phần mở đầu và kết luận, Luận văn có kết cấu gồm ba Chương. Chƣơng 1: trình bày những vấn đề chung về lý luận thực hiện chính sách quản lý trang thiết bị y tế như khái niệm chính sách công và chính sách quản lý trang thiết bị y tế; vai trò của chính sách quản lý trang thiết bị y tế; khái niệm thực hiện chính sách và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện 6 chính sách quản lý trang thiết bị y tế; vấn đề đánh giá chính sách quản lý trang thiết bị y tế. Chƣơng 2: Tập trung phân tích thực trạng thực hiện chính sách quản lý trang thiết bị y tế. Cụ thể là làm rõ thực trạng phân loại và thực trạng cấp giấy phép nhập khẩu trang thiết bị y tế.
Chương này còn đánh giá những mặt được và chưa được của việc thực hiện hai chính sách này. Đồng thời, Chương 2 còn đưa ra những nguyên nhân của mặt hạn chế. Chƣơng 3: Là một số giải pháp để cải thiện việc thực hiện chính sách quản lý trang thiết bị y tế. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ TRANG THIẾT BỊ Y TẾ 1.
Cơ sở lý luận về chính sách công 1. Khái niệm cơ bản Khái niệm chính sách và chính sách công Chính sách được hiểu là những ứng xử của tổ chức đối với những vấn đề mà tổ chức đó đối diện. Chính sách được hiểu là chiến lược, cách thức giải quyết vấn đề phát sinh ở mọi khía cạnh hành động của tổ chức để hướng tới mục tiêu phát triển của tổ chức. Là một công cụ của quản lý nhà nước, chính sách công giữ vị trí đặc biệt quan trọng bên cạnh công cụ pháp luật.
Vì tính chất quan trọng đó nên khái niệm chính sách công nhận được rất nhiều quan tâm từ các nhà nghiên cứu về chính sách công. Năm 1972, Thomas Dye [19, tr. 4] cho rằng “chính sách công là bất kỳ những gì mà nhà nước lựa chọn làm hoặc không làm”. Định nghĩa này khá đơn giản và không giúp cho người nghiên cứu có thêm hiểu biết thật sự sâu sắc về chính sách công vì nó không đưa ra bất kì sự phân định nào giữa cái gọi là chính sách công và những hành động khác không phải chính sách công của nhà nước.Tuy nhiên định nghĩa này cũng mang lại những hiểu biết nhất định về chính sách công như chủ thể ban hành chính sách công là nhà nước; và chính sách công được xem là những lựa chọn của nhà nước.
Vào năm 1978, một khái niệm chính sách khác ra đời và cũng được nhiều người biết đến. Đó là khái niệm do Willian [19, tr. 5], “Chính sách công là một tập hợp các quyết định có liên quan với nhau được ban hành bởi một hoặc một nhóm các nhà hoạt động chính trị liên quan đến lựa chọn các mục tiêu và các phương tiện để đạt được mục tiêu trong một tình huống xác định 8 thuộc thẩm quyền”. Với ông, hoạch định chính sách công là một quá trình chứ không đơn thuần chỉ là sự lựa chọn.
Và chính sách công được thể hiện dưới dạng một tập hợp các quyết định chứ không tồn tại trong một quyết định riêng lẻ nào. Tác giả Phan Huy Đường [4, tr.54] cho rằng chính sách công được hiểu ở hai góc độ: rộng và hẹp. Ở góc độ rộng, chính sách là tổng thể các quan điểm tư tưởng phát triển, các mục tiêu tổng quát và các phương thức cơ bản để đạt được mục tiêu phát triển của đất nước. Chính sách theo quan điểm này là đường lối phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Theo nghĩa hẹp, chính sách công là một quyết sách của nhà nước nhằm giải quyết một vấn đề chín muồi đặt ra trong đời sống kinh tế-xã hội của đất nước, thông qua hoạt động thực hiện của các ngành, các cấp có liên quan trong bộ máy nhà nước. Trên thực tế, cách phân chia của tác giả theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp thật sự không cần thiết. Bởi không thể có chính sách công cho mọi chính sách công như tác giả phân tích khi nghiên cứu chính sách công ở nghĩa hẹp. Chính sách công phải gắn với thực tế, gắn với từng vấn đề cụ thể của đời sống xã hội.
Chính sách công phải là chính nó, phải là công cụ mà nhà nước sử dụng để giải quyết những vấn đề phát sinh từ xã hội. Từ những phân tích trên, có thể rút ra một số vấn đề quan trọng về khái niệm chính sách. Thứ nhất, chính sách công là công cụ của nhà nước, do nhà nước ban hành. Chủ thể ban hành phải là nhà nước.
Thứ hai, chính sách công thể hiện dưới dạng một tập hợp các văn bản của nhà nước. Thứ ba, chính sách công phải xuất phát từ thực tiễn và để giải quyết thực tiễn nhằm đạt được mục tiêu mà nhà nước đã đặt ra [9, tr. Tóm lại, chính sách công là một tập hợp các quyết định có liên quan với nhau do nhà nước ban hành, bao gồm các mục tiêu và giải pháp để giải quyết một vấn đề công nhằm thúc đẩy xã hội phát triển theo định hướng nhất định [5, tr. 9 Khái niệm về quy trình chính sách công Quy trình là một chuỗi các hành động và thường được gọi là các bước nối tiếp nhau, phối hợp nhau nhịp nhàng để tạo ra một kết quả hoặc một sản phẩm.
Quy trình chính sách công bao là quá trình gồm các bước tuần tự để tạo ra một chính sách. Quy trình này có thể được khái quát thành các bước: xác định vấn đề chính sách, phân tích lựa chọn phương án chính sách, thực hiện chính sách và điều chỉnh chính sách. Khái niệm về hoạch định chính sách công Hoạch định chính công là quá trình xác định vấn đề chính sách cùng với việc phân tích và lựa chọn các phương án tối ưu để giải quyết vấn đề. Kết quả của giai đoạn này là một chính sách trên giấy tờ.
Đây là cơ sở để chuyển sang giai đoạn tiếp theo là giai đoạn thực hiện chính sách công. Vai trò của thực hiện chính sách công Tổ chức thực hiện chính sách là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách thành một hệ thống, nhất là với hoạch định chính sách. So với các khâu khác trong chu trình chính sách, tổ chức thực hiện có vị trí đặc biệt quan trọng, vì đây là bước hiện thực hoá chính sách trong đời sống xã hội. Nếu đưa vào thực hiện một chính sách tốt không những mang lại lợi ích to lớn cho các nhóm đối tượng thụ hưởng, mà còn góp phần làm tăng uy tín của Nhà nước trong quá trình quản lý xã hội.
Tuy nhiên, để có được một chính sách tốt các nhà hoạch định phải trải qua một quá trình nghiên cứu, tìm kiếm rất công phu. Nhưng dù tốt đến đâu thì chính sách cũng trở thành vô nghĩa nếu nó không được đưa vào thực hiện. Những luận giải trên đây cho chúng ta nhận thức được đầy đủ về vị trí quan trọng của thực hiện chính sách, từ đó có ý thức tự giác trong việc tổ chức thực hiện Chính sách công. Các bước tổ chức thực hiện Chính sách công 10 Để tổ chức điều hành có hiệu quả công tác thực hiện chính sách, trước tiên cần tuân thủ các bước tổ chức thực hiện cơ bản sau đây: - Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Chính sách công Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách được xây dựng trước khi đưa chính sách vào cuộc sống.
Các cơ quan triển khai thực hiện chính sách từ Trung ương đến địa phương đều phải xây dựng kế hoạch, chương trình thực hiện. Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách bao gồm những nội dung cơ bản sau: Kế hoạch về tổ chức, điều hành; Kế hoạch cung cấp các nguồn vật lực; Kế hoạch thời gian triển khai thực hiện; Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách; Dự kiến những nội qui, qui chế về tổ chức, điều hành; về trách nhiệm, nhiệm vụ, và quyền hạn của cán bộ, công chức và các cơ quan nhà nước tham gia: tổ chức điều hành chính sách; về các biện pháp khen thưởng, kỷ luật cá nhân, tập thể trong tổ chức thực hiện chính sách, v. Dự kiến kế hoạch thực hiện ở cấp nào do lãnh đạo cấp đó xem xét thông qua. Sau khi được quyết định thông qua, kế hoạch thực hiện chính sách mang giá trị pháp lý, được mọi người chấp hành thực hiện.
Việc điều chỉnh kế hoạch cũng do cấp có thẩm quyền thông qua kế hoạch quyết định. - Phổ biến, tuyên truyền Chính sách công Đây là một hoạt động quan trọng, có ý nghĩa lớn với cơ quan nhà nước và các đối tượng thực hiện chính sách: Phổ biến, tuyên truyền chính sách tốt giúp cho các đối tượng chính sách và mọi người dân tham gia thực hiện hiểu rõ về mục đích, yêu cầu của chính sách; về tính đúng đắn của chính sách trong điều kiện hoàn cảnh nhất định và về tính khả thi của chính sách. để họ tự giác thực hiện theo yêu cầu quản lý của nhà nước. Đồng thời còn giúp cho mỗi cán bộ, công chức có trách nhiệm tổ chức thực hiện nhận thức được đầy đủ tính chất, trình độ, qui mô của chính sách với đời sống xã hội để chủ động tích cực tìm kiếm các giải pháp thích hợp 11 cho việc thực hiện mục tiêu chính sách và triển khai thực hiện có hiệu quả kế hoạch tổ chức thực hiện chính sách được giao.
- Phân công, phối hợp thực hiện Chính sách công Muốn tổ chức thực hiện chính sách có hiệu quả phải tiến hành phân công, phối hợp giữa các cơ quan quản lý ngành, các cấp chính quyền địa phương, các yếu tố tham gia thực hiện chính sách và các quá trình ảnh hưởng đến thực hiện mục tiêu chính sách. Trong thực tế thường hay phân công cơ quan chủ trì và các cơ quan phối hợp thực hiện một chính sách cụ thể nào đó. Chính sách có thể tác động đến lợi ích của một bộ phận dân cư, nhưng kết quả tác động lại liên quan đến nhiều yếu tố, quá trình thuộc các bộ phận khác nhau, nên cần phải phối hợp chúng lại để đạt yêu cầu quản lý. Hoạt động phân công, phối hợp cần được thực hiện theo tiến trình, có kế hoạch một cách chủ động, sáng tạo để luôn duy trì chính sách được ổn định, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả chính sách.
- Duy trì Chính sách công Đây là những hoạt động nhằm đảm bảo cho chính sách tồn tại được và phát huy tác dụng trong môi trường thực tế. Muốn vậy phải có sự đồng tâm, hợp lực của cả người tổ chức, người thực hiện và môi trường tồn tại.