1 ĐẶT VẤN ĐỀ Mất tự chủ hậu môn (MTCHM) là tình trạng mất khả năng kiểm soát việc đào thải phân khỏi trực tràng. Có nhiều nguyên nhân, như tai biến mạch máu não, tia xạ vùng hậu môn trực tràng, ung thư vòng hậu môn trực tràng, sa trĩ, viêm trực tràng…[1]. Tỷ lệ khoảng 2 - 5% trong dân cư [15.], tăng lên rõ rệt theo lứa tuổi và những người có kèm mất tự chủ tiểu tiện [32. Một trong những nguyên nhân thường gặp là do tổn thương hệ thống cơ thắt, có thể do chấn thương, vết thương. Sinh đẻ là một nguyên nhân chính làm thương tổn hệ thống cơ thắt và thần kinh chi phối ống hậu môn ở phụ nữ. Đặc biệt ở những phụ nữ sinh đẻ nhiều lần, phải can thiếp forceps [18. Thương tổn rách âm đạo, tầng sinh môn và hệ thống cơ thắt hậu môn gây hậu quả mất tự chủ hậu môn nặng, đòi hỏi phải can thiệp phẫu thuật sửa chữa lại. Ở Việt Nam đã có một số bài viết về vấn đề này. Tại Bệnh viên Việt Đức phẫu thuật sửa chữa thương tổn cơ thắt đã đựơc thực hiện từ nhiều năm nay. Đã có những công trình đánh giá kết quả và điều trị tuy nhiên chưa được hệ thống. Do vậy chúng tôi thực hiện đề tài: "Đánh gia kết quả điều trị mất tự chủ hậu môn do tổn thương cơ thắt theo phương pháp MUSSET " Đề tài nhằm hai mục tiêu: 1. Mô tả đặc điểm bệnh mất tự chủ hậu môn do tổn thương cơ thắt sau đẻ. Đánh giá kết quả điều trị mất tự chủ hậu môn do tổn thương cơ thắt theo phương pháp Musset tại bệnh viện Việt Đức. 2 Chương 1 TỔNG QUAN 1. Giải phẫu vùng hậu môn trực tràng: [2. Trực tràng là đoạn cuối của ống tiêu hoá. nằm ở phần sau của tiểu khung, sát xương cùng cụt,được băt đầu từ chỗ tiếp nối đại tràng Sigma ngang đốt sống cùng III tới lỗ hậu môn. Trực tràng gồm hai đoạn khác nhau về cấu trúc giải phẫu và nguồn gôc bào thai: Đoạn trên dài 10-12 cm, phình hình bóng nằm trong chậu hông bé gọi là trực tràng tiểu khung hay bóng trực tràng. Phần này xuất sứ thuộc ống tiêu hoá, do đoạn cuối của quai ruột tạo thành. Trực tràng và ống hậu môn 3 Đoạn dưới: dài khoảng 3 cm có hình ống, chọc qua đáy chậu chạy tới lỗ hậu môn gọi là trực tràng tầng sinh môn hay ống hậu môn. Phần này có nguồn gốc bào thai thuộc ổ nhớp ở đáy chậu. Ổ nhớp là phần chung của đường tiêu hoá và đường tiết niệu sinh dục. Giữa hai phần được ngăn cách bởi cơ nâng hậu môn và hoành chậu hông. Cấu tạo, hình thể và liên quan. Trực tràng tiểu khung: Nếu nhìn mặt trước, trực tràng chạy thẳng từ trên xuống dưới, phía trên phình to. Trực tràng trông như bị khía dọc do 2 dải cơ dọc của đại tràng đến đây thì toả ra. Nếu nhìn nghiêng, trực tràng uốn theo chiều cong xương cùng cụt hướng ra phía trước, tới đỉnh xương cùng thì bẻ góc 90 độ hướng ra sau trở thành trực tràng tầng sinh môn. Chỗ gấp góc ngang mức chỗ bám của cơ nâng hậu môn và là chỗ nối tiếp với ống hậu môn. Đoạn gập góc này gây trở ngại cho việc thăm dò trực tràng như dặt ống soi hay thụt tháo nhưng chính nó lại có chức phận quan trọng là giữ cho trực tràng không tụt ra ngoài. - Mặt trước trực tràng có hai phần: phần trên được phúc mạc phủ và phần dưới nằm ngoài phúc mạc phúc mạc. Mặt trước liên quan với các tạng tiết niệu, sinh dục nên có sự khác nhau giữa nữ giới và nam giới. Ở nam giới: Phần phúc mạc liên quan qua túi cùng Douglas với mặt sau bàng quang. Khi trực tràng và bàng quang rỗng, ruột non có thể lách xuống tận túi cùng. 4 Phần dưới phúc mạc ở phía trên liên quan với mặt sau dưới của bàng quang qua cân tiền liệt- phúc mạc. Ở phần này có túi tinh, ống dẫn tinh và tuyến tiền liệt. Phần dưới phúc mạc phía dưới liên quan với cơ trực tràng-niệu đạo. Phải cắt cơ này mới vào được khoang sau tuyến tiền liệt tới cân tiền liệt- phúc mạc. Thiết đồ đứng dọc Ở nữ giới: Phần phúc mạc liên quan qua túi cùng Douglas với mặt sau tử cung và túi cùng âm đạo sau. Túi cùng Douglas xuống thâp hơn túi cùng âm đạo sau độ 2cm Phần dưới phúc mạc ở phía trên liên quan với thành sau âm đạo. Ở đây trực tràng và âm đạo dính với nhau thành một vách gọi là cân trực tràng-âm đạo. Vách này có thể bị rách trong trường hợp đẻ khó mà can thiệp không đúng tạo nên rò trực tràng âm đạo. Tạng chậu hông và đáy chậu nữ Phần dưới phúc mạc đoạn dưới có cơ trực tràng âm đạo. - Mặt sau liên quan qua mảnh sau trực tràng với xương cùng cụt và thành phần trước xương như chỗ bám của cơ tháp, các động mạch cùng, đám rối thần kinh cùng, chuỗi hạch và đám rối giao cảm cùng. Trong ổ sau trực tràng có tổ chức tế bào nhão nên trực tràng dễ bóc khỏi xương. - Mặt bên của trực tràng cũng gồm hai phần: phúc mạc và dưới phúc mạc Phần phúc mạc ở 1/4 trên của trực tràng, cũng được bọc bởi phúc mạc như mặt trước. Phần này liên quan với thành chậu hông, các nhánh của mạch chậu trong, với niệu quản, với mạch và thần kinh bịt. Các thành phần này đi ngoài phúc mạc. Phúc mạc phủ lên thành bên của chậu hông và các thành phần kể trên rồi lật lên phủ trực tràng tạo nên 2 túi bịt bên. Trong túi bịt có thể có đại tràng Sigma, buồng trứng và loa vòi trứng. Phần dưới phúc mạc liên quan với mảnh cùng mu là một mảnh tổ chức sợi và cơ bao gồm 2 lớp: lớp mạch ở ngoài, lớp thần kinh ở trong. Mặt bên dưới phúc mạc còn liên quan với động mạch trực tràng giữa hay còn gọi là cánh trực tràng do có tổ chức tế bào mỡ vây quanh. Ngoài ra nó còn liên quan 6 với khuyết hông lớn và các thành phần đi qua khuyết như cơ tháp, bó mạch- thần kinh trên tháp và dưới tháp. Ống hậu môn: Nhìn từ phía trước ống hậu môn đứng thẳng, ở giữa, liên tiếp với bóng trực tràng ở chỗ bám của cơ nâng hậu môn. Nhìn nghiêng ống hậu môn chạy chếch ra sau và xuống dưới, tận hết ở lỗ hậu môn. Ống hậu môn tạo với bóng trực tràng một góc gần 90o . Suốt chiều dài của ống đều có cơ bao bọc xung quanh, ở trên là cơ nâng hậu môn, ở dưới là cơ thắt vân ngoài (cơ thắt trơn là một lớp của thành hậu môn). Các thớ của cơ nâng hậu môn đan với nhau ở phía trước và phía sau, tết chặt với các thớ cơ dọc của trực tràng tạo thành các đai cơ trước và sau của ống hậu môn. Đai trước có tác dụng nâng hậu môn, đai sau có tác dụng thắt hậu môn. - Ở mặt sau, ống hậu môn liên quan với đường cụt - hậu môn - Ở mặt bên, ống hậu môn liên quan với hố ngồi trực tràng. Hố này có hình tháp tam giác, mặt ngoài là xương ngồi, mặt trong là cơ nâng hậu môn và mặt đáy là da ở đáy chậu sau. Trong hố có tổ chức tế bào mỡ, mạch và thần kinh rất dễ nhiễm trùng và lâu khỏi. - Mặt trước liên quan với nút thớ trung tâm, là chỗ nối giữa đáy chậu sau và đáy chậu trước. Phân tích nút thớ trung tâm ta thấy lớp nông ở đường hậu môn hành được tạo nên bởi sự phối hợp của cơ nâng thắt vân với các cơ nông khác của đáy chậu, nếu cắt ngang đường này có thể đẩy hậu môn ra sau để vào lớp sâu. Ở lớp sâu có cơ trực tràng niệu đạo (nam giới) hay cơ trực tràng âm đạo (nữ giới), cắt cơ này thì tới cân tiền liệt phúc mạc (hoặc cân trực tràng âm đạo) để vào túi cùng Douglas. Hình thể trong của trực tràng: Nhìn qua ống soi trực tràng ta thấy Ở ống hậu môn: Da nhẵn, không có lông và không có tuyến, cao khoảng 1cm có màu đỏ tím vì có nhiều tĩnh mạch. Khi tĩnh mạch phồng có thể phát sinh ra các búi trĩ ngoại Ở trực tràng: - Cột và van Mocgagni: Cột hậu môn (hay cột Mocgagni) là các nếp niêm mạc lồi lên, đứng dọc, cao chừng 1cm, rộng ở dưới nhọn ở trên, giữa các cột là những chỗ lõm. Thường có 6 dến 8 cột hậu môn. Van Mocgagni là các nếp niêm mạc nối các chân cột với nhau thành các túi giống như van tổ chim của các mạch từ tim ra, các túi này còn được gọi là xoang hậu môn. Đường nối các chân cột với nhau gọi là đường hậu môn-da, đường nối các đỉnh cột với nhau gọi là đường hậu môn-trực tràng. Giữa hai đường đó là vùng chuyển tiếp của da và niêm mạc. - Các van của trực tràng: Ở phía trên các cột Mocgagni niêm mạc trực tràng có màu hồng, nhẵn và có các nếp van hình bán nguyệt. Có 3 van: - Van cụt hay van Huston ở thấp nhất - Van cùng dưới ở giữa - Van cùng trên ở cao nhất Khi soi trực tràng, đẩy ống soi lên cao độ 7cm thì ta thấy được cùng một lúc 2 van cụt và van cùng dưới bắt chéo nhau. Đẩy lên nữa thì thấy được 8 van cùng trên và khi vào sâu khoảng 11-12cm thì có thể thấy 1 nếp van giới hạn giữa trực tràng và đại tràng Sigma. Cấu tạo của trực tràng: Gồm có 4 lớp 1. Bao thớ thanh mạc: Trực tràng chỉ được thanh mạc (phúc mạc) phủ ở phía trên (mặt trước và 2 bên), ở phía sau và dưới thì được bao bọc bởi một bao tổ chức liên kết. Phúc mạc phủ mặt trước và 2 bên phía trên của trực tràng, xuống thấp hơn ở mặt trước, sau đó quặt ngược lên ở giữa để phủ bàng quang hay tử cung (nữ) và ở 2 bên thì phủ thành chậu hông. Do vậy, phúc mạc tạo nên túi cùng Douglas và 2 túi cùng bên. Từ túi cùng xuốn đáy chậu là cân tiền liệt phúc mạc hay cân trực tràng âm đạo (ở nữ). Cân này được tạo thành do trong thời kỳ bào thai, phúc mạc xuống tận đáy chậu, trong quá trình phát triển thì ở dưới 2lá dính với nhau thành cân còn phía trên tạo thành túi cùng Douglas. Bao thớ trực tràng là một tổ chức liên kết dưới phúc mạc nằm trong tiểu khung.
Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Mất Tự Chủ Hậu Môn Do Tổn Thương Cơ Thắt Tại Bệnh Viện Việt Đức
Đánh giá hiệu quả điều trị mất tự chủ hậu môn do tổn thương cơ thắt bằng phương pháp Musset 1, mang lại thông tin hữu ích cho bệnh nhân.
Phí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Trường học: Bệnh viện Việt Đức
Chuyên ngành: Y học
Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Mất Tự Chủ Hậu Môn Do Tổn Thương Cơ Thắt
Loại tài liệu: Đề tài nghiên cứu
Địa điểm: Hà Nội
Tài liệu có tiêu đề "Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Mất Tự Chủ Hậu Môn Do Tổn Thương Cơ Thắt" cung cấp cái nhìn sâu sắc về hiệu quả của các phương pháp điều trị đối với tình trạng mất tự chủ hậu môn, một vấn đề sức khỏe thường gặp nhưng ít được thảo luận. Tài liệu này không chỉ phân tích các phương pháp điều trị hiện có mà còn đánh giá kết quả và những lợi ích mà bệnh nhân có thể nhận được từ các liệu pháp này. Đặc biệt, nó giúp người đọc hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phục hồi và cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người mắc phải tình trạng này.
Để mở rộng thêm kiến thức về các phương pháp điều trị liên quan, bạn có thể tham khảo tài liệu "Luận văn đánh giá kết quả sớm phẫu thuật nội soi điều trị viêm phúc mạc ruột thừa tại bệnh viện đa khoa tỉnh bắc giang", nơi cung cấp thông tin về phẫu thuật nội soi trong điều trị các bệnh lý bụng. Ngoài ra, tài liệu "Đánh giá kết quả điều trị gãy hở thân hai xương cẳng chân bằng khung cố định ngoài dạng khối kẹp sản xuất trong nước" cũng có thể mang lại những hiểu biết bổ ích về các phương pháp điều trị chấn thương. Cuối cùng, tài liệu "Đánh giá kết quả điều trị bệnh nhân suy đa tạng có hỗ trợ phương pháp lọc máu liên tục tĩnh mạch tĩnh mạch tại bệnh viện đa khoa tỉnh thái bình" sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các phương pháp điều trị hỗ trợ trong các tình huống nghiêm trọng. Những tài liệu này sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về các phương pháp điều trị trong lĩnh vực y tế.
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ