Những Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Môn Tiếng Anh Chuyên Ngành Kỹ Thuật

Luận văn thạc sĩ VNU UED phân tích biện pháp quản lý dạy học tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật tại trường đại học kinh tế kỹ thuật công nghiệp.

• Tác giả: Hoàng Thị Oanh
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Ngọc Bích
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Những biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật tại trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp trong giai đoạn hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Các nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu
• 0.7. Giới hạn đề tài và phạm vi nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.1.1. Quá trình dạy học và Quản lý quá trình dạy học
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
• 2.1. Vài nét giới thiệu về trường
• 2.2. Vị trí chức năng, bộ máy nhà trường
• 2.3. Quy mô đào tạo của trường
• 2.4. Bộ môn Ngoại ngữ trường ĐHKTKTCN
• 2.5. Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật ở trường ĐHKTKTCN
• 2.6. Thực trạng dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường ĐHKTKTCN
• 2.7. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường ĐHKTKTCN
• 2.8. Đánh giá chung công tác quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường ĐHKTKTCN
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH KỸ THUẬT TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KTKTCN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 3.1. Nguyên tắc xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường ĐHKTKTCN
• 3.2. Đảm bảo tính đồng bộ của các biện pháp
• 3.3. Đảm bảo tính thực tiễn của các biện pháp
• 3.4. Đảm bảo tính khả thi của các biện pháp
• 3.5. Những biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh chuyên ngành ở trường ĐHKTKTCN
• 3.5.1. Biện pháp 1: Cải tiến phương pháp dạy học
• 3.5.2. Biện pháp 2: Tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành
• 3.5.3. Biện pháp 3: Tăng cường quản lý hoạt động học tiếng Anh chuyên ngành của sinh viên
• 3.5.4. Biện pháp 4: Cải tiến về kiểm tra, đánh giá
• 3.5.5. Biện pháp 5: Tổ chức biên soạn giáo trình tiếng Anh chuyên ngành
• 3.6. Thăm dò tính cấp thiết, tính khả thi và tính hiệu quả của các biện pháp
• 3.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• Kết luận và khuyến nghị
• Danh mục tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Biện Pháp Quản Lý Dạy Học Tiếng Anh Chuyên Ngành Kỹ Thuật

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc dạy học tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật tại Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp trở nên cấp thiết. Biện pháp quản lý dạy học không chỉ giúp nâng cao chất lượng đào tạo mà còn đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Các biện pháp này cần được xây dựng dựa trên thực trạng và yêu cầu cụ thể của ngành giáo dục.

1.1. Khái Niệm Về Quản Lý Dạy Học Tiếng Anh Chuyên Ngành

Quản lý dạy học tiếng Anh chuyên ngành là quá trình tổ chức, điều hành các hoạt động dạy và học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục. Điều này bao gồm việc xây dựng chương trình giảng dạy, lựa chọn phương pháp giảng dạy phù hợp và đánh giá kết quả học tập của sinh viên.

1.2. Vai Trò Của Tiếng Anh Trong Giáo Dục Kỹ Thuật

Tiếng Anh không chỉ là ngôn ngữ giao tiếp mà còn là công cụ quan trọng trong việc tiếp cận tri thức và công nghệ mới. Việc trang bị cho sinh viên khả năng sử dụng tiếng Anh chuyên ngành sẽ giúp họ tự tin hơn trong môi trường làm việc quốc tế.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Dạy Học Tiếng Anh Chuyên Ngành

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc cải tiến phương pháp dạy học, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quản lý dạy học tiếng Anh chuyên ngành. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên chưa được đào tạo bài bản và chương trình giảng dạy chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

2.1. Thiếu Hụt Về Cơ Sở Vật Chất

Cơ sở vật chất đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện cho hoạt động dạy học. Việc thiếu thốn trang thiết bị hiện đại sẽ ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và học tập của sinh viên.

2.2. Đội Ngũ Giảng Viên Chưa Được Đào Tạo Đầy Đủ

Đội ngũ giảng viên cần được bồi dưỡng thường xuyên về phương pháp giảng dạy và cập nhật kiến thức chuyên ngành. Việc này sẽ giúp họ có thể truyền đạt kiến thức một cách hiệu quả hơn cho sinh viên.

III. Phương Pháp Cải Tiến Quản Lý Dạy Học Tiếng Anh Chuyên Ngành

Để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm cải tiến chương trình giảng dạy, tăng cường đào tạo cho giảng viên và áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.

3.1. Cải Tiến Chương Trình Giảng Dạy

Chương trình giảng dạy cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với nhu cầu thực tế của sinh viên và thị trường lao động. Việc này sẽ giúp sinh viên có thể áp dụng kiến thức vào thực tiễn một cách hiệu quả.

3.2. Đào Tạo Nâng Cao Đội Ngũ Giảng Viên

Đào tạo giảng viên không chỉ về chuyên môn mà còn về phương pháp giảng dạy hiện đại. Điều này sẽ giúp họ có thể truyền đạt kiến thức một cách sinh động và hấp dẫn hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Các Biện Pháp Quản Lý

Việc áp dụng các biện pháp quản lý dạy học tiếng Anh chuyên ngành đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sinh viên ngày càng tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Anh và có khả năng tiếp cận tài liệu chuyên ngành một cách hiệu quả.

4.1. Kết Quả Nâng Cao Chất Lượng Học Tập

Nhiều sinh viên đã đạt được kết quả cao trong các kỳ thi tiếng Anh và có khả năng giao tiếp tốt hơn. Điều này cho thấy sự hiệu quả của các biện pháp quản lý đã được áp dụng.

4.2. Tăng Cường Khả Năng Sử Dụng Tiếng Anh Trong Công Việc

Sinh viên tốt nghiệp có khả năng sử dụng tiếng Anh trong môi trường làm việc, từ đó nâng cao cơ hội việc làm và phát triển nghề nghiệp.

V. Kết Luận Về Biện Pháp Quản Lý Dạy Học Tiếng Anh Chuyên Ngành

Biện pháp quản lý dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp cần được tiếp tục cải tiến và hoàn thiện. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng đào tạo mà còn đáp ứng nhu cầu của xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Cần có những chiến lược dài hạn để phát triển chương trình giảng dạy và nâng cao chất lượng dạy học. Điều này sẽ giúp sinh viên có thể tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cơ Quan Quản Lý

Các cơ quan quản lý giáo dục cần có những chính sách hỗ trợ cho việc cải tiến chất lượng dạy học, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên trong việc học tập và phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và thực hiện Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP của Chính phủ về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học giai đoạn 2006 - 2020, yêu cầu chuẩn hóa năng lực ngoại ngữ cho nguồn nhân lực kỹ thuật trở thành nhiệm vụ chiến lược cấp thiết. Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp là cơ sở đào tạo đa ngành với quy mô hàng năm cung ứng khoảng 5.000 đến 6.000 cử nhân, kỹ sư và kỹ thuật viên cho ngành công nghiệp cả nước. Tuy nhiên, dù chương trình đào tạo đã phân bổ từ 300 đến 360 giờ học ngoại ngữ, chất lượng sử dụng tiếng Anh của sinh viên sau khi tốt nghiệp vẫn bộc lộ nhiều khoảng trống lớn khi bước vào thị trường lao động.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết sự bất cập mang tính hệ thống trong công tác quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật tại Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp. Người học sau khi hoàn thành 03 đơn vị học trình (tương đương 45 tiết) tiếng Anh chuyên sâu hầu như chưa đọc hiểu được tài liệu kỹ thuật và thiếu năng lực giao tiếp nghề nghiệp thực tế. Mục tiêu cụ thể của đề tài là khảo sát toàn diện thực trạng đào tạo từ năm 2005 đến năm 2009, phân tích các nguyên nhân cốt lõi từ phía cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên, từ đó xây dựng hệ thống 05 biện pháp quản lý khoa học, đồng bộ và có tính khả thi cao.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ đại học chính quy tại các khối ngành công nghệ chủ lực như Cơ khí, Điện, Điện tử, Công nghệ thông tin và Dệt may. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp mô hình quản lý sư phạm hiện đại, giúp nâng tỷ lệ sinh viên đạt chuẩn năng lực ngoại ngữ chuyên ngành lên trên 85%, đồng thời hỗ trợ nhà trường tối ưu hóa hiệu quả đào tạo đáp ứng đúng nhu cầu hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai hệ thống lý thuyết nền tảng trong khoa học giáo dục:

Thứ nhất là lý thuyết quá trình dạy học đại học và quản lý quá trình dạy học theo mô hình cấu trúc chức năng của tác giả Lưu Xuân Mới. Theo mô hình này, quá trình dạy học là một hệ thống toàn vẹn, cân bằng động gồm ba thành tố tương tác biện chứng: khái niệm khoa học (tri thức), hoạt động dạy của giảng viên (truyền đạt và điều khiển) và hoạt động học của sinh viên (lĩnh hội và tự điều khiển). Hoạt động quản lý đóng vai trò định hướng, điều phối và kiểm soát để các thành tố này vận hành tối ưu nhằm đạt được mục tiêu giáo dục toàn diện.

Thứ hai là lý thuyết dạy học ngoại ngữ chuyên ngành (English for Specific Purposes - ESP) kết hợp quan điểm công nghệ dạy học của UNESCO về tối ưu hóa phương pháp và phương tiện giáo dục. ESP mang ba đặc trưng cốt lõi: tính rõ ràng và chính xác tuyệt đối của thuật ngữ khoa học, tính đặc thù văn hóa chuyên môn nghề nghiệp và tính mục đích hành động phục vụ trực tiếp cho hoạt động tác nghiệp kỹ thuật.

Các khái niệm chính được định nghĩa nhất quán bao gồm: Quản lý hoạt động dạy học (hệ thống tác động có kế hoạch của chủ thể quản lý đến việc dạy và học); Hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành (quá trình rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ gắn liền với thao tác nghề nghiệp); và Tự học có hướng dẫn (năng lực tự chiếm lĩnh tri thức dưới sự điều khiển sư phạm gián tiếp của giảng viên).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hai kênh chính: dữ liệu thứ cấp gồm các văn bản pháp quy, đề án đổi mới dạy học ngoại ngữ quốc gia giai đoạn 2007 - 2015, báo cáo tổng kết năm học 2007 - 2008 của trường; và dữ liệu sơ cấp thu thập thông qua khảo sát thực địa.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 20 giảng viên thuộc Bộ môn Ngoại ngữ (chiếm 100% tổng số cán bộ giảng dạy tiếng Anh của trường, trong đó 66,7% giảng viên có thâm niên từ 1 đến 5 năm, 100% là nữ) và 194 sinh viên đại học hệ chính quy khóa 1 đại diện cho các ngành kỹ thuật. Phương pháp chọn mẫu áp dụng là chọn mẫu toàn bộ đối với giảng viên nhằm nắm bắt trọn vẹn năng lực đội ngũ, kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng đối với sinh viên nhằm đảm bảo tính khách quan và độ bao phủ qua 12 ngành đào tạo khác nhau.

Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp định lượng và định tính: sử dụng toán học thống kê để xử lý số liệu điều tra bằng phiếu hỏi (tính tần suất, tỷ lệ phần trăm), kết hợp phương pháp phỏng vấn sâu, quan sát giờ dạy và phương pháp lấy ý kiến chuyên gia. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính xác thực, lượng hóa chính xác mức độ ảnh hưởng của các yếu tố quản lý đến kết quả học tập của người học. Timeline nghiên cứu và khảo sát thực tiễn được triển khai liên tục trong giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp đã chỉ ra 3 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, có sự thiếu đồng bộ giữa mục tiêu môn học và việc triển khai nội dung bài giảng. Kết quả điều tra 20 giảng viên cho thấy 55% đánh giá việc cụ thể hóa chương trình khung thành nội dung học phần ở mức rất tốt và 35% ở mức tốt. Tuy nhiên, có tới 45% đánh giá mức trung bình và 35% đánh giá chưa tốt đối với việc chú trọng mở rộng, phát triển nội dung dạy học. Đáng chú ý, 89% trong tổng số 194 sinh viên được khảo sát cho rằng sau khi hoàn thành học phần 45 tiết, các em cảm thấy không tiếp thu được nhiều cả về tri thức chuyên môn lẫn năng lực ngoại ngữ.

Thứ hai, hạn chế lớn về năng lực tiếng Anh chuyên ngành của đội ngũ giảng viên. 100% cán bộ giảng dạy của Bộ môn Ngoại ngữ được đào tạo chuyên môn về tiếng Anh sư phạm tổng quát, chưa từng được đào tạo bài bản về tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật. Khảo sát thăm dò ghi nhận 70% giảng viên thừa nhận họ cảm thấy lúng túng, thiếu tự tin khi phải giảng dạy các bài đọc có nội dung kỹ thuật chuyên sâu về Cơ khí, Ô tô hay Tự động hóa do bản thân chưa nắm vững bản chất kỹ thuật.

Thứ ba, phương pháp dạy học và cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu đặc thù của môn học. Quy mô lớp học luôn duy trì ở mức cao trên 50 sinh viên/lớp tại các giảng đường truyền thống, khiến việc tổ chức luyện tập giao tiếp nhóm bị hạn chế nghiêm trọng. Tỷ lệ giờ dạy kết hợp đầy đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết chỉ đạt dưới 20%, trong khi hơn 80% thời lượng giờ lên lớp vẫn bị chi phối bởi phương pháp đọc - dịch từ vựng và giải thích ngữ pháp thụ động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân sâu xa của những hạn chế trên bắt nguồn từ việc công tác quản lý chuyên môn chưa theo kịp sự chuyển đổi từ mô hình đào tạo trung cấp, cao đẳng lên đại học sau năm 2007. Khối lượng giảng dạy quá tải khi 100% giảng viên làm việc vượt định mức giờ chuẩn mỗi năm đã hạn chế thời gian tự nghiên cứu, bồi dưỡng kiến thức khoa học kỹ thuật.

Dữ liệu khảo sát phản ánh rõ nét qua các bảng phân tích mức độ đánh giá của giảng viên và biểu đồ cơ cấu tỷ lệ sinh viên không hài lòng về kết quả học tập. Sự chênh lệch giữa tỷ lệ hoàn thành chương trình lý thuyết (đạt 100% tiến độ) với hiệu quả ứng dụng thực tiễn của sinh viên (chỉ khoảng 11% cảm thấy tự tin) cho thấy việc quản lý dạy học trước đây chỉ mới tập trung vào quản lý hành chính bề nổi chứ chưa đi sâu vào kiểm soát chất lượng chuẩn đầu ra.

So sánh với các nghiên cứu đào tạo ngoại ngữ chuyên ngành tại các trường đại học kỹ thuật trong cùng giai đoạn, kết quả này hoàn toàn tương đồng: nếu việc biên soạn giáo trình bị cô lập, thiếu sự phối hợp giữa giảng viên ngoại ngữ và kỹ sư chuyên ngành thì tài liệu học tập sẽ trở nên rời rạc, nghèo nàn về thuật ngữ thực tế. Việc đổi mới công tác quản lý hoạt động dạy học do đó mang tính quyết định để tạo bước chuyển dịch căn bản về chất lượng đào tạo.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực trạng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật:

Một là, tổ chức biên soạn và chuẩn hóa hệ thống giáo trình tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật. Ban Giám hiệu chỉ đạo Bộ môn Ngoại ngữ thành lập hội đồng liên ngành phối hợp cùng các khoa Cơ khí, Điện, Công nghệ thông tin để biên soạn 04 bộ giáo trình chuẩn: English for Mechanisms and Machines, English in Automation and Engineering, Special English for Automobile Engineering và English in Electronics. Thời gian hoàn thành trong vòng 12 tháng, bảo đảm 100% tài liệu được thẩm định khoa học trước khi đưa vào giảng dạy.

Hai là, cải tiến phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực và công nghệ hóa quá trình đào tạo. Cán bộ quản lý yêu cầu giảng viên chuyển đổi từ phương pháp thuyết trình truyền thống sang phương pháp dạy học giải quyết vấn đề (Problem-based Learning) và mô phỏng tình huống kỹ thuật. Tận dụng tối đa hệ thống phòng máy tính, mạng internet và trang thiết bị nghe nhìn để nâng thời lượng rèn luyện kỹ năng nghe - nói chuyên ngành lên tối thiểu 50% tổng số tiết học.

Ba là, tăng cường năng lực chuyên môn và phương pháp cho đội ngũ giảng viên. Nhà trường xây dựng kế hoạch bồi dưỡng định kỳ 6 tháng/lần, tổ chức cho giảng viên ngoại ngữ tham gia thực tập thực tế tại các xưởng cơ khí, phòng thí nghiệm điện tử của trường. Đẩy mạnh tiến độ đào tạo sau đại học nhằm đạt mục tiêu 100% giảng viên có trình độ thạc sĩ vào năm 2012 và phấn đấu đạt 30% tiến sĩ vào năm 2020.

Bốn là, đổi mới căn bản công tác kiểm tra, đánh giá và quản lý hoạt động tự học của sinh viên. Chuyển đổi cơ cấu đánh giá học phần theo tỷ trọng: 40% điểm quá trình (gồm kiểm tra thường xuyên, thuyết trình nhóm, dự án thuật ngữ) và 60% điểm thi kết thúc học kỳ bằng bài thi tích hợp trắc nghiệm đọc hiểu tài liệu và dịch thuật kỹ thuật. Thành lập các câu lạc bộ tiếng Anh kỹ thuật, đặt chỉ tiêu thu hút tối thiểu 30% sinh viên chính quy tham gia sinh hoạt định kỳ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

Cán bộ quản lý giáo dục và Ban Giám hiệu các trường đại học định hướng ứng dụng: Tài liệu cung cấp cơ sở khoa học và quy trình quản lý toàn diện quá trình đào tạo ngoại ngữ không chuyên, giúp hoạch định chiến lược đổi mới chương trình khung và tối ưu hóa phân bổ nguồn lực giảng dạy đáp ứng chuẩn kiểm định chất lượng.

Giảng viên giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành (ESP): Là cẩm nang tham khảo hữu ích về phương pháp tiếp cận tài liệu kỹ thuật, cách thức xử lý thuật ngữ chuyên ngành phức tạp và kỹ thuật thiết kế bài giảng tương tác đa phương tiện giúp kích thích hứng thú học tập của sinh viên khối kỹ thuật.

Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh về quản trị hoạt động dạy học đại học, đồng thời là mẫu hình điển hình về quy trình nghiên cứu thực chứng với bộ công cụ khảo sát, chọn mẫu và kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê chuẩn mực.

Doanh nghiệp tuyển dụng và chuyên gia xây dựng chương trình đào tạo nghề nghiệp: Giúp các đơn vị sử dụng lao động nắm bắt được thực trạng năng lực ngoại ngữ của sinh viên kỹ thuật mới tốt nghiệp, tạo tiền đề để doanh nghiệp chủ động liên kết với nhà trường trong việc đặt hàng chuẩn đầu ra tiếng Anh sát với yêu cầu sản xuất kinh doanh thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Thời lượng đào tạo môn tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật tại trường được bố trí như thế nào? Môn học có thời lượng 03 đơn vị học trình, tương đương 45 tiết giảng dạy trên lớp, được bố trí vào học kỳ thứ 6 đối với sinh viên hệ đại học chính quy 4 năm và học kỳ 1 đối với hệ liên thông, sau khi sinh viên đã hoàn thành 16 đơn vị học trình tiếng Anh cơ bản.

Khó khăn lớn nhất của giảng viên khi giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật là gì? Khó khăn lớn nhất là sự thiếu hụt kiến thức chuyên môn kỹ thuật. Khảo sát 20 giảng viên cho thấy 70% cảm thấy lo lắng khi tiếp cận các văn bản chuyên sâu về Cơ khí hay Điện tử do 100% đội ngũ chỉ được đào tạo thuần túy về ngôn ngữ học và sư phạm tiếng Anh tổng quát.

Tại sao sinh viên khối kỹ thuật thường gặp trở ngại lớn trong việc tiếp thu môn học này? Trở ngại xuất phát từ nền tảng tiếng Anh cơ bản chưa đồng đều, cộng với sĩ số lớp học quá đông trên 50 sinh viên. Số liệu khảo sát 194 sinh viên ghi nhận 89% cảm thấy kỹ năng không tiến bộ nhiều do thiếu thời lượng thực hành ngôn ngữ gắn với tình huống kỹ thuật thực tế.

Giáo trình giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành tại trường được xây dựng từ nguồn nào? Tài liệu học tập chủ yếu do giảng viên trong bộ môn tự sưu tầm và biên soạn từ các nguồn tài liệu nước ngoài như English for Mechanisms and Machines hay English in Electronic. Các tài liệu này còn mang tính chắp vá, chưa đồng bộ và thiếu sự thẩm định của các chuyên gia kỹ thuật chuyên ngành.

Điểm mới cốt lõi trong giải pháp đổi mới kiểm tra đánh giá của luận văn là gì? Luận văn đề xuất chuyển từ hình thức thi viết dịch nghĩa ngữ pháp truyền thống sang đánh giá năng lực thực hành toàn diện: dành 40% trọng số cho đánh giá quá trình và thuyết trình dự án kỹ thuật, 60% cho bài thi kết thúc học phần kiểm tra kỹ năng giải mã văn bản công nghệ.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học.
• Đánh giá thực chất bức tranh đào tạo tại Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp qua khảo sát 20 giảng viên và 194 sinh viên giai đoạn 2005 - 2009.
• Xác định nguyên nhân cốt lõi khiến 89% sinh viên chưa đạt hiệu quả học tập mong muốn là do chương trình, giáo trình và phương pháp dạy học chưa tương thích.
• Đề xuất hệ thống 5 biện pháp quản lý khả thi, tập trung vào đổi mới giáo trình, bồi dưỡng giảng viên, phát huy tính tự học và cải tiến kiểm tra đánh giá.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc cho công tác quản trị chất lượng đào tạo ESP tại các trường đại học kỹ thuật không chuyên ngữ trên toàn quốc.

Về lộ trình tiếp theo, nhà trường cần khẩn trương triển khai thử nghiệm các biện pháp quản lý này theo từng giai đoạn cụ thể từ năm 2010 đến năm 2015, ưu tiên nguồn lực hoàn thành mục tiêu 100% giảng viên đạt chuẩn trình độ thạc sĩ vào năm 2012. Lãnh đạo các cơ sở đào tạo đại học khối công nghệ cần chủ động áp dụng mô hình quản lý đồng bộ này để tạo bước đột phá về chất lượng đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao, đáp ứng toàn diện yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tôi xin trình bày các khái niệm cơ bản sau: 1. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quá trình dạy học và Quản lý quá trình dạy học 1. Quá trình dạy học DH là bộ phận của quá trình sư phạm tổng thể, là một trong những con đường để thực hiện mục đích GD.

QTDH được tổ chức trong nhà trường bằng phương pháp sư phạm đặc biệt, nhằm trang bị cho HS hệ thống kiến thức khoa học và hình thành hệ thống kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn [59, tr. Quá trình dạy học là một hệ thống toàn vẹn, cân bằng động gồm ba thành tố cơ bản: khái niệm khoa học (tri thức), dạy và học. Những thành tố này tương tác với nhau theo một quy luật riêng, thâm nhập vào nhau, quy định lẫn nhau để thực hiện các nhiệm vụ dạy học nhằm đạt được chất lượng và hiệu quả dạy học. Ở đây, cần chú ý đến các nguyên tắc cơ bản như nguyên tắc dạy học phải xuất phát từ đầu vào, học sinh là trung tâm; nguyên tắc hoạt động; nguyên tắc học theo các đoạn ngắt; nguyên tắc xác nhận ngay.

- Khái niệm khoa học: là nội dung của bài học và là đối tượng lĩnh hội của sinh viên. Khái niệm khoa học là một trong hai yếu tố khách quan quyết định tính lôgic của bản thân quá trình dạy học về mặt khoa học. - Hoạt động học: là yếu tố khách quan thứ hai quy định tính lô gic của quá trình dạy học về mặt lý luận dạy học; nghĩa là trình độ trí dục và quy luật lĩnh hội của sinh viên có ảnh hưởng quyết định đến tổ chức quá trình dạy học. Hoạt động học bao gồm hai chức năng thống nhất với nhau: lĩnh hội và tự điều khiển.

- Hoạt động dạy: có chức năng kép vì hai quá trình truyền đạt và điều khiển luôn tương tác và thống nhất với nhau. Dạy luôn phải xuất phát từ lôgic khoa học của khái niệm và lôgic sư phạm của sự lĩnh hội. 76] Các thành tố của quá trình dạy học ở đại học luôn tương tác với nhau 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] theo những quy luật riêng, thâm nhập vào nhau, quy định lẫn nhau để tạo nên sự thống nhất biện chứng: Giữa dạy và học. Giữa truyền đạt và điều khiển trong dạy.

Giữa lĩnh hội và tự điều khiển trong học. 81] Bên cạnh ba thành tố cơ bản như vừa nêu, quá trình dạy học còn có sự tham gia của nhiều các nhân tố khác bao gồm: mục đích và nhiệm vụ dạy học, nội dung và các hình thức tổ chức dạy học, phương pháp và phương tiện dạy học, cùng với môi trường văn hóa – chính trị – xã hội, môi trường kinh tế – khoa học – kỹ thuật của đất nước trong trào lưu phát triển chung của thời đại. Sự vận động và phát triển của quá trình dạy học là kết quả của quá trình tác động biện chứng giữa các nhân tố kể trên. Kết quả dạy học là kết quả phát triển tổng hợp của toàn hệ thống.

Muốn nâng cao chất lượng của quá trình dạy học phải nâng cao chất lượng của từng thành tố và đồng thời nâng cao chất lượng tổng hợp của toàn hệ thống. Dưới đây là cấu trúc chức năng của quá trình dạy học đại học theo tác giả Lưu Xuân Mới. 77] KHÁI NIỆM KHOA HỌC Môi trường kinh tế –xã DẠY HỌC hội- chính Truyền đạt Lĩnh hội trị và môi trường Cộng khoa học tác công nghệ Điều khiển Tự điều khiển Sơ đồ 1.1: Cấu trúc chức năng của quá trình dạy học đại học 1. Quản lý quá trình dạy học 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Quá trình: là tổng thể nói chung những hiện tượng nối nhau trong thời gian theo một trình tự nhất định của sự việc nào đó.

Quá trình truyền thụ học vấn chỉ quá trình trang bị tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ. Dạy học là khái niệm chỉ hoạt động chung của người dạy và người học, hai hoạt động này song song tồn tại và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất. Quá trình dạy học là quá trình giáo dục tổng thể, trong đó vai trò của nhà sư phạm là định hướng tổ chức, thực hiện việc truyền thụ tri thức, kỹ năng, kỹ xảo đến người học một cách hợp lí, khoa học do đó nhà sư phạm có vai trò và tác dụng chỉ đạo. Quản lý QTDH là quản lý một quá trình xã hội, một quá trình sư phạm đặc thù, nó tồn tại như là một hệ thống bao gồm nhiều thành tố cấu trúc.

Quản lý QTDH là "hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho quá trình dạy học vận hành theo đường lối của Đảng, Nhà nước, thực hiện được những yêu cầu của nền giáo dục xã hội trong việc đào tạo con người theo tiêu chuẩn của thời đại, tập trung vào hoạt động dạy học và giáo dục đưa hệ vận động từ trạng thái ban đầu đến mục tiêu".77] - Mục tiêu quản lý quá trình dạy học: Mục tiêu quản lý quá trình dạy học là chất lượng dạy học toàn diện cho HSSV với các tiêu chuẩn về chính trị, tư tưởng, đạo đức, văn hoá, khoa học kỹ thuật, thể chất được quy định trong mục tiêu giáo dục. Một cách chung nhất, mục tiêu quản lý quá trình dạy học là: + Bảo đảm thực hiện các mục tiêu, kế hoạch đào tạo, nội dung chương trình giảng dạy theo đúng tiến độ, thời gian quy định. + Bảo đảm quá trình dạy học đạt chất lượng, hiệu quả cao. - Nội dung quản lý quá trình dạy học: Quản lý quá trình dạy học bao gồm các vấn đề sau: + QL mục tiêu, nội dung, chương trình đào tạo 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + QL hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của HSSV + QL chất lượng dạy học + QL kiểm tra, đánh giá + QL các hoạt động giáo dục ngoài lớp, ngoài nhà trường Như vậy, quản lý việc thực hiện phương pháp giảng dạy cũng là một nội dung quản lý quan trọng trước yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

Để đưa ra được các biện pháp quản lý hiệu quả cho hoạt động này việc tìm hiểu và nắm vững các cơ sở lý luận trên là thực sự cần thiết. Quản lý hoạt động dạy học 1. Hoạt động dạy [42; tr. 65] Dạy là sự tổ chức và điều khiển tối ưu quá trình học sinh chiếm lĩnh tri thức (khái niệm khoa học).

Trong và bằng cách đó, hình thành và phát triển nhân cách. Chủ thể của hoạt động dạy là giáo viên - người tổ chức mọi hoạt động học tập của học sinh, người quyết định chất lượng giáo dục. Đối tượng hoạt động của giáo viên là hệ thống kiến thức và sự phát triển trí tuệ và nhân cách của học sinh. - Mục đích của hoạt động dạy là làm cho học sinh nắm vững kiến thức và hình thành kỹ năng hoạt động mà từ đó phát triển trí tuệ và nhân cách.

Hay nói cách khác, mục đích của dạy là làm cho học sinh trở thành người lao động thông minh, người công dân có ý thức. - Chức năng của dạy: dạy có chức năng kép: truyền đạt thông tin dạy và điều khiển hoạt động học. - Nội dung hoạt động dạy là tổ chức cho học sinh nhận thức, truyền đạt kiến thức, hướng dẫn luyện tập hình thành kỹ năng, kiểm tra uốn nắn và giáo dục thái độ học tập cho học sinh. - Phương pháp giảng dạy bao gồm phương pháp tổ chức nhận thức, phương pháp điều khiển các hoạt động trí tuệ và thực hành, phương pháp giáo dục ý thức học tập cho học sinh.

Hoạt động học [42; tr. 65] 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Học là quá trình tự giác, tích cực, tự lực chiếm lĩnh khái niệm khoa học, dưới sự điều khiển sư phạm của thầy. Học là hoạt động có đối tượng. Trong đó người học là chủ thể, khái niệm khoa học là đối tượng để chiếm lĩnh.

Đối tượng hoạt động học là hệ thống tri thức và hệ thống kỹ năng tương ứng. Bản chất của học là sự tiếp thu, xử lý thông tin chủ yếu bằng các thao tác trí tuệ dựa vào vốn sinh học và vốn đạt được của cá nhân. Từ đó có được tri thức, kỹ năng, thái độ mới. - Mục đích của học là chiếm lĩnh khái niệm khoa học, tiếp thu nền văn hóa nhân loại để chuyển hóa thành trí tuệ và nhân cách bản thân để trở thành người lao động thông minh năng động và sáng tạo.

- Chức năng của học: học có hai chức năng thống nhất với nhau: lĩnh hội (tiếp thu thông tin dạy của thầy) và tự điều khiển quá trình chiếm lĩnh khái niệm khoa học của mình (tự giác, tích cực, tự lực). - Nội dung của học: là toàn bộ hệ thống khái niệm của môn học, cấu trúc lôgic của môn học, các phương pháp đặc trưng của khoa học, ngôn ngữ của khoa học và biết vận dụng những hiểu biết đó vào việc tiếp tục học tập và lao động. - Phương pháp học là phương pháp nhận thức và phương pháp rèn luyện để hình thành kỹ năng thực hành (chiếm lĩnh khái niệm khoa học phản ánh đối tượng của nhận thức, biến các hiểu biết của nhân loại thành học vấn của bản thân. Đó là phương pháp mô tả, giải thích và vận dụng khái niệm khoa học).

Hoạt động dạy học: Hoạt động dạy học bao gồm hai hoạt động liên quan với nhau: hoạt động dạy và hoạt động học. Đây là quá trình hoạt động của hai chủ thể. Trong đó dưới sự tổ chức, hướng dẫn và điều khiển của giáo viên, học sinh nhận thức lại nền văn minh nhân loại và rèn luyện hình thành kỹ năng hoạt động, tạo lập thái độ sống tốt đẹp. Quản lý họat động dạy học Quản lý HĐDH là một bộ phận cấu thành chủ yếu của toàn bộ hệ thống quản lý HĐDH trong nhà trường.

Qui định DH được thực hiện theo một 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chương trình, kế hoạch hoạt động cụ thể trên lớp học.