Bệnh sái niệu quán: Nguyên nhân và phương pháp điều trị

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu kết quả và tai biến biến chứng trong tán sỏi niệu quản nội soi ngược dòng 1, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Trường học: Trường Đại Học Y Dược
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Bệnh Sái Niệu Quán: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Phương Pháp Điều Trị Hiệu Quả
• Loại tài liệu: tiểu luận
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Nhắc lại giải phẫu, sinh lý niệu quản, thành phần hóa học sỏi, cơ chế hình thành sỏi niệu quản
• 1.1.1. Giải phẫu niệu quản
• 1.1.2. Liên quan của niệu quản phía sau với khíp cùng chậu
• 1.1.3. Giải phẫu niệu quản ống động lâm sàng và trong nội soi niệu quản ngược dòng
• 1.1.4. Sinh lý niệu quản
• 1.1.4.1. Hoạt động co bóp niệu quản
• 1.1.4.2. Sinh lý chuyển động của nước tiểu trong niệu quản
• 1.1.4.3. Trọng lực của niệu quản
• 1.1.5. Biến đổi giải phẫu và sinh lý đường tiết niệu trên do sỏi niệu quản

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh sái niệu quán Nguyên nhân và triệu chứng

Bệnh sái niệu quán là một trong những bệnh lý thường gặp trong hệ tiết niệu, chiếm khoảng 30-40% các bệnh lý liên quan. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh này khá cao, đặc biệt ở nam giới với tỷ lệ 12% và 4-5% ở nữ giới. Nguyên nhân chính dẫn đến bệnh thường liên quan đến các yếu tố như di truyền, tuổi tác và thói quen sinh hoạt. Triệu chứng của bệnh bao gồm đau quặn thận, tiểu khó, và có thể kèm theo các triệu chứng nhiễm trùng khác. Việc nhận biết sớm các triệu chứng này là rất quan trọng để có phương pháp điều trị kịp thời.

1.1. Nguyên nhân gây bệnh sái niệu quán

Nguyên nhân chính của bệnh sái niệu quán thường liên quan đến các yếu tố như di truyền, tuổi tác và thói quen sinh hoạt không lành mạnh. Theo nghiên cứu, 80% trường hợp sái niệu quán là do di chuyển sai tư thế, dẫn đến tổn thương cấu trúc niệu quản. Ngoài ra, các yếu tố như viêm nhiễm, sỏi thận cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

1.2. Triệu chứng của bệnh sái niệu quán

Triệu chứng của bệnh sái niệu quán rất đa dạng, bao gồm đau quặn thận, tiểu khó, và có thể kèm theo sốt nếu có nhiễm trùng. Bệnh nhân có thể cảm thấy đau ở vùng lưng dưới hoặc bụng dưới, và có thể có triệu chứng tiểu ra máu. Việc nhận biết sớm các triệu chứng này giúp bệnh nhân có thể tìm kiếm sự trợ giúp y tế kịp thời.

II. Thách thức trong việc chẩn đoán bệnh sái niệu quán

Chẩn đoán bệnh sái niệu quán thường gặp nhiều thách thức do triệu chứng không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Việc sử dụng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp CT có thể giúp xác định chính xác tình trạng của niệu quản. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng dễ dàng để phát hiện ra bệnh, đặc biệt là trong các trường hợp nhẹ. Do đó, việc nâng cao nhận thức về bệnh và các triệu chứng của nó là rất cần thiết.

2.1. Các phương pháp chẩn đoán bệnh sái niệu quán

Các phương pháp chẩn đoán bệnh sái niệu quán bao gồm siêu âm, chụp CT và nội soi. Siêu âm giúp phát hiện các bất thường trong cấu trúc niệu quản, trong khi chụp CT cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về tình trạng bệnh. Nội soi niệu quản cũng là một phương pháp hiệu quả để xác định chính xác vị trí và mức độ tổn thương.

2.2. Những khó khăn trong chẩn đoán

Khó khăn trong việc chẩn đoán bệnh sái niệu quán thường xuất phát từ triệu chứng không rõ ràng và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Nhiều bệnh nhân có thể không nhận ra triệu chứng của mình là do bệnh sái niệu quán, dẫn đến việc chậm trễ trong việc điều trị.

III. Phương pháp điều trị hiệu quả bệnh sái niệu quán

Điều trị bệnh sái niệu quán có thể bao gồm cả phương pháp nội khoa và ngoại khoa. Phương pháp nội khoa thường được áp dụng cho các trường hợp nhẹ, bao gồm việc sử dụng thuốc giảm đau và kháng sinh. Trong khi đó, các trường hợp nặng hơn có thể cần đến phẫu thuật để khắc phục tình trạng sái niệu quán. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

3.1. Phương pháp nội khoa trong điều trị

Phương pháp nội khoa cho bệnh sái niệu quán bao gồm việc sử dụng thuốc giảm đau và kháng sinh để điều trị triệu chứng và ngăn ngừa nhiễm trùng. Bệnh nhân cũng được khuyến cáo thay đổi lối sống, bao gồm chế độ ăn uống và tập luyện hợp lý để hỗ trợ quá trình điều trị.

3.2. Phẫu thuật điều trị bệnh sái niệu quán

Trong các trường hợp nặng, phẫu thuật có thể là phương pháp điều trị cần thiết cho bệnh sái niệu quán. Các phương pháp phẫu thuật như tán sỏi qua da hoặc nội soi niệu quản giúp loại bỏ các nguyên nhân gây bệnh và khôi phục chức năng của niệu quản. Tuy nhiên, phẫu thuật cũng có thể đi kèm với các rủi ro và biến chứng, do đó cần được thực hiện bởi các bác sĩ chuyên khoa.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bệnh sái niệu quán

Nghiên cứu về bệnh sái niệu quán đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp điều trị hiện đại có thể mang lại hiệu quả cao trong việc khắc phục tình trạng bệnh. Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ thành công của phẫu thuật tán sỏi qua da lên đến 90%, trong khi đó, các phương pháp nội khoa cũng cho thấy hiệu quả tích cực trong việc giảm triệu chứng và ngăn ngừa tái phát. Việc theo dõi và đánh giá kết quả điều trị là rất quan trọng để cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

4.1. Kết quả nghiên cứu về điều trị bệnh sái niệu quán

Nghiên cứu cho thấy rằng các phương pháp điều trị hiện đại như tán sỏi qua da có tỷ lệ thành công cao, giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục và giảm thiểu biến chứng. Việc áp dụng các kỹ thuật mới trong phẫu thuật cũng đã cải thiện đáng kể kết quả điều trị cho bệnh nhân.

4.2. Ứng dụng thực tiễn trong điều trị

Việc áp dụng các phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh sái niệu quán không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Các bác sĩ cần thường xuyên cập nhật kiến thức và kỹ thuật mới để cải thiện kết quả điều trị.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về bệnh sái niệu quán

Bệnh sái niệu quán là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được quan tâm. Việc nâng cao nhận thức về bệnh, triệu chứng và phương pháp điều trị là rất cần thiết. Tương lai của nghiên cứu trong lĩnh vực này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều tiến bộ mới, giúp cải thiện hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị ít xâm lấn hơn và cải thiện quy trình chẩn đoán.

5.1. Tương lai của nghiên cứu về bệnh sái niệu quán

Tương lai của nghiên cứu về bệnh sái niệu quán sẽ tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị mới, ít xâm lấn hơn và hiệu quả hơn. Các nghiên cứu cũng cần chú trọng đến việc cải thiện quy trình chẩn đoán để phát hiện bệnh sớm hơn.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức về bệnh sái niệu quán trong cộng đồng là rất quan trọng. Việc giáo dục người dân về triệu chứng và phương pháp điều trị sẽ giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 §Æt vÊn ®Ò Sái tiÕt niÖu lµ bÖnh thêng gÆp, chiÕm kho¶ng 30-40% bÖnh lý ®êng tiÕt niÖu, vµ chiÕm tû lÖ 2-3% d©n sè [42], [68]. Trong ®ã sái niÖu qu¶n chiÕm 28- 40% trong c¸c bÖnh sái tiÕt niÖu [1], [34]. Løa tuæi thêng gÆp 30- 50 tuæi [42], [68]. ViÖt nam lµ mét níc n»m trong khu vùc cã tû lÖ bÖnh sái cao theo b¶n ®å cña Humberger vµ Higgins. Nguy c¬ m¾c bÖnh sái tiÕt niÖu lµ 12% ®èi víi nam giíi vµ 4-5 % ®èi víi n÷ giíi. Tû lÖ t¸i ph¸t sái sau 1 n¨m, 5 n¨m vµ 10 n¨m t¬ng øng kho¶ng 14%, 35%, vµ 52% [68], [62]. 80% sái niÖu qu¶n lµ do tõ trªn thËn di chuyÓn xuèng, cã thÓ mét hay nhiÒu viªn sái ë vÞ trÝ 1/3 trªn, 1/3 gi÷a vµ 1/3 díi cña niÖu qu¶n. Sái niÖu qu¶n lµm bÝt t¾c ®êng tiÕt niÖu trªn, g©y nªn c¬n ®au quÆn thËn, tæn th¬ng thËn nhanh chãng nÕu kh«ng ®îc ®iÒu trÞ kÞp thêi. NÕu sái niÖu qu¶n kÌm theo viªm nhiÔm, sái niÖu qu¶n 2 bªn, sái niÖu qu¶n trªn bÖnh nh©n mét thËn, t×nh tr¹ng bÖnh trë nªn nÆng nÒ h¬n và dÔ g©y thiÓu niÖu, v« niÖu, suy thËn, cã thÓ tö vong [1], [30], [34]. ChÈn ®o¸n sái niÖu qu¶n dùa vµo triÖu chøng l©m sµng vµ c¸c ph¬ng ph¸p chÈn ®o¸n h×nh ¶nh nh: chôp phim hÖ tiÕt niÖu kh«ng chuÈn bÞ, chôp niÖu ®å tÜnh m¹ch, siªu ©m. §èi víi mét sè trêng hîp khã chÈn ®o¸n nh: sái nhá, h×nh c¶n quang sái lÉn víi c¶n quang cña x¬ng, chÈn ®o¸n ph©n biÖt víi nèt v«i hãa ngoµi hÖ tiÕt niÖu,… ph¶i kÕt hîp víi c¸c ph¬ng 2 tiÖn chÈn ®o¸n kh¸c nh: chôp niÖu qu¶n- bÓ thËn ngîc dßng, néi soi niÖu qu¶n. Tríc ®©y, ®iÒu trÞ sái niÖu qu¶n chñ yÕu lµ mæ më lÊy sái. Tõ cuèi thÕ kû 20, trªn thÕ giíi cã nhiÒu ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ lÊy sái Ýt g©y tæn th¬ng cho bÖnh nh©n nh: t¸n sái ngoµi c¬ thÓ (ESWL- Extracorporeal shock wave lithotripsy), t¸n sái qua da (PCNL-Percutaneous nephrolithotripsy), t¸n sái niÖu qu¶n néi soi ngîc dßng (Retrograde ureteroscopy lithotripsy), mæ néi soi lÊy sái (Laparoscopy)… [42], [22]. Tõ ®Çu thÕ kû 21 cho ®Õn nay, t¹i ViÖt nam ®· thùc hiÖn ®îc nhiÒu kü thuËt can thiÖp Ýt x©m h¹i ®iÒu trÞ bÖnh sái niÖu qu¶n, bÖnh nh©n vµ thÇy thuèc cã thªm sù lùa chän. Mçi ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ ®îc chØ ®Þnh phï hîp tuú theo tõng bÖnh nh©n. Ph¬ng ph¸p t¸n sái niÖu qu¶n néi soi ngîc dßng lµ mét ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ Ýt x©m h¹i, cã nhiÒu u ®iÓm. Tuy nhiªn tû lÖ c¸c tai biÕn vµ biÕn chøng thay ®æi tïy theo kinh nghiÖm cña phÉu thuËt viªn tõ 2% ®Õn 20% [68]. Cho ®Õn nay, t¹i ViÖt nam c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ vÊn ®Ò nµy vÉn cha nhiÒu, ®Æc biÖt lµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ xa còng nh nh÷ng tai biÕn vµ biÕn chøng trong t¸n sái niÖu qu¶n néi soi ngîc dßng, do ®ã chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi: “Nghiªn cøu kÕt qu¶ vµ tai biÕn, biÕn chøng trong t¸n sái niÖu qu¶n néi soi ngîc dßng”. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ®iÒu trÞ, c¸c tai biÕn, biÕn chøng vµ c¸ch xö trÝ trong t¸n sái niÖu qu¶n néi soi ngîc dßng. Mét sè yÕu tè liªn quan ®Õn kÕt qu¶ vµ tai biÕn, biÕn chøng cña t¸n sái niÖu qu¶n néi soi ngîc dßng. Ch¬ng 1 Tæng quan 1. Nh¾c l¹i gi¶i phÉu, sinh lý niÖu qu¶n, thµnh phÇn ho¸ häc sái, c¬ chÕ h×nh thµnh sái niÖu qu¶n 1. Gi¶i phÉu niÖu qu¶n 1. H×nh thÓ NiÖu qu¶n lµ mét èng dÉn níc tiÓu tõ bÓ thËn xuèng bµng quang, n»m sau phóc m¹c, däc hai bªn cét sèng th¾t l- ng vµ Ðp s¸t vµo thµnh bông sau. NiÖu qu¶n b¾t ®Çu tõ khóc nèi niÖu qu¶n- bÓ thËn ®i th¼ng xuèng eo trªn, råi b¾t chÐo ®éng m¹ch chËu, ch¹y vµo chËu h«ng ®Ó chÕch ra tríc vµ ®æ vµo bµng quang. NiÖu qu¶n dµi 25 cm- 28 cm, 4 bªn ph¶i ng¾n h¬n bªn tr¸i kho¶ng 1 cm, ®êng kÝnh ngoµi 4-5 mm, ®êng kÝnh trong tõ 3-4 mm, gi·n niÖu qu¶n khi ®- êng kÝnh trong > 7 mm [99]. Ph©n chia liªn quan niÖu qu¶n tuú theo c¸c t¸c gi¶ Ph¸p vµ Anh, Mü (TrÞnh V¨n Minh, 2007) [29]. Theo c¸c t¸c gi¶ Ph¸p niÖu qu¶n chia lµm 4 ®o¹n liªn quan: * §o¹n bông: dµi 9-11 cm, liªn quan ë sau víi c¬ th¾t l- ng, c¸c d©y thÇn kinh ®¸m rèi th¾t lng (d©y thÇn kinh sinh dôc ®ïi), víi c¸c mám ngang cña c¸c ®èt sèng th¾t lng cuèi cïng (L2-L5). PhÝa trong bªn ph¶i víi tÜnh m¹ch chñ vµ bªn tr¸i víi ®éng m¹ch chñ. Cïng ®i song song víi niÖu qu¶n xuèng hè chËu cã tÜnh m¹ch sinh dôc. * §o¹n c¸nh chËu: dµi 3- 4 cm, b¾t ®Çu khi ®i qua c¸nh x¬ng cïng tíi eo trªn cña x¬ng chËu, liªn quan víi ®éng m¹ch chËu: bªn tr¸i niÖu qu¶n thêng b¾t chÐo ®éng m¹ch chËu gèc trªn chç ph©n nh¸nh 1,5 cm trong ®a sè c¸c trêng hîp, bªn ph¶i niÖu qu¶n b¾t chÐo ®éng m¹ch chËu ngoµi díi chç ph©n nh¸nh 1,5 cm. Trêng hîp thay ®æi khi chç chia ®«i cña ®éng m¹ch chñ bông thÊp th× chç b¾t chÐo nµy sÏ thÊp. C¶ 2 niÖu qu¶n ®Òu c¸ch ®êng gi÷a 4,5 cm t¹i n¬i b¾t chÐo ®éng m¹ch. T¹i ®©y niÖu qu¶n v¾t qua ®éng m¹ch thêng g©y hÑp niÖu qu¶n lµ ®iÒu kiÖn cho sái dõng l¹i g©y bÖnh sái niÖu qu¶n. * §o¹n chËu h«ng: dµi 12-14 cm, niÖu qu¶n ch¹y tõ eo trªn x¬ng chËu tíi bµng quang, ®o¹n nµy niÖu qu¶n ®i c¹nh ®éng m¹ch chËu trong råi ch¹y chÕch ra ngoµi vµ ra sau theo ®êng cong cña thµnh bªn x¬ng chËu. Tíi nÒn chËu h«ng chç gai ngåi th× vßng ra tríc vµ vµo trong ®Ó tíi bµng quang. 5 Liªn quan cña niÖu qu¶n phÝa sau víi khíp cïng chËu, c¬ bÞt trong, bã m¹ch- thÇn kinh bÞt b¾t chÐo phÝa sau niÖu qu¶n. PhÝa tríc liªn quan kh¸c nhau gi÷a nam vµ n÷: + Nam giíi: niÖu qu¶n ch¹y vµo tríc trùc trµng, l¸ch gi÷a bµng quang vµ tói tinh, b¾t chÐo èng tinh ë phÝa sau. Ngoµi ra cßn hÖ thèng m¹ch m¸u tiÓu khung rÊt phong phó. + N÷ giíi: niÖu qu¶n khi rêi thµnh chËu h«ng ®i vµo ®¸y cña d©y ch»ng réng tíi mÆt bªn cña ©m ®¹o råi ®æ ra phÝa tríc ©m ®¹o vµ sau bµng quang. Khi qua phÇn gi÷a d©y ch»ng réng niÖu qu¶n b¾t chÐo sau ®éng m¹ch tö cung. * §o¹n bµng quang: dµi tõ 1-1,5 cm. NiÖu qu¶n ®i vµo bµng quang theo híng chÕch tõ trªn xuèng díi vµo trong vµ ra tríc. NiÖu qu¶n tríc khi ®æ vµo bµng quang ®· ch¹y trong thµnh bµng quang mét ®o¹n, t¹o thµnh mét van sinh lý cã t¸c dông tr¸nh trµo ngîc níc tiÓu tõ bµng quang lªn niÖu qu¶n. Hai lç niÖu qu¶n c¸ch nhau 2,5 cm (khi bµng quang rçng) vµ 5 cm khi bµng quang ®Çy [99]. Theo c¸c t¸c gi¶ Anh-Mü niÖu qu¶n cã 2 ®o¹n liªn quan chÝnh (TrÞnh V¨n Minh, 2007) [29]: * §o¹n bông (pars abdominalis): ®i tõ bÓ thËn tíi eo trªn cña x¬ng chËu, niÖu qu¶n liªn quan nh ®o¹n bông vµ ®o¹n c¸nh chËu theo c¸ch ph©n chia 4 ®o¹n. * §o¹n chËu (pars pelvica): ®i tõ eo trªn cña x¬ng chËu tíi bµng quang, niÖu qu¶n liªn quan nh ®o¹n chËu h«ng vµ ®o¹n bµng quang theo c¸ch ph©n chia 4 ®o¹n. Sù ph©n chia trªn cã ý nghÜa chän ®êng mæ thÝch hîp trùc tiÕp vµo ®o¹n niÖu qu¶n cÇn can thiÖp, chän ph¬ng ph¸p v« c¶m, ®ång thêi chän ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ sái niÖu qu¶n phï hîp víi tõng vÞ trÝ. Gi¶i phÉu niÖu qu¶n (Nguån: trÝch tõ Atlas gi¶i phÉu ngêi [33]) 1. §éng m¹ch (§M) chñ bông 12. §M m¹c treo trµng trªn 13. §M m«ng vµ c¸c nh¸nh §M 4. Nh¸nh niÖu qu¶n tõ §M thËn ©m ®¹o 5. §M buång trøng (§M tinh- nam) 15. §M trùc trµng gi÷a 6. §M m¹c treo trµng díi 18. Nh¸nh niÖu qu¶n tõ §M chñ 19. §M bµng quang nh¸nh niÖu 10. Nh¸nh §M sinh dôc vµ chËu qu¶n chung 20.lý, NiÖu qu¶n cã 3 vÞ trÝ hÑp sinh Nh÷ng §M bµng sái thêng quang dõng l¹i khi di chuyÓn tõ thËn xuèng bµng quang t¹o thµnh sái niÖu 7 qu¶n: vÞ trÝ nèi bÓ thËn niÖu qu¶n 2 mm, vÞ trÝ niÖu qu¶n b¾t chÐo ®éng m¹ch chËu 4 mm, vµ vÞ trÝ nèi tiÕp niÖu qu¶n bµng quang, lç niÖu qu¶n 3- 4 mm [65]. Trªn thùc tÕ l©m sµng, dùa trªn phim chôp XQ, c¸c nhµ ngo¹i khoa chia niÖu qu¶n ra thµnh 3 ®o¹n [102]: - NiÖu qu¶n ®o¹n trªn: ch¹y tõ bÓ thËn ®Õn bê trªn cña x¬ng cïng. - NiÖu qu¶n ®o¹n gi÷a: tõ bê trªn x¬ng cïng ch¹y xuèng bê díi x¬ng cïng. - NiÖu qu¶n ®o¹n díi: ®o¹n niÖu qu¶n ch¹y bê díi cña x- ¬ng cïng xuèng bµng quang. 1/3 trªn 1/3 gi÷a H×nh 1. Ph©n chia niÖu qu¶n trªn XQ (Nguån: trÝch tõ Campbell’s Urology [102]) 1. HÖ thèng m¹ch m¸u vµ thÇn kinh niÖu qu¶n M¹ch m¸u cung cÊp cho niÖu qu¶n tõ nhiÒu nh¸nh ®éng m¹ch. §o¹n niÖu qu¶n trªn do c¸c nh¸nh t¸ch ra tõ ®éng m¹ch thËn, xuèng díi niÖu qu¶n nhËn c¸c nh¸nh t¸ch ra tõ ®éng m¹ch chñ, ®éng m¹ch trùc trµng gi÷a, ®éng 8 m¹ch chËu, ®éng m¹ch m¹c treo trµng díi, ®éng m¹ch thõng tinh hay buång trøng, ®éng m¹ch bµng quang,.C¸c nh¸nh ®éng m¹ch nèi tiÕp víi nhau däc niÖu qu¶n t¹o thµnh mét m¹ng líi phong phó cung cÊp m¸u cho niÖu qu¶n. C¸c tÜnh m¹ch nhËn m¸u tõ niÖu qu¶n ®æ vÒ tÜnh m¹ch bµng quang, tÜnh m¹ch chËu díi, tÜnh m¹ch thËn. HÖ thÇn kinh chi phèi niÖu qu¶n lµ hÖ giao c¶m vµ ph©n bè theo ®éng m¹ch. Chóng cã nguån gèc tõ ®¸m rèi thËn, ®¸m rèi tinh vµ ®¸m rèi h¹ vÞ, gåm c¸c sîi vËn ®éng chi phèi cho c¬ tr¬n thµnh niÖu qu¶n, vµ c¸c sîi c¶m gi¸c mang c¶m gi¸c ®au khi cã sù c¨ng ®ét ngét thµnh niÖu qu¶n. CÊu tróc m« häc niÖu qu¶n Thµnh niÖu qu¶n dµy 1 mm cã cÊu tróc gåm 3 líp [102], [99], [65]: - Líp niªm m¹c: niªm m¹c niÖu qu¶n liªn tôc víi bÓ thËn ë trªn vµ bµng quang ë díi, bao gåm líp tÕ bµo biÓu m« chuyÓn tiÕp ®îc ®Öm bëi tæ chøc sîi x¬ cã kh¶ n¨ng co gi·n. CÊu t¹o líp niªm m¹c cho phÐp niÖu qu¶n c¨ng vµ xÑp trong khi nhu ®éng. Líp niªm m¹c cã ®é dµy kh¸c nhau, ®o¹n niÖu qu¶n trong thµnh bµng quang cã 6 líp tÕ bµo, vµ hai líp tÕ bµo ®o¹n niÖu qu¶n chç nèi víi bÓ thËn [65]. - Líp c¬: gåm 3 líp, líp trong lµ líp c¬ däc, líp gi÷a lµ líp c¬ vßng, líp ngoµi th« s¬ gåm vµi bã c¬ däc. Líp c¬ niÖu qu¶n s¾p xÕp theo kiÓu vßng xo¾n [102]. 9 - Líp bao ngoµi: líp ¸o vá x¬, liªn tiÕp víi líp vá x¬ trªn thËn vµ ë díi víi bµng quang. Cã nhiÒu m¹ch m¸u nèi tiÕp nhau, hÖ thèng thÇn kinh vµ mét sè tÕ bµo h¹ch chi phèi ho¹t ®éng cña niÖu qu¶n.