BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC MÔÛ – BAÙN COÂNG TPHCM KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC Ñeà taøi: ÑAÙNH GIAÙ CHAÁT LÖÔÏNG VEÄ SINH THÖÏC PHAÅM SAÛN PHAÅM CAÙ TRA(Pangasius hypopthalimus) TRONG DAÂY CHUYEÀN SAÛN XUAÁT VAØ BAÛO QUAÛN ÔÛ NHAØ MAÙY CHEÁ BIEÁN THÖÏC PHAÅM CUÛA CTY AFIEX TÆNH AN GIANG LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP CÖÛ NHAÂN KHOA HOÏC CHUYEÂN NGAØNH: COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC GIAÛNG VIEÂN HÖÔÙNG DAÅN: TS. NGUYEÃN ÑÌNH LAÂM KS. PHAÏM THÒ ÑEÏP SINH VIEÂN THÖÏC HIEÄN : TRAÀN AÙI LINH KHOÙA HOÏC :2000 – 2004 Tháng 11 - 2004 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC MÔÛ – BAÙN COÂNG TPHCM KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC Ñeà taøi: ÑAÙNH GIAÙ CHAÁT LÖÔÏNG VEÄ SINH THÖÏC PHAÅM SAÛN PHAÅM CAÙ TRA (Pangasius hypopthalimus) TRONG DAÂY CHUYEÀN SAÛN XUAÁT VAØ BAÛO QUAÛN ÔÛ NHAØ MAÙY CHEÁ BIEÁN THÖÏC PHAÅM CUÛA CTY AFIEX TÆNH AN GIANG LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP CÖÛ NHAÂN KHOA HOÏC CHUYEÂN NGAØNH: COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC GIAÛNG VIEÂN HÖÔÙNG DAÅN: TS. NGUYEÃN ÑÌNH LAÂM KS.
PHAÏM THÒ ÑEÏP SINH VIEÂN THÖÏC HIEÄN : TRAÀN AÙI LINH KHOÙA HOÏC :2000 – 2004 Thaùng 11 - 2004 LÔØI CAÛM ÔN Trong suoát quaù trình hoïc 4 naêm taïi Tröôøng Ñaïi hoïc Môû - Baùn Coâng TP.Hoà Chí Minh thì ñaây laø moät coâng trình nghieân cöùu lôùn nhaát cuûa baûn thaân em, ñeå hoaøn thaønh baøi vieát naøy em ñaõ coá gaéng tìm toøi, hoïc hoûi vaø thu thaäp nhöõng thoâng tin coù lieân quan ñeán ñeà taøi naøy trong suoát thôøi gian thöïc taäp. Beân caïnh ñoù coøn coù söï giuùp ñôõ cuûa caùc Thaày Coâ tröôøng Ñaïi hoïc Môû - Baùn Coâng TP.Hoà Chí Minh, caùc Anh Chò Coâ Chuù trong Xí nghieäp Cheá bieán Thuûy saûn AFIEX – An Giang. Em xin chaân thaønh caûm ôn: Ban giaùm hieäu tröôøng Ñaïi hoïc Môû - Baùn Coâng TP.Hoà Chí Minh vaø taát caû caùc Thaày Coâ trong Khoa Coâng Ngheä Sinh Hoïc ñaõ nhieät tình daïy doã, truyeàn ñaït nhöõng kieán thöùc quyù baùu cho em trong suoát quaù trình hoïc ôû tröôøng, ñeå em coù ñuû kieán thöùc hoaøn thaønh baøi vieát naøy. Thaày Nguyeãn Ñình Laâm vaø Coâ Nguyeãn Thanh Mai ñaõ taän tình höôùng daãn vaø giuùp ñôõ em trong suoát thôøi gian thöïc taäp, ñeå em coù theå hoaøn thaønh baøi vieát naøy.
Ban Giaùm ñoác cuøng caùc Anh Chò, Coâ Chuù trong Xí nghieäp Cheá bieán Thuûy saûn AFIEX – An Giang ñaõ nhieät tình giuùp ñôõ, höôùng daãn, cung caáp nhöõng thoâng tin caàn thieát, ñoàng thôøi truyeàn ñaït nhöõng kinh nghieäm thöïc tieãn ñeå em boå sung vaøo baøi vieát cuûa mình ñöôïc hoaøn chænh hôn. Em xin chaân thaønh caûm ôn Chò Phaïm Thi Ñeïp, Chò Tuyeàn, Anh Trung, Chò Haïnh ñaõ nhieät tình giuùp ñôõ em trong suoát thôøi gian thöïc taäp taïi Xí nghieäp Cheá bieán Thuûy saûn AFIEX – An Giang. Em xin chaân thaønh caûm ôn taát caû. Sinh vieân thöïc hieän Traàn AÙi Linh NHAÄN XEÙT CUÛA GIAÙO VIEÂN HÖÔÙNG DAÃN ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- --------------------------------------------------------------- TP.
naêm 2004 NHAÄN XEÙT CUÛA GIAÙO VIEÂN PHAÛN BIEÄN ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- TP. naêm 2004 Ñaët vaán ñeà Trang 1 Phaàn thöù nhaát. TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU 3 1. Tình hình phaùt trieån cuûa ngaønh thuûy saûn Vieät Nam vaø 3 cuûa tænh An Giang 1.1 Tình hình chung cuûa ngaønh thuûy saûn Vieät Nam 3 1.2 Ngaønh thuûy saûn An Giang 4 2.
Cty xuaát nhaäp khaåu vaø cheá bieán thuûy saûn AFIEX, An 8 Giang 2.1 Quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån 8 2.2 Cô caáu, toå chöùc cuûa coâng ty 9 2.3 Chöùc naêng, nhieäm vuï vaø phaïm vi hoaït ñoäng 10 3.1 Phaân loaïi vaø nguoàn goác vaø caùc ñaëc tính sinh hoïc 12 3.2 Moät soá kyõ thuaät nuoâi caù tra ôû ñoàng baèng soâng Cöûu Long 13 4. Caùc phöông phaùp sô cheá vaø baûo quaûn caùc saûn phaåm thuûy 18 saûn 4.1 Caùc phöông phaùp sô cheá 19 4.2 Caùc phöông phaùp baûo quaûn 20 5. Caùc loaïi vi sinh gaây nhieãm thöôøng gaëp trong quaù trình 24 cheá bieán vaø baûo quaûn thuûy saûn 5.1 Caùc nguoàn laây nhieãm vi sinh vaät trong quaù trình vaän 25 chuyeån vaø cheá bieán.5 Caùc chaát saùt truøng laøm saïch tröôùc khi ñoâng laïnh 29 Phaàn thöù hai. VAÄT LIEÄU VAØ CAÙC PHÖÔNG PHAÙP THÍ 31 NGHIEÄM 6.
Vaät lieäu vaø caùc thieát bò thí nghieäm 31 6.2 Dung dòch pha loaõng vaø moâi tröôøng nuoâi caáy 31 6.3 Caùc thieát bò vaø duïng cuï thí nghieäm 31 7. Caùc phöông phaùp kieåm tra 31 7.1 Phöông phaùp laáy maãu 32 7.2 Caùc chæ tieâu ñaùnh giaù vaø phöông phaùp xaùc ñònh 32 8. Caùc chæ tieâu ñaùnh giaù saûn phaåm caùc tra cuûa caùc nöôùc 37 8.1 Caùc chæ tieâu ñaùnh giaù 37 Phaàn thöù ba. KEÁT QUAÛ VAØ THAÛO LUAÄN 40 Phaàn thöù tö.
KEÁT LUAÄN VAØ ÑEÀ NGHÒ 57 Taøi lieäu tham khaûo 52 Phuï luïc 54 Hình aûnh 103 Baûng boå sung 106 Baûng tính thoáng keâ 112 Luaän vaên toát nghieäp GVHD: TS Nguyeãn Ñình Laâm Ñaët vaán ñeà Hieän nay ñoái vôùi neàn kinh teá cuûa Vieät Nam, thuûy saûn ñaõ trôû thaønh ngaønh kinh teá muõi nhoïn quan troïng ñöùng thöù 3 sau daàu thoâ vaø deät may, mang laïi nhieàu ngoaïi teä cho ñaát nöôùc, vôùi giaù trò kim ngaïch xuaát khaåu ñaït 2,24 tæ USD vaøo naêm 2003 taêng 10,74 % so vôùi naêm 2002. Kinh teá ngaønh thuûy saûn ñaõ goùp phaàn cao vò theá kinh teá cuûa Vieät Nam treân thò tröôøng quoác teá. Söï phaùt trieån cuûa ngaønh thuûy saûn coù aûnh höôûng tích cöïc vaø toaøn dieän ñeán neàn kinh teá cuûa Vieät Nam nhö: khai thaùc ñöôïc lôïi theá veà taøi nguyeân, veà lao ñoäng, naâng cao möùc soáng cuûa ngöôøi daân, goùp phaàn oån ñònh an ninh quoác phoøng… Tuy nhieân, trong nhöõng naêm gaàn ñaây thì vieäc saûn xuaát kinh doanh thuûy saûn cuõng gaëp nhieàu khoù khaên do aûnh höôûng cuûa chieán tranh Irak, beänh dòch SARS, thieân tai, beänh toâm, caùc raøo caûn töø thò tröôøng nhaäp khaåu nhö vieäc kieåm soaùt nghieâm ngaët veà dö löôïng khaùng sinh ôû thò tröôøng EU vaø haäu quaû cuûa vuï kieän baùn phaù giaù caù tra, caù basa ôû Myõ vaø môùi ñaây nhaát laø vuï kieän baùn phaù giaù toâm vaøo thò tröôøng Myõ (naêm 2004). Veà maët thò tröôøng, naêm 2003 haøng thuûy saûn cuûa Vieät Nam ñaõ coù maët ôû 75 nöôùc vaø vuøng laõnh thoå, tuy nhieân trong soá naøy vaãn chæ coù 4 thò tröôøng chuû löïc laø Myõ, Nhaät, EU vaø Trung Quoác, chieám ¾ toång giaù trò kim ngaïch xuaát khaåu cuûa caùc doanh nghieäp.
Töø nhöõng vaán ñeà ñoù, ñoøi hoûi caùc doanh nghieäp ngaønh thuûy saûn Vieät Nam noùi chung vaø cuûa tænh An Giang noùi rieâng, phaûi ngaøy caøng hoaøn thieän mình vaø phaûi coù nhöõng bieän phaùp tích cöïc trong coâng taùc tìm hieåu, nghieân cöùu thò tröôøng, caû thò tröôøng noäi ñòa laån thò tröôøng xuaát khaåu ñeå coù theå ñaåy maïnh toác ñoä xuaát khaåu, taêng thò phaàn xuaát khaåu cuûa thuûy saûn Vieät Nam treân thò tröôøng quoác teá. SVTH: Traàn AÙi Linh trang 1 Luaän vaên toát nghieäp GVHD: TS Nguyeãn Ñình Laâm Ñeå ñaït ñöôïc muïc tieâu treân, vaán ñeà chaát löôïng saûn phaåm phaûi ñaët leân haøng ñaàu vaø khoâng ngöøng ñöôïc naâng cao, ñaëc bieät laø vaán ñeà an toaøn veä sinh thöïc phaåm phaûi luoân ñöôïc ñaûm baûo vaø phaûi coù moät cheá ñoä cuõng nhö daây chuyeàn kieåm tra nghieâm ngaët, töø khaâu thaâu mua cho ñeán thaønh phaåm… Vôùi söï giuùp ñôõ cuûa caùc caùn boä kyõ thuaät phoøng Quaûn lyù chaát löôïng cuûa Xí nghieäp ñoâng laïnh Thuûy saûn AFIEX - An Giang chuùng toâi ñaõ choïn vaø trieån khai ñeà taøi: “Ñaùnh giaù chaát löôïng veä sinh thöïc phaåm caù tra trong daây chuyeàn saûn xuaát vaø baûo quaûn ôû xí nghieäp ñoâng laïnh thuûy saûn AFIEX – An Giang“. Muïc tieâu cuûa ñeà taøi laø: Kieåm tra caùc vaán ñeà veà veä sinh an toaøn thöïc phaåm treân saûn phaåm caù tra, ñoái vôùi ngöôøi tieâu thuï, töø ñoù naâng cao chaát löôïng saûn phaåm ñaùp öùng yeâu caàu xuaát khaåu cuûa thò tröôøng trong vaø ngoaøi nöôùc. Ñeà taøi giôùi haïn trong phaïm vi kieåm tra ñaùnh giaù chaát löôïng saûn phaåm (KCS) saûn phaåm caù tra trong daây chuyeàn saûn xuaát hieän coù töø khaâu baùn thaønh phaåm (tröôùc baûo quaûn laïnh) vaø ñeán khaâu thaønh phaåm (sau khi ñaõ baûo quaûn laïnh).
Noäi dung nghieân cöùu: kieåm tra, ñaùnh giaù, phaùt hieän söï coù maët cuûa vi sinh vaät chæ ñieåm veä sinh trong thöïc phaåm thuûy saûn (ñoái töôïng laø phileâ caù tra) baèng phöông phaùp thí nghieäm, so vôùi caùc chæ tieâu cho pheùp cuûa Vieät Nam vaø caùc quoác gia nhaäp khaåu saûn phaåm thuûy saûn (caù tra), tröôùc vaø sau khi ñaõ baûo quaûn laïnh (thaønh phaåm). Tuy nhieân, do söï hieåu bieát veà vaán ñeà naøy coøn haïn cheá neân trong khi thöïc hieän ñeà taøi naøy, chuùng toâi khoâng traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt, kính mong söï giuùp ñôõ vaø ñoùng goùp yù kieán chaân thaønh cuûa Thaày Coâ, anh, chò trong Cty AFIEX, caùc baïn sinh vieân ñeå ñeà taøi naøy ñöôïc hoaøn thieän hôn. SVTH: Traàn AÙi Linh trang 2 Luaän vaên toát nghieäp GVHD: TS Nguyeãn Ñình Laâm Phaàn thöù nhaát. TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU 1.
TÌNH HÌNH PHAÙT TRIEÅN CUÛA NGAØNH THUÛY SAÛN VIEÄT NAM VAØ CUÛA TÆNH AN GIANG 1.Tình hình phaùt trieån cuûa ngaønh thuûy saûn Vieät Nam - Veà töï nhieân: Nöôùc ta coù bôø bieån daøi khoaûng 3.260 km vôùi 112 cöûa soâng raïch. Vuøng bieån ñaëc quyeàn kinh teá treân 1 trieäu km2 vôùi 4.000 hoøn ñaûo lôùn nhoû taïo neân nhieàu eo, vuøng vònh, ñaàm phaù vaø nhieàu ngö tröôøng vôùi tröõ löôïng haûi saûn gaàn 3 trieäu taán. Haøng naêm chuùng ta coù theå khai thaùc khoaûng 1,7 trieäu taán haûi saûn maø khoâng anh höôûng ñeán tieàm naêng nguoàn lôïi cuûa thuûy saûn. Beân caïnh ñoù, nöôùc ta coù treân 2.100 loaøi caù, trong ñoù coù treân 130 loaøi caù coù giaù trò kinh teá cao, 75 loaøi toâm, 15 loaøi möïc, 7 loaøi baïch tuoäc vaø caùc loaïi thöïc vaät bieån khaùc.
Beân caïnh nhöõng ñieàu kieän töï nhieân bieån thì Vieät Nam coøn coù tieàm naêng lôùn, laø coù hôn 1 trieäu ha dieäïn tích ao hoà maët nöôùc, ruoäng truõng, vuøng trieàu coù khaû naêng nuoâi troàng thuûy saûn. - Veà cô sôû vaät chaát kyõ thuaät: Söï phaùt trieån nhanh cuûa ñoäi taøu thuyeàn hieän ñaïi hoùa ñaõ goùp phaàn thuùc ñaåy quaù trình phaùt trieån cuûa ngaønh thuûy saûn Vieät Nam. Hieän nay ôû nöôùc ta coù gaàn 90.000 taøu thuyeàn ñaùnh caù caùc loaïi vaø theo Boä Thuûy saûn thì bình quaân moãi naêm löôïng taøu thuyeàn taêng 8,5 %. - Veà cô sôû cheá bieán: Naêng löïc cheá bieán thuûy saûn ñoâng laïnh hieän nay laø dö thöøa so vôùi nguoàn nguyeân lieäu hieän coù.
- Veà cô sôû dòch vuï: Coù gaàn 100 beán caûng vôùi heä thoáng dòch vuï haï taàng ñaày ñuû. Hôn 700 cô sôû ñoùng taøu, söûa chöûa taøu thuyeàn naêng löïc cao, nhieàu heä thoáng SVTH: Traàn AÙi Linh trang 3 Luaän vaên toát nghieäp GVHD: TS Nguyeãn Ñình Laâm cung caáp nguyeân vaät lieäu, thieát bò vaø tieâu thuï saûn phaåm.