Quá Trình Thực Hiện Chính Sách Dân Tộc Của Đảng Ở Tỉnh Tuyên Quang Từ Năm 2001 Đến Năm 2010

Luận văn thạc sĩ phân tích quá trình thực hiện chính sách dân tộc của Đảng tại Tuyên Quang giai đoạn 2001-2010, nêu rõ những thành tựu và thách thức.

• Tác giả: Lưu Thị Tuyết
• Người hướng dẫn: TS. Trần Viết Nghĩa
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Quá trình thực hiện chính sách dân tộc của Đảng ở tỉnh Tuyên Quang từ năm 2001 đến năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC CỦA ĐẢNG Ở TỈNH TUYÊN QUANG TRƯỚC NĂM 2001
• 1.1. Đặc điểm tỉnh Tuyên Quang
• 1.2. Chính sách dân tộc của Đảng và quá trình thực hiện ở Tuyên Quang trước năm 2001
• 1.3. Quá trình thực hiện chính sách dân tộc của Đảng ở tỉnh Tuyên Quang trước năm 2001
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC CỦA ĐẢNG Ở TỈNH TUYÊN QUANG TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005
• 2.1. Chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.2. Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc của Đảng ở tỉnh Tuyên Quang từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.3. Quá trình thực hiện chính sách dân tộc ở Tuyên Quang từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.4. Những thành tựu, hạn chế và bài học kinh nghiệm trong việc thực hiện chính sách dân tộc ở Tuyên Quang từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.4.1. Những thành tựu đạt được
• 2.4.2. Những hạn chế
• 2.4.3. Bài học kinh nghiệm về lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC CỦA ĐẢNG Ở TỈNH TUYÊN QUANG TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010
• 3.1. Chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng từ năm 2006 đến năm 2010
• 3.2. Tuyên Quang thực hiện chính sách dân tộc của Đảng từ năm 2006 đến năm 2010
• 3.3. Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc của Đảng từ năm 2006 đến năm 2010
• 3.4. Quá trình thực hiện chính sách dân tộc của Đảng ở Tuyên Quang từ năm 2006 đến năm 2010
• 3.5. Những thành tựu, hạn chế và bài học kinh nghiệm trong việc thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh Tuyên Quang từ năm 2006 đến năm 2010
• 3.5.1. Những thành tựu đạt được
• 3.5.2. Những hạn chế
• 3.5.3. Bài học kinh nghiệm của Đảng bộ tỉnh trong lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc của Đảng ở tỉnh Tuyên Quang từ năm 2006 đến năm 2010
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Dân Tộc Của Đảng Tại Tỉnh Tuyên Quang 2001 2010

Chính sách dân tộc của Đảng Cộng sản Việt Nam luôn giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại các tỉnh miền núi như Tuyên Quang. Giai đoạn 2001-2010, tỉnh Tuyên Quang đã thực hiện nhiều chính sách nhằm nâng cao đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số. Những chính sách này không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế mà còn chú trọng đến việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

1.1. Đặc Điểm Dân Tộc Và Văn Hóa Tại Tuyên Quang

Tuyên Quang là tỉnh miền núi với 22 dân tộc sinh sống, trong đó dân tộc Kinh chiếm tỷ lệ lớn nhất. Các dân tộc thiểu số như Tày, Nùng, Dao, và Sán Dìu cũng có sự hiện diện đáng kể. Mỗi dân tộc đều có những phong tục tập quán và văn hóa riêng, tạo nên sự đa dạng văn hóa phong phú cho tỉnh.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Chính Sách Dân Tộc Của Đảng

Chính sách dân tộc của Đảng Cộng sản Việt Nam đã được hình thành từ những năm đầu của cuộc cách mạng. Từ năm 2001, Đảng đã có những điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế tại Tuyên Quang, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của các dân tộc thiểu số.

II. Những Thách Thức Trong Quá Trình Thực Hiện Chính Sách Dân Tộc Tại Tuyên Quang

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng quá trình thực hiện chính sách dân tộc tại Tuyên Quang cũng gặp không ít thách thức. Những vấn đề như khoảng cách phát triển giữa các dân tộc, tình trạng nghèo đói, và sự mai một văn hóa là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Khoảng Cách Phát Triển Giữa Các Dân Tộc

Sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa dân tộc Kinh và các dân tộc thiểu số vẫn còn lớn. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội và kinh tế của đồng bào các dân tộc thiểu số.

2.2. Tình Trạng Nghèo Đói Và Thiếu Thốn

Nhiều xã tại Tuyên Quang vẫn thuộc vùng đặc biệt khó khăn, với tỷ lệ hộ nghèo cao. Việc xóa đói giảm nghèo cần được chú trọng hơn nữa để nâng cao đời sống của người dân.

III. Phương Pháp Thực Hiện Chính Sách Dân Tộc Tại Tỉnh Tuyên Quang

Để thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc, Tuyên Quang đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các chương trình phát triển kinh tế, giáo dục, và y tế đã được triển khai đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào các dân tộc.

3.1. Chương Trình Xóa Đói Giảm Nghèo

Chương trình xóa đói giảm nghèo được triển khai mạnh mẽ, với nhiều dự án hỗ trợ sản xuất và tạo việc làm cho người dân. Điều này đã giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo bền vững.

3.2. Đầu Tư Vào Giáo Dục Và Y Tế

Đầu tư vào giáo dục và y tế là một trong những ưu tiên hàng đầu. Các trường học và cơ sở y tế được xây dựng và nâng cấp, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.

IV. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Thực Hiện Chính Sách Dân Tộc

Kết quả từ việc thực hiện chính sách dân tộc tại Tuyên Quang trong giai đoạn 2001-2010 đã mang lại nhiều thay đổi tích cực. Đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số đã được cải thiện rõ rệt, với nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế và văn hóa.

4.1. Cải Thiện Đời Sống Kinh Tế

Nhiều hộ gia đình đã có thu nhập ổn định hơn nhờ vào các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế. Sự chuyển biến này đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

4.2. Bảo Tồn Và Phát Huy Bản Sắc Văn Hóa

Chính sách cũng đã góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc. Nhiều lễ hội và phong tục tập quán được duy trì và phát triển, tạo nên sự đa dạng văn hóa cho tỉnh.

V. Kinh Nghiệm Trong Việc Thực Hiện Chính Sách Dân Tộc Tại Tuyên Quang

Quá trình thực hiện chính sách dân tộc tại Tuyên Quang đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Những kinh nghiệm này có thể áp dụng cho các tỉnh miền núi khác trong cả nước.

5.1. Tăng Cường Sự Tham Gia Của Người Dân

Việc tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng và thực hiện chính sách là rất quan trọng. Điều này giúp đảm bảo rằng các chính sách phù hợp với nhu cầu thực tế của cộng đồng.

5.2. Đẩy Mạnh Công Tác Đào Tạo Cán Bộ

Đào tạo cán bộ có năng lực và trình độ là yếu tố quyết định trong việc thực hiện chính sách dân tộc. Cán bộ cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để thực hiện hiệu quả các chương trình.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Chính Sách Dân Tộc Tại Tuyên Quang

Chính sách dân tộc tại Tuyên Quang đã có những bước tiến đáng kể trong giai đoạn 2001-2010. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Tương lai của chính sách này cần được tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của đồng bào các dân tộc.

6.1. Định Hướng Phát Triển Chính Sách Dân Tộc

Định hướng phát triển chính sách dân tộc trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo tồn văn hóa của các dân tộc thiểu số.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Cấp Chính Quyền

Sự hợp tác chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng là rất cần thiết để thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Tuyên Quang là địa bàn cư trú lâu đời của 22 dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 55,8% trên tổng quy mô dân số 676.100 người. Vấn đề dân tộc và công tác dân tộc luôn giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định chính trị, quốc phòng và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Nghiên cứu tập trung phân tích quá trình Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lãnh đạo, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện đường lối, chính sách dân tộc của Đảng Cộng sản Việt Nam trong giai đoạn 2001 - 2010.

Mục tiêu trọng tâm của đề tài là làm sáng tỏ quá trình chuyển hóa các nghị quyết của Trung ương vào thực tiễn địa phương, đánh giá những chuyển biến toàn diện về kinh tế, văn hóa, y tế, giáo dục và công tác cán bộ vùng đồng bào thiểu số tại 6 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã. Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian toàn tỉnh, đi sâu vào 61 xã vùng cao, vùng sâu thuộc diện thụ hưởng Chương trình 135 và các chính sách hỗ trợ đặc thù.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình được lượng hóa qua hệ thống chỉ số phát triển: tốc độ tăng trưởng kinh tế địa phương đạt mức bình quân 11,04% mỗi năm, tỷ lệ hộ nghèo tại các xã đặc biệt khó khăn giảm từ 19,4% năm 2001 xuống còn 5,8% năm 2005. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học thực chứng, giúp hoàn thiện các giải pháp công tác dân tộc trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn miền núi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về quy luật phát triển dân tộc, kết hợp đường lối công tác dân tộc của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII, IX và X. Nền tảng cốt lõi được xây dựng trên Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc năm 2003, xác định vấn đề dân tộc là chiến lược lâu dài và cấp bách.

Khung lý thuyết vận hành theo 3 nguyên tắc cốt lõi: bình đẳng, đoàn kết, tương trợ giúp nhau cùng tiến bộ. Bốn khái niệm chính được làm rõ trong cấu trúc đề tài gồm: chính sách dân tộc tổng thể, định canh định cư gắn với bảo vệ rừng, xóa đói giảm nghèo vùng đồng bào thiểu số, và quy hoạch xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số tại chỗ. Nghiên cứu tiếp thu các góc nhìn lý luận từ các công trình nghiên cứu nhân học và lịch sử của Phan Hữu Dật và Đặng Nghiêm Vạn nhằm làm sáng tỏ tính đặc thù của cộng đồng cư dân vùng trung du miền núi phía Bắc.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hệ thống văn kiện chỉ đạo của Trung ương, 394 tổ chức cơ sở Đảng tại địa phương, các quyết định của Thủ tướng Chính phủ như Quyết định 135/1998/QĐ-TTg, Quyết định 122/2003/QĐ-TTg, Quyết định 134/2004/QĐ-TTg, cùng Niên giám thống kê tỉnh Tuyên Quang qua 10 năm nghiên cứu. Cỡ mẫu khảo sát bao quát toàn bộ 145 xã, phường, thị trấn trên địa bàn 6 huyện, thị xã, tập trung kiểm chứng số liệu chuyên sâu tại 52 đến 61 xã vùng đặc biệt khó khăn.

Luận văn kết hợp chặt chẽ phương pháp lịch sử và logic để tái hiện tiến trình triển khai chính sách theo dòng thời gian từ 2001 đến 2010. Phương pháp thống kê, phân tích dữ liệu kinh tế - xã hội, tổng hợp và so sánh đối chiếu được lựa chọn nhằm bảo đảm tính khách quan, đo lường chính xác các biến động về thu nhập, tỷ lệ phổ cập giáo dục và độ che phủ rừng. Trục thời gian nghiên cứu chia làm 2 giai đoạn kế tiếp: 2001 - 2005 và 2006 - 2010, phục vụ việc đánh giá tính liên tục và hiệu quả thực thi chính sách của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình thực hiện chính sách dân tộc tại Tuyên Quang giai đoạn 2001 - 2010 đã mang lại những biến chuyển sâu sắc, được minh chứng qua các chỉ số định lượng:

• Tăng trưởng kinh tế và công tác xóa đói giảm nghèo: Tốc độ tăng trưởng GDP của tỉnh đạt bình quân 11,04%/năm trong giai đoạn 2001 - 2005, cao hơn mức 8,78% của giai đoạn 1996 - 2000. Tỷ lệ hộ nghèo tại các xã thuộc Chương trình 135 giảm ấn tượng từ 19,4% năm 2001 xuống 5,8% năm 2005. Công tác định canh định cư đã giải quyết nơi ở ổn định cho 682 hộ gia đình với diện tích đất sản xuất cấp mới là 55,5 ha, tổng vốn đầu tư thực hiện đạt trên 2,4 tỷ đồng. Độ che phủ rừng tăng từ 48,89% năm 2000 lên 63% vào năm 2005 nhờ trồng mới 27.954 ha rừng.
• Phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật: Chương trình 135 giai đoạn I đã giải ngân 276 tỷ đồng cho 61 xã khó khăn. Đến năm 2005, 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm và được phủ lưới điện quốc gia; 880 km kênh mương nội đồng được kiên cố hóa; toàn tỉnh nâng cấp 71 chợ và xây mới 21 chợ nông thôn phục vụ giao thương.
• Nâng cao chất lượng giáo dục và chăm sóc sức khỏe: Tuyên Quang đạt chuẩn quốc gia về phổ cập giáo dục trung học cơ sở vào năm 2001. Hệ thống 2 trường phổ thông dân tộc nội trú duy trì đào tạo thường xuyên 700 học sinh mỗi năm. Về y tế, 143/145 xã, phường có trạm y tế hoàn chỉnh; 50 xã và 72 thôn bản đặc biệt khó khăn được miễn 100% viện phí theo Quyết định 139 của Thủ tướng Chính phủ.
• Xây dựng hệ thống cán bộ người dân tộc thiểu số: Giai đoạn 2000 - 2005, tỉnh đã đào tạo trình độ đại học, cao đẳng cho 169 cán bộ dân tộc thiểu số, đào tạo trung cấp cho 728 cán bộ và bồi dưỡng kỹ năng cho 1.223 lượt cán bộ chủ chốt cấp cơ sở. Toàn tỉnh ghi nhận 1.707 cán bộ là người dân tộc thiểu số, trong đó có 589 người đạt trình độ đại học.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên thành công bắt nguồn từ năng lực cụ thể hóa kịp thời các nghị quyết của Trung ương thành các chương trình hành động sát hợp với điều kiện thổ nhưỡng, tập quán vùng cao. Tỉnh ủy Tuyên Quang đã lồng ghép đồng bộ nguồn lực từ Chương trình 135, Chương trình 327, Chương trình 661 và chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất theo Quyết định 134. Khi đối chiếu với các nghiên cứu tổng kết giai đoạn trước năm 2001, sự khác biệt rõ nét nằm ở việc chuyển từ hỗ trợ cứu trợ trực tiếp sang đầu tư hạ tầng tạo sinh kế bền vững.

Dữ liệu chuyển dịch kinh tế có thể được trực quan hóa qua biểu đồ đường thể hiện tỷ lệ tăng trưởng che phủ rừng từ 48,89% lên 63%, kết hợp bảng phân bổ nguồn vốn đầu tư hạ tầng tại 61 xã vùng sâu. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ rõ những điểm nghẽn: kinh tế lâm nghiệp chưa tương xứng tiềm năng, nguy cơ tái nghèo còn hiện hữu, năng lực quản lý dự án tại một số cấp xã còn yếu kém và nguy cơ mai một tiếng nói, trang phục truyền thống của một số dân tộc thiểu số ít người như Pà Thẻn, Mông.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy bền vững các thành quả và giải quyết triệt để các tồn tại, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Hoàn thiện quy hoạch đất sản xuất và giao khoán rừng: Đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp, mục tiêu hoàn thành bàn giao 100% diện tích đất rừng sản xuất cho các hộ dân tộc thiểu số, duy trì và nâng cao độ che phủ rừng đạt mốc 65% trước năm 2015. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp Ủy ban nhân dân các huyện Na Hang, Chiêm Hóa, Hàm Yên.
• Nâng cấp hạ tầng giao thông và thủy lợi nội đồng: Tập trung nguồn vốn kiên cố hóa thêm 500 km đường liên thôn, liên bản và nâng tỷ lệ hộ dân nông thôn được dùng nước sinh hoạt hợp vệ sinh lên trên 90% trong giai đoạn 2011 - 2015. Chủ thể thực hiện: Ban Dân tộc tỉnh, Sở Giao thông Vận tải và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Chuẩn hóa và nâng cao tỷ lệ cán bộ dân tộc thiểu số: Tổ chức đào tạo chuyên môn đại học và lý luận chính trị cho 100% cán bộ công chức xã; bảo đảm tỷ lệ cán bộ người dân tộc thiểu số giữ các vị trí lãnh đạo trong cơ quan dân cử cấp huyện, xã đạt từ 45% đến 55% trước năm 2015. Chủ thể thực hiện: Ban Tổ chức Tỉnh ủy và Sở Nội vụ tỉnh Tuyên Quang.
• Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể gắn với du lịch cộng đồng: Đẩy mạnh các đề tài sưu tầm, truyền dạy hát Then dân tộc Tày, hát Páo dung dân tộc Dao, hát Sình ca dân tộc Cao Lan; phấn đấu 100% thôn bản có đội văn nghệ tự quản và nhà văn hóa hoạt động hiệu quả đến năm 2015. Chủ thể thực hiện: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý và hoạch định chính sách dân tộc: Cung cấp mô hình thực tiễn về lồng ghép các Chương trình 135, Quyết định 134, giúp các cơ quan quản lý nhà nước xây dựng chính sách hỗ trợ sinh kế và giảm nghèo phù hợp với vùng đồng bào miền núi.
• Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Lịch sử Đảng và Chính trị học: Cung cấp nguồn tư liệu thực chứng, phương pháp tiếp cận lịch sử và hệ thống dữ liệu thống kê xác thực phục vụ việc thực hiện các đề tài nghiên cứu về quản trị công và chính sách xã hội.
• Giảng viên và các cơ sở đào tạo lý luận chính trị: Làm tài liệu giảng dạy chuyên đề về công tác dân tộc, lịch sử Đảng bộ địa phương tại các trường chính trị tỉnh, các khoa lịch sử và dân tộc học tại các trường đại học.
• Lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương khu vực miền núi phía Bắc: Tài liệu tham khảo hữu ích để rút kinh nghiệm trong quản lý dự án công, công tác luân chuyển, đào tạo cán bộ người dân tộc và phát triển hạ tầng nông thôn bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Đặc điểm cơ cấu dân tộc tại Tuyên Quang ảnh hưởng như thế nào đến việc thực thi chính sách? Với 22 dân tộc cùng chung sống và đồng bào thiểu số chiếm 55,8% dân số, địa bàn cư trú phân tán xen kẽ tại 52 xã đặc biệt khó khăn. Đặc điểm này đòi hỏi chính sách phải đa dạng, linh hoạt theo từng nhóm ngôn ngữ Tày - Thái, Hmông - Dao thay vì áp dụng một mô hình cứng nhắc.

Nghị quyết Trung ương nào đóng vai trò kim chỉ nam trong giai đoạn 2001 - 2010? Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX năm 2003 về công tác dân tộc là văn kiện nền tảng, định hướng phát triển toàn diện hạ tầng, xóa đói giảm nghèo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng dân tộc thiểu số.

Chương trình 135 giai đoạn I mang lại những kết quả nổi bật gì tại Tuyên Quang? Chương trình đầu tư 276 tỷ đồng vào 61 xã khó khăn, đưa 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm, 100% xã có điện lưới quốc gia, kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 19,4% năm 2001 xuống 5,8% vào năm 2005.

Luận văn chỉ ra những hạn chế chính nào trong thực hiện chính sách dân tộc tại địa phương? Các hạn chế gồm: tiến độ giao đất giao rừng còn chậm, nguy cơ suy thoái môi trường sinh thái, năng lực thực thi của một bộ phận cán bộ cấp xã còn hạn chế và mức thụ hưởng văn hóa của người dân vùng sâu còn thấp.

Chính sách phát triển đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số đạt kết quả cụ thể ra sao? Tỉnh đã đào tạo 169 cán bộ trình độ đại học, cao đẳng, 728 cán bộ trung cấp, nâng tổng số cán bộ người dân tộc thiểu số toàn tỉnh lên 1.707 người, bảo đảm đội ngũ tại chỗ am hiểu phong tục tập quán tham gia lãnh đạo cơ sở.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện quá trình lãnh đạo và tổ chức thực hiện chính sách dân tộc của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang từ năm 2001 đến năm 2010 qua các chỉ tiêu kinh tế, văn hóa, xã hội rõ nét.
• Đánh giá khách quan thành tựu kinh tế nổi bật: GDP tăng bình quân 11,04%/năm, giảm nghèo ở các xã khó khăn xuống 5,8%, độ che phủ rừng đạt 63% và 100% số xã có điện lưới cùng đường giao thông đến trung tâm.
• Làm rõ chính sách an sinh xã hội: phổ cập giáo dục trung học cơ sở từ 2001, xây dựng 143/145 trạm y tế xã, miễn viện phí cho 50 xã vùng cao và chuẩn hóa 1.707 cán bộ dân tộc thiểu số.
• Đúc kết 4 nhóm bài học kinh nghiệm sâu sắc về bám sát thực tiễn cơ sở, phát huy nội lực cộng đồng, lồng ghép nguồn lực đầu tư công và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
• Các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý hãy truy cập ngay toàn văn công trình để khai thác hệ thống dữ liệu khoa học quý giá phục vụ công tác hoạch định chính sách dân tộc bền vững trong giai đoạn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC CỦA ĐẢNG Ở TỈNH TUYÊN QUANG TRƯỚC NĂM 2001 1. Đặc điểm tỉnh Tuyên Quang Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (1930), nhân dân các dân tộc Tuyên Quang đã sớm đi theo cách mạng để chống đế quốc và phong kiến tay sai. Trong thời kỳ vận động giải phóng dân tộc 1939-1945 và thời kỳ kháng chiến chống Pháp xâm lược 1945-1954, với vị thế của vùng đất có “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, cơ sở cách mạng vững chắc và địa thế núi sông hiểm trở, Tuyên Quang đã trở thành Thủ đô Khu giải phóng, nơi Bác Hồ và Trung ương Đảng đã ở và lãnh đạo cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi; là Thủ đô Kháng chiến, nơi Đảng tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Nhiều tên đất, tên người Tuyên Quang gắn liền với những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc, gắn liền với những hình ảnh và kỷ niệm sâu đậm về Bác Hồ kính yêu đang được lưu giữ và sống động trong lòng nhân dân cả nước.

Tuyên Quang thực sự xứng đáng là Thủ đô khu giải phóng và Thủ đô Kháng chiến. Ngày 20-9-1975, Bộ Chính trị Trung ương Đảng (khóa III) ra Nghị quyết số 247-NQ/TW về việc bỏ khu hợp tỉnh. Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, tại kỳ họp thứ hai, ngày 27-12-1975,Quốc hội khóa V quyết định hợp nhất hai tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang thành tỉnh Hà Tuyên [1, 13]. Ngày 12-8-1991, Quốc hội khóa VIII, kỳ họp thứ 9 đã quyết định chia tỉnh Hà Tuyên thành hai tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang.

Từ ngày 1-10-1991 hai tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang chính thức đi vào hoạt động theo đơn vị hành chính mới [1, 191]. Như vậy, sau 16 năm hợp nhất với tỉnh Hà Giang, năm 1991 tỉnh Tuyên Quang được tái lập với diện tích tự nhiên 5.800,9 ha; dân số 598.050 người, gồm 22 dân tộc, 90% dân số sống ở nông thôn. Tỉnh có 6 đơn vị hành 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chính, gồm thị xã Tuyên Quang và các huyện Na Hang, Chiêm Hóa, Hàm Yên, Yên Sơn và Sơn Dương. Đơn vị hành chính cấp cơ sở có 3 phường, 7 thị trấn, 135 xã (trong đó có 36 xã vùng cao).

Toàn Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang có 21.002 đảng viên, sinh hoạt trong 394 tổ chức cơ sở Đảng [1, 192-193]. Tuyên Quang là tỉnh miền núi phía Bắc có toạ độ địa lý 21030'- 22040' vĩ độ Bắc và 104053'- 105040' kinh độ Ðông, cách Thủ đô Hà Nội 165 km. Diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 5.868 km2, chiếm 1,78% diện tích cả nước; phía bắc giáp Hà Giang, phía nam giáp Phú Thọ, phía đông giáp Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, phía tây giáp Yên Bái. Các đường giao thông quan trọng trên địa bàn tỉnh là quốc lộ 2 đi qua địa bàn tỉnh dài 90 km từ Phú Thọ lên Hà Giang, quốc lộ 37 từ Thái Nguyên đi qua huyện Sơn Dương, Yên Sơn đi Yên Bái.

Hệ thống sông ngòi của tỉnh bao gồm 500 sông suối lớn nhỏ chảy qua các sông chính như sông Lô, sông Gâm và sông Phó Ðáy [34, 1]. Địa hình Tuyên Quang bao gồm vùng núi cao chiếm trên 50% diện tích toàn tỉnh gồm toàn bộ huyện Na Hang, 11 xã vùng cao của huyện Chiêm Hoá và 02 xã của huyện vùng cao Hàm Yên; vùng núi thấp và trung du chiếm khoảng 50% diện tích của tỉnh, bao gồm các xã còn lại của 02 huyện Chiêm Hoá, Hàm Yên và các huyện Yên Sơn, Sơn Dương. Ðiểm cao nhất là đỉnh núi Chạm Chu (Hàm Yên) có độ cao 1.587 m so với mực nước biển [34, 1]. Tuyên Quang có khí hậu nhiệt đới gió mùa, có 2 mùa rõ rệt: Mùa đông lạnh - khô hạn và mùa hè nóng ẩm mưa nhiều; mưa bão tập trung từ tháng 5 đến tháng 8 và thường gây ra lũ lụt, lũ quét.

Các hiện tượng như mưa đá, gió lốc thường xảy ra trong mùa mưa bão với lượng mưa trung bình hàng năm đạt từ 1. Nhiệt độ trung bình hàng năm đạt 22 - 240 C. Cao nhất trung bình 33 - 350C, thấp nhất trung bình từ 12 - 130C; tháng lạnh nhất là tháng 11 và 12 (âm lịch) gây ra các hiện tượng sương muối [34, 2]. Với đặc điểm địa lí, địa hình, khí hậu như vậy, Tuyên Quang trở thành mảnh đất hội tụ của nhiều dân tộc với sự đa dạng về văn hóa tộc người.

Tuyên Quang ngày nay gồm 22 dân tộc chung sống xen kẽ, có dân tộc vốn là người 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] bản địa, có dân tộc nhập cư vào tỉnh qua các thời kì lịch sử. Các dân tộc trong tỉnh cùng sống xen kẽ trên một lãnh thổ với một nền văn hóa chung và đa dạng về hình thái biểu hiện. Về ngôn ngữ, các dân tộc ở Tuyên Quang thuộc các ngữ hệ Nam Á, Hán -Tạng và Thái với nhiều nhóm ngôn ngữ : nhóm ngôn ngữ Việt - Mường có người Kinh; nhóm ngôn ngữ Hmông-Dao gồm các dân tộc Mông, Dao, Pà Thẻn ; nhóm ngôn ngữ Hán gồm các dân tộc Hoa, Sán Dìu ; nhóm ngôn ngữ Tạng - Miến gồm dân tộc Hà Nhì, Lô Lô; nhóm ngôn ngữ Tày - Thái gồm các dân tộc Tày, Thái, Nùng, Giáy, Bố Y; nhóm ngôn ngữ hỗn hợp gồm các dân tộc La Chí, Cơ Lao, Pu Péo [18, 139-142]. Kết cấu dân tộc ở Tuyên Quang : Theo kết quả điều tra ngày 1-4-1999, tỉnh Tuyên Quang có 676.

Trong đó dân số trong độ tuổi lao động là 377.314 người, chiếm 55,80% dân số toàn tỉnh. Trên địa bàn tỉnh có 22 dân tộc cùng sinh sống. Ðông nhất là dân tộc Kinh có 326.033 người, chiếm 48,21%; các dân tộc thiểu số như dân tộc Tày có 172.136 người, chiếm 25,45%; dân tộc Dao có 77.015 người, chiếm 11,38%; dân tộc Sán Chay có 54.095 người, chiếm 8,0%; dân tộc Mông có 14.658 người, chiếm 2,16%; dân tộc Nùng có 12.891 người, chiếm 1,90%; dân tộc Sán Dìu có 11.007 người, chiếm 1,62%; các dân tộc khác chiếm 1,28%. Các dân tộc sống xen kẽ,phân bố không đồng đều trong các bản làng, tập trung đông ở các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Toàn tỉnh còn 52 xã thuộc vùng đặc biệt khó khăn [34, 2]. Tuyên Quang vừa là cái nôi, điểm hội tụ văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số trong vùng vừa là nơi giao lưu hội nhập với nền văn hóa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, tạo nên một nền văn hóa phong phú, đa dạng. Văn hóa tinh thần của các dân tộc phong phú với nhiều thể loại truyện cổ tích, truyện thỏ, ca dao, tục ngữ. Mỗi dân tộc có tiếng nói, trang phục riêng, những phong tục tập quán riêng trong việc cưới, tang, thờ cúng, lễ hội.

Tuyên Quang chính là hình ảnh thu nhỏ của vùng văn hóa Việt Bắc. Những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số ở tỉnh thể hiện trong đời sống tinh thần khá rõ nét. Đó là những quan niệm và cách giải thích về vũ trụ, 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] các nghi lễ như: Thờ cúng tổ tiên, cúng chữa bệnh, cưới hỏi. Đồng bào các dân tộc thiểu số đã tạo dựng được một kho tàng dân ca, dân vũ hết sức phong phú, đặc sắc như làn điệu then, cọi, quan làng (dân tộc Tày), páo dung (dân tộc Dao), sình ca (dân tộc Cao Lan), soọng cô (dân tộc Sán Dìu)… Về lễ hội, có nhiều sắc thái văn hóa rất đặc trưng và đa dạng, tiêu biểu là những lễ hội dân gian thường được tổ chức sau tết Nguyên Đán với phần “lễ” diễn ra hết sức trang trọng và phần “hội” đậm đà truyền thống.

Lễ hội Lồng tông (lễ hội xuống đồng) được tổ chức ngày mùng 8 tháng Giêng hàng năm, mang đậm sắc thái văn hóa của dân tộc Tày. Lễ Cầu mùa của dân tộc Dao được tổ chức vào tháng Giêng hàng năm, không cầu kỳ nhưng mang nhiều yếu tố tâm linh sâu sắc của cả cộng đồng, được tổ chức với ý nghĩa cầu mong một mùa màng bội thu. Lễ hội Nhảy lửa của dân tộc Pà Thẻn mừng cho một vụ thu hoạch hoa màu vừa kết thúc và cầu thần linh phù hộ cho an khang, thịnh vượng cũng như xua đuổi tà ma, bệnh tật, thể hiện sức mạnh phi thường của con người. Lễ Cấp sắc là một thủ tục không thể thiếu trong cuộc sống sinh hoạt của dân tộc Dao.

Đối với người đàn ông dân tộc Dao, sau khi cấp sắc mới được coi là người đàn ông đã trưởng thành, được làm nghề cúng bái và được giao tiếp với cõi âm… Trong công cuộc đổi mới đất nước, với đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, nền văn hóa các dân tộc Tuyên Quang có điều kiện vừa bảo tồn phát huy truyền thống văn hóa của các dân tộc mình, vừa tiếp thu tinh hoa của các dân tộc từ các vùng miền trong cả nước, góp phần tạo nên nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Sự chuyển đổi cơ chế quản lí nền kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường được thực hiện từ năm 1986, đến nay nền kinh tế Tuyên Quang đang có những bước tăng trưởng khá, phát triển kinh tế trên các lĩnh vực nông - lâm - công nghiệp và dịch vụ. Nông nghiệp: Tuyên Quang là tỉnh miền núi,đất đai phù hợp với nhiều loại cây trồng,đặc biệt là các cây công nghiệp. Trong trồng trọt, cơ cấu cây 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lương thực vẫn là chủ yếu, cây công nghiệp và cây thực phẩm cũng giữ vị trí quan trọng, đặc biệt cây cam là cây trồng thế mạnh của huyện Hàm Yên, cây chè cũng là cây công nghiệp được chú trọng, cây mía được trồng ở nhiều nơi của huyện Chiêm Hóa và Sơn Dương.

Chăn nuôi gia súc,gia cầm của tỉnh cũng được đẩy mạnh, Tuyên Quang là tỉnh có đàn trâu lớn của vùng, chăn nuôi lợn được đầu tư, những trang trại gà, vịt của các hộ sản xuất có qui mô lớn phát triển. Lâm nghiệp: Đến năm 1996 Tuyên Quang có 220.616 ha rừng tự nhiên, có 60.898 ha rừng trồng [1, 278]. Những năm 1997-2000, tỉnh đã tập trung lãnh đạo tiếp tục đẩy mạnh trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng, tổ chức thực hiện các biện pháp quản lý, bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh rừng. Công nghiệp: Tỉnh ưu tiên phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm sản, khai thác chế biến khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng, phát triển điện lực.