Thực trạng và nhu cầu chăm sóc, hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS đang điều trị ARV tại Tây Hồ

Chăm sóc và điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS tại quận Tây Hồ đang trở thành một vấn đề cấp bách trong bối… 109 trang · Trường Đại Học Y Tế Công Cộng · 2014.

• Tác giả: Nguyễn Thùy Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Thị Hiền
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Cử Nhân Y Tế Công Cộng
• Đề tài: Thực Trạng Và Nhu Cầu Chăm Sóc, Hỗ Trợ Và Điều Trị Cho Người Nhiễm HIV/AIDS
• Loại tài liệu: tiểu luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. Một số khái niệm về HIV/AIDS
• 1.3. Điều trị ARV
• 1.4. Khái niệm về chăm sóc, hỗ trợ và điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS
• 1.5. Nhu cầu về chăm sóc, hỗ trợ và điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS
• 1.6. Chăm sóc giảm nhẹ cho người nhiễm HIV/AIDS
• 1.7. Tình hình HIV/AIDS trên thế giới và Việt Nam
• 1.7.1. Trên thế giới
• 1.7.2. Tại Việt Nam
• 1.7.3. Tại Hà Nội
• 1.8. Tình hình chăm sóc, hỗ trợ và điều trị cho bệnh nhân nhiễm HIV
• 1.8.1. Trên thế giới
• 1.8.2. Tại Việt Nam
• 1.8.3. Tại Hà Nội
• 1.9. Các nghiên cứu về chăm sóc, hỗ trợ và điều trị
• 1.10. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.11. Địa điểm nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Kỹ thuật chọn mẫu
• 2.6. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6.1. Số liệu định lượng
• 2.6.2. Số liệu định tính
• 2.7. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu
• 2.7.1. Số liệu định lượng
• 2.7.2. Số liệu định tính
• 2.8. Một số định nghĩa và khái niệm sử dụng trong nghiên cứu
• 2.9. Các biến số nghiên cứu
• 2.10. Thực trạng, nhu cầu chăm sóc, hỗ trợ và điều trị cho bệnh nhân
• 2.11. Đạo đức nghiên cứu
• 2.12. Hạn chế của nghiên cứu, sai số và các khắc phục sai số
• 3. CHƯƠNG III: KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU VÀ KINH PHÍ
• 3.1. Kế hoạch nghiên cứu
• 3.2. Hoạt động nghiên cứu
• 3.3. Kế hoạch hoạt động theo thời gian
• 3.4. Nguồn kinh phí nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG IV: DỰ KIẾN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Chăm sóc cho bệnh nhân HIV/AIDS tại phòng khám
• 4.3. Điều trị ARV cho bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS tại phòng khám
• 4.4. Hỗ trợ cho bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS
• 5. CHƯƠNG V: KẾT LUẬN
• 6. CHƯƠNG VI: KHUYÊN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: PHIẾU TÌNH NGUYỆN THAM GIA NGHIÊN CỨU CHĂM SÓC, HỖ TRỢ VÀ ĐIỀU TRỊ CHO BỆNH NHÂN NHIỄM HIV/AIDS
• PHỤ LỤC 2: HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU CBYT PKNT
• PHỤ LỤC 3: HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU BỆNH NHÂN NHIỄM HIV/AIDS ĐANG ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ ARV TẠI PHÒNG KHÁM TTYT QUẬN TÂY HỒ
• PHỤ LỤC 4: HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM NGƯỜI NHÀ/ NGƯỜI CHĂM SÓC BỆNH NHÂN NHIỄM HIV/AIDS
• PHỤ LỤC 5: HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM ĐỒNG ĐẲNG VIÊN, THÀNH VIÊN CÂU LẠC BỘ/ NHÓM TỰ LỰC
• PHỤ LỤC 6: PHIẾU PHỎNG VẤN NGƯỜI NHIỄM HIV/AIDS
• PHỤ LỤC 7: BẢNG CHẤM ĐIỂM KIẾN THỨC VỀ ĐIỀU TRỊ ARV
• PHỤ LỤC 8: DỰ TRÙ KINH PHÍ

Tóm tắt

I. Tổng quan về chăm sóc và điều trị HIV AIDS tại Tây Hồ

Chăm sóc và điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS tại quận Tây Hồ đang trở thành một vấn đề cấp bách trong bối cảnh đại dịch toàn cầu. Tình hình HIV/AIDS tại đây có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là trong việc cung cấp dịch vụ y tế cho người nhiễm. Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá thực trạng và nhu cầu chăm sóc, hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS đang điều trị ARV.

1.1. Tình hình HIV AIDS tại Tây Hồ hiện nay

Tây Hồ là một trong những quận có tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS cao tại Hà Nội. Sự gia tăng các tệ nạn xã hội như ma túy và mại dâm đã làm gia tăng số lượng người nhiễm. Theo số liệu từ Trung tâm Y tế quận, hiện có khoảng 537 bệnh nhân đang điều trị ARV.

1.2. Các dịch vụ y tế cho người nhiễm HIV AIDS

Các dịch vụ y tế tại Tây Hồ bao gồm tư vấn, điều trị ARV, và chăm sóc giảm nhẹ. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ do sự kỳ thị và thiếu thông tin.

II. Vấn đề và thách thức trong chăm sóc người nhiễm HIV AIDS

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc chăm sóc và điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Sự kỳ thị trong cộng đồng và thiếu nguồn lực là những vấn đề lớn nhất.

2.1. Kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV

Kỳ thị là một trong những rào cản lớn nhất đối với người nhiễm HIV/AIDS. Nhiều bệnh nhân không dám công khai tình trạng của mình, dẫn đến việc không nhận được sự hỗ trợ cần thiết từ gia đình và xã hội.

2.2. Thiếu nguồn lực và hỗ trợ y tế

Nhiều cơ sở y tế tại Tây Hồ thiếu trang thiết bị và nhân lực để cung cấp dịch vụ chăm sóc toàn diện cho người nhiễm HIV/AIDS. Điều này dẫn đến việc bệnh nhân không nhận được sự chăm sóc cần thiết.

III. Phương pháp chăm sóc và điều trị hiệu quả cho người nhiễm HIV

Để nâng cao chất lượng chăm sóc cho người nhiễm HIV/AIDS, cần áp dụng các phương pháp điều trị hiệu quả. Điều trị ARV là phương pháp chính giúp kéo dài và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

3.1. Điều trị ARV và lợi ích của nó

Điều trị ARV giúp ức chế sự phát triển của virus, phục hồi chức năng miễn dịch và giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội. Bệnh nhân cần tuân thủ điều trị để đạt hiệu quả cao nhất.

3.2. Chăm sóc giảm nhẹ cho người nhiễm HIV

Chăm sóc giảm nhẹ bao gồm việc cung cấp dịch vụ hỗ trợ tâm lý, dinh dưỡng và điều trị các bệnh nhiễm trùng cơ hội. Điều này giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho người nhiễm HIV/AIDS.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Tây Hồ

Nghiên cứu về thực trạng và nhu cầu chăm sóc cho người nhiễm HIV/AIDS tại Tây Hồ đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cải thiện dịch vụ chăm sóc và điều trị cho bệnh nhân.

4.1. Kết quả khảo sát về nhu cầu chăm sóc

Khảo sát cho thấy nhiều bệnh nhân cần được hỗ trợ về dinh dưỡng và tâm lý. Họ cũng mong muốn có nhiều thông tin hơn về điều trị và chăm sóc sức khỏe.

4.2. Đề xuất giải pháp cải thiện dịch vụ

Cần tăng cường đào tạo cho cán bộ y tế, nâng cao nhận thức cộng đồng về HIV/AIDS và cải thiện cơ sở vật chất tại các phòng khám để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của bệnh nhân.

V. Kết luận và tương lai của chăm sóc HIV AIDS tại Tây Hồ

Chăm sóc và điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS tại Tây Hồ cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của bệnh nhân. Các giải pháp cần thiết sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người nhiễm.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức cộng đồng về HIV/AIDS là rất quan trọng để giảm kỳ thị và phân biệt đối xử. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho người nhiễm tiếp cận dịch vụ chăm sóc.

5.2. Hướng đi tương lai cho dịch vụ chăm sóc HIV AIDS

Cần có các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ và các tổ chức xã hội để cải thiện dịch vụ chăm sóc cho người nhiễm HIV/AIDS tại Tây Hồ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Kể từ khi ca bệnh đầu tiên được phát hiện tại Mỹ vào năm 1981, HIV/AIDS đã nhanh chóng trở thành đại dịch toàn cầu. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tính đến cuối năm 2012, toàn cầu đã ghi nhận gần 75 triệu người nhiễm virus HIV và khoảng 36 triệu người tử vong do các nguyên nhân liên quan đến AIDS. Ước tính của Chương trình Phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS (UNAIDS) trong năm 2012 chỉ ra rằng có khoảng 35,3 triệu người đang sống chung với HIV trên toàn thế giới. Mặc dù số ca nhiễm mới và tử vong có xu hướng giảm nhờ mở rộng can thiệp y tế, HIV/AIDS vẫn là bệnh mãn tính chưa có thuốc điều trị khỏi hoàn toàn và chưa có vắc xin dự phòng đặc hiệu. Việc điều trị bằng thuốc kháng retrovirus (ARV) đóng vai trò then chốt trong việc ức chế tải lượng virus, phục hồi hệ miễn dịch, giảm tỷ lệ tử vong và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Tại Việt Nam, tính đến ngày 30/11/2013, toàn quốc ghi nhận 216.254 trường hợp nhiễm HIV còn sống và 66.977 trường hợp đã tử vong do AIDS; tỷ lệ hiện nhiễm là 248/100.000 dân. Cơ cấu lây truyền ghi nhận sự dịch chuyển khi đường tình dục chiếm 45%, vượt qua lây truyền qua đường máu (42,4%), trong khi nhóm nghiện chích ma túy vẫn chiếm 39,2% tổng số ca nhiễm và độ tuổi 30–39 chiếm tỷ lệ cao nhất (45,1%). Tại Hà Nội, tính đến hết năm 2012, có 20.243 người nhiễm HIV còn sống và 3.793 người đã tử vong; tỷ lệ hiện nhiễm là 281/100.000 dân, cao hơn trung bình cả nước. Dịch bao phủ 100% quận/huyện và 92,7% xã/phường, tập trung đông tại các quận nội thành như Đống Đa, Hai Bà Trưng, Ba Đình.

Quận Tây Hồ được thành lập năm 1996, là địa bàn đang trong quá trình đô thị hóa nhanh chóng, tập trung nhiều điểm tham quan du lịch, nhà hàng, khách sạn và các loại hình dịch vụ giải trí trá hình, dẫn tới sự gia tăng của các tệ nạn xã hội như ma túy và mại dâm, khiến tình hình lây nhiễm HIV/AIDS diễn biến phức tạp. Phòng khám ngoại trú (PKNT) thuộc Trung tâm Y tế (TTYT) quận Tây Hồ được giao nhiệm vụ quản lý và điều trị ARV cho 538 bệnh nhân. Tuy nhiên, hoạt động cung cấp dịch vụ tại đây còn đối mặt với nhiều khó khăn: người bệnh chưa được hỗ trợ thỏa đáng về dinh dưỡng, rào cản trong việc theo dõi tuân thủ điều trị, cùng sự kỳ thị và phân biệt đối xử từ cộng đồng. Trước thực tế đó, nghiên cứu được triển khai nhằm thực hiện hai mục tiêu cụ thể:

1. Mô tả thực trạng chăm sóc, hỗ trợ và điều trị cho bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS đang điều trị ARV tại Phòng khám ngoại trú người lớn Trung tâm Y tế quận Tây Hồ năm 2013.
2. Đánh giá nhu cầu chăm sóc, hỗ trợ và điều trị của bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS đang điều trị ARV tại Phòng khám ngoại trú người lớn Trung tâm Y tế quận Tây Hồ năm 2013.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu chính: Bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS từ 18 tuổi trở lên đang điều trị ARV tại PKNT người lớn TTYT quận Tây Hồ; các đối tượng phối hợp gồm cán bộ y tế (CBYT) tại phòng khám, người chăm sóc chính/người nhà bệnh nhân, và đồng đẳng viên/thành viên nòng cốt nhóm tự lực.
• Phạm vi không gian: Phòng khám ngoại trú người lớn thuộc Trung tâm Y tế quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Đề tài tiến hành thu thập số liệu trong giai đoạn từ tháng 7/2014 đến tháng 7/2015; số liệu thứ cấp hồi cứu từ hồ sơ, bệnh án giai đoạn từ tháng 1/2013 đến tháng 12/2013.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và văn bản quy phạm áp dụng

Đề tài áp dụng khung lý thuyết lồng ghép giữa mô hình quản lý dịch vụ y tế và mô hình môi trường sức khỏe của Edlin, Golanty và Brown:

• Mô hình quản lý dịch vụ: Đánh giá hệ thống cung ứng dựa trên 5 yếu tố cốt lõi: cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế, nhân lực chuyên môn, sự sẵn có của danh mục thuốc, cùng công tác quản lý - theo dõi hồ sơ bệnh án.
• Mô hình môi trường sức khỏe: Phân tích hành vi sức khỏe của bệnh nhân dưới tác động đồng thời của yếu tố cá nhân (tâm lý, kiến thức, lối sống, thu nhập) và yếu tố môi trường (gia đình, xã hội và cơ sở cung cấp dịch vụ y tế).

Nghiên cứu căn cứ trên các văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn chuyên môn của Bộ Y tế:

• Quyết định số 3003/QĐ-BYT ngày 19/8/2009 của Bộ Y tế ban hành "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị HIV/AIDS".
• Quyết định số 4139/QĐ-BYT ngày 02/11/2011 của Bộ Y tế về việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị HIV/AIDS (quy định tiêu chuẩn điều trị ARV khi số lượng tế bào lympho T-CD4 $\le$ 350 tế bào/$\text{mm}^3$ hoặc giai đoạn lâm sàng 3, 4).
• Quyết định số 07/2007/QĐ-BYT của Bộ Y tế phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về chăm sóc, hỗ trợ và điều trị cho người nhiễm HIV đến năm 2010.
• Khung định nghĩa chăm sóc toàn diện 3 cấu phần (Chăm sóc - Hỗ trợ - Điều trị) của Tổ chức Y tế Gia đình Quốc tế (FHI) và Chương trình UNAIDS; hướng dẫn chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân AIDS của Bộ Y tế.

Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp giữa phương pháp định lượng và định tính, khai thác song song nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp.

Hạng mục phương pháp	Quy cách thực hiện và quy mô mẫu
Nghiên cứu định lượng	Chọn mẫu toàn bộ $N = 538$ bệnh nhân người lớn đang điều trị ARV tại PKNT TTYT quận Tây Hồ trong thời gian nghiên cứu. Thu thập số liệu qua bộ câu hỏi phỏng vấn trực tiếp có cấu trúc.
Thu thập số liệu thứ cấp	Hồi cứu toàn bộ sổ khám bệnh, sổ cấp phát thuốc ARV, sổ xét nghiệm, hồ sơ bệnh án và báo cáo định kỳ của phòng khám từ tháng 1/2013 đến tháng 12/2013.
Phỏng vấn sâu (PVS)	Tiến hành phỏng vấn sâu đối với 05 cán bộ y tế làm việc tại PKNT và 05 bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS đang điều trị ARV.
Thảo luận nhóm (TLN)	Thực hiện 02 cuộc thảo luận nhóm: 01 cuộc với 05 người nhà/người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân và 01 cuộc với 05 đồng đẳng viên/thành viên nòng cốt nhóm tự lực.
Quản lý và xử lý dữ liệu	Số liệu định lượng được nhập kép bằng phần mềm EpiData 3.1 để kiểm soát lỗi, sau đó làm sạch và phân tích bằng SPSS 16.0. Dữ liệu định tính được gỡ băng toàn văn sang định dạng văn bản, mã hóa và phân tích theo chủ đề.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Tổng quan tài liệu

Chương I hệ thống hóa toàn diện các khái niệm chuyên ngành về virus HIV, hội chứng AIDS, 4 giai đoạn lâm sàng theo phân loại của Bộ Y tế, các phác đồ điều trị phối hợp ít nhất 3 loại thuốc ARV và nguyên tắc tuân thủ điều trị suốt đời. Tác giả tổng thuật khái niệm chăm sóc toàn diện theo UNAIDS và FHI gồm 3 cấu phần: chăm sóc (dự phòng và điều trị nhiễm trùng cơ hội - NTCH bằng Cotrimoxazole, chẩn đoán và điều trị lao, dinh dưỡng, chăm sóc giảm nhẹ), điều trị (xét nghiệm CD4, cấp phát và theo dõi thuốc ARV), và hỗ trợ (tâm lý, việc làm, thu nhập, trợ giúp pháp lý).

Chương này trình bày bức tranh dịch tễ học thế giới, Việt Nam và Hà Nội; phân tích các mô hình chăm sóc điều trị trên thế giới (như chính sách cấp thuốc miễn phí và điều trị tại nhà của Brazil tiết kiệm 1,1 tỷ USD; mô hình phối hợp 3 thuốc sản xuất trong nước của Thái Lan tiết kiệm 40% ngân sách). Đồng thời, tác giả tổng thuật các nghiên cứu trong nước của Nguyễn Thị Liễu (2010), Vũ Công Thảo (2011), Tạ Thị Hồng Hạnh (2005), Trần Thị Bích Hậu (2009), Phan Thị Cẩm Giang và Đỗ Mai Hoa (2006–2009), chỉ ra những khoảng trống về việc thiếu vắng nghiên cứu đánh giá đồng thời thực trạng và nhu cầu tại tuyến quận/huyện mới đô thị hóa như Tây Hồ.

Chương II: Phương pháp nghiên cứu

Chương II chi tiết hóa quy trình triển khai nghiên cứu, tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ đối tượng, quy trình chọn mẫu định lượng và định tính. Tác giả thiết lập hệ thống biến số nghiên cứu toàn diện (thể hiện tại Bảng 1) gồm 4 nhóm chỉ báo:

• Thông tin nhân khẩu - xã hội: Tuổi, giới tính, học vấn, hôn nhân, người sống cùng, nghề nghiệp, đường lây nhiễm HIV.
• Thực trạng và nhu cầu chăm sóc: Các dịch vụ cung cấp tại PKNT, điều trị dự phòng Cotrimoxazole, hoạt động tư vấn (nội dung, số buổi), tỷ lệ mắc và điều trị các triệu chứng NTCH, sàng lọc và cấp thuốc điều trị lao, tiêm phòng viêm gan B/C, hỗ trợ dinh dưỡng.
• Thực trạng và nhu cầu điều trị ARV: Cấp phát thuốc miễn phí, tần suất xét nghiệm và số lượng tế bào CD4, phác đồ thuốc sử dụng, tỷ lệ vi phạm tuân thủ điều trị và người hỗ trợ nhắc nhở uống thuốc.
• Thực trạng và nhu cầu hỗ trợ xã hội: Tình trạng công khai bệnh với gia đình, thái độ phản ứng của người thân, người chăm sóc chính, hoạt động tư vấn cho người chăm sóc, tham gia nhóm tự lực/câu lạc bộ, nguồn thu nhập chính và nhu cầu hỗ trợ tạo việc làm.

Chương này cũng xác định rõ các nguyên tắc đạo đức nghiên cứu y sinh học (bảo mật thông tin, đồng thuận tự nguyện qua Phiếu tình nguyện) và biện pháp hạn chế sai số trong phỏng vấn đối tượng nhạy cảm.

Chương III: Kế hoạch nghiên cứu và kinh phí

Chương III xác định tiến độ triển khai các hoạt động nghiên cứu từ giai đoạn chuẩn bị đề cương, thiết kế và thử nghiệm bộ công cụ, thu thập số liệu thực địa, làm sạch và xử lý dữ liệu, đến phân tích và viết báo cáo tổng kết. Kế hoạch hành động theo thời gian được lượng hóa cụ thể qua Bảng 2 và Bảng 3; các hạng mục ngân sách, chi phí thực địa và nguồn kinh phí thực hiện đề tài được hoạch định chi tiết.

Chương IV: Dự kiến kết quả nghiên cứu

Chương IV xây dựng khung cấu trúc gồm 44 bảng số liệu dự kiến thu thập từ thực địa, phản ánh toàn bộ các khía cạnh hoạt động của PKNT TTYT quận Tây Hồ:

• Cơ sở vật chất và nhân lực (Bảng 4 đến Bảng 11): Bố trí các phòng chức năng (phòng hành chính, phòng tư vấn, phòng khám, phòng xét nghiệm, phòng cấp phát và bảo quản thuốc); thống kê trang thiết bị, vật tư y tế và cơ cấu cán bộ tại phòng khám.
• Đặc điểm đối tượng và dịch vụ chăm sóc (Bảng 12 đến Bảng 28): Đặc điểm nhân khẩu, thời gian tham gia điều trị, kiến thức về dịch vụ PKNT, tỷ lệ điều trị dự phòng Cotrimoxazole, nội dung và số buổi tư vấn, tỷ lệ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội, khám và nhận thuốc NTCH miễn phí, tỷ lệ chụp X-quang phổi và điều trị lao, tiêm chủng viêm gan B/C, tỷ lệ và danh mục sản phẩm hỗ trợ dinh dưỡng.
• Hoạt động điều trị ARV (Bảng 29 đến Bảng 35): Đánh giá mức độ hiểu biết của bệnh nhân về thuốc ARV, tỷ lệ nhận thuốc miễn phí, kết quả và định kỳ xét nghiệm CD4, danh mục phác đồ điều trị, tỷ lệ vi phạm tuân thủ điều trị ARV và vai trò của người nhắc nhở uống thuốc.
• Công tác hỗ trợ và các yếu tố xã hội (Bảng 36 đến Bảng 44): Tỷ lệ bộc lộ tình trạng nhiễm HIV với gia đình, phản ứng của người thân, vai trò của người chăm sóc chính, tỷ lệ người chăm sóc được tập huấn kiến thức, tình hình tham gia các nhóm tự lực/câu lạc bộ, phân loại nguồn thu nhập và tỷ lệ tiếp cận các hỗ trợ tìm kiếm việc làm.

Chương V: Kết luận

Chương V khái quát hóa các kết luận dự kiến xoay quanh hai mục tiêu nghiên cứu: đánh giá mức độ hoàn thiện của hệ thống cung ứng dịch vụ chăm sóc, điều trị tại PKNT Tây Hồ năm 2013 và chỉ ra các khoảng trống giữa thực trạng cung cấp so với nhu cầu thực tế của bệnh nhân (đặc biệt trong các mảng hỗ trợ dinh dưỡng, tạo sinh kế và giảm kỳ thị xã hội).

Chương VI: Khuyến nghị

Chương VI định hình các đề xuất giải pháp dựa trên bằng chứng thu được nhằm nâng cao chất lượng điều trị, tăng cường đào tạo chuyên môn cho cán bộ y tế, củng cố mạng lưới hỗ trợ đồng đẳng và người chăm sóc, đồng thời mở rộng các chính sách an sinh xã hội cho người sống chung với HIV/AIDS tại quận Tây Hồ.

---

Kết quả và đóng góp

Hệ thống chỉ báo và kết quả tổng thuật trong văn bản

Đề tài đã chuẩn hóa hệ thống 44 bảng số liệu và bảng kiểm đánh giá toàn diện hoạt động của phòng khám ngoại trú điều trị ARV. Qua tổng thuật các công trình nghiên cứu đi trước, tác giả chỉ ra các số liệu thực chứng làm cơ sở đối sánh:

Chỉ số / Hoạt động nghiên cứu	Dữ liệu trích dẫn từ các nghiên cứu trước
Mở rộng điều trị ARV toàn quốc	Tính đến 10/2013, toàn quốc có 318 PKNT điều trị cho 80.702 bệnh nhân; 18 trại giam điều trị cho 1.080 người nhiễm.
Tỷ lệ bệnh nhân được tư vấn (Hà Nội)	Tăng từ 53,7% năm 2005 (nghiên cứu của Tạ Thị Hồng Hạnh tại Đống Đa) lên 90,4% năm 2009 (nghiên cứu của Trần Thị Bích Hậu tại Cầu Giấy).
Tiếp cận thuốc điều trị NTCH miễn phí	Tăng từ 5,9% năm 2005 tại Đống Đa lên 68,3% năm 2009 tại Cầu Giấy; tỷ lệ chụp X-quang phổi sàng lọc lao đạt 44,6% (2005) và 49,1% (2009).
Kiến thức và tuân thủ điều trị ARV	Nghiên cứu của Phan Thị Cẩm Giang tại Thốt Nốt (Cần Thơ) ghi nhận 97,5% biết tác dụng phụ, 97,5% uống đúng giờ, nhưng chỉ 23,1% uống đúng liều và 55,4% uống đều đặn; nghiên cứu của Nguyễn Thị Liễu tại Từ Liêm (2010) ghi nhận 31/33 bệnh nhân có tình trạng quên uống thuốc.
Tỷ lệ tham gia sinh hoạt nhóm tự lực	Toàn quốc mới chỉ đạt khoảng 16% số người nhiễm được quản lý tham gia các câu lạc bộ (Bạn giúp bạn, Hoa sữa, Bầu trời xanh...).

Đóng góp của đề tài

• Đóng góp về phương pháp luận: Xây dựng một bộ công cụ hoàn chỉnh (từ bảng câu hỏi định lượng đến hướng dẫn phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm và bảng kiểm cơ sở vật chất) kết hợp lồng ghép giữa mô hình quản lý và mô hình môi trường sức khỏe, có thể áp dụng cho các nghiên cứu đánh giá dịch vụ y tế tại các PKNT tuyến quận/huyện.
• Đóng góp thực tiễn: Cung cấp bức tranh thực trạng về năng lực đáp ứng dịch vụ của PKNT TTYT quận Tây Hồ trên quy mô toàn bộ 538 bệnh nhân, giúp cơ quan quản lý xác định chính xác các điểm nghẽn trong công tác theo dõi tuân thủ, chăm sóc giảm nhẹ và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang chỉ phản ánh thực trạng và nhu cầu tại một thời điểm nhất định, chưa thể đo lường được sự biến thiên theo thời gian của việc tuân thủ điều trị ARV. Đối tượng nghiên cứu là người nhiễm HIV/AIDS - nhóm đối tượng chịu nhiều kỳ thị xã hội - nên việc thu thập thông tin qua phỏng vấn trực tiếp có thể gặp phải sai số nhớ lại (recall bias) hoặc sai số do đối tượng che giấu thông tin nhạy cảm (social desirability bias).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần phát triển các nghiên cứu can thiệp và nghiên cứu theo dõi dọc (longitudinal study) nhằm đánh giá hiệu quả của các mô hình kết hợp giữa cơ sở y tế và nhóm tự lực trong việc duy trì tuân thủ ARV, cũng như lượng hóa tác động của các chương trình hỗ trợ sinh kế đối với chất lượng cuộc sống lâu dài của bệnh nhân.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên ngành Y tế Công cộng, Y học Dự phòng, Quản lý Y tế: Tham khảo phương pháp xây dựng đề cương nghiên cứu khoa học, kỹ thuật thiết kế khung lý thuyết lồng ghép, phương pháp kết hợp số liệu định lượng - định tính và cấu trúc bảng biến số nghiên cứu y tế công cộng chuẩn mực.
• Cán bộ quản lý chương trình phòng chống HIV/AIDS và cán bộ y tế tuyến quận/huyện: Tham khảo bộ công cụ thu thập số liệu (Phụ lục 1 đến Phụ lục 8) gồm phiếu phỏng vấn bệnh nhân, hướng dẫn phỏng vấn sâu CBYT, hướng dẫn thảo luận nhóm người chăm sóc/đồng đẳng viên và bảng kiểm định mức trang thiết bị phòng khám theo quy định của Bộ Y tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân tham gia vào nghiên cứu định lượng tại PKNT Tây Hồ là gì?

Bệnh nhân tham gia nghiên cứu phải thỏa mãn các tiêu chuẩn: từ 18 tuổi trở lên; được chẩn đoán đủ tiêu chuẩn bắt đầu điều trị ARV theo Quyết định 4139/QĐ-BYT và Quyết định 3003/QĐ-BYT (số lượng tế bào T-CD4 $\le$ 350 tế bào/$\text{mm}^3$ không phụ thuộc giai đoạn lâm sàng, hoặc bệnh nhân ở giai đoạn lâm sàng 3, 4 không phụ thuộc số lượng T-CD4); đang điều trị ARV tại PKNT TTYT quận Tây Hồ trong thời gian nghiên cứu; không mắc bệnh tâm thần, lú lẫn; và ký cam kết đồng ý tham gia nghiên cứu.

2. Quy mô mẫu và các phương pháp thu thập dữ liệu định tính được thiết kế như thế nào?

Mẫu định tính bao gồm: phỏng vấn sâu 05 cán bộ y tế trực tiếp làm việc tại phòng khám; phỏng vấn sâu 05 bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS đang điều trị ARV; thảo luận nhóm với 05 người nhà/người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân; và thảo luận nhóm với 05 đồng đẳng viên hoặc thành viên chủ chốt của nhóm tự lực/câu lạc bộ tại quận Tây Hồ.

3. Khung lý thuyết của nghiên cứu được hình thành dựa trên những nền tảng nào?

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên sự lồng ghép giữa Khung lý thuyết quản lý dịch vụ (đánh giá 5 khía cạnh: cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực, sự sẵn có của thuốc, quản lý hồ sơ sổ sách) và Khung lý thuyết môi trường sức khỏe của Edlin, Golanty và Brown (phân tích hành vi sức khỏe chịu tác động đồng thời của yếu tố cá nhân và môi trường gia đình, dịch vụ y tế).

4. Các phần mềm nào được sử dụng để quản lý và phân tích số liệu trong đề tài?

Số liệu định lượng được tiến hành nhập kép 2 lần độc lập bằng phần mềm EpiData 3.1 nhằm kiểm soát sai sót, sau đó được chuyển đổi và xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS 16.0. Dữ liệu định tính được gỡ băng toàn văn sang Microsoft Word và phân tích theo chủ đề không thông qua phần mềm.

---

Kết luận

Đề tài tốt nghiệp cử nhân Y tế Công cộng của tác giả Nguyễn Thùy Anh đã thiết lập một đề cương nghiên cứu hoàn chỉnh, chặt chẽ về phương pháp luận nhằm đánh giá thực trạng và nhu cầu chăm sóc, hỗ trợ, điều trị cho bệnh nhân HIV/AIDS đang dùng ARV tại TTYT quận Tây Hồ. Bằng việc kết hợp nghiên cứu định lượng trên toàn bộ 538 bệnh nhân với phương pháp định tính đa nguồn (cán bộ y tế, người bệnh, người chăm sóc và đồng đẳng viên), công trình tạo cơ sở thực nghiệm vững chắc để nhận diện các rào cản dịch vụ. Kết quả đề tài cung cấp luận cứ khoa học quan trọng phục vụ công tác nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và hoàn thiện chính sách hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS tại địa bàn đô thị hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỎNG QUAN TÀI LIỆU 1. Một số khái niệm 1. Một số khái niệm về HIV/AIDS HIV là viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Human Immunodeficiency Virus" nghĩa là virus gây suy giảm hệ miễn dịch ở người, làm cho cơ thể suy giảm khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh [17]. HIV CÓ nhiều trong máu và các dịch cơ thể của người nhiễm như tinh dịch, dịch âm đạo và sữa.

HIV không có hoặc có rất ít trong nước bọt, nước mắt, mồ hôi, nước tiểu, không đủ làm lây nhiễm HIV [18], HIV dần hủy hoại hệ thống miễn dịch bằng cách làm suy yếu và tiêu diệt các tế bào mang thụ quan CD4. Sự nhân lên của virus có thể giết chết tế bào, sự này chồi của nhiều virus có thể phá vỡ tế bào. Kết quả là số lượng tế bào LymphoT4 giảm, hệ thống miễn dịch suy giảm [3], AIDS là viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Acquired Immuno Deficiency Syndrome” nghĩa là Hội chứng gây suy giảm miễn dịch mắc phải. AIDS là giai đoạn cuối của quá trình nhiễm HIV với những biểu hiện lâm sàng như sụt cân nhanh, ho kéo dài (ho trên 1 tháng), sốt kéo dài (sốt trên 1 tháng), ỉa chảy kéo dài, các bệnh lở loét trên da,.[18] Các giai đoạn lâm sàng của người nhiễm HIV/AIDS [4] Nhiêm HIV ở người lớn được phân thành 4 giai đoạn lâm sàng, tùy thuộc vào các triệu chứng bệnh liên quan đến HIV ở người nhiễm.

Lâm sàng giai đoạn I: - Không có triệu chứng. - Bệnh lý hạch lympho toàn thân dai dẳng. - Hoạt động mức độ 1: Không có triệu chứng, hoạt động bình thường. Lâm sàng giai đoạn II: 5 Ị Sụt cân dưới 10% trọng lượng cơ thể.

Biều hiện nhẹ tại da và niêm mạc (viêm tiết bã nhờn, nấm họng, loét miệng tái diễn). Zona trong vòng 5 năm trở lại đây. Nhiễm trùng đường hô hấp trên tái phát. Và/ hoặc hoạt động mức độ 2: Có biểu hiện triệu chứng nhưng vẫn hoạt động bình thường.

Lâm sàng giai đoạn III: Sút trên 10% trọng lượng cơ thể. Tiêu chảy mãn tính không rõ nguyên nhân. Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân trên 1 tháng. Nhiễm nấm Candida ở miệng.

Bạch sản dạng lông ở miệng. Lao phổi trong 1 năm gần đây. Nhiễm vi khuẩn nặng (viêm phổi, viêm cơ mủ). Và/ hoặc Hoạt động mức độ 3: Nằm liệt giường dưới 50% số ngày trong tháng trước đỏ.

Lâm sàng giai đoạn IV: Hội chứng suy mòn do HIV (sụt > 10% trọng lượng cơ thể, cộng với tiêu chảy mãn tính không rõ căn nguyên > 1 tháng, hoặc mệt mỏi và sốt kéo dài không rõ căn nguyên > 1 tháng). Viêm phổi do Toxoplasma ở não. Bệnh do Cryptosporidia có tiêu chảy > 1 tháng. Nhiễm nấm Cryptococcus ngoài phổi.

Bệnh do Cytomegalovirus ở cơ quan khác ngoài gan, lách hoặc hạch. Nhiễm virút Herpes simplex da và niêm mạc > 1 tháng hoặc ở nội tạng. Viêm não chất trắng đa ổ tiến triển. 6 Bệnh nấm lưu hành ở địa phương có biểu hiện lan toả toàn thân (như nấm Histoplasma, Penicillium).

Bệnh nấm Candida thực quản, khí quản, phế quản hoặc phổi. Nhiễm các Mycobacteria không phải lao lan toả toàn thân. Lao ngoài phổi. Điểu trị ARV[4] Mục tiêu của điều trị ARV: ức chế sự nhân lên của và kìm hãm lượng virus trong máu ở mức thấp nhất Phục hồi chức năng miễn dịch, giảm nguy cơ mắc các bệnh NTCH Cải thiện chất lượng sống và tăng cường khả năng sổng sót của người bệnh Nguyên tắc điều trị ARV: Điều trị ARV là một phần trong tổng thể các dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ về y tế, tầm lý và xã hội cho người nhiễm HIV/AIDS Điều trị ARV chủ yếu là điều trị ngoại trú và được chỉ định khi người bệnh có đủ tiêu chuẩn lâm sàng, và/ hoặc xét nghiệm chứng tỏ đã sẵn sàng điều trị Bất cứ phác đồ điều trị nào cũng phải có ít nhất 3 loại thuốc.

Điều trị ARV là điều trị suốt đời; người bệnh phải tuân thủ điều trị tuyệt đối để đảm bảo hiệu quả và tránh kháng thuốc 1. Khái niệm vể chăm sóc, hô trợ và điểu trị cho người nhiêm HIV/AỈDS Tổ chức sức khỏe gia đình thế giới (FHI) Chương trình phòng chống AIDS Liên hợp quốc (UNAIDS) định nghĩa chăm sóc, hỗ trợ và điều trị là 3 cấu phần trong chăm sóc toàn diện cho người nhiễm HIV/AIDS. Trong đó: Chăm sóc cho người nhiễm HIV/AIDS-. Người nhiễm HIV cần được duy trì sức khỏe tốt đề sẵn sàng thực hiện điều trị ARV, vì vậy cần được cung cấp các dịch vụ dự phòng.

Khi bắt đầu thực hiện điều trị ARV, người người nhiễm HIV/AIDS, người nhiễm HIV/AIDS cần tiếp cận được các dịch vụ chăm sóc y tế để sống khỏe mạnh và giảm thiểu các ảnh hưởng. Chăm sóc cho người nhiễm bao gồm: 7 Dự phòng NTCH bằng Cotrimoxazole Điều trị các bệnh NTCH Dự phòng, phát hiện sớm và điều trị lao Xây dựng khẩu phần dinh dưỡng Chăm sóc giảm nhẹ Tiêm chủng cho trẻ nhiễm HIV/AIDS [24] Điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS'. Điều trị ARV là phương pháp hiệu quả nhất đê kéo dài và nâng cao chất lượng cuộc sống của người nhiễm HIV/AIDS. Người nhiễm H1V/AIDS cần được xét nghiệm để biết được tình trạng sức khỏe của mình và được điều trị ARV khi đủ các điều kiện (căn cứ theo nồng độ CD4<=350 hoặc trong giai đoạn lâm sàng 3, 4) [24], Hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS: Nguời nhiễm HIV/AIDS có nhu cầu nhận được các hồ trợ ngoài chăm sóc y tế.

Những hỗ trợ này ảnh hưởng tới việc tuân thủ điều trị, sức khỏe và đời sống của họ. Các hồ trợ bao gồm: Hỗ trợ tâm lý Hỗ trợ các hoạt động tạo thu nhập Hỗ trợ tìm kiếm việc làm Định hướng tương lai Chăm sóc trẻ em Hỗ trợ pháp lý [24] 1. Nhu cầu về chăm sóc, hỗ trợ và điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS Người nhiễm HIV/AIDS đều có nhu cầu về chăm sóc sức khỏe. Đó là những nhu cầu người nhiễm HIV/AIDS mong muốn được sống dễ chịu hơn, hòa nhập với cộng đồng về thể chất, tinh thần, dự phòng và được điều trị, chăm sóc về mặt y tế,.

và các nhu cầu ve dịch. Nhu cầu về chăm sóc, hỗ trợ và điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS mà nghiên cứu đề cập tới là những tiêu chuẩn chung về chăm sóc, hỗ trợ và điều trị mà 8 bất kì người nhiễm HIV/AỈDS nào cũng cần dược cung cấp từ phía dịch vụ y té (dựa vào các văn bản qui định và các nghiên cứu đã có). Các nhu cầu bao gồm: Nhu cầu về chăm sóc: dự phòng Cotrimoxazole; điều trị các bệnh NTCH; dự phòng, phát hiện sớm và điều trị lao; xây dựng khẩu phần dinh dưỡng; chăm sóc giảm nhẹ; tiêm chủng cho trẻ nhiễm HIV/AIDS. Nhu cầu về hồ trợ: hồ trợ tâm lý, hỗ trợ các hoạt động tạo thu nhập, hỗ trợ tìm kiếm việc làm; định hướng tương lai; chăm sóc trẻ em; hỗ trợ pháp lý.

Nhu cầu về điều trị: điều trị ARV cho bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS đủ tiêu chuẩn điều trị (căn cứ theo nồng độ CD4<=350 hoặc trong giai đoạn lâm sàng 3, 4); thực hiện các xét nghiệm trong quá trình điều trị. Chăm sóc giảm nhẹ cho người nhiễm HIV/AIDS [14] Theo Bộ y tế Việt Nam: “Chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân ung thư và AIDS là sự kết hợp nhiều bệnh pháp để làm giảm sự đau khổ và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh thông qua sự phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị đau và những vấn đề tầm lý, thực thể khác, và cung cấp sự tư vấn và hỗ trợ nhằm giải quyết những vấn đề xã hồi và tâm linh mà bệnh nhân và gia đình phải gánh chịu” Chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS tại PKNT bao gồm: - Kê đơn thuốc giảm đau và những thuốc cần thiết khác - Thỉnh thoảng khám nhũng bệnh nhân có thể đi lại được và đến được phòng khám - Đào tạo và hồ trợ tâm lý cho gia đình 2. Tình hình HIV/AIDS trên thế giói và Việt Nam 2. Trên thế giới Kể từ năm 1981 khi ca bệnh AIDS đầu tiên được phát hiện tại Mỹ, đến nay, HIV/AIDS đã trở thành đại dịch trên phạm vi toàn thế giới [24], Theo Tổ chức Y tế 9 thế giới (WHO), kể từ khi bát đầu dịch đến cuối năm 2012, gần 75 triệu người đã nhiễm virus HIV và khoảng 36 triệu người tử vong do HIV/AIDS [27].

Theo ước tính cùa Chương trình phòng chống AIDS Liên hợp quốc (UNAIDS), trong năm 2012, trên toàn cầu có 35,3 triệu người sống chung với HIV (32,2 - 38,8 triệu). Ngoài ra, số ca nhiễm mới HIV/AIDS có xu hướng giảm, cụ thể, năm 2012 chỉ còn 2,3 triệu người mắc mới (1,9 - 2,7 triệu), giảm 33% so với năm 2001. Trong đó, số ca nhiễm mới ở người trưởng thành và thanh thiếu niên giảm 50% hoặc hơn từ năm 2001 đến năm 2012. Đồng thời, số ca tử vong do AIDS giảm từ 2,3 triệu người năm 2005 (2,1 - 2,6 triệu) xuống còn 1,6 triệu người (1,4 - 1,9 triệu) trong thời điểm này [26].

Bên cạnh đó, tỷ lệ nhiễm HIV và tử vong do AIDS không giống nhau tại các khi vực. Khu vực Châu Phi cận Saharan vẫn còn là nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất với gần 1 trên 20 người trưởng thành sống chung với HIV và số trường hợp mắc HIV, chỉ riêng trong năm 2012, lên tới 25 triệu người (23,5 - 26,6 triệu), chiếm gần 71% số người nhiễm HIV trên thế giới [25], [27]. Đứng thứ hai là khu vực phía Nam và Đông Nam Á, tuy con sổ chưa bằng 1/6 của Châu Phi, nhưng 3,9 triệu người khu vực này cũng đang hàng ngày phải sống chung với HIV/AIDS [25]. Đây là con số không hề nhỏ với khu vực có nền kinh tế đang lên và gặp nhiều khí khăn về công tác y tế.

Tại Việt Nam Theo báo cáo của Bộ Y tế về “Ket quả công tác phòng, chống HIV/AIDS năm 2013 và định hướng kế hoạch năm 2014”, tính đến hết 30/11/2013, số trường hợp báo cáo hiện nhiễm HIV là 216.254 trường hợp, số bệnh nhân AIDS là 66.977 trường hợp tử vong do AIDS. Tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS trên toàn quốc là 248/100.000 dân, thấp hơn so với mức trung bình cùa khu vực Đông Nam Á. Ba tỉnh có tỷ lệ hiện nhiễm cao nhất là Điện Biên (1029/100.000 dân); Thành phố Hồ Chí Minh (682/100.000 dân) và Thái Nguyên (632/100. 10 Tính đến năm 2013, tình hình dịch HIV/AIDS tại Việt Nam có nhiều sự thay đổi.

Theo nhóm tuổi, tỷ lệ người nhiễm HIV ở nhóm 30 - 39 tuổi có xu hướng tăng, cao nhất với 45,1%. Theo đường lây truyền, lây truyền qua đường tình dục với tỷ lệ 45% trong năm 2013 đã trở thành nguyên nhân hàng đầu lây nhiễm HIV tại Việt Nam.