mở đầu, kết luận và khuyến nghị luận văn dự kiến được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học thực hành ở trƣờng Đại học Y. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học thực hành ở trƣờng Đại học Y Thái Bình. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành ở trƣờng Đại học Y Thái Bình 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Có thể khẳng định DH TH nói chung và DH TH trong ngành y nói riêng đang là vấn đề được xã hội quan tâm nhiều, nhất là trong giáo dục và đào tạo ở nước ta.
DH TH là con đường phổ biến nhất để phát triển, hoàn thiện nhân cách cho người học không chỉ biết mà phải biết làm, biết ứng dụng vào thực tiễn. Vì vậy, quản lý hoạt động DH TH và các vấn đề liên quan đến hoạt động DH TH được rất nhiều các cơ quan, Ban ngành, nhiều tác giả nghiên cứu dưới nhiều hình thức như sách tham khảo, đề tài nghiên cứu khoa học, bài báo, bài viết, báo cáo khoa học. Tài liệu tham khảo “Hoạt động đảm bảo chất lượng trong đào tạo giáo viên THPT&TCCN” của dự án phát triển giáo viên THPT&TCCN đã đi vào phân tích các yêu cầu và các quy định đối với hoạt động TH bộ môn. Trong đó có yêu cầu: “Nội dung, quy trình thực hành bộ môn đáp ứng mục tiêu đào tạo sư phạm trình độ đại học.
Nội dung thực hành phù hợp với thực tiễn, trình độ khoa học kỹ thuật và công nghệ. Để đạt được yêu cầu đó tác giả cũng đưa ra các quy định và căn cứ để đạt được yêu cầu: “Căn cứ vào chuẩn đầu ra của chương trình và chuẩn nghề nghiệp giáo viên để thiết kế nội dung, quy trình thực hành phù hợp. Căn cứ vào nội dung chương trình, đặc biệt trong các môn học thực nghiệm đảm bảo cho sinh viên được thực hành đầy đủ.Tổ chức các hoạt động thực hành hướng đến hình thành thái độ khoa học, kiểm nghiệm lý thuyết, rèn luyện kỹ năng môn học và các kỹ năng mềm. 46] Vai trò của người thầy trong DH TH được tác giả Đặng Xuân Hải quan niệm đồng thời như một người “thợ lành nghề”.
GV phải giải thích, hướng dẫn để SV “có thể tự thao tác và hoàn thành nhiệm vụ của bài thí nghiệm, bài thực hành. Để người thầy có thể làm tốt vai trò 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của mình, tác giả cũng đưa ra một số kỹ thuật thiết kế bài giảng TH, thí nghiệm [12, tr. Tác giả Phạm Viết Vượng cũng phân tích các phương pháp DH TH: Phương pháp bài tập, phương pháp thí nghiệm, phương pháp thực hành tạo sản phẩm, phương pháp trò chơi [35, tr. 198-201] Cùng với nhiều nghiên cứu, bài viết trên nhiều tạp chí khác nhau của các tác giả về DH TH và quản lý hoạt động DH TH đã khẳng định rõ hơn vai trò quan trọng của DH TH với tính ứng dụng chuyên môn nghề nghiệp.
Điều đó có thể khái quát trong câu nói “ Nghe và quên.xem và nhớ.làm và hiểu”. Đối với quá trình đào tạo nguồn nhân lực y tế thì quản lý hoạt động DH TH nhằm nâng cao chất lượng hoạt động DH TH đã đang là vấn đề quan trọng đối với các trường Đại học Y. Đây là điều kiện cần thiết để đảm bảo sự ổn định và phát triển của các trường đào tạo nguồn nhân lực y tế. Vì vậy mà “trọng thực hành” trong đào tạo ngành Y cũng được chú trọng bằng các chính sách quy định một cách chặt chẽ việc quản lý hoạt động DH TH nhằm đạt được các yêu cầu nhất định về y thuật.Abbatt cũng đưa ra các khái niệm về kỹ năng, kỹ xảo, tầm quan trọng của kỹ năng, kỹ xảo, các phương pháp dạy kỹ xảo, hướng dẫn mô tả, thao diễn, hướng dẫn thực hành kỹ xảo trong ĐT ngành Y [11, tr.
Tác giả Nghiêm Xuân Đức với tài liệu tham khảo: “Phương pháp dạy học trong các trường cao đẳng và trung cấp y tế” cũng đã nghiên cứu về DH TH, DH tại thực địa cộng đồng và DH lâm sàng. Tác giả Trương Việt Dũng cũng đã phân tích một cách khá đầy đủ về dạy-học tại phòng thí nghiệm với các khó khăn, thuận lợi, yêu cầu của GV dạy TH, xác định mục tiêu TH, quy trình dạy-học trong phòng thí nghiệm, đánh giá SV học TH. 129-139] Ngoài ra còn có rất nhiều nghiên cứu, bài viết của các tác giả trên các tạp chí như Tạp chí Y học thực hành, tạp chí Y học Việt Nam viết về DH 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TH trong ngành Y, thực trạng DH TH, biện pháp quản lý hoạt động DH TH tại các bộ môn Khoa học cơ bản, y học cơ sở lâm sàng, thực tế cộng đồng. Hiện nay các đề tài nghiên cứu của ngành Y chủ yếu là nghiên cứu các vấn đề chuyên sâu về triệu chứng, bệnh học, phương pháp điều trị nội khoa, ngoại khoa.Tại trường Đại học Y Thái Bình cũng đã có rất nhiều cán bộ, giảng viên, sinh viên đã tham gia nghiên cứu nhiều đề tài về dạy học.
Tác giả Lương Xuân Hiến, các tác giả thuộc tổ phương pháp, cán bộ, GV của trường Đại học Y Thái Bình cũng đã đóng góp nhiều nghiên cứu về quản lý hoạt động DH TH. Với các nghiên cứu đó các tác giả đã nghiên cứu, xây dựng và triển khai thực hiện các phương pháp dạy học tích cực, phương pháp lượng giá trong DH TH ở trường. Tuy nhiên nghiên cứu đề tài Quản lý hoạt động DH TH tại một trường Đại học Y vẫn còn là một đề tài mới, mang tính thời sự. Ngay trong thời gian này Bộ Y tế cũng đang tiến hành khảo sát nghiên cứu để xây dựng một quy định chuẩn cho một phòng thực tập tại một trường Đại học Y.
Vì lý do trên, tôi mạnh dạn đi vào nghiên cứu đề tài này trong phạm vi Quản lý của phòng Đào tạo trường Đại học Y Thái Bình. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Hoạt động dạy học thực hành 1. Hoạt động dạy học Hoạt động DH dùng ở đây được hiểu là DH trong nhà trường-một bộ phận của hoạt động giáo dục tổng thể chứ không hàm ý nói đến dạy học nói chung (dạy học trong cuộc sống).
Hoạt động DH bao hàm hai hoạt động tương hỗ cơ bản là hoạt động dạy (của người thầy) và hoạt động học (của người học trò. Hoạt động DH là hệ thống những hành động phối hợp, tương tác giữa GV và HS, trong đó, dưới tác động chủ đạo của GV, HS tự giác, tích cực, chủ động lĩnh hội hệ thống tri thức khoa học, kỹ năng, kỹ xảo, phát triển năng lực nhận thức, năng lực hành động, hình thành thế giới quan khoa học và những phẩm chất của nhân cách. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mối quan hệ giữa “Dạy và Học” là mối quan hệ thống nhất hợp thành một chỉnh thể. Rõ ràng không có hoạt động học thì không thể có hoạt động dạy và ngược lại.
Trong DH, hoạt động học là trung tâm nhưng không thể thiếu vai trò của người thầy trong việc tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn các hoạt động học tập. Như vậy, trong quá trình DH, quan hệ giữa thầy và trò là vấn đề quan trọng và phức tạp. Quá trình DH có hiệu quả cao hay không phụ thuộc vào cách tổ chức, điều khiển (lựa chọn phương pháp, phương tiện) của thầy và sự chủ động, sáng tạo của trò trong sự tiếp nhận kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ. Đó cũng là lý do mà trong thời gian gần đây các nhà sư phạm luôn chú ý đến việc đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm phát huy tính tự giác, tích cực, độc lập sáng tạo của trò giúp nâng cao hiệu quả của việc DH.
DH là con đường ngắn nhất giúp học sinh phát hiện, lĩnh hội tri thức mới, phát triển tư duy độc lập, sáng tạo và hoàn thiện nhân cách. Do đó, có thể nói rằng hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm chi phối tất cả các hoạt động khác trong nhà trường. Tuy nhiên, quá trình DH luôn vận động và phát triển không ngừng, được chi phối bởi những quy luật nhất định. Đó là quy luật tâm lý nhận thức, xã hội học và những mối liên hệ bên trong của quá trình DH (tính thống nhất biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt động học giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện dạy học).
Do đó cần nắm giữ được các quy luật dạy học và các nguyên tắc dạy học thì quá trình DH mới đạt được hiệu quả. Dạy học (DH) cần thực hiện tốt các nhiệm vụ chính. Đó là tổ chức điều khiển người học hình thành hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo phù hợp với thực tiễn đất nước, con người Việt Nam. Đồng thời trên cơ sở đó hình thành cho người học hệ thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng.
Đó là tổ chức điều khiển người học hình thành và phát triển năng lực hoạt động trí tuệ, các phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo, phát triển thể lực. Đó là tổ chức 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com điều khiển người học hình thành thế giới quan nhân sinh quan và phẩm chất người công dân, người lao động theo đúng mục tiêu giáo dục toàn diện trí, đức, thể, mỹ và các kỹ năng cơ bản khác. Hoạt động dạy học thực hành Thực hành (theo từ điển tiếng Việt) là làm để áp dụng lý thuyết vào thực tế. Có thể nói chất lượng của hoạt động DH TH góp phần quyết định chất lượng sinh viên sau khi ra trường.
DH TH giúp cho sinh viên được tiếp thu tri thức một cách cụ thể nhất để từ đó họ có khả năng vận dụng tri thức vào thực tế. Trong DH TH phải đảm bảo sự liên hệ giữa lý thuyết và TH, và phát huy được tính độc lập, chủ động của người học trên cơ sở hướng dẫn, tạo điều kiện cho người học tự tìm hiểu, chuẩn bị và làm các bài TH trong phòng thí nghiệm, đồng thời quan sát và điều chỉnh người học. Dạy học TH tại các trường Đại học Y gồm thực hành tại phòng TH của của các Khoa, BM, và DH TH tại các cơ sở thực tế ngoài trường, làm thực nghiệm khoa học, làm khóa luận tốt nghiệp. Quản lý hoạt động dạy học thực hành 1.