Kết quả điều trị phẫu thuật thoát vị bẹn mắc phải theo phương pháp Lichtenstein tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên - Luận văn BS Nguyễn Mạnh Linh

Luận văn đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật thoát vị bẹn mắc phải theo phương pháp Lichtenstein tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên.

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Linh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Hồng Anh
• Trường học: Đại học Y - Dược Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngoại khoa
• Đề tài: Kết quả điều trị thoát vị bẹn mắc phải theo phương pháp Lichtenstein tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn bác sĩ nội trú
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương pháp Lichtenstein

Phương pháp Lichtenstein là một kỹ thuật phẫu thuật được sử dụng để điều trị thoát vị bẹn. Đây là một phương pháp hiệu quả và an toàn, giúp giảm thiểu biến chứng và tỷ lệ tái phát. Phương pháp này sử dụng một tấm lưới nhân tạo để sửa chữa vùng bị thoát vị, giúp ngăn chặn sự tái phát của bệnh. Với sự phát triển của công nghệ và kỹ thuật phẫu thuật, phương pháp Lichtenstein đã trở thành một trong những lựa chọn hàng đầu cho điều trị thoát vị bẹn.

1.1. Lịch sử phát triển của phương pháp Lichtenstein

Phương pháp Lichtenstein được phát triển vào năm 1986 bởi bác sĩ Lichtenstein. Kể từ đó, phương pháp này đã được cải tiến và hoàn thiện, trở thành một trong những kỹ thuật phẫu thuật hiệu quả nhất cho điều trị thoát vị bẹn.

1.2. Ưu điểm của phương pháp Lichtenstein

Phương pháp Lichtenstein có nhiều ưu điểm, bao gồm giảm thiểu biến chứng, tỷ lệ tái phát thấp, và thời gian phục hồi nhanh chóng. Phương pháp này cũng giúp giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

II. Phân tích kết quả điều trị thoát vị bẹn theo phương pháp Lichtenstein

Kết quả điều trị thoát vị bẹn theo phương pháp Lichtenstein đã được nghiên cứu và đánh giá. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng phương pháp này có tỷ lệ tái phát thấp, biến chứng ít, và thời gian phục hồi nhanh chóng. Bệnh nhân cũng báo cáo giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật.

2.1. Tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật

Tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật theo phương pháp Lichtenstein rất thấp, khoảng 0,2%. Đây là một kết quả rất tốt so với các phương pháp phẫu thuật khác.

2.2. Biến chứng sau phẫu thuật

Biến chứng sau phẫu thuật theo phương pháp Lichtenstein cũng rất ít, bao gồm nhiễm trùng, chảy máu, và đau. Tuy nhiên, các biến chứng này có thể được điều trị và kiểm soát hiệu quả.

III. Giải pháp và phương pháp điều trị thoát vị bẹn theo Lichtenstein

Để điều trị thoát vị bẹn theo phương pháp Lichtenstein, bệnh nhân cần được chuẩn bị kỹ lưỡng trước phẫu thuật. Điều này bao gồm việc kiểm tra sức khỏe tổng quát, chuẩn bị tâm lý, và tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ. Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần được chăm sóc và theo dõi chặt chẽ để đảm bảo quá trình phục hồi diễn ra suôn sẻ.

3.1. Chuẩn bị trước phẫu thuật

Chuẩn bị trước phẫu thuật là rất quan trọng để đảm bảo quá trình phẫu thuật diễn ra suôn sẻ. Bệnh nhân cần được kiểm tra sức khỏe tổng quát, bao gồm cả các xét nghiệm máu và hình ảnh.

3.2. Chăm sóc sau phẫu thuật

Chăm sóc sau phẫu thuật cũng rất quan trọng để đảm bảo quá trình phục hồi diễn ra suôn sẻ. Bệnh nhân cần được theo dõi chặt chẽ, bao gồm cả việc kiểm tra vết thương và theo dõi các dấu hiệu của biến chứng.

IV. Kết luận và ứng dụng của phương pháp Lichtenstein

Phương pháp Lichtenstein là một kỹ thuật phẫu thuật hiệu quả và an toàn cho điều trị thoát vị bẹn. Với tỷ lệ tái phát thấp, biến chứng ít, và thời gian phục hồi nhanh chóng, phương pháp này đã trở thành một trong những lựa chọn hàng đầu cho điều trị thoát vị bẹn. Tuy nhiên, bệnh nhân cần được chuẩn bị kỹ lưỡng trước phẫu thuật và chăm sóc sau phẫu thuật để đảm bảo quá trình phục hồi diễn ra suôn sẻ.

4.1. Ưu điểm và hạn chế của phương pháp Lichtenstein

Phương pháp Lichtenstein có nhiều ưu điểm, bao gồm giảm thiểu biến chứng, tỷ lệ tái phát thấp, và thời gian phục hồi nhanh chóng. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có một số hạn chế, bao gồm cả việc cần phải có kỹ thuật và kinh nghiệm của bác sĩ.

4.2. Ứng dụng của phương pháp Lichtenstein trong tương lai

Phương pháp Lichtenstein sẽ tiếp tục được ứng dụng rộng rãi trong điều trị thoát vị bẹn. Với sự phát triển của công nghệ và kỹ thuật phẫu thuật, phương pháp này sẽ trở nên hiệu quả và an toàn hơn nữa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thoát vị bẹn là một trong những bệnh lý ngoại khoa phổ biến nhất trên toàn cầu với ước tính khoảng 20 triệu ca phẫu thuật được tiến hành mỗi năm. Tỷ lệ mắc bệnh có sự chênh lệch lớn giữa hai giới khi nam giới có nguy cơ cao gấp 12 lần so với nữ giới. Tần suất xuất hiện bệnh tăng dần theo tuổi tác, dao động từ 5% đến 8% ở nhóm tuổi 25 đến 40 và đạt tới 45% ở nhóm người cao tuổi trên 75 tuổi. Trong thực hành lâm sàng kinh điển, các phương pháp khâu phục hồi thành bụng bằng mô tự thân như Bassini, Shouldice hay McVay thường bộc lộ nhược điểm căng kéo mép cân cơ, gây đau đớn nhiều sau mổ, tăng nguy cơ thiếu máu cục bộ tổ chức và tỷ lệ tái phát cao từ 5% đến 10%.

Nghiên cứu này tập trung đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật thoát vị bẹn mắc phải bằng phương pháp đặt tấm lưới nhân tạo Lichtenstein và phân tích các yếu tố liên quan đến kết quả phẫu thuật tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong giai đoạn từ tháng 01/2016 đến tháng 02/2019. Đối tượng nghiên cứu gồm 62 bệnh nhân từ 40 tuổi trở lên được chẩn đoán thoát vị bẹn mắc phải và được theo dõi hậu phẫu tối thiểu 6 tháng. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp cơ sở dữ liệu lâm sàng chuẩn mực cho các cơ sở y tế tuyến tỉnh, tối ưu hóa quy trình can thiệp ngoại khoa nhằm giảm tỷ lệ biến chứng sớm xuống dưới 10% và nâng tỷ lệ bệnh nhân phục hồi vận động trong 24 giờ đầu sau mổ lên trên 80%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nền tảng nguyên lý phẫu thuật tái tạo thành bụng không căng được Irving Lichtenstein khởi xướng từ năm 1989. Phương pháp này sử dụng mảnh ghép nhân tạo dạng phẳng để che phủ điểm yếu ở thành sau ống bẹn mà không làm biến dạng cấu trúc giải phẫu tự nhiên, giúp loại bỏ hoàn toàn lực căng tại đường khâu và giảm thiểu tỷ lệ tái phát xuống dưới 1%.

Bên cạnh đó, đề tài ứng dụng hệ thống phân loại thoát vị bẹn của Hiệp hội Thoát vị Châu Âu cùng các mốc giải phẫu quan trọng vùng bẹn như tam giác tử và tam giác đau nhằm hạn chế tổn thương mạch máu chậu ngoài cùng các nhánh thần kinh cảm giác. Các khái niệm cốt lõi bao gồm: thoát vị bẹn trực tiếp tại hố bẹn trong, thoát vị bẹn gián tiếp qua lỗ bẹn sâu, mảnh ghép Polypropylene đơn sợi có trọng lượng trung bình khoảng 60 g/m² và thang điểm đánh giá mức độ đau bằng lời nói gồm 5 mức độ từ không đau đến đau rất nhiều.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài áp dụng thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp theo dõi tiến cứu và hồi cứu hồ sơ bệnh án. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 62 bệnh nhân được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện toàn bộ trong khoảng thời gian từ tháng 01/2016 đến tháng 02/2019 tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Tiêu chuẩn lựa chọn bao gồm bệnh nhân từ 40 tuổi trở lên mắc thoát vị bẹn một bên hoặc hai bên, mổ lần đầu hoặc tái phát sau mổ mô tự thân, có hồ sơ bệnh án đầy đủ và thời gian theo dõi sau phẫu thuật tối thiểu 6 tháng. Tiêu chuẩn loại trừ gồm các trường hợp thoát vị bẹn nghẹt, thoát vị bẹn kết hợp thoát vị đùi, hoặc bệnh nhân mắc các bệnh lý nội khoa giai đoạn mất bù nặng.

Dữ liệu được thu thập qua mẫu bệnh án thống nhất, khám lâm sàng trực tiếp, siêu âm kiểm tra và phỏng vấn tái khám định kỳ. Toàn bộ số liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê y học với các kiểm định Chi bình phương, Fisher exact test và t-Student là nhằm kiểm soát sai số, so sánh định lượng chính xác giữa các nhóm biến số lâm sàng với mức ý nghĩa thống kê p < 0,05 và độ tin cậy 95%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Độ tuổi trung bình của 62 bệnh nhân nghiên cứu là 64,5 ± 13,1 tuổi với khoảng tuổi từ 40 đến 91 tuổi, trong đó nhóm bệnh nhân trên 60 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo 62,9% (39 ca). Tỷ lệ bệnh nhân có bệnh nội khoa phối hợp như tăng huyết áp, viêm phế quản mạn tính hoặc phì đại tuyến tiền liệt chiếm 43,6% (27 ca). Thoát vị bẹn một bên chiếm 96,8% (60 ca) và thoát vị hai bên chiếm 3,2% (2 ca). Về tiền sử, 95,2% bệnh nhân mổ lần đầu và 4,8% là mổ tái phát sau phẫu thuật mô tự thân. Phương pháp vô cảm bằng tê tủy sống được chỉ định cho 96,8% trường hợp (60 ca), trong khi gây mê nội khí quản chỉ chiếm 3,2% (2 ca).

Thời gian phẫu thuật trung bình đạt 62,02 ± 14,6 phút, trong đó nhóm có thời gian phẫu thuật dưới 60 phút chiếm tới 72,6% (45 ca). Tỷ lệ đặt dẫn lưu vết mổ trong quá trình phẫu thuật rất thấp, chỉ chiếm 9,7% (6 ca). Mức độ đau sau phẫu thuật có xu hướng thuyên giảm nhanh chóng: tại ngày thứ nhất sau mổ có 67,8% bệnh nhân đau nhẹ, 30,6% đau vừa và 1,6% đau nhiều; đến ngày thứ hai sau mổ, tỷ lệ đau nhẹ tăng lên 80,6%, đau vừa giảm xuống 19,4% và không còn trường hợp nào đau nhiều. Thời gian phục hồi sinh hoạt cá nhân trung bình là 20,6 ± 3,2 giờ, với 83,9% bệnh nhân tự đứng dậy đi lại độc lập trong vòng 24 giờ đầu. Thời gian nằm viện trung bình là 7,1 ± 2,3 ngày và tỷ lệ không gặp biến chứng sớm đạt tới 90,3% (56 ca).

Thảo luận kết quả

Kết quả can thiệp khẳng định tính ưu việt vượt trội của phẫu thuật Lichtenstein so với các phương pháp khâu mô tự thân truyền thống. Việc đặt mảnh ghép nhân tạo Polypropylene giúp loại bỏ sức căng cân cơ, từ đó kiểm soát đau sau mổ hiệu quả mà không cần lạm dụng thuốc giảm đau gây nghiện. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa sinh động qua biểu đồ cột thể hiện sự chuyển dịch mức độ đau từ ngày thứ nhất sang ngày thứ hai và biểu đồ tròn phân bố tỷ lệ bệnh nhân có bệnh kèm theo (43,6%). Ngoài ra, bảng đối chiếu chéo giữa thời gian mổ và biến chứng sớm cho thấy nhóm phẫu thuật dưới 60 phút có độ an toàn rất cao.

So sánh với các công bố quốc tế, tỷ lệ biến chứng sớm 9,7% trong nghiên cứu này hoàn toàn tương đồng với báo cáo của Zhi-peng Jiang (8,4%) và thấp hơn đáng kể so với nghiên cứu của Andrzej Wysocki (15,5%). Mức độ giảm đau nhanh sau mổ phù hợp với quan sát của Nadim Khan khi phần lớn người bệnh chỉ đau ở mức độ nhẹ đến vừa. Tại Việt Nam, kết quả hồi phục sinh hoạt trong 24 giờ đạt 83,9% tương thích với công bố của Nguyễn Thanh Tùng tại Bắc Ninh với 63,4% bệnh nhân tự vận động dưới 12 giờ và tỷ lệ tái phát ghi nhận ở mức 0%. Phân tích mối liên quan cho thấy các bệnh nhân trên 60 tuổi hoặc có bệnh lý kèm theo thường cần thời gian hồi phục dài hơn đôi chút nhưng không làm gia tăng các biến chứng ngoại khoa nghiêm trọng nếu kiểm soát tốt quy trình vô khuẩn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình phẫu thuật mở đặt lưới Lichtenstein làm kỹ thuật thường quy đầu tay tại Khoa Ngoại Tiêu hóa - Gan mật và các bệnh viện tuyến tỉnh cho người bệnh thoát vị bẹn từ 40 tuổi trở lên, đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ phục hồi vận động dưới 24 giờ đạt trên 85%, hoàn thành phổ biến trong vòng 3 tháng tới.

Thứ hai, nâng cao kỹ năng phẫu tích tỉ mỉ và bảo tồn thần kinh vùng bẹn cho phẫu thuật viên ngoại khoa, thực hiện cầm máu kỹ lưỡng diện bóc tách nhằm giảm tỷ lệ biến chứng sớm xuống dưới 5% và duy trì tỷ lệ không cần đặt dẫn lưu vết mổ trên 90%, triển khai áp dụng liên tục trong năm 2026.

Thứ ba, thiết lập phác đồ phối hợp liên khoa giữa Ngoại khoa, Nội khoa và Gây mê hồi sức để sàng lọc và điều trị ổn định các bệnh lý nội khoa kèm theo như huyết áp cao, đái tháo đường và viêm phế quản mạn tính cho 100% bệnh nhân cao tuổi trước phẫu thuật, hướng tới rút ngắn thời gian nằm viện trung bình xuống dưới 6 ngày trong giai đoạn 2026 - 2027.

Thứ tư, xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ và theo dõi tái khám định kỳ sau phẫu thuật tại các mốc 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng do Phòng Kế hoạch Tổng hợp phối hợp cùng điều dưỡng ngoại khoa thực hiện, đảm bảo tỷ lệ theo dõi bệnh nhân đạt trên 95% nhằm phát hiện kịp thời các biến chứng muộn hoặc đau mạn tính vùng bẹn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Bác sĩ chuyên khoa Ngoại tiêu hóa và Ngoại tổng quát có thể tham khảo chi tiết kỹ thuật cố định mảnh ghép Polypropylene bằng chỉ Prolene 2/0, các mốc giải phẫu nhận diện vùng an toàn để nâng cao chất lượng thực hành lâm sàng và phòng ngừa tai biến tổn thương mạch máu, thần kinh.

Bác sĩ nội trú và học viên cao học chuyên ngành Ngoại khoa tìm thấy tài liệu học thuật giá trị về phương pháp thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang, cách xây dựng tiêu chí đánh giá mức độ đau theo thang điểm lời nói và quy trình phân tích dữ liệu lâm sàng chuẩn mực trên phần mềm SPSS.

Lãnh đạo bệnh viện và nhà quản lý y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh tuyến tỉnh, tuyến huyện có cơ sở thực tiễn để phê duyệt danh mục kỹ thuật, dự trù trang thiết bị, vật tư y tế tiêu hao và xây dựng tiêu chuẩn chất lượng điều trị ngoại khoa phù hợp với điều kiện kinh tế của người bệnh.

Điều dưỡng viên chăm sóc ngoại khoa có thể nắm bắt chính xác tiến trình hồi phục sinh hoạt cá nhân (trung bình 20,6 ± 3,2 giờ) và thời gian trung tiện của người bệnh để lập kế hoạch chăm sóc hậu phẫu khoa học, hỗ trợ vận động sớm và tư vấn dinh dưỡng hợp lý trước khi xuất viện.

Câu hỏi thường gặp

Phương pháp phẫu thuật Lichtenstein có ưu điểm gì vượt trội so với các phương pháp khâu mô tự thân truyền thống? Kỹ thuật Lichtenstein sử dụng mảnh ghép nhân tạo không căng để củng cố thành sau ống bẹn thay vì kéo các mép cơ lại với nhau. Bằng chứng thực nghiệm cho thấy 80,6% bệnh nhân chỉ đau nhẹ vào ngày thứ hai sau mổ, 83,9% tự phục hồi vận động trong vòng 24 giờ và tỷ lệ tái phát trong y văn được kiểm soát dưới 1%.

Loại mảnh ghép nhân tạo nào được ưu tiên lựa chọn trong phẫu thuật Lichtenstein? Nghiên cứu sử dụng mảnh ghép Polypropylene đơn sợi có trọng lượng trung bình khoảng 60 g/m² với kích thước 6x11 cm hoặc 7,5x15 cm. Vật liệu này có tính trơ sinh học cao, độ đàn hồi tốt, hỗ trợ các mô xơ phát triển đan xen tạo thành lớp cân vững chắc che chắn lỗ bẹn mà không gây phản ứng thải ghép.

Thời gian phẫu thuật và thời gian nằm viện trung bình của bệnh nhân kéo dài bao lâu? Thời gian phẫu thuật trung bình ghi nhận được là 62,02 ± 14,6 phút, trong đó 72,6% trường hợp hoàn thành trong vòng dưới 60 phút. Thời gian nằm viện trung bình là 7,1 ± 2,3 ngày, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe tổng thể và các bệnh lý nội khoa mạn tính phối hợp ở người cao tuổi.

Những biến chứng sớm nào có thể xuất hiện sau phẫu thuật đặt tấm lưới nhân tạo? Các biến chứng sớm thường gặp gồm có tụ máu, tụ dịch vết mổ và nhiễm trùng nông tại vị trí rạch da. Trong nghiên cứu, có tới 90,3% bệnh nhân hoàn toàn không xuất hiện biến chứng sớm, tỷ lệ biến chứng nhẹ chỉ chiếm 9,7% và hầu hết các ổ tụ dịch nhỏ đều tự hấp thu sau vài tuần điều trị bảo tồn.

Phương pháp vô cảm nào mang lại hiệu quả cao nhất cho phẫu thuật Lichtenstein? Gây tê tủy sống là phương pháp vô cảm tối ưu được áp dụng thành công cho 96,8% bệnh nhân trong nghiên cứu. Phương pháp này mang lại hiệu quả giảm đau chu phẫu vượt trội, độ an toàn cao đối với bệnh nhân trên 60 tuổi có bệnh lý nội khoa kèm theo và giảm đáng kể nguy cơ biến chứng đường hô hấp so với gây mê nội khí quản.

Kết luận

• Phương pháp Lichtenstein khẳng định tính an toàn, dễ thực hiện và hiệu quả điều trị vượt trội cho các ca thoát vị bẹn mắc phải ở bệnh nhân từ 40 tuổi trở lên.
• Thời gian phẫu thuật nhanh chóng với trung bình 62,02 phút, mức độ đau sau mổ thuyên giảm rõ rệt với 80,6% bệnh nhân chỉ đau nhẹ ở ngày thứ hai.
• Tốc độ phục hồi chức năng vận động sớm ấn tượng khi có tới 83,9% người bệnh tự sinh hoạt cá nhân độc lập trong vòng 24 giờ đầu sau phẫu thuật.
• Tỷ lệ không xuất hiện biến chứng sớm đạt mức cao 90,3%, hạn chế tối đa việc đặt dẫn lưu vết mổ không cần thiết (chỉ chiếm 9,7%).
• Luận văn đóng góp dữ liệu thực chứng quan trọng giúp hoàn thiện phác đồ can thiệp ngoại khoa chuẩn hóa tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên.

Kế hoạch tiếp theo cần tập trung chuyển giao và phổ cập kỹ thuật Lichtenstein cho các cơ sở y tế tuyến huyện trong giai đoạn 2026 - 2027. Hãy kết nối ngay với các chuyên gia ngoại khoa đầu ngành hoặc khai thác toàn văn tài liệu nghiên cứu để ứng dụng hiệu quả quy trình điều trị này vào thực tế lâm sàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Sơ lược giải phẫu vùng bẹn liên quan đến thoát vị bẹn Thành bụng vùng bẹn: Thành bụng vùng bẹn gồm các lớp: Da, lớp mỡ dưới da, lớp mạc nông, mạc của cân cơ chéo bụng ngoài, cân và cơ chéo bụng trong, cân và cơ ngang bụng, mạc ngang, lớp mỡ trước phúc mạc và cuối cùng là phúc mạc thành [1], [10], [41] (Hình 1. Cơ chéo bụng ngoài: Bờ dưới của cơ tạo nên dây chằng bẹn, phía trên – ngoài bám vào gai chậu trước trên và bên dưới – trong bám vào củ mu [1]. Cơ chéo bụng trong: Ở vùng bẹn, các thớ cơ chéo bụng trong và cơ ngang bụng phối hợp tạo nên liềm bẹn (gân kết hợp), bám vào mào lược xương mu.1 Các cân cơ vùng bẹn [52] Cơ ngang bụng: Cơ ngang bụng có cấu tạo đặc biệt là nhiều cân và ít sợi cơ hơn cơ chéo bụng trong và cơ chéo bụng ngoài [1], [10].

Các dây chằng: Dây chằng Henlé là sự mở rộng của cân cơ thẳng bụng để bám lên xương mu. Dây chằng bẹn gồm các sợi cân rất căng, song song với nhau nên rất dễ rách. Cung đùi và dây chằng bẹn dùng để phân biệt thoát vị bẹn hay thoát vị Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc. Một phần của dây chằng bẹn bám vào đường trắng giữa gọi là dây chằng phản chiếu [1], [10].

Dây chằng lược (dây chằng Cooper) do sự hòa lẫn lớp chu cốt mạc của mào lược từ các thớ tụ lại của mạc ngang và dải chậu mu, là một cấu trúc giải phẫu rất chắc, quan trọng để ứng dụng điều trị thoát vị bẹn. Khi khâu cân cơ ngang bụng vào dây chằng Cooper sẽ đóng kín được cả tam giác bẹn và ống đùi, điều trị được cả thoát vị bẹn và thoát vị đùi. Dải chậu mu là một dải cân từ cung chậu lược đến ngành trên xương mu. Phía ngoài bám vào xương chậu, mạc cơ thắt lưng chậu và liên tiếp ra ngoài gai chậu trước trên, từ ngoài đi vào trong tạo nên bờ dưới của lỗ bẹn sâu, đi qua mạch đùi tạo nên bờ trước của bao mạch đùi, tận cùng ở trong hòa lẫn vào bao cơ thẳng bụng và dây chằng lược [1], [10] (Hình 1.

Cấu trúc cân cơ, dây chằng bẹn [52] Dây chằng gian hố là chỗ dày lên của mạc ngang ở bờ trong lỗ bẹn sâu, phía trên dính vào mặt sau cơ ngang bụng, phía dưới dính vào dây chằng bẹn. Mạch máu vùng bẹn: Vùng bẹn và đùi được cung cấp máu bởi 4 nguồn động mạch: Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 5 Lớp da và lớp dưới da được cấp máu từ ba nguồn: Động mạch mũ chậu nông, động mạch thượng vị nông và động mạch thẹn ngoài nông. Ba động mạch này đều xuất phát từ động mạch đùi. Động mạch mũ chậu nông đi ra phía ngoài và lên trên qua ống bẹn, động mạch thượng vị nông chạy lên trên và vào trong, động mạch thẹn ngoài nông chạy vào phía trong cấp máu cho da dương vật, bìu và quan trọng hơn nữa là nối với mạch máu thừng tinh nằm trong bìu.

Các nhánh tĩnh mạch đi cùng động mạch đều đổ vào tĩnh mạch đùi. Mạch máu của lớp sâu vùng bẹn: Động mạch thượng vị dưới và động mạch mũ chậu sâu là những nhánh tách ra từ động mạch chậu ngoài. Động mạch thượng vị dưới là mốc giải phẫu quan trọng để phân biệt thoát vị trực tiếp, gián tiếp hay hỗn hợp. ĐM thượng vị dưới và động mạch mũ chậu sâu cho ra hai nhánh động mạch tinh ngoài và động mạch mu [1].

Thần kinh vùng bẹn: Thần kinh chi phối vùng bẹn đều xuất phát từ rễ thắt lưng 1, gồm các nhánh: thần kinh chậu - bẹn, chậu - hạ vị và nhánh sinh dục đùi. Thần kinh chậu - hạ vị sau khi xuyên qua cơ ngang bụng chia ra hai nhánh: Nhánh chậu đi đến vùng mông; nhánh hạ vị đi ra trước, xuống dưới và phân bố các nhánh vận động cơ thành bụng dọc đường đi. Nhánh này dễ bị tổn thương khi khâu tái tạo thành bụng hay khi đặt mảnh ghép nhân tạo theo phương pháp Lichtenstein. Thần kinh chậu - bẹn đi vào vùng bẹn ở vị trí khoảng 2 cm phía trên và trong gai chậu trước trên.

Thần kinh này dễ bị tổn thương khi xẻ cân cơ chéo bụng ngoài để bộc lộ vùng bẹn. Thần kinh sinh dục đùi xuất phát từ thắt lưng 2 đến thắt lưng 3, chạy vòng từ sau ra trước trong khoang trước phúc mạc để đi đến lỗ bẹn sâu, tại đây chia thành hai nhánh: Nhánh sinh dục xuyên qua mạc ngang ở phía ngoài lỗ bẹn sâu để vào ống bẹn, nhập và cùng đi với thừng tinh đến lỗ bẹn nông, ở đây cho nhánh cảm giác đến da bìu, đùi và nhánh vận động đến cơ bìu. Nhánh đùi đi Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 6 dọc theo cơ thắt lưng chậu vào vùng đùi, những sợi tận cùng của nó xuyên qua cân đùi đến vùng da trước trên của đùi, có thể bị tổn thương khi mổ nội soi [1], [10]. Ống bẹn: Ống bẹn là một khe nằm giữa các lớp cân cơ của thành bụng, đi từ lỗ bẹn sâu đến lỗ bẹn nông, dài khoảng 4 – 6 cm, chạy chếch từ trên xuống dưới, vào trong và ra trước, gần như song song với nửa trong của nếp lằn bẹn (Hình 1.

Đây là điểm yếu của thành bụng nên thường xảy ra thoát vị bẹn. Ở nam, ống bẹn là đường đi của tinh hoàn từ ổ bụng xuống bìu trong thời kỳ phôi thai. Ở nữ, trong ống bẹn có dây chằng tròn. Ống bẹn được cấu tạo bởi bốn thành: trước, trên, sau, dưới và hai đầu là lỗ bẹn sâu và lỗ bẹn nông.

Thiết đồ cắt dọc ống bẹn [52] Thành trước ống bẹn: Phía trong được tạo bởi cân cơ chéo bụng ngoài và một phần phía ngoài bởi cân cơ chéo bụng trong. Thành trên ống bẹn là bờ dưới cơ chéo bụng trong và cơ ngang bụng. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 7 Thành sau ống bẹn được tạo nên chủ yếu bởi mạc ngang. Phúc mạc phủ lên các thừng, sợi vùng này tạo những chỗ gờ lên gọi là các nếp.

Từ ngoài vào trong: nếp rốn ngoài, rốn trong, rốn giữa. Giữa các nếp tạo thành ba hố : Hố bẹn ngoài ở phía ngoài động mạch thượng vị dưới - là nơi xảy ra thoát vị bẹn gián tiếp; hố bẹn trong nằm giữa nếp rốn ngoài và rốn trong - là nơi yếu nhất của thành bụng, thường xảy ra thoát vị trực tiếp; hố trên bàng quang nằm giữa nếp rốn trong và rốn giữa, ít khi xảy ra thoát vị. Thành dưới ống bẹn được tạo nên bởi dây chằng bẹn, chỗ dày lên của bờ dưới cân cơ chéo bụng ngoài, từ gai chậu trước trên đến củ mu. Lỗ bẹn nông là một lỗ tròn được tạo bởi các sợi gian trụ và dây chằng phản chiếu, có thừng tinh đi qua từ ống bẹn xuống bìu.

Lỗ bẹn sâu nằm ngay phía trên trung điểm của nếp lằn bẹn khoảng 1,5–2 cm, phía trên mạc ngang. Phía trong lỗ bẹn sâu là bó mạch thượng vị dưới. Thoát vị bẹn gián tiếp là khối thoát vị sa ra ngoài từ hố bẹn ngoài, qua lỗ bẹn sâu và nằm trong ống bẹn[1], [10]. Các tam giác vùng bẹn nhìn từ sau [52] Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 8 Ứng dụng trong phẫu thuật Lichtenstein điều trị thoát vị bẹn Các vùng này mô tả đến sự đi ngang qua của các cấu trúc thần kinh và mạch máu, có thể bị thương tổn trong lúc phẫu thuật.5 Vùng nguy hiểm trong khoang ngoài phúc mạc vùng bẹn [52] Tam giác tử: tam giác này được giới hạn bởi: cạnh ngoài là mạch máu tinh hoàn, cạnh trong là ống dẫn tinh, cạnh dưới là nếp phúc mạc.

Hai cạnh trong và ngoài gặp nhau ở lỗ bẹn sâu. Bên trong tam giác này là bó mạch chậu ngoài, tĩnh mạch mũ chậu sâu, nhánh sinh dục của thần kinh sinh dục đùi và thần kinh đùi (nằm ở sâu) [52]. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc. Tam giác tử [52] Tam giác đau: Nằm kề phía ngoài tam giác tử, được giới hạn cạnh ngoài là dải chậu mu, cạnh trong là mạch máu tinh hoàn.

Trong tam giác đau có nhiều thần kinh như: thần kinh bì đùi ngoài, thần kinh bì đùi trước, nhánh đùi của thần kinh sinh dục đùi và thần kinh đùi. Vì vậy tránh đốt điện, khâu trong vùng này [52]. Tam giác đau [52] Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc. Các phương pháp điều trị phẫu thuật thoát vị bẹn mắc phải 1.

Phẫu thuật thoát vị bẹn bằng mô tự thân Hiện nay, phẫu thuật điều trị thoát vị bẹn bằng mô tự thân chủ yếu áp dụng theo các phương pháp: phương pháp Bassini (1884), phương pháp Mc Vay(1930), và phương pháp Shouldice (1953) [25]. Phẫu thuật theo các phương pháp trên đều tuân thủ theo nguyên tắc cơ bản sau: Xử trí túi thoát vị: Có thể bóc tách trọn vẹn túi thoát vị hoặc chỉ cần cắt ngang cổ túi, với thoát vị bẹn mắc phải chỉ cần đẩy túi thoát vị vào trong. Làm hẹp lỗ bẹn sâu và tái tạo thành sau ống bẹn bằng cách khâu ở phía sau thừng tinh, các thành phần phía trên là liềm bẹn và mép trên của mạc ngang với các thành phần phía dưới là mép dưới của mạc ngang và dây chằng bẹn hay dây chằng lược. Phẫu thuật thoát vị bẹn bằng tấm lưới nhân tạo: Phẫu thuật mở đặt tấm lưới nhân tạo Phẫu thuật mở đặt tấm lưới nhân tạo có thể thực hiện qua đường trước hay đường tiền phúc mạc.

Phẫu thuật mở qua đường trước được dùng phổ biến. Có nhiều phương pháp ứng dụng đặt lưới trong điều trị thoát vị bẹn qua ngả tiền phúc mạc như: Phương pháp dụng tấm lưới dạng phẳng như Lichtenstein, dạng nút chặn như: Gilbert, Rutkow và Robbins, tấm lưới đôi gồm hai tấm lưới nối với nhau PSH®, tấm lưới của Kugel [25]. Phương pháp sử dụng tấm lưới nhân tạo của Lichtenstein  Các loại tấm lưới nhân tạo và yêu cầu đối với tấm lưới dùng trong phẫu thuật thoát vị bẹn Tấm lưới nhân tạo bắt đầu được dùng trong thoát vị từ cuối thế kỷ 19, cho đến nay đã có nhiều chất liệu khác nhau, gồm hai nhóm: nhóm vật liệu không tan và nhóm vật liệu tan.