CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU NGUYÊN NHÂN HÌNH THÀNH DOAN SÔNG CONG. Các lý thuyết về hình thành sông cong và điều kiện hình thành sông cong hạ du sông Sài Gòn. + Nguyên nhân và điều kiện hình thàn sông cong h 'Về nguyên nhân và điều kiện hình thành sông cong (uốn khúc) có trên 30 giả thiết được tạm phân thành 4 loại sau đây: Loại giả thiết thứ nhất liên quan tỉnh "tự điều chỉnh” của dòng sông: Dòng sông có tính "tự điều chính” độ dốc bằng cách phát triển thành sông cong để tăng chiều. sâu tr đó giảm nhẹ độ đí đý tuy hao năng lượng nhỏ nhất cia Velicanop, lý thuyết làm long eve đại của S Haneu, sự tiêu hao năng lượng ở đoạn sông cong của Rozovski, của H.
Loại gi thiết thứ hai giải thích bằng tinh chuyển động cong theo chu kỳ của dòng nước để làm cho dòng sông bị tốn cong theo. Loại giá thiết thứ ba giải thích tự hình thành các yếu tổ cụ bộ trên sông. như các môm đá nhô ra lòng sông, sông nhánh chảy vào sông chính v.v Loại giả thiết thứ tư giải thich nguyên nhân hình thành sông cong từ quan hệ tương đối giữa tốc độ vận động của trim tích đáy sông và tốc độ xói lở bử sông. Giả thiết này được coi là thể hiện được bản chất vật lý của quá trình điễn biến lòng sông, đại dign là Robdnsky và Kuzmin.
Các kết quả điều tr thực tẾ v thí nghiệm mô hình vật ý cho thấy: Trong đoạn sông đơn tương đối thing có sự tồn ti của ce bãi đọc hai bên bi sông, các bãi bên này di chuyển xuống hạ lưu (theo hướng chiy) với tốc độ rắt nhỏ cùng với sự tổn tại của bờ sông đã bị xói lở tạo điều kiện hình thành và phát triển sông cong. ~ Đối với hạ đu sông Sài Gòn nguyên nhân và điều di hình thành sông cong phải chăng là sự tổ hợp của các giả thiết loại 1, loại 2 va loại 4. Đổi với sông Sài Gin địa chất bờ sông phân bổ không đều doe theo sông, ại không cỏ không chế do đó rat dé biến thành sông cong. Do dòng sông quá cong: lực cản tăng lớn, độ đốc.
“Trận văn thục sĩ Ệ thuật s Dé xuất giải pháp bảo vệ bờ đoạn sông cong chịu ảnh hưởng thủ triều = Ấp dụng cho đoạn sng Sai Gon khu vực cu Bình Lợi đến cầu Sài Gòn giảm nhỏ. đã can trở thoát lũ. Sông cong cảng phát triển, bở lõm không ngừng bị sat lỡ, khối lượng lớn đắt cát tấp vio lòng sông. gây mắt cổ định khu dân cư ven ng gia tăng lộ trình giao thông thủy, tạo nên các bãi bồi, bãi cạn.
thông suốt của giao thông thủy. ~ Mặt khác ở các đoạn sông được điều chỉnh có công trình bảo vệlầm cho tuyế sông cong trơn, sẽ làm cho chiều dài tuyến dong chảy lớn, góc. lẫn lưu biển nhỏ, hướng chiy ra của dòng chiy cổ định có lợi cho vige không chế đông chủ lưu ‘Sau khi hình thành sông cong thông qua cháy vòng, ở bé lõm, cửa lấy nước & phía đưới đính cong, nước vào kênh phần nhiễu là nước trong, giảm nhẹ lượng bùn cất vào trong kênh, bở lỗi tự nhiên sẽ bồi lắng nhiều bùa cát có thé khai thắc sir dụng các bãi lỗi — Trọng tâm của công tác chỉnh trị sông, chống xói lở, bảo vệ bờ trên sông Sài Gon thường cũng tập trung nơi bờ 1dm của đoạn sông cong — Sông cong có kết cầu dong chảy đơn giản, vực sâu và ghénh cạn (hỗ xói và ngưỡng cạn) có vị trí tương đối cố định, có lợi cho giao thông thủy và các ngành kinh tế khác, — Do đồ bất luận là xu phát từ quan điểm phát triển thủy lợi hay phòng chống thuỷ hại cần thiết phải hiểu biết về nguyên nhân hình thành và qu luật diễn biển của sông cong, chỉ như thể mới cổth cải tạo tự nhiên một cách chủ động, = Vin đề quan si, đo đạc, nghiên cứu sông cong đã được nghiên cửu từ lâu, từ 1908 do L.Fargue đã nghiên cứu trên sông Garonne của Pháp và đã đưa ra được 5 aqui Mật cơ bản về hình thai sông và đã làm kim chỉ nam tuân chỉ cho công tác chỉnh trị sông phục vụ giao thông thủy, = Tuy nhiên những qui luật dé chỉ đúng cho từng lòng sông do không chịu ảnh hưởng thủy tiểu, đối với ông chịu ảnh hưởng thủy triều như sông Sai Gòn phải được sửa đôi cho phù hợp. Hay nói cách khác qui luật L.
Fargue nói chung là không phủ hợp với sông chịu ảnh hưởng thủy triều. “Trận văn thục sĩ Ệ thuật ° Để xuất gi pháp bảo vệ bờ đoạn sông cong chịu ảnh hưởng thủy triều = Áp dụng cho đoạn sng Sai Gon khu vực cu Bình Lợi đến cầu Sài Gòn Tôm lại điều kiện hình thành sông cong: — Lòng sông có phần rộng có chỗ để đồng sông uốn cong. — Ba sông thấp, kết cầu nhị nguyên, lớp mặt là đất in, kế đính, lớp dưới là lớp cát dé xói. — Lòng sông chịu tác dung của nước dénh, độ đốc giảm nhỏ, có lợi cho bãi bên.
hít tiển, không dẫn đến hign tượng cất bãi nên. Đặc trưng về kết cầu dòng chảy sông cong Sài Gòn Dòng chảy tầng mặt hướng về bờ lõm, dòng cháy ting đáy hướng về ber lồi hình. thành ding chảy ving. Chiy vòng mạnh nhất ở chỗ phía dưới nơi dinh cong, chảy vòng và động chảy theo hướng đọc kết hợp thành dòng xoắn hướng vỀ phía trước.
‘Luin văn thực sĩ kỹ thuật 10 Dé xuất giải pháp bảo vệ bờ đoạn sông cong chịu ảnh hưởng thủ triều = Ấp dụng cho đoạn sng Sai Gon khu vực cu Bình Lợi đến cầu Sài Gòn 6 mặt cắt định cong: Lưu tốc phân bổ trên đường thủy trực phân bổ không đối xứng, lưu tốc lớn nhất trên đường thủy trự lệch vé một bên và ở giữa bở lỗi uyến lạch sâu chung đoạn phía trên định cong lưu tốc lớn nhất lệch về phía bi lỗi, đoạn Nó phía sau đỉnh cong lưu tốc lớn nhất lệch vị bờ lõm, vượt qua định cong vẫn giữ xu thể d6 đo quán tinh, “rên đoạn sông cong, lưu tốc theo hướng đọc phân bé không đều khác với đoạn sông thẳng. Do có tác dụng của lục ly tâm, trong đoạn sông cong sản sinh độ dốc ngang. đốc lớn nhấ khu vực đỉnh cong.1 Đặc trưng dòng chảy trong các đoạn sông cong Sài Gon — Động lực dòng chảy của sông cong Sài Gin quyết định tính chất vận động của bùn cát, từ đó quyết định đặc tính diễn biến của sông cong Sài Gòn. Đồng chảy trong các giai đoạn sông cong khác với sông thẳng chủ yêu la ding chấy vin động theo đường cong, cin cỏ một lực hưởng tâm nhất định.
Do đồ đã sinh ra độ đốc mặt nước theo hướng ngang trên mặt cắt ngang Do dòng chảy vòng theo hướng ngang cùng với dòng chảy thẳng kết hợp đã hình. thành đồng xoắn dã ảnh hưởng tắt lớn đến dòng chảy theo hướng dọc. Niue sập đặc dim chủ yéu cia ding chất trang sông cong lờ đồng xoin và se Hành thành độ dốc theo hướng ngung Sông cong thiên nhiên Sai Gòn có nhiều khúc sông cong khác chiều nhau, & mỗi đoạn sông cong đồng chảy, bùn cát và đặc tinh lòng sông ngoài việc có quan hệ với bản thân đoạn cong còn có quan hệ và chịu ảnh hưởng với doan cong phía trên và phía dưới nó. —_ Căn cứ theo dòng chảy, chất trim tích nói chung có thể phân các đoạn.
cong làm 2 khu vực. + Khu vực quá độ phí ‘Luin văn thực sĩ kỹ thuật " Để xuất gii pháp bảo vệ bờ đoạn sông cong chịu ảnh hưởng thủy triều= Áp dụng cho đoạn sng Sai Gon khu vực cu Bình Lợi đến cầu Sài Gòn + Khu vực phát tiễn tr do phía dưới (đối với sông không ảnh hưởng thủy triều) Đổi với sông Sai Gòn sông chịu ảnh hướng thủy triểu, nhiều đoạn sông cong tiếp nối liên tiếp, đồng chảy xu và dong chảy ngược cũng chỉ có một bờ lõm và một bở dòng chảy hoàn lưu đều ngược xuôi cùng hướng, Vi vậy trong sông ảnh hưởng thủy triều khác sông Sài Gòn không tồn tại khu vực. phát triển tự do phía dưới. Các hiện tượng vật lý trong đoạn sông cong Sài Gon: +_ Độ đốc mặt nước theo hướng ngang: ek an U8 dé: - J: Độ đốc lòng sông theo hướng ngang của đoan sông cong, = AH: Chénh lệch mực nước 2 bên bờ sông đoạn sông cong.
~ R: Bán kính cong của trục động lực. ~U: Lưu tốc bình quân mặt cắt. - B: Chiễu rộng lông sông ~ Như vậy độ đốc mặt nước theo hướng ngang của sông Sai Gòn lớn nhất khoảng: J = 0,00025 + 0,0006 “Chênh lệch mực nước ở hai bên bở của đoạn ng cong của sông Sai Gòn lớn. nhất khoảng: AH =2,0em+ 5,0 em Két quả thí nghiệm và đo đạc thực tế cho thấy: ~ 6 cửa vào của đoạn sông cong: + J „s; được thực hiện bởi do độ hạ thắp mực nước tại bở lồi + Ở khu vực đỉnh cong: mực nước ở bờ lõm lên nhanh do đồ phát sinh lực phân ly + Trong khu vực nước vật đồng chảy dâng cao.
‘Luin văn thực sĩ kỹ thuật 2 Để xuất gii pháp bảo vệ bờ đoạn sông cong chịu ảnh hưởng thủy triều= Áp dụng cho đoạn sng Sai Gon khu vực cu Bình Lợi đến cầu Sài Gòn —_Ở cửa ra của đoạn sông cong: + Ngoài việc mục nước ở bờ lỗi có ding cao trở lại mục nước bờ lõm bị ha thấp với biên độ lớn Như vậy: Đoạn trên của bờ lồi và đoạn dưới của bờ lõm tổn tại hai khu vực gia tốc dòng chảy, lưu tốc tương đối lớn, thêm vào đó ding chảy ép sát vô phía bờ Kim. tương đối lớn. do đó vùng này hiện tượng xối lờ đặc biệt mãnh liệt Độ đốc ngang Gung) tăng lớn dọc theo đoạn sông từ cửa vào của đoạn cong (Ju) lớn nhất ở khu vực đồng chay vùng phát triển tự đo. sau đó giảm nhỏ dẫn đọc theo sông, Vi trí xuất hiện J1„„, hay đổi theo mực nước.
Mực nước cảng lớn, động lượng dòng cháy cảng lớn thi 1,„„; cảng lớn, + Chay vòng theo hướng ngang trong các đoạn sông cong Sài Gòn: ~ Dang nước vận động trong đoạn sông cong sinh ra Jpeg đã tạo nên chênh lệch áp lực ~ Chénh lệch áp lực phân bổ đều theo chiều sâu nước hướng về phía bở lỗi ~ Do V thủy trực giảm nhỏ theo chiều sâu nước do các lớp nước khi vận động theo đường cong, yêu cầu lực ly tâm lớn nhỏ không giống nhau.