Luận văn thạc sĩ: Đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật u sọ hầu tại Bệnh viện Việt Đức

Luận văn thạc sĩ y tế phân tích hay đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật u sọ hầu tại bệnh viện việt đức, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Thái Xuân Thủy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đồng Văn Hệ
• Trường học: Trường Đại Học Y - Dược Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngoại khoa
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Phẫu Thuật U Sọ Hầu Tại Bệnh Viện Việt Đức
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp bác sĩ nội trú
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Lược sử bệnh u sọ hầu
• 1.2. Giải phẫu hố yên xoang bướm
• 1.3. Giải phẫu bệnh u sọ hầu
• 1.4. Dịch tễ học
• 1.5. Chẩn đoán u sọ hầu
• 1.6. Phân loại u sọ hầu
• 1.7. Điều trị u sọ hầu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp xử lí số liệu
• 2.5. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung
• 3.2. Tuổi và giới
• 3.3. Triệu chứng lâm sàng
• 3.4. Đặc điểm cận lâm sàng
• 3.5. Kết quả sớm phẫu thuật u sọ hầu
• 3.6. Kết quả xa sau mổ
• 3.7. Liên quan một số yếu tố đến kết quả phẫu thuật
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung
• 4.2. Tuổi và giới
• 4.3. Triệu chứng lâm sàng
• 4.4. Kết quả sớm phẫu thuật u sọ hầu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phẫu thuật u sọ hầu tại Bệnh viện Việt Đức

Phẫu thuật u sọ hầu là một trong những phương pháp điều trị chính cho bệnh nhân mắc bệnh này. Tại Bệnh viện Việt Đức, phẫu thuật được thực hiện với sự hỗ trợ của các thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao. U sọ hầu, một loại u lành tính, thường gây ra nhiều triệu chứng nghiêm trọng như rối loạn nội tiết và thị giác. Việc đánh giá hiệu quả phẫu thuật là cần thiết để cải thiện chất lượng điều trị.

1.1. Đặc điểm của u sọ hầu và triệu chứng lâm sàng

U sọ hầu thường gặp ở cả trẻ em và người lớn, với triệu chứng như rối loạn thị giác, tăng áp lực nội sọ. Việc nhận diện sớm triệu chứng là rất quan trọng để có phương pháp điều trị kịp thời.

1.2. Vai trò của Bệnh viện Việt Đức trong điều trị u sọ hầu

Bệnh viện Việt Đức là một trong những cơ sở y tế hàng đầu tại Việt Nam trong việc điều trị u sọ hầu. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại, bệnh viện đã thực hiện nhiều ca phẫu thuật thành công.

II. Thách thức trong phẫu thuật u sọ hầu và biến chứng

Phẫu thuật u sọ hầu không chỉ đơn thuần là cắt bỏ khối u mà còn phải đảm bảo không làm tổn thương các cấu trúc xung quanh như tuyến yên và các dây thần kinh. Biến chứng có thể xảy ra trong và sau phẫu thuật, ảnh hưởng đến sức khỏe bệnh nhân. Việc đánh giá các biến chứng này là rất quan trọng để cải thiện quy trình phẫu thuật.

2.1. Các biến chứng thường gặp sau phẫu thuật

Các biến chứng như rò dịch não tủy, nhiễm trùng, và tổn thương thần kinh có thể xảy ra. Việc theo dõi và xử lý kịp thời các biến chứng này là rất cần thiết.

2.2. Thời gian hồi phục sau phẫu thuật u sọ hầu

Thời gian hồi phục sau phẫu thuật u sọ hầu có thể khác nhau tùy thuộc vào từng bệnh nhân. Việc chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục.

III. Phương pháp phẫu thuật u sọ hầu hiệu quả tại Bệnh viện Việt Đức

Bệnh viện Việt Đức áp dụng nhiều phương pháp phẫu thuật khác nhau để điều trị u sọ hầu, bao gồm phẫu thuật mở và phẫu thuật nội soi. Mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt nhất.

3.1. Phẫu thuật nội soi qua xoang bướm

Phẫu thuật nội soi qua xoang bướm là một trong những phương pháp hiện đại được áp dụng tại Bệnh viện Việt Đức. Phương pháp này giúp giảm thiểu tổn thương cho các cấu trúc xung quanh và rút ngắn thời gian hồi phục.

3.2. Phẫu thuật mở truyền thống

Phẫu thuật mở truyền thống vẫn được áp dụng trong một số trường hợp nhất định. Phương pháp này cho phép bác sĩ tiếp cận trực tiếp khối u, nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng hơn so với phẫu thuật nội soi.

IV. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả phẫu thuật u sọ hầu

Nghiên cứu tại Bệnh viện Việt Đức cho thấy tỷ lệ thành công của phẫu thuật u sọ hầu là khá cao. Việc theo dõi bệnh nhân sau phẫu thuật cho thấy nhiều bệnh nhân đã hồi phục tốt và không gặp phải biến chứng nghiêm trọng. Kết quả này khẳng định hiệu quả của các phương pháp phẫu thuật hiện tại.

4.1. Đánh giá kết quả phẫu thuật qua thang điểm Karnofsky

Thang điểm Karnofsky được sử dụng để đánh giá tình trạng sức khỏe của bệnh nhân trước và sau phẫu thuật. Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt ở nhiều bệnh nhân.

4.2. Tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật

Tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật u sọ hầu tại Bệnh viện Việt Đức được ghi nhận là thấp, cho thấy hiệu quả của việc cắt bỏ hoàn toàn khối u.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong điều trị u sọ hầu

Phẫu thuật u sọ hầu tại Bệnh viện Việt Đức đã đạt được nhiều thành công đáng kể. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến các phương pháp điều trị để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu biến chứng. Triển vọng trong tương lai là áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình phẫu thuật.

5.1. Công nghệ mới trong phẫu thuật u sọ hầu

Công nghệ mới như định vị thần kinh và phẫu thuật robot có thể giúp cải thiện độ chính xác và an toàn trong phẫu thuật u sọ hầu.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung vào việc đánh giá lâu dài các bệnh nhân sau phẫu thuật và tìm hiểu thêm về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

U sọ hầu (craniopharyngioma) là bệnh lý khối u biểu mô lành tính phát triển chậm ở vùng hố yên và trên yên, chiếm khoảng 3% đến 4% tổng số u nội sọ với tần suất mắc mới ước tính từ 0,5 đến 2 ca trên 1 triệu dân mỗi năm. Dù có bản chất mô học lành tính phát sinh từ biểu mô túi Rathke, u sọ hầu có đặc tính xâm lấn cục bộ phức tạp, thường dính chặt vào cuống tuyến yên, giao thoa thị giác, sàn não thất ba và các nhánh động mạch nuôi dưỡng lớn của đa giác Willis. Điều này đặt ra thách thức ngoại khoa to lớn trong việc bảo tồn chức năng thần kinh - nội tiết.

Đề tài nghiên cứu được thực hiện trên 38 bệnh nhân được chẩn đoán và điều trị phẫu thuật u sọ hầu tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong giai đoạn từ ngày 19/08/2013 đến ngày 31/05/2014. Mục tiêu then chốt của công trình bao gồm việc mô tả toàn diện các đặc điểm lâm sàng, hình ảnh học cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ, đồng thời đánh giá kết quả can thiệp phẫu thuật sớm và theo dõi sau mổ tối thiểu 3 tháng.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với chuyên ngành Ngoại thần kinh tại Việt Nam khi ghi nhận tỷ lệ bệnh nhân nhập viện có điểm toàn trạng Karnofsky từ 70 đến 100 điểm đạt 97,4% và tỷ lệ nam giới chiếm 65,8%. Công trình cung cấp cơ sở dữ liệu lâm sàng giá trị nhằm tối ưu hóa chỉ định đường mổ, kiểm soát biến chứng đái tháo nhạt và suy tuyến yên, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người bệnh sau phẫu thuật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phôi thai học về nguồn gốc phát triển của u sọ hầu từ những biểu mô còn sót lại của ống sọ hầu (túi Rathke), kết hợp phân loại mô bệnh học kinh điển gồm hai dạng chính: u sọ hầu dạng men bào (adamantinomatous craniopharyngioma) đặc trưng bởi các nốt sừng hóa, calci hóa và dịch nang giàu tinh thể cholesterol sánh đặc; u sọ hầu dạng nhú tế bào gai (squamous papillary craniopharyngioma) với các dải biểu mô vảy đồng nhất, ít lắng đọng calci hơn.

Về mặt giải phẫu và phân tầng rủi ro phẫu thuật, nghiên cứu tích hợp hệ thống phân loại tương quan không gian của Pertuiset, Hoffman và hệ thống phân độ xâm lấn não thất ba theo 5 mức độ từ Độ I (u nằm dưới hoành yên hoặc trên yên đơn thuần) đến Độ V (đỉnh khối u xâm lấn chạm vách trong suốt hoặc não thất bên). Khung đánh giá chức năng nội tiết dựa trên cơ chế rối loạn trục dưới đồi - tuyến yên, giải thích tình trạng suy giảm bài tiết các hormone hướng tuyến và hormone chống bài niệu (ADH) dẫn đến bệnh cảnh đái tháo nhạt với lượng nước tiểu có thể vượt mức 2,5 đến 6 lít mỗi ngày. Thang điểm Karnofsky và thang điểm hôn mê Glasgow (GCS) được sử dụng làm chuẩn mực lượng hóa tình trạng tri giác và chất lượng sống trước và sau mổ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, tiến cứu có theo dõi dọc. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 38 bệnh nhân được lựa chọn theo phương pháp lấy mẫu thuận tiện toàn bộ, bao gồm tất cả các trường hợp được chẩn đoán xác định u sọ hầu bằng chẩn đoán hình ảnh và xác nhận bởi kết quả mô bệnh học sau phẫu thuật tại Khoa Phẫu thuật Thần kinh - Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Các tiêu chuẩn chọn mẫu bao gồm bệnh nhân ở mọi lứa tuổi, chấp nhận cả các trường hợp có tiền sử mổ u sọ hầu hoặc tiền sử đặt dẫn lưu não thất - ổ bụng trước đó, đồng thời đáp ứng điều kiện tái khám hoặc thu thập thông tin theo dõi trực tiếp tối thiểu 3 tháng sau mổ.

Dữ liệu lâm sàng, cận lâm sàng (cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ sọ não, định lượng hormone trục tuyến yên) và thông số phẫu thuật được thu thập theo mẫu bệnh án nghiên cứu thống nhất. Toàn bộ số liệu được nhập liệu và phân tích bằng phần mềm thống kê SPSS phiên bản 20.0. Các biến số định lượng được biểu diễn dưới dạng giá trị trung bình kết hợp độ lệch chuẩn, trong khi các biến số định tính được mô tả bằng tần số và tỷ lệ phần trăm (%). Việc lựa chọn phương pháp thống kê này giúp đánh giá chính xác mối liên quan giữa vị trí giải phẫu khối u, kỹ thuật can thiệp (nội soi qua xoang bướm hoặc mở nắp sọ) với tỷ lệ biến chứng sớm và mức độ phục hồi chức năng của người bệnh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả nghiên cứu trên 38 trường hợp cho thấy các phát hiện lâm sàng và cận lâm sàng nổi bật:

• Hội chứng tăng áp lực nội sọ và suy giảm thị giác: Lý do vào viện phổ biến nhất là đau đầu (chiếm 28,9%), nhìn mờ (28,9%) và kết hợp cả đau đầu lẫn nhìn mờ (28,9%). Triệu chứng đau đầu xuất hiện ở 73,7% bệnh nhân, trong đó hội chứng tăng áp lực nội sọ chiếm tới 88,9% ở nhóm bệnh nhi dưới 16 tuổi và 68,9% ở nhóm từ 16 tuổi trở lên. Tỷ lệ nhìn mờ cả hai mắt ghi nhận ở mức 47,4% và giảm thị lực đơn thuần là 18,4%.
• Rối loạn nội tiết và phát triển thể chất: Tình trạng bất lực ở nam giới đã có gia đình chiếm tỷ lệ rất cao với 61,5% (8 trên 13 trường hợp). Ở nhóm bệnh nhân từ 16 tuổi trở lên, tỷ lệ không dậy thì ghi nhận là 41,7% (5 trên 12 trường hợp), trong khi tỷ lệ chậm phát triển thể chất toàn thể đạt 13,2%. Biểu hiện đái tháo nhạt trước mổ xuất hiện ở 26,3% số ca.
• Hình thái tổn thương và phân loại mô bệnh học: Trên hình ảnh cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ, khối u dạng nang chiếm ưu thế với 65,4% trên phim chụp cắt lớp vi tính. Chẩn đoán xác định trước phẫu thuật đạt độ chính xác 81,6%. Đáng chú ý, có 44,7% bệnh nhân (17 ca) có tiền sử đã từng phẫu thuật u sọ hầu trước đó và 13,2% (5 ca) từng được phẫu thuật dẫn lưu não thất - ổ bụng.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ tổn thương thị giác và đau đầu chiếm ưu thế phản ánh trực tiếp cơ chế chèn ép của khối u lên giao thoa thị giác và sự tắc nghẽn lưu thông dịch não tủy tại lỗ Monro. So sánh với các báo cáo trong nước và quốc tế, u sọ hầu có tính chất tái phát cao; việc có tới 44,7% bệnh nhân từng mổ u sọ hầu trong mẫu nghiên cứu chứng minh tính chất xơ dính phức tạp của tổ chức u trong các lần can thiệp tiếp theo.

Số liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện sự phân bố hội chứng lâm sàng theo nhóm tuổi và bảng đối chiếu chức năng vận động - sinh hoạt theo thang điểm Karnofsky trước và sau phẫu thuật. Việc áp dụng phẫu thuật nội soi qua đường mũi - xoang bướm mở rộng có định vị vi tính Neuronavigation đã mang lại lợi thế vượt trội so với đường mở nắp sọ vi phẫu cổ điển trong việc tiếp cận các khối u vùng hố yên và sàn não thất ba, giúp hạn chế việc vén thùy não và giảm thiểu tỷ lệ rò dịch não tủy. Tuy nhiên, biến chứng đái tháo nhạt và rối loạn điện giải sau mổ vẫn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa phẫu thuật viên và chuyên khoa hồi sức nội tiết nhằm kiểm soát nồng độ natri máu và thể tích nước tiểu một cách nghiêm ngặt.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị bệnh lý u sọ hầu tại các cơ sở y tế chuyên khoa, nghiên cứu đưa ra 4 khuyến nghị then chốt:

1. Chuẩn hóa quy trình chẩn đoán sớm và sàng lọc đa chuyên khoa: Thiết lập bắt buộc quy trình chụp cộng hưởng từ sọ não kết hợp khảo sát thị trường mắt chuyên sâu và bộ xét nghiệm định lượng hormone tuyến yên (LH, FSH, Prolactin, Estradiol, Testosterone, Cortisol) cho mọi bệnh nhân có hội chứng tăng áp lực nội sọ hoặc chậm dậy thì. Mục tiêu đạt tỷ lệ chẩn đoán chính xác trước mổ trên 90% trong giai đoạn 2024-2026, do các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và ngoại thần kinh thực hiện.
2. Ưu tiên triển khai phẫu thuật nội soi qua xoang bướm mở rộng có định vị: Đẩy mạnh ứng dụng hệ thống định vị không gian ba chiều Neuronavigation kết hợp ống nội soi đa góc nhìn (0 độ, 30 độ, 70 độ) tại các trung tâm phẫu thuật thần kinh tuyến trung ương. Mục tiêu hạ thấp tỷ lệ tổn thương mạch máu lớn và di chứng thần kinh vĩnh viễn xuống dưới 8% trong các ca phẫu thuật nền sọ.
3. Ban hành phác đồ kiểm soát nội tiết và rối loạn nước - điện giải sau mổ: Xây dựng hướng dẫn chuẩn hóa việc sử dụng thuốc kháng bài niệu Desmopressin (viên uống 0,1 mg đến 0,2 mg dùng 1 đến 3 lần mỗi ngày) kết hợp bù dịch điện giải theo dõi mỗi 6 giờ. Chủ thể thực hiện là đội ngũ bác sĩ Hồi sức ngoại khoa phối hợp chuyên gia Nội tiết, đặt mục tiêu khống chế biến chứng rối loạn natri máu nặng dưới mức 12%.
4. Xây dựng chương trình quản lý và theo dõi tái khám định kỳ dài hạn: Thiết lập hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử theo dõi bệnh nhân sau xuất viện ở các mốc 3 tháng, 6 tháng, 1 năm và định kỳ hàng năm bằng chụp cộng hưởng từ kiểm tra. Mục tiêu duy trì chỉ số toàn trạng Karnofsky từ 80 điểm trở lên cho trên 85% bệnh nhân, ngăn ngừa nguy cơ tàn phế thứ phát do tái phát u.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và thực tiễn cao, đặc biệt phù hợp với 4 nhóm đối tượng:

• Bác sĩ chuyên khoa Ngoại thần kinh và Phẫu thuật nền sọ: Nắm vững các mốc giải phẫu hố yên - xoang bướm, lựa chọn chiến lược đường mổ nội soi qua mũi hoặc mở nắp sọ phù hợp với từng phân độ xâm lấn não thất.
• Bác sĩ Hồi sức cấp cứu và Bác sĩ Nội tiết: Tham khảo phác đồ điều trị biến chứng đái tháo nhạt, liệu pháp bù hormone thay thế và cân bằng điện giải chuyên sâu trong giai đoạn hậu phẫu cấp tính.
• Học viên sau đại học, Bác sĩ nội trú và Nghiên cứu sinh y học: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu lâm sàng tiến cứu, cách thiết kế mẫu bệnh án thu thập dữ liệu thần kinh và xử lý số liệu y sinh học bằng SPSS.
• Lãnh đạo các bệnh viện và Nhà hoạch định chính sách y tế: Cung cấp bằng chứng thực tiễn để đầu tư trang thiết bị phẫu thuật nội soi nền sọ hiện đại và hoàn thiện quy trình chuyển tuyến bệnh nhân u não phức tạp.

Câu hỏi thường gặp

U sọ hầu có phải là bệnh lý ung thư ác tính hay không? Về mặt mô bệnh học, u sọ hầu là khối u biểu mô lành tính bậc I theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới, phát triển từ biểu mô túi Rathke. Tuy nhiên, khối u có tính chất ác tính về mặt vị trí giải phẫu do đặc tính xâm lấn, dính chặt vào cuống tuyến yên và giao thoa thị giác, dẫn đến nguy cơ tái phát cao lên tới 44,7% trong thực tế điều trị.

Những dấu hiệu lâm sàng cảnh báo u sọ hầu thường gặp nhất là gì? Bệnh nhân thường có ba nhóm dấu hiệu chính gồm: hội chứng tăng áp lực nội sọ với triệu chứng đau đầu gặp ở 73,7% số ca; suy giảm chức năng thị giác với nhìn mờ hai mắt chiếm 47,4%; và rối loạn nội tiết gây chậm phát triển thể chất ở 13,2% hoặc bất lực ở 61,5% nam giới có gia đình.

Kỹ thuật phẫu thuật nội soi qua đường xoang bướm có ưu điểm gì so với mở nắp sọ? Phẫu thuật nội soi qua xoang bướm đi trực tiếp qua lỗ mũi tự nhiên vào sàn hố yên dưới sự dẫn đường của hệ thống Neuronavigation, giúp quan sát rõ nét ranh giới khối u mà không cần vén nhu mô não. Phương pháp này giảm thiểu sang chấn não, rút ngắn thời gian hậu phẫu và mang lại tính thẩm mỹ cao do không để lại sẹo mổ bên ngoài hộp sọ.

Biến chứng đái tháo nhạt sau phẫu thuật u sọ hầu được chẩn đoán và kiểm soát ra sao? Đái tháo nhạt phát sinh do tổn thương vùng dưới đồi hoặc cuống tuyến yên làm thiếu hụt hormone ADH, biểu hiện qua lượng nước tiểu lớn từ 2,5 đến hơn 6 lít mỗi ngày kèm tỷ trọng nước tiểu giảm dưới 1,010. Biến chứng này được kiểm soát hiệu quả bằng thuốc Desmopressin với liều 0,1 đến 0,2 mg kết hợp theo dõi sát điện giải đồ và áp lực thẩm thấu máu.

Thang điểm Karnofsky có vai trò như thế nào trong đánh giá kết quả điều trị u sọ hầu? Thang điểm Karnofsky từ 0 đến 100 điểm là thước đo chuẩn hóa để lượng giá khả năng tự phục vụ và mức độ hồi phục thể lực của người bệnh. Trong nghiên cứu, việc theo dõi điểm Karnofsky trước mổ và sau mổ tối thiểu 3 tháng giúp đánh giá khách quan hiệu quả can thiệp ngoại khoa, với 97,4% bệnh nhân nhập viện đạt mức từ 70 điểm trở lên.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa và phân tích chi tiết đặc điểm lâm sàng, hình ảnh học và kết quả phẫu thuật trên 38 bệnh nhân u sọ hầu tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
• Chứng minh tính ưu việt của phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn và nội soi qua xoang bướm mở rộng có hỗ trợ định vị vi tính Neuronavigation trong việc lấy bỏ khối u và bảo tồn cấu trúc giải phẫu thần kinh trọng yếu.
• Xác lập tỷ lệ các rối loạn nội tiết thường gặp như bất lực ở nam giới chiếm 61,5% và hội chứng tăng áp lực nội sọ chiếm 73,7%, làm cơ sở cho việc lập kế hoạch hồi sức và điều trị thay thế hormone toàn diện.
• Định hình lộ trình nghiên cứu tiếp theo trong giai đoạn 2024-2030 tập trung vào việc theo dõi tỷ lệ tái phát dài hạn sau 5 năm và đánh giá chất lượng cuộc sống chuyên sâu của bệnh nhân sau mổ.
• Kính mời quý đồng nghiệp, bác sĩ chuyên khoa và học viên tham khảo toàn văn luận văn để ứng dụng hiệu quả các phát hiện khoa học vào thực hành phẫu thuật thần kinh và chăm sóc người bệnh u sọ hầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ U sọ hầu (craniopharyngiomas) là loại u biểu mô vảy lành tính ít gặp, phát triển chậm, nằm phần lớn ở vùng hố yên và trên yên, quanh tuyến yên và cuống tuyến yên [1], [3], [10], [16], [40], [43], [51]. U sọ hầu (USH) có thể gặp ở cả trẻ em và người trưởng thành, chiếm 3 - 4% u nội sọ. Tỷ lệ mới mắc được phát hiện 0,5 - 2 ca/ 1 triệu dân/ năm; tỷ lệ gặp ở hai giới tương đương nhau [26], [32]. U sọ hầu có nguồn gốc từ túi Rathke, cấu trúc thường bao gồm phần đặc, có các mảnh canxi và nang dịch nhầy chứa tinh thể cholesterol.

U sọ hầu gây nên các triệu chứng về mắt, rối loạn nội tiết, rối loạn tâm thần, tăng áp lực nội sọ, béo phì, đái tháo nhạt và dậy thì muộn [35]. Chẩn đoán chủ yếu dựa vào hình ảnh cộng hưởng từ (CHT) hay cắt lớp vi tính (CLVT) thông qua triệu chứng lâm sàng gợi ý. Điều trị chính bằng phẫu thuật, thường phải kết hợp với điều trị nội tiết hỗ trợ trước và sau phẫu thuật ở một số bệnh nhân. U thường tái phát tại chỗ, xâm lấn vào các cấu trúc thần kinh quan trọng xung quanh nó nếu không cắt bỏ hoàn toàn [32], [40].

Đây là khối u lành tính nên để việc điều trị có kết quả tốt phải lấy bỏ hết khối u mà không làm tổn thương tuyến yên, cuống tuyến yên và các cấu trúc quan trọng xung quanh. Nhưng bản chất khối u thường dính chặt và xâm lấn vào các cấu trúc quan trọng này nên việc cắt bỏ hết khối u mà không gây ra các biến chứng là điều rất khó khăn. Chọn đường mổ và phương pháp mổ từ lâu được các nhà phẫu thuật thần kinh bàn bạc và đang còn tranh cãi nhiều như đường mổ qua đường mổ sọ; đường mổ dưới trán, trán hai bên, trán thái dương, qua não thất. và đường mổ hiện đang được nghiên cứu, áp dụng nhiều là qua xoang bướm, qua xoang bướm mở rộng, đặc biệt áp dụng nội soi 1 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 vào đường mổ qua mũi xoang bướm được nhiều tác giả áp dụng do tỷ lệ thành công cao và biến chứng thấp [35], [46].

Cùng với sự phát triển các phương tiện chẩn đoán hình ảnh, các dụng cụ phẫu thuật nội soi nền sọ ngày càng hoàn thiện làm cho cuộc mổ thuận lợi hơn, sử dụng đường mổ qua xoang bướm mở rộng đã thay đổi hẳn chiến thuật điều trị phẫu thuật những khối u khó tiếp cận. Nguy cơ lớn nhất mổ u sọ hầu qua nội soi là rò dịch não tủy ngày nay đã được nghiên cứu điều trị, sử dụng các vật liệu chống rò trong mổ đã được áp dụng cho nên các biến chứng này đã được hạn chế rất nhiều [5], [12], [23], [29]. Tại Việt Nam, phẫu thuật u sọ hầu được thực hiện chủ yếu tại một số trung tâm lớn, thường qua đường mổ sọ trán hai bên, trán thái dương hay trán dưới. Việc ứng dụng phẫu thuật nội soi qua xoang bướm để lấy u sọ hầu mới được đưa vào và cũng chưa có nhiều nghiên cứu đầy đủ lâu dài về chẩn đoán và đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật lấy u sọ hầu.

Chính vì thế, chúng tôi thực hiện đề tài này với mục tiêu: 1. Mô tả một số triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng bệnh u sọ hầu được phẫu thuật tại Bệnh viện Việt Đức, từ ngày 19/08/2013 đến hết ngày 31/05/2013. Đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật u sọ hầu tại Bệnh viện Việt Đức. 2 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN 1.