Mở đầu Chiến lược Bảo vệ môi trường là bộ phận cầu thành không thể tách rời của Chiến lược phát triển kinh tế xã hội, là cơ sở quan trọng bảo đảm phát triển bền vững đất nước. Phát triển kinh tế phải kết hợp chặt chẽ, hài hoà với phát triển xã hội và bảo vệ môi trường. Đâu tư bảo vệ môi trường là đầu tư cho phát triển bên vững. Quyết định số 120/2009/QD-TTg ngày 6 tháng 10 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ vẻ việc Phê duyệt Quy hoạch tổng thé phát triển kinh tế - xã hội tinh Binh Thuận thời kỳ đến năm 2020 đã dé ra mục tiêu xây dựng và phát triển Bình Thuận đến năm 2020 là trở thành một tỉnh công nghiệp - dich vụ theo hướng hiện đại, năng động: cơ sở hạ tang kinh tế và xã hội hiện dai, đồng bộ liên thông với cả nước và quốc tẾ: quan hệ sản xuất tiễn bộ; đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện, nâng cao.
Đề hoàn thành mục tiêu xây dựng và phát triển Bình Thuận đến năm 2020 theo định hướng phát triển phát triển bền vững, UBND tỉnh Bình Thuận đã và đang quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát ngành tài nguyên và môi trường nhằm xây dựng các chương trình, chiến lược bảo vệ môi trường tỉnh nhà phù hợp với quy hoạch phát triển kint tế - xã hội của tỉnh nhằm đảm bảo phát triển bền vững và ồn định. Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu xây dựng chiến lược bảo vệ môi trường tỉnh Bình Thuận đến năm 2020 theo định hướng phát triển bền vững. Pham vi và đối tượng nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu chính của luận van này là môi trường tỉnh Bình Thuận. Bên cạnh đó cũng nghiên cứu môi trường thế giới và Việt Nam ở tầm vĩ mô ảnh hưởng đến môi trường tỉnh Bình Thuận.
Đối tượng nghiên cứu của luận văn này là các chính sách phát triển kinh tế xã hội tỉnh Bình Thuận hiện nay và quy hoạch phát triển trong tương lai, các vẫn đề môi trường cấp bách và tiêm an trong quá trình phát triển kinh tế của tỉnh. Y nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài * Y nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở khoa học trong việc bảo vệ môi trường, phối hợp với Chiến lược BVMT các tỉnh, thành phố khác hình thành bức tranh tổng thể giúp các nhà quản lý môi trường trong công tác bảo vệ môi trường nước Việt Nam và góp phần bảo vệ môi trường thế giới. * Y nghĩa thực tiễn Luận văn cao học ngành Quản lý môi trường K2011 Page 21 “Xây dựng Chiến lược Bảo vệ môi trường tỉnh Bình Thuận đến năm 2020 theo định hướng phát triển bền vững” Kết quả nghiên cứu sẽ là một trong những tài liệu cần thiết hỗ trợ UBND cùng các cấp sở ban ngành tỉnh Bình Thuận trong việc bảo vệ môi trường tỉnh kết hợp phát triển bền vững kinh tế xã hội. Cách tiếp cận và phương pháp luận a.
Cách tiếp cận Nhóm nghiên cứu đã xây dựng Chiến lược bảo vệ môi trường tỉnh Bình Thuận đến năm 2020 theo định hướng phát triển bền vững dựa trên cơ sở tiếp cận tong hợp tác động của chiến lược, sử dụng phương pháp “nhìn trước công nghệ” (technology foresight) và xây dựng lộ trình thực hiện nghiên cứu.Cụ thể như sau: s* Tiếp cận tổng hop tác động của chiến lược: - Xây dựng trên cơ sở lồng ghép các van dé môi trường vào chiến lược phát triển kinh tế xã hội, xem xét nghiên cứu xây dựng chiến lược trong mối liên hệ gan kết và ảnh hưởng qua lại với các chiến lược bảo vệ môi trường cấp quốc gia, cấp ngành, cấp tỉnh và thành phố khác có liên đới; trong mối quan hệ chi phối — tác động với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, nền khoa học công nghệ cấp tỉnh, cấp khu vực, cấp quốc gia và thế giới nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ. hài hoa giữa các bên. “+ Phương pháp “nhìn trước công nghệ” (technology foresight): - Những ý đồ mang tính hệ thống để nhìn vào tương lai phát triển của khoa học công nghệ, kinh tế xã hội và mối quan hệ tương tác giữa các yếu tố này nhằm đạt được những lợi ích phát triển bên vững (kinh tế, xã hội và môi trường) trong tương lai bằng việc xây dựng một số kịch bản có thể xảy ra, dựa trên các xu hướng và cơ hội hay đưa ra các cơ hội dé chi phối tương lai nhờ các quyết định thông minh ở hiện tai. “+ Lộ trình thực hiện: - Xác định lộ trình thực hiện nghiên cứu xây dựng chiến lược để định hướng thực hiện và đảm bảo tuân thủ lộ trình đã đê ra nhăm đạt đên hiệu quả mong muôn.
Luận văn cao học ngành Quản lý môi trường K2011 Page 22 “Xây dựng Chiến lược Bảo vệ môi trường tỉnh Bình Thuận đến năm 2020 theo định hướng phát triển bền vững” Thu thập, xử lý sô liệu \ Phân tích, đánh giá hiện trạng môi trường ‘ Du báo môi trường ‘ Đề xuất giải pháp bảo vé môi trường \ Xác định giải pháp ưu tiền \ Tổ chức thực hiện Hình 1.2: Lộ trình thực hiện nghiên cứu xây dựng chiến lược bảo vệ môi trường - Các bước thực hiện nghiên cứu xây dựng chiến lược: = Thu thập xử lý số liệu: là bước cần thiết và được thực hiện trước tiên để tạo hệ dữ liệu nền dùng để xây dựng chiến lược một cách chính xác và có tính thực tế. Số liệu thu thập và xử lý liên quan đến các lĩnh vực: môi trường, kinh tế xã hội, quan điểm phát triển, thé chế, pháp lý của tỉnh Bình Thuận và trong mối quan hệ gan kết với khu vực, quốc gia, mối quan hệ tương tác với thế giới. Yêu cầu của bước thực hiện này là phải đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của số liệu cũng như phương pháp xử lý số liệu: bảng biéu, đồ thị, mô tả. = Phân tích, đánh giá hiện trạng môi trường: là bước sử dụng hệ thong dữ liệu đã thu thập ở bước trên để có cái nhìn về hiện trạng môi trường tỉnh Bình Thuận.
Kết quả của bước này phụ thuộc vào tính chính xác, đầy đủ của số liệu và phương pháp phân tích, đánh giá. Trong bước này nhóm nghiên cứu xây dựng được một bức tranh tong thé mdi truong tinh Binh Thuan vé hién trang chat lượng môi trường, hiện trang quản lý, bảo vệ môi trường và các vân đê môi trường quan tâm không chỉ dừng lại ở việc Luận văn cao học ngành Quản lý môi trường K2011 Page 23 “Xây dựng Chiến lược Bảo vệ môi trường tỉnh Bình Thuận đến năm 2020 theo định hướng phát triển bền vững” mô tả, nhận xét kết quả mà còn phải chỉ ra được đánh giá mặt mạnh, mặt yếu, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm. = Dự báo môi trường: Đây là bước vận dụng các kiến thức chuyên môn chuyên sâu, các công cụ dự báo để dự báo môi trường tỉnh Bình Thuận trong thời gian tới (đến năm 2020) trên cơ sở phân tích các tác động và hiện trạng môi trường hiện tại. Bước thực hiện này phụ thuộc lớn vào phương pháp sử dụng để dự báo và kết quả của hai bước trên.
Nhiệm vụ đặc ra trong bước này là phải xây dựng các kịch bản diễn biến môi trường có thể xảy ra và xác xuất xảy ra của chúng trong tương lai. Độ tin cậy là thông SỐ dung để đánh tính đúng đăn và thực tiễn của các kịch bản được xây dựng. "Để xuất giải pháp bảo vệ mồi trường: là kết quả của việc vận dụng kiến thức chuyên môn chuyên sâu, khoa học công nghệ. để xây dựng hệ thống các giải pháp dé bảo vệ môi trường tỉnh Bình Thuận trước những nguy cơ môi trường trong thời gian tới đã vạch ra trong các bước trên.
Các giải pháp đề xuất mang tính hiệu quả và thực tiễn dé áp dụng thành công và đạt hiệu quả mong muốn. = Xác định giải pháp ưu tiên: là việc sắp xếp thứ tự ưu tiên cho các giải pháp đã đề xuất ở bước trước băng việc phân tích lợi fch-chi phí nhăm mang lại hiệu quả thực tiễn, tránh việc lý luận xuông. = Tổ chức thực hiện: là việc xây dựng triển khai thực hiện chiến lược bảo vệ mồi trường đã xây dựng để cụ thể hoá chiến lược vào áp dụng thực tế. Phương pháp nghiên cứu s* Phương pháp kế thừa Nhiệm vụ xây dựng Chiến lược bảo vệ môi trường cho tỉnh Bình Thuận đến năm 2020 theo định hướng phát triển bền vững đòi hỏi cần có một hệ thống thông tin dữ liệu đa dạng về lĩnh vực, chuyên sâu về chất.
Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp kế thừa các thành quả điều tra, nghiên cứu của các cơ quan, đơn vị và các nhóm nghiên cứu trước với các nội dung chính như sau: - Kế thừa các tài liệu về kinh tế xã hội và đặc biệt là môi trường của tỉnh Bình Thuận trong các năm qua từ các sở ban ngành; - Kế thừa các thông tin về hoạch định xây dựng chiến lược dựa trên việc đảm bảo tính thống nhất với chính sách, đường lối phát triển và chiến lược môi trường cấp quốc gia, cấp khu vực, cấp bộ ngành từ các văn bản pháp lý đã ban hành; - Kế thừa tinh hoa về nội dung, phương pháp, các chương trình dự án môi trường trong các tài liệu xây dựng chiến lược bảo vệ môi trường đã thực hiện trong và ngoài nước phù hợp với điều kiện của tỉnh Bình Thuận. - Kê thừa các tài liệu cáo liên quan khác. Luận văn cao học ngành Quản lý môi trường K2011 Page 24 “Xây dựng Chiến lược Bảo vệ môi trường tỉnh Bình Thuận đến năm 2020 theo định hướng phát triển bền vững” s* Phương pháp thu thập bố sung Nhăm đảm bảo tính cập nhật của dữ liệu, kiểm định tính chính xác của số liệu và bồ sung hoàn thiện hệ thống thông tin dữ liệu, nhóm nghiên cứu đã tiễn hành thu thập bổ sung trên co sở tuân thủ các nguyên tac sau: - Tập trung vào các vẫn đề quan tâm; - Mang tích chọn lọc nhằm bổ sung cho hệ thống dir liệu hiện có; - Phù hợp về nội dung giữa các số liệu mới cập nhật và hệ thống dir liệu hiện hữu: - Hệ thông dữ liệu thu thập cần mang tính có thé đối chiếu được với hệ thống thông tin hiện có. - Đảm bảo tính hữu dụng, thực tiễn và chính xác.
s* Phương pháp xử lý số liệu - Nhập. xử lý các số liệu thu thập được.
