Nghiên cứu giải pháp chỉnh trị sông Trường Giang trong kỹ thuật xây dựng công trình thủy

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Luận văn tiến sĩ kỹ thuật chuyên ngành kỹ thuật xây dựng công trình thủy nghiên cứu giải pháp chỉnh, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Tiến Đạt
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Nhật Quang
• Trường học: Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Kỹ thuật xây dựng công trình thủy
• Đề tài: Giải pháp chỉnh trị sông Trường Giang trong kỹ thuật xây dựng công trình thủy
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.1. Đặc điểm địa hình và địa mạo khu vực nghiên cứu
• 1.2. Đặc điểm khí tượng khu vực nghiên cứu
• 1.3. Đặc điểm thủy hải văn khu vực nghiên cứu
• 1.4. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG MÔ HÌNH THỦY ĐỘNG LỰC CHO SÔNG TRƯỜNG GIANG
• 2.1. Lựa chọn mô hình tính toán
• 2.2. Thiết lập mô hình thủy động lực sông Trường Giang
• 2.2.1. Thiết lập mô hình và lưới tính toán
• 2.2.2. Xây dựng cơ sở dữ liệu cho mô hình toán
• 2.2.3. Hiệu chỉnh và xác định bộ thông số cho mô hình
• 2.3. Kết quả kiểm định mô hình
• 2.4. Phân tích chế độ thủy động lực sông Trường Giang sử dụng mô hình toán
• 2.4.1. Chế độ thủy động lực trên sông Trường Giang trong mùa lũ
• 2.4.2. Chế độ thủy động lực trong thời kỳ mùa kiệt
• 2.5. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP CHỈNH TRỊ SÔNG TRƯỜNG GIANG
• 3.1. Nguyên nhân và cơ chế bồi lấp
• 3.1.1. Đặc điểm địa hình và địa mạo
• 3.1.2. Chế độ thủy động lực trong sông Trường Giang
• 3.1.3. Cơ chế vận chuyển bùn cát
• 3.2. Mục tiêu và yêu cầu chỉnh trị sông Trường Giang
• 3.2.1. Mục tiêu chính tại sông Trường Giang và vùng Cửa Lở
• 3.2.2. Yêu cầu đối với chỉnh trị sông Trường Giang và vùng Cửa Lở
• 3.3. Nghiên cứu đề xuất bổ sung giải pháp tuyến luồng sông Trường Giang
• 3.3.1. Các tiêu chí kỹ thuật tuyến luồng
• 3.3.2. Chuẩn tắc luồng tàu
• 3.4. Nghiên cứu đề xuất giải pháp bố trí hệ thống công trình chỉnh trị sông Trường Giang
• 3.4.1. Giải pháp kè tường đứng
• 3.4.2. Giải pháp kè mái nghiêng
• 3.4.3. Giải pháp sử dụng kè mềm sinh thái
• 3.4.4. Đánh giá hiệu quả của các giải pháp
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung

Chương này cung cấp cái nhìn tổng quát về sông Trường Giang, bao gồm các đặc điểm địa hình và địa mạo, khí tượng cũng như thủy văn trong khu vực nghiên cứu. Địa hình của lưu vực chủ yếu là đồi núi, với đồng bằng ven biển hẹp. Điều này tạo ra một hệ sinh thái phong phú nhưng cũng tiềm ẩn nhiều thách thức, đặc biệt là hiện tượng bồi lấp lòng sông. Theo tác giả, "sông Trường Giang có ý nghĩa rất lớn trong các hoạt động kinh tế, đặc biệt là nuôi trồng thủy sản và giao thông thủy." Sự thay đổi về địa hình và khí hậu đã ảnh hưởng đến chế độ thủy động lực, dẫn đến sự cần thiết phải nghiên cứu và đề xuất các giải pháp chỉnh trị phù hợp nhằm bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

II. Xây dựng mô hình thủy động lực cho sông Trường Giang

Chương này tập trung vào việc xây dựng mô hình thủy động lực cho sông Trường Giang. Các bước thực hiện bao gồm lựa chọn mô hình, thiết lập dữ liệu và hiệu chỉnh các thông số. Mô hình được phát triển nhằm phân tích chế độ thủy động lực, từ đó đưa ra các giải pháp chỉnh trị hiệu quả. Như tác giả đã chỉ ra, "việc áp dụng mô hình toán học giúp đánh giá chính xác hơn về các yếu tố tác động đến dòng chảy và bồi lấp." Kết quả kiểm định mô hình cho thấy tính chính xác cao, điều này mở ra hướng đi mới cho việc quản lý và bảo vệ sông Trường Giang.

III. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp chỉnh trị sông Trường Giang

Chương này phân tích nguyên nhân và cơ chế bồi lấp sông Trường Giang, từ đó đề xuất các giải pháp chỉnh trị. Tác giả đã xác định các yếu tố chính như chế độ thủy động lực và vận chuyển bùn cát. Các giải pháp được đề xuất bao gồm xây dựng kè mái nghiêng, kè mềm sinh thái và các biện pháp nạo vét. "Đánh giá hiệu quả của các giải pháp này là rất cần thiết để đảm bảo tính bền vững cho sông Trường Giang," tác giả nhấn mạnh. Các giải pháp không chỉ giúp cải thiện dòng chảy mà còn bảo vệ môi trường sinh thái, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nuôi trồng thủy sản và giao thông thủy.

IV. Kết luận và kiến nghị

Chương cuối cùng tổng kết các kết quả nghiên cứu và đề xuất kiến nghị cho việc quản lý sông Trường Giang. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc triển khai các giải pháp chỉnh trị. "Việc thực hiện các giải pháp này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững cho khu vực," tác giả kết luận. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo cũng được đưa ra nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình và cải thiện các giải pháp quản lý sông Trường Giang.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong khoảng 10 năm gần đây, hiện tượng bồi lấp lòng dẫn sông Trường Giang, tỉnh Quảng Nam, đã diễn ra nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động giao thông thủy, thoát lũ và phát triển kinh tế - xã hội khu vực. Sông Trường Giang dài 67 km, nối liền các huyện Duy Xuyên, Thăng Bình, Núi Thành và thành phố Tam Kỳ, đóng vai trò quan trọng trong vận tải thủy, nuôi trồng thủy sản và nông nghiệp ven biển. Tuy nhiên, hiện trạng bồi lấp đã làm thu hẹp bề rộng sông còn khoảng 30 m và chiều sâu dòng chảy giảm xuống khoảng 1 m tại nhiều đoạn, gây tắc nghẽn giao thông thủy và làm giảm hiệu quả thoát lũ.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá chế độ thủy động lực trong sông Trường Giang bằng mô hình toán học mã nguồn mở EFDC, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiện tượng bồi lấp, từ đó đề xuất các giải pháp chỉnh trị phù hợp nhằm đảm bảo thông thủy, phục vụ phát triển bền vững kinh tế vùng lân cận. Phạm vi nghiên cứu tập trung từ ngã ba An Lạc đến đầm An Hòa, tỉnh Quảng Nam, với dữ liệu thu thập chủ yếu trong năm 2019 và các giai đoạn khí tượng thủy văn từ 2008 đến 2020.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý, quy hoạch và đầu tư các công trình chỉnh trị sông, góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên nước và phát triển kinh tế - xã hội khu vực ven biển miền Trung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng hai lý thuyết chính: lý thuyết thủy động lực học 3 chiều và mô hình toán học mã nguồn mở EFDC (Environmental Fluid Dynamics Code). Lý thuyết thủy động lực học 3 chiều giúp mô phỏng chính xác dòng chảy, vận tốc và biến động mực nước trong sông, đặc biệt trong vùng cửa sông chịu ảnh hưởng phức tạp của thủy triều và dòng chảy sông biển. Mô hình EFDC được lựa chọn do tính linh hoạt, khả năng hiệu chỉnh tham số và mô phỏng đa dạng các quá trình thủy lực, vận chuyển bùn cát trong môi trường sông - biển.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Chế độ thủy động lực: đặc trưng dòng chảy, vận tốc, lưu lượng và biến động mực nước trong sông.
• Bồi lấp lòng dẫn sông: quá trình tích tụ bùn cát làm thu hẹp lòng sông, ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ và giao thông thủy.
• Điều kiện biên mô hình: bao gồm biên lưu lượng sông, biên mực nước biển, biên cứng và điều kiện gió, sóng.
• Hiệu chỉnh mô hình: sử dụng số liệu thực đo để xác định các hệ số nhám Manning, hệ số kéo gió và hệ số khuếch tán nhằm nâng cao độ chính xác mô phỏng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu khí tượng thủy văn từ các trạm quan trắc trong khu vực (Đà Nẵng, Tam Kỳ, Trà My, Hội An, Núi Thành), số liệu thủy văn đo đạc lưu lượng, mực nước tại các mặt cắt sông Trường Giang và khu vực cửa sông trong năm 2019. Dữ liệu địa hình được tổng hợp từ bản đồ tỷ lệ 1/2000 và 1/5000, cùng ảnh vệ tinh Sentinel.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Xây dựng mô hình thủy động lực 3 chiều EFDC với lưới tính chi tiết, diện tích mô phỏng 12.905 ha, bao gồm sông Trường Giang, sông Tam Kỳ, đầm An Hòa và vùng biển mũi Bàn Than.
• Hiệu chỉnh mô hình dựa trên số liệu thực đo tháng 8 và tháng 11 năm 2019, sử dụng các chỉ số RMSE, R² và NASH để đánh giá độ chính xác.
• Phân tích chế độ thủy động lực trong mùa lũ và mùa kiệt, sử dụng biểu đồ hộp râu để thể hiện biến động lưu lượng và vận tốc dòng chảy tại các mặt cắt.
• Đánh giá nguyên nhân bồi lấp dựa trên phân tích địa hình, chế độ thủy lực và cơ chế vận chuyển bùn cát.
• Đề xuất giải pháp chỉnh trị dựa trên tiêu chí kỹ thuật, hiệu quả kinh tế và khả năng thực hiện.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến 2021, bao gồm thu thập số liệu, xây dựng và hiệu chỉnh mô hình, phân tích kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chế độ thủy động lực mùa lũ: Lưu lượng tại hai đầu sông Trường Giang (ngã ba An Lạc và cửa Lở) dao động lớn, đạt tới 2500 m³/s tại thượng lưu sông Tam Kỳ, giảm dần về phía giữa sông (huyện Thăng Bình). Lưu lượng tại cửa Lở có biến động mạnh hơn do ảnh hưởng của đầm An Hòa và thủy triều. Vận tốc dòng chảy tại mặt cắt cửa Lở đạt tới 1 m/s, trong khi tại khu vực giữa sông gần như bằng 0, tạo điều kiện thuận lợi cho bồi lấp.

2. Chế độ thủy động lực mùa kiệt: Lưu lượng dao động từ 100 đến 250 m³/s tại cửa Lở, vẫn chịu ảnh hưởng rõ rệt của thủy triều. Tại khu vực giữa sông, lưu lượng gần bằng 0, vận tốc dòng chảy thấp, làm tăng nguy cơ bồi lấp. Chế độ thủy động lực mùa kiệt có sự ổn định hơn so với mùa lũ nhưng vẫn duy trì đặc điểm lưu lượng lớn ở hai đầu sông.

3. Hiện trạng bồi lấp: Một số đoạn sông bị thu hẹp lòng dẫn còn khoảng 30 m, chiều sâu dòng chảy giảm xuống khoảng 1 m, đặc biệt tại đoạn từ cầu Bình Đảo đến đập Cổ Linh và từ cầu Tạ Thanh đến cầu Tam Tiến. Khối lượng bùn cát tích tụ lớn, gây tắc nghẽn giao thông thủy và ảnh hưởng đến thoát lũ.

4. Nguyên nhân bồi lấp: Do chế độ thủy lực yếu tại khu vực giữa sông, ảnh hưởng của các công trình xây dựng trên sông, hoạt động nuôi trồng thủy sản và sự tương tác phức tạp giữa dòng chảy sông và thủy triều biển. Mạng lưới sông ngòi phức tạp và sự biến động mực nước cũng góp phần làm thay đổi cơ chế vận chuyển bùn cát.

Thảo luận kết quả

Kết quả mô hình EFDC cho thấy độ chính xác cao với RMSE mực nước tại trạm SMS là 0,074 m và chỉ số xác định R² đạt 0,9, chứng tỏ mô hình phù hợp để mô phỏng chế độ thủy động lực sông Trường Giang. Biểu đồ hộp râu thể hiện rõ sự biến động lưu lượng và vận tốc dòng chảy theo vị trí mặt cắt, giúp xác định các khu vực có nguy cơ bồi lấp cao.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, luận văn đã bổ sung phân tích chi tiết về ảnh hưởng của thủy triều và các yếu tố thủy lực trong mùa kiệt, đồng thời đánh giá tác động của các công trình xây dựng và hoạt động nuôi trồng thủy sản. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc thiết kế các giải pháp chỉnh trị phù hợp, tránh các sai lầm trong quy hoạch dựa trên kinh nghiệm truyền thống.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ lưu lượng và vận tốc dòng chảy theo thời gian tại các mặt cắt, bản đồ phân bố bồi lấp và sơ đồ mô hình lưới tính EFDC để minh họa phạm vi và độ chi tiết của mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tuyển luồng sông Trường Giang: Thực hiện nạo vét và định vị lại tuyến luồng theo tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam TCVN S664-2009, đảm bảo chiều rộng và chiều sâu tối thiểu để tàu thuyền lưu thông an toàn. Thời gian thực hiện trong vòng 2 năm, do UBND tỉnh Quảng Nam phối hợp với Sở Giao thông Vận tải chủ trì.

2. Bố trí hệ thống công trình chỉnh trị: Xây dựng kè mái nghiêng và kè đứng bằng cọc bê tông cốt thép tại các vị trí bồi lấp nghiêm trọng, kết hợp sử dụng kè mềm sinh thái để bảo vệ môi trường và tăng cường ổn định bờ sông. Thời gian triển khai 3-5 năm, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh thực hiện.

3. Ứng dụng mô hình EFDC trong quản lý: Sử dụng mô hình để dự báo biến động lòng sông, đánh giá hiệu quả các giải pháp chỉnh trị trước khi thi công, đồng thời cập nhật dữ liệu quan trắc thường xuyên để hiệu chỉnh mô hình. Chủ thể thực hiện là các viện nghiên cứu và trường đại học liên quan.

4. Kiểm soát hoạt động nuôi trồng thủy sản và xây dựng công trình: Ban hành quy định quản lý chặt chẽ các hoạt động NTTS và xây dựng ven sông nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến chế độ thủy lực và bồi lấp. Thời gian áp dụng ngay và duy trì liên tục, do UBND các huyện và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên nước và giao thông vận tải: Sử dụng kết quả nghiên cứu để lập kế hoạch quản lý, quy hoạch và đầu tư các công trình chỉnh trị sông, nâng cao hiệu quả phòng chống thiên tai và phát triển giao thông thủy.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành thủy lợi, kỹ thuật xây dựng công trình thủy: Tham khảo phương pháp xây dựng và hiệu chỉnh mô hình thủy động lực EFDC, cũng như các phân tích về cơ chế bồi lấp và giải pháp chỉnh trị cửa sông.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản và vận tải thủy: Hiểu rõ tác động của hiện tượng bồi lấp đến hoạt động sản xuất và vận chuyển, từ đó điều chỉnh kế hoạch kinh doanh và đầu tư phù hợp.

4. Cộng đồng dân cư ven sông và các tổ chức phi chính phủ: Nâng cao nhận thức về tác động của bồi lấp và các biện pháp bảo vệ môi trường, tham gia giám sát và đề xuất ý kiến trong công tác quản lý tài nguyên nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao sông Trường Giang bị bồi lấp nghiêm trọng?
   Hiện tượng bồi lấp do chế độ thủy lực yếu tại khu vực giữa sông, ảnh hưởng của thủy triều, các công trình xây dựng và hoạt động nuôi trồng thủy sản làm thay đổi cơ chế vận chuyển bùn cát, gây tích tụ bùn cát trong lòng sông.

2. Mô hình EFDC có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   EFDC là mô hình mã nguồn mở, cho phép hiệu chỉnh tham số linh hoạt, mô phỏng chính xác dòng chảy 3 chiều và các quá trình vận chuyển bùn cát, phù hợp với điều kiện phức tạp của cửa sông Trường Giang.

3. Giải pháp tuyển luồng có thể cải thiện tình trạng bồi lấp như thế nào?
   Tuyển luồng giúp duy trì chiều sâu và bề rộng luồng giao thông thủy, giảm thiểu bồi lấp bằng cách tạo dòng chảy mạnh hơn, hỗ trợ vận chuyển bùn cát ra khỏi lòng sông, đảm bảo an toàn giao thông và thoát lũ.

4. Các công trình kè mềm sinh thái có tác động ra sao?
   Kè mềm sinh thái không chỉ bảo vệ bờ sông khỏi xói lở mà còn duy trì hệ sinh thái ven sông, giúp cân bằng môi trường nước và giảm thiểu tác động tiêu cực so với kè cứng truyền thống.

5. Làm thế nào để cập nhật và duy trì hiệu quả mô hình thủy động lực?
   Cần thu thập số liệu quan trắc thường xuyên, hiệu chỉnh mô hình định kỳ, kết hợp với công nghệ GIS và phần mềm phân tích để dự báo biến động lòng sông, hỗ trợ quản lý và ra quyết định kịp thời.

Kết luận

• Mô hình thủy động lực EFDC được xây dựng và hiệu chỉnh thành công, cho kết quả chính xác cao trong mô phỏng chế độ thủy lực sông Trường Giang.
• Chế độ thủy động lực mùa lũ và mùa kiệt đều cho thấy lưu lượng lớn ở hai đầu sông, giảm dần về giữa sông, tạo điều kiện bồi lấp tại khu vực giữa sông.
• Nguyên nhân bồi lấp chủ yếu do chế độ thủy lực yếu, ảnh hưởng của thủy triều, công trình xây dựng và hoạt động nuôi trồng thủy sản.
• Đề xuất các giải pháp tuyển luồng, bố trí công trình chỉnh trị kết hợp kè cứng và kè mềm sinh thái, kiểm soát hoạt động ven sông và ứng dụng mô hình EFDC trong quản lý.
• Tiếp tục cập nhật số liệu quan trắc, hiệu chỉnh mô hình và triển khai các giải pháp trong vòng 2-5 năm để đảm bảo hiệu quả chỉnh trị và phát triển bền vững khu vực.

Luận văn kêu gọi các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng cùng phối hợp thực hiện các giải pháp nhằm bảo vệ và phát triển bền vững sông Trường Giang, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế vùng ven biển miền Trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG 1-1 Đặc điểm địa hình và địa mạo khu vực nghiên cứu, #`— Địmhình: Địa hình trong lưu vực phần lớn là đồi núi, iêng phn hạ lơ sông giáp biển là đồng bằng (Hình 1. Khu vực nghiên cứu được bao bọc bởi các day núi cao ở ba phía: Bắc, “Tây và Nam, Chuyển tiếp từ vùng núi cao x ong đồng bằng là vũng trung du với những, đồi nói th 66 độ cao từ 20-100 m. Vùng đồng bằng hẹp có địa hình thấp dưới 20 m, phân bối ở một ố huyện thuộc địa phận tỉnh Quảng Nam (Đại Lộc, Duy Xuyên, TX. ign Ban, Thăng Binh, Hội An) và một số quận, huyện thuộc thành phổ Da Nẵng (huyện.

Hòa Vang, quậnNgũ Hành Sơn, quận Hải Châu). Xen giữa ving đồng bằng là các dải địa hình cồn cát cao 10-15 m chấn phía ngoài bờ bién. "Nhìn chung địa bình của lưu vực biển đổi khá phức tạp, bị chia cắt mạnh mẽ qua các thời kỳ kiến tạo. Địa hình có xu hướng nghiêng din từ Tây sang Đông, từ Bắc xuống, [Nam vào các thung lũng của sông, chỉ được hạ thắp độ cao và mở rộng về phia bién tạo.

thành dai đồng bằng vùng hy lưu các sông. Có thể chia làm 3 ving địa hình chính: — Vang núi: Địa hình vũng núi chiếm phin lớn diện tích của lưu vực đó 18 sườn phía “Đông của day Trường Sơn cỏ độ cao phổ biển từ 5002. Đường phân thuỷ của lưu vực là những đỉnh núi có độ cao từ 1. Có thể nổi lưu vực đã bị núi bao bọc ở 3 phía Bắc, Tây và Nam gôm nhiều day núi cao từ đèo Hai Vân ở phia Bắc lưu vực kéo lên phía Tây rồi Tây Nam và phía Nam lưu vực hình thành một cánh cung bao lấy lưu vực; ~ Vũng trung du: Tiếp theo ving núi về phía Đông là vùng đồi có địa hình lượn sông độ cao thấp dan từ Tây sang Đông.

Dinh đổi tròn, nhiều nơi khá bằng phẳng, sườn đồi. sổ độ dốc 20 =3 —_ Vũng đồng bằng: Nằm ở hạ lưu của hệ thống sông VG-TB kế từ Giao Thuỷ và Ai Nghĩa đến của Hàn và cửa Đại. Địa hình có xu hướng thấp dan từ Tây sang Đông, đồng "bằng hep trải dài ven biển rit thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. © Diamgo: — Khu vực sông Trường Giang và ving phụ cận chủ yêu được cấu tạo bởi các phần vị trim tích có tuổi từ Pleistocen sớm đến Holocen muộn (Ó/!, 07°, Or'"”, OF, Øy', OP, 0°) Hình 1.

Trim ích Pleistocen có hệ ting chuẩn đã được Vũ Khúc, Cát Nguy Hing xác lập là hệ ting Đại Thạch, Đã Nan, Thăng Bi Tông, Đại Phước. Trim tích Holocen có4 hệ ting chuin đã được xác lập boi Cát Nguyên Hùng, Nguyễn Văn Trang à hệ ting Cầm Hà, Nam Phước, Kỳ Lam và Nam Ô (4] ~ Về nguồn gốc trim tích gim o6 2 loại nguồn gốc đơn là trim tích nguồn gốc sông (a) và biển (m) 6 loại trim tích nguồn gốc hỗn hợp là sông - biển (am), sông - biển dim Tây (amb), biển - vũng vịnh ml), biển - giỏ (ơn), tần = sườn tích (ed) và sông - sườn = lũ tích (adp) [4] "Hình 1.1: Địa hình và các yêu tổ thi hệ trong khu vực nghiên cứu "Hình 1.2: Địa hình và địa mao Khu vực sông Trường Giang tượng khu vực nghiên cứu “Trong khu vực nghiên cứu có mạng lưới các trạm khí tượng khá dy đủ, chất lượng tải liệu dim bio đấp ứng được các yêu cầu về tính toán thủy văn rên toàn hệ thống (Bảng, 1.2), Phần lớn các tạm đo có ti liệu quan tie từ 1976 đến nay. Chỉ có trạm Hội An là có số liệu do trước đó ( 1913), tuy nhiên số liệu do giai đoạn trước lạ Không liên tục ma bi ngất quảng trong thời gian từ năm 1943 - 1960. Các tram đo lúc đầu đặt chủ yếu ở các vùng đồng bằng ven biển.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng 5/1975 mạng lưới tram do được phát triển mạnh mẽ nhưng chủ yêu ở huyện ly, thị trấn. Vũng núi va các nơi hẻo lánh chưa có trạm do, do đồ cũng chưa nắm bắt được. sự diễn biễn của các hiện tượng tự nhiên trong lĩnh vực khi tượng thủy văn theo không, ‘sian một cách chỉ tết. Trạm khí tượng Đà Nẵng, Quảng Ngãi tuy quan trắc đã lâu nhưng, «qua bai thời kỳ chống Pháp và chống Mỹ nên cũng bị gián đoạn nhiều, Bảng 1.1: Mạng lưới các tram khí tượng trong khu vee nghiên cứu TT |Timuạm | Yếu tổ quan trắc | Liệttàiliệu Kinh độ [vide 1 Da Ning 108911" 1602' |X, 7, U,Z, 0 1980 - nay.

2 [tamy lim fiser [X2 T90 nay 3 Tam Ky 108928" 1534. | TU ZV 1980 - nay Ghi chú: - mưa, 7 nhiệt độ Z- bc hơi, độ âm, tốc độ gió.2: Mang lưới cc ram do mưa xung quanh th vục nghiên ce TT | Têntrạm Na | Yênaantắc | earn 1 [BàM Tors” |lổ00 |X „980-1995 2 [Em [Mu [he [x T0: may 3 [Tense — |lwbs [oto [x T980 :2009 4 |ÃiNgh |U0WGP |h8Sw |X 1980- may š [main lim piss [x 1980- may 6 [Thing Binh |I0820 |iSMS |X T980: 1996 7 |SmPưwec |uo [e0 |X 1980-1993 In A039 |l56 |X T9R0 nay 3 |ThmhMỹ |IUSĐ ise |X 1980- may I0 [NhgSom frosts asta” |X 1980- may II | Giao Thuy 108001" 1546 |X 1980 - nay: b [Cuim |I09” [55m |X T9R0 nay 5 |BiAn [I5 [is |X T90: may H [Tien Phade rows |i529 |X T980 ay l5 |[Smim roster [i3 |X T0 my 16 | Quê Son 108913" 1542 |X 1980 - nay 17 [Khim bie |0 |i536 |X T940 - nay “# Nhiệt độ: Nằm trong vành dai nhiệt đi bin cầu Bắc, chế độ nhiệt của Quảng Nam thể hiện tính chất nhiệt đối gió mùa, với một nỀn nhiệt độ cao và phân bổ khá đồng đều quanh năm, Nhìn chung nhiệt độ giảm dn từ Nam ra Bắc và từ Đông sang Tây, Nhiệt độ hànghăm, dao độn; biến đổi theo vĩ độ mà chủ yêu biển đổi theo độ cao. Do sự giảm dần của nhiệt độ theo độ cao nên nhiệt độ ở vũng núi phía tây thắp hơn so với vũng đồng bằng, ven biển phía đông: chênh lệch nhiệt độ giữa vùng đồng bing và vùng núi khoảng 2°C (O4L6C tại tạm Trả My lên đến 26,1 tại trạm Đã Nẵng). Sự giảm nhiệt độ không những thay đổi theo độ cao mà còn thay đổi theo mùa.4 thể hiện nhiệt độ trung tình ngày ti rạm Da Nẵng vàTam KY tong giả đoạn 2008 ~ 2013.

“ FEF EMS IPKP LS Hinh 1.3: Nhiệt độ trưng bình ngay tại tram Ba Nẵng (trái) và tram Tam Kỳ (phải) " + Bắc hơi: Hình L5 thể hign bốc bơi trung bình ngày ti trạm Đà Nẵng và Tam Kỷ trong giai đoạn 2008-2018, Lượng bốc hơi ở đồng bằng cao hon so với ở niễn núi, Các tháng cổ lượng bốc hơi cao nhất là từ thing 5 đến thing 8, Đặc biệt lượng bốc hoi cao nhất được do vio tháng 7. hBnolacy FES EAS ISR PSE Than 10 và Tene Bhnoơgeaiy, Tình 1.4: Bắc hơi ng bình ngày (mm) ti ram Đà Nẵng (tri) và ram Tam Kỳ (phi) + Độ im: Độ tương dbi ở Quảng Nam từ 84 đến 87%, Có hai mùa khô và dim khả rõ rột, mùa có.độ âm cao tử tháng IX đến tháng TIT năm sau với độ ẩm từ 8S đến 89% ở vùng đồng. 2 "bằng và từ 88 đến 93% ở vùng núi; mùa có độ mm thấp từ tháng IV đến tháng VIH với 49 ẩm trung bình từ 77 đến 83% ở vùng đồng bằng và từ $3 đến 85% ở ẳm vùng núi. “Giá tr cao nhất và thấp nhất của độ âm tương đối được ghỉ nhận lẫn lượt vào thắng XI và tháng VIL.6 thể hiện đ im trung bình ngày tại trạm Da Nẵng và Tam Kỳ trong giai đoạn 2008 ~ 2013, 15 mỊ* s SEK EMS I PKI SS (ba%om) © Fe Fe SI PKI oS Hinh 1.5: Đồ âm trung bình ngày tại tram Đà Nẵng (trai) và tram Tam Kỳ (phải) 56 giờ nẵng: Hình 17 thể hiệ số giữ nắng trùng bình ngày ti tram Đà Nẵng và trạm Tam Kỹ tong giai đoạn 2008 — 2013, Số giờ nắng trung bình năm đạo động trong phạm vì từ 1.700 giữ ở vũng núi cao đến 2,000 giờ ở vùng đồng bằng ven biển.

Ở hằu hit các tháng trong năm, vũng đồng bằng ven biển phía đông có sổ giữ nắng lớn hơn so với vùng nó phía tây, Các thing cổ giá t cao nhất vả thấp nhất của tồi gian nẵng lẫn lượt là vào thing VI và tháng XIL TT.6: SỐ giờ nẵng trung bình ngày tại trạm Đà Nẵng (trả) và trạm Tam KỆ (phải) 4 Mica Lượng mưa trung bình năm ở Quảng Nam thuộc loại lớn hơn so với trong khu vực và ci nước (Hình 1. Lượng mưa tang dẫn từ Đông sang Tây, te vùng thắp lên vùng cao. Lượng mưa có sự phân hóa theo không gian. Lượng mưa hing năm trên lưu vực từ 2.000 mm và phân bổ như sau' + Lượng mưa từ 3.000 mm ở vùng núi cao như Trả My, Tiên Phước.

Trong đó tâm mưa lớn là ở Trả My ~ thượng nguồn s ing Thu Bồn, Đây cũng là trung lâm mưa. lớn nhất ở Nam Trung Bộ và là một trong những tim mưa lớn ở nước tá; + Lượng mưa từ 2.500< 3000 mm ở vùng núi Khim Đức, Nông Son, Qué Sơn: + Lượng mưa từ 2.500 mm ở vũng núi thấp vả đồng bằng ven biễn; Hiện, Hội Khách, Ai Nghia, Giao Thủy, Hội An, Bi Nẵng. Lượng mưa trung bình thing phân phối không đều trong năm vi có dang 2 định: đình phụ vào thing V-VI do mưa tiểu mẫn gây ra đình lớn nhất năm vào thing X hay thing XI, Mùa mưa hằng năm thường chỉ kéo đài 4 tháng, từ tháng IX đến thing XI, nhưng lượng mưa mùa này chiếm tới 60-75% lượng mưa năm. Mùa khô (mùa mưa i) tuy kéo dai § thing, nhưng lượng mưa mùa này chỉ chiếm 25-40% lượng mưa năm, trong đỏ lượng mưa của 3 thắng iên te nhớ nhất chỉ chiếm 3-6% và thường xuất hiện vo các thắng II ở phía tây lưu vực và các thing [I-IV ở các nơi khác, Day Trường Sơn có vai trò chính trong việc làm lệch pha mia mưa của các tinh Trung ‘Trung Bộ trong đó có tinh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng so với mùa mưa cả nước.

Về mùa ha, trong khi mia mưa đang điỄn ra trong phạm vi cả nước thi các tinh “rang Bộ do hiệu ứng phon phía sum khut gió (phía Đông Trường Sơn) đang là mùa Khô kéo đủ với những ngày thời ết khô nóng, de biệt ở ving đồng bằng ven biển và các thung 1g dưới thấp. Bên cạnh đó ing núi phía Tây có diu mát hơn do ảnh hưởng, một phần mùa mưa của Tây Nguyên.