôi theo hướng bat lợi của không khí déu có nguyên nhân tử những hoạt đông của con người với phương thức và quy mô khác nhau, một cách trực tiếp hoặc gián tiếp làm thay đôi các thành phân lí, hóa học của không khí.
Dưới góc đô pháp lý, chưa có một định nghĩa riêng cho ô nhiễm không khí ma khái niệm 6 nhiễm không khí được định nghĩa dựa trên khái niêm 6 nhiễm. môi trường nói chung, theo đó ô nhiễm không kh là tình trang không khi có xuất hiện các chất la hoặc có sự biễn đỗi quan trong trong thành phan không khi, làm thay đôi các thành phan if hóa vốn có của nó, vi pham quy chuẩn môi trường do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành. gây tác đông có hai cho con người và thiên nhién.12 Thực trạngô nhiễm không khí tại Việt Nam Ô nhiễm không khí dang là van dé nhức nhôi của nhiều quéc gia trên thé giới, trong đó có Việt Nam Việt Nam là nước đang phát triển, quá trình công nghiệp hóa, hiên đại hoa tăng nhanh khiển cho không khí nước ta ngảy cảng bi ô nhiễm nặng hơn, nhất là ở các đô thị, khu công nghiệp, làng nghề. © Thue trang méi trường khong khí ở đô thi Hiện nay, tinh trang 6 nhiễm không khí ở các thành phô lớn (Hà Nội, TP Hồ Chi Minh,.) đang trở thanh van dé nổi com ONKK tại các đô thi lớn này chủ yêu la ô nhiễm bụi PM10, PM2.
Một vai năm trở lại đây, Ha Nội thường xuyên duoc nhắc đên trên các mặt bao cả trong và ngoai nước về van nan 6 nhiễm không khí trên ca mức đáng báo động. Thường xuyên có mat trong TOP 10 thành phô 6 nhiễm nhất thé giới. Với mật độ di chuyển giao thông day đặc cùng với sự xuất hiện của rat nhiều công trường thi công các dự án lớn, nhỏ, các xưởng sản xuất. chính là nguyên nhân gây nên ô nhiễm không khí ở Hà Nôi.
Cũng thường xuyên xuất hiện trong danh sách top những thành phổ ô nhiễm nhật thé giới nhưng tình trang ô nhiễm tại TP. Hô Chí Minh cũng sở hữu lưu lương giao thông 1 Theo nghién cứu cùa Trung tâm Quan trắc môi trường Việt Nam 6 cực lớn cùng rất nhiêu công trưởng, khu công nghiệp. Tuy mức độ ô nhiễm không khí ở TP. HCM không nghiêm trọng như Hà Nội nhưng cũng rất cân phải lưu tâm.
Vi du: Tại Thủ đô Hà Nội, tình trạng ONKK đang là van dé nóng, có thời điểm mức độ ô nhiễm nằm trong top cao nhất thé giới với nông độ bụi mịn PM2.5 cao gap 30 lần giới hạn cảnh báo của Tô chức Y tế thé giới WHO. Theo sé liệu quan trắc ONKK của Pam Air, chỉ sé AQI ở nhiều khu vực tại Hà Nội dao động trên 150 đơn vị, đây là mức đô gây hai cho sức khỏe. Trong đó, có nhiều điểm chỉ số chất lượng không khí ở mức mau tím- rat xâu- rất không tốt cho sức khỏe như: Trung tâm Sao Mai (Thanh Xuân) chỉ số ô nhiễm lả 406, Chita Lang (Quận Đông Đa) có chỉ số 272, Đôi Cần (Quận Ba Đình) có chỉ sô 2672. Với sô dân đông và ngày một tăng nhanh như hiện nay, dẫn đên việc sử dụng các phương tiện giao thông ngày cảng nhiều, các phương tiện sẽ thải ra môi trường lượng khí thai không nhỏ.
Ngoài ra, tình trang tắc nghẽn giao thông xây ra thường xuyên, liên tục tai các trung tâm thanh phố, các côt mộc đèn giao thông và trục đường chính nên tinh trang 6 nhiễm không khí ở những địa điểm này càng trở nên nghiêm trong, ở mức đáng báo động. Bên cạnh đó, bụi từ các khu công trường xây dung, hoạt động xây dựng, sửa đường sa, câu công. cũng la một nguyên nhân lớn góp phân gây ô nhiễm không khi. © = Thực trang môi trường không khí quanh khu công nghiép, Khu vực san xuất Ở các khu vực sản xuất thì bụi, khí thai từ các nha máy sản xuất là môi nguy hai lớn nhất cho con người va môi trường không khí xung quanh.
Theo một số nghiên cứu cho thay trung bình 24 giờ vả trung bình mét năm thì tông nông độ bụi lơ lửng tại các điểm quan trắc quanh các khu công nghiệp, đặc biệt là mat sô ngành công nghiệp thải ra một số lượng bụi rat lớn như: khai khoáng, xi măng, sản xuất gạch, Ngoài ra, các khu công nghiệp cũng gây ra ô nhiễm tiếng ôn xung quanh khu vực, gây anh hưởng rất lớn cho người dân. Bên cạnh ô nhiễm không khí bởi 2 Theo kết qua ứng dung PAM Air ngày 28/11/2023 7 khí thai và tiếng ôn thi các nha máy chế biên thủy hải sản đã gây ra mùi hôi gây ô nhiễm môi trường rat nang, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chat lượng cuộc sông người dân ở các khu vực lân can. © Chat lượng không kh khu vực nông thôn và làng nghề" Môi trường không khí ở nông thôn thường bị ảnh hưởng chính bởi khí thải từ các hoạt động sản xuất làng nghệ, đốt rác, dun nâu củi hay than tô ong. Nhìn chung mức đô ô nhiễm không khí tại nông thôn còn khá nhẹ so với các khu vực ở thành thị Tại các làng nghé không khí bị ô nhiễm chủ yêu từ bui, hơi kim loại, mùi và tiéng ôn.
Hiện nay, ở khu vực nông thôn có rat nhiêu làng nghệ, như. làm gồm, lam hương, nghề rén,. tuy nhiên đây 1a những hoạt động có quy mô chưa lớn vả còn mang tinh cục bộ nên van đê vê bảo vệ môi trường nói chung vả kiểm soát ÔNKK nói riêng chưa thực sự được chú trọng, quan tâm 113 Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí Muôn khắc phục tình trạng ô nhiễm không khi, trước hét chúng ta phải tìm được nguyên nhân gây ô nhiễm. Tình trang 6 nhiễm có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng có thé chia làm hai nguồn chủ yếu đó là nguôn gay ô nhiễm tir tự nhiên va nguôn gây ô nhiễm nhân tạo © Nguôn gây ô nhiễm te nhiên: Cháy rừng: cháy rừng thường xây ra ở điêu kiện nang nóng, khô hạn, oi bức, điều nay làm cho thảm thực vat bi khô can nên dé xảy ra cháy.
Khi rừng cháy, lương lớn khí CO2, hạt bụi và các chất gây ô nhiễm khác được thải ra không khí. Điều này không chỉ gây hại cho sức khỏe con người ma còn ảnh hưởng đến sự cân bằng của hệ sinh thái. Ngoài ra cháy rừng còn làm tăng hiện. tương hiệu ứng nhà kính, gây nên biển đối khí hậu Bão bui gây nên do gió mạnh va bão, mưa sẽ làm bao mòn đất vả khi có gidng to, gió lớn sẽ thôi tung lên thanh bụi.
ở những khu vực gần biển, khi nước 3 Báo cáo hiện trang mỗi trường Quốc gia 2021- Bộ Tải nguyên và môi trưởng § biển bôc hơi và cùng với sóng biển tung bot mang theo bui muối lan truyền vào không khi Các quả trình phân hy của xác động vat. thực vật tư nhiên: quá trình phân huỷ nay tạo ra mùi hôi khó chịu, đông thời, nó cũng tạo ra các chat gây ô nhiễm. khác như amoniac và sunfua hydro, có thé gây ra các van dé về sức khöe như kích ứng mắt, đau hong và khó thở. Các hiện tương thiên tai khác: Thiên nhiên không chỉ tao ra vẻ đẹp ma con có thé trở thành nguyên nhân gây 6 nhiễm không khí.
Các hiện tượng thiên tai như gió mạnh, lũ lụt và các sự kiện như đất mon, đá lở cũng là những tác nhân gây ra ô nhiễm không khí Tuy nhiên, các nguôn gây ô nhiễm tự nhiên không lam cho chúng ta đáng 1o ngại quá nhiêu, vì ở mét mức độ nao đó, tự nhiên vẫn có thé cân bang được những khí độc hai ma tự chúng tạo ra. Nguôn gây ô nhiễm mà chúng ta cân quan tâm hơn ca đó chính là những nguồn gây ô nhiễm do chính con người tạo ra ma tự nhiên không kịp điều chỉnh. Một trong những yếu tô chính gây ra ô nhiễm không khí là hành động của con người. Mỗi ngày, chúng ta déu tao ra nhiêu khí thai déc hại cho bau khí quyển, từ việc di chuyển, sản xuất và sử dụng nhiên liệu hóa thạch.