chương 1 phần giới thiệu chung, chương 3 phương pháp nghiên cứu và danh mục các tài liệu tham khảo của đề tài thì nội dung của khoá luận gồm có 03 chương, cụ thể như sau: CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN Chương này nội dung chủ yếu là nghiên cứu về khái niệm, đặc điểm và vai trò của xuất, nhập khẩu cũng như hoạt động xuất khẩu gạo đối với nền kinh tế của nước ta nói chung và Đông Nam Á nói riêng. Ngoài ra, trong chương 2 còn tìm hiểu thêm một số vấn đề pháp lý khi các doanh nghiệp thực hiện hoạt động xuất khẩu gạo và những thông số cụ thể về tình hình xuất, nhập khẩu chung của nước ta và Đông Nam Á. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Tại chương này, luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu và phân tích thực tế về hoạt động của công ty lương thực Đồng Tháp. Cụ thể là những lĩnh vực kinh doanh của công ty, phân tích số liệu về kết quả kinh doanh cũng như các hoạt động xuất khẩu của công ty trong thời gian 04 năm từ năm 2011 đến năm 2014.
Tìm ra những điểm chưa mạnh của công ty, những hạn chế và rút ra được những bài học kinh nghiệm từ kết quả kinh doanh. CHƯƠNG 5: ĐỀ NGHỊ VÀ KẾT LUẬN Chương 5 là chương tổng kết, rút ra được các ưu điểm và nhược điểm và đưa ra những đề nghị nhằm khắc phục những mặt còn tồn đọng của công ty. Sau cùng là phần kết luận tổng kết lại toàn bộ luận văn. Nguyễn Mỹ Chương SVTH: Nguyễn Ngọc An Khang Tình hình xuất khẩu gạo của công ty Lương Thực Đồng Tháp… 4 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của xuất, nhập khẩu 2.
Khái niệm của xuất, nhập khẩu Một số quan điểm về xuất khẩu Căn cứ theo điều 28, khoản 1 bộ Luật Thương Mại năm 2005 ta có định nghĩa xuất khẩu như sau: Xuất khẩu hàng hoá là việc đưa hàng hoá ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo qui định của pháp luật1. Ngày nay, hoạt động xuất khẩu được xem như là một trong những ngành nghề đóng góp khá nhiều trong việc tăng kim ngạch kinh tế cho cả nước. Do đó định nghĩa xuất khẩu cũng từ đó được hiểu với nhiều nghĩa khác nhau nhưng vẫn dựa trên định nghĩa gốc căn cứ theo bộ Luật Thương Mại. Theo quan điểm của Thư viện học liệu mở Việt Nam (VOER) được hỗ trợ bởi Quỹ Việt Nam, The Vietnam Foundation – VNF) thì xuất khẩu hay xuất khẩu hàng hoá được định nghĩa: Hoạt động kinh doanh buôn bán ở phạm vi quốc tế.
Nó không phải là một hành vi buôn bán riêng lẻ mà là cả một hệ thống các quan hệ mua bán trong một nền thương mại có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm bán sản phẩm, hàng hoá sản xuất trong nước ra nước ngoài và thu về ngoại tệ, qua đó đẩy mạnh hàng hoá sản xuất phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế ổn định từng bước nâng cao mức sống nhân dân 2. Theo Bách khoa toàn thư, xuất khẩu lại được hiểu theo một ý nghĩa ngắn gọn hơn: 1 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Luật Thương Mại, Số 36/2005/QH11. 2 Thư viện học liệu mở Việt nam, Khái niệm các hình thức xuất khẩu và vai trò của xuất khẩu, https://voer.vn/m/khai-niem-cac-hinh-thuc-xuat-khau-va-vai-tro-cua-xuat-khau/1b705d3d [truy cập ngày 03/07/2017] GVHD: ThS. Nguyễn Mỹ Chương SVTH: Nguyễn Ngọc An Khang Tình hình xuất khẩu gạo của công ty Lương Thực Đồng Tháp… 5 Xuất khẩu hay còn gọi là xuất cảng, trong lý luận thương mại quốc tế là việc bán hàng hoá hay dịch vụ cho nước ngoài, trong cách tính toán cán cân thanh toán quốc tế theo Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (International Monetary Fund – IMF) là việc bán hàng hoá cho nước ngoài 3.
Một quan điểm khác về xuất khẩu, theo Dân Kinh Tế, xuất khẩu được hiểu: Hoạt động đưa hàng hoá, dịch vụ từ quốc gia này sang quốc gia khác. Dưới góc độ marketing, xuất khẩu được coi là một hình thức thâm nhập thị trường nước ngoài ít rủi ro và chi phí thấp. Mục đích của hoạt động xuất khẩu là nhằm khai thác được lợi thế so sánh của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế.4 Theo nghị định 57/1998/NĐ-CP ban hành ngày 31/7/1998 có hiệu lực ngày 10/8/1998 quy định chi tiết thi hành Luật thương mại về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, gia công và đại lý mua bán với nước ngoài thì : Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá là hoạt động mua, bán hàng hoá của thương nhân Việt Nam với thương nhân nước ngoài theo các hợp đồng mua bán hàng hoá, bao gồm cả hoạt động tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập và chuyển khẩu hàng hoá. Trên thực tế, hoạt động xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, dưới nhiều hình thức khác nhau, từ hàng hoá tiêu dùng cho đến máy móc thiết bị, công nghệ hay nguyên vật liệu phục vụ cho sản xuất…nhưng mục đích chính cuối cùng của xuất khẩu cho dù dưới hình thức nào cũng đem lại lợi ích cho quốc gia.
Xuất khẩu là hoạt động không bị giới hạn về không gian hay thời gian. Nó có thể diễn ra chỉ trong thời gian ngắn hay hàng thập kỉ, có thể chỉ trong phạm vi lãnh thổ quốc gia hoặc có thể diễn ra ở nhiều quốc gia.5 Như vậy, tuy quan điểm về xuất khẩu của từng cá nhân, tổ chức còn nhiều điểm không hoàn toàn tương đồng với nhau nhưng đúc kết lại quan điểm về xuất khẩu chỉ xoay quanh vấn đề chung đó là hoạt động bán hàng hoá, sản phẩm dịch vụ của một đất nước cho nước ngoài 3 Bách khoa toàn thư mở, Xuất khẩu, https://vi.org/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u [truy cập ngày 29/06/2017] 4 Dân kinh tế, Khái niệm xuất khẩu hàng hóa nói chung và cao su nói riêng, http://www.vn/khai- niem-ve-xuat-khau-hang-hoa-noi-chung-va-cao-su-noi-rieng/ [truy cập ngày 03/07/2017] 5 (4) GVHD: ThS. Nguyễn Mỹ Chương SVTH: Nguyễn Ngọc An Khang Tình hình xuất khẩu gạo của công ty Lương Thực Đồng Tháp… 6 nhằm thu về nguồn ngoại tệ cho đất nước đồng thời tạo cơ hội việc làm cho nhiều lao động trong nước. Một số quan điểm về nhập khẩu: Căn cứ theo điều 28, khoản 2 bộ Luật Thương Mại 2005 khái niệm nhập khẩu được định nghĩa như sau: Nhập khẩu hàng hoá là việc hàng hoá được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ một khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.
6 Trong thời kì kinh tế thị trường, Việt Nam vẫn tích cực mở cửa hội nhập với bạn bè thế giới nên ngoài hoạt động xuất khẩu thì hoạt động nhập khẩu cũng là một trong những hoạt động được xem như một ngành nghề quan trọng trong cán cân kinh tế nhằm tăng sự đa dạng trong kết cấu hàng hoá nội địa, đồng thời khuyến khích tăng tính cạnh tranh tại thị trường nội địa. Theo quan điểm của Bách khoa toàn thư, nhập khẩu được hiểu là: Bao gồm các giao dịch về hàng hoá và dịch vụ qua đường biên giới quốc gia từ một nguồn bên ngoài. Hàng nhập khẩu của nước tiếp nhận hàng hoá, dịch vụ là hàng xuất khẩu của một nước gửi đi bán hàng hoá, dịch vụ đó. Nhập khẩu và xuất khẩu là những giao dịch tài chính của thương mại quốc tế 7.
Ngoài ra, nhập khẩu còn được định nghĩa là: Hoạt động kinh doanh buôn bán trên phạm vi quốc tế, là quá trình trao đổi hàng hoá, dịch vụ giữa các quốc gia dựa trên nguyên tắc trao đổi ngang giá lấy tiền tệ gọi là môi giới. Nó không phải là hành vi buôn bán riêng lẻ mà là một hệ thống các quan hệ buôn bán trong một nền kinh tế có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài. 8 6 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Luật Thương Mại, Số 36/2005/QH11. 7 Bách khoa toàn thư, Nhập khẩu, https://vi.org/wiki/Nh%E1%BA%ADp_kh%E1%BA%A9u, truy cập ngày 29/06/2017 8 (7) GVHD: ThS.
Nguyễn Mỹ Chương SVTH: Nguyễn Ngọc An Khang Tình hình xuất khẩu gạo của công ty Lương Thực Đồng Tháp… 7 Một quan điểm khác dựa theo định nghĩa của Thư viện học liệu mở Việt Nam (VOER) và cùng đồng quan điểm định nghĩa với Dân Kinh Tế thì hoạt động nhập khẩu của một doanh nghiệp được hiểu là: Hoạt động mua hàng hoá và dịch vụ từ nước ngoài phục vụ cho nhu cầu trong nước hoặc tái xuất nhằm phục vụ mục đích thu lợi nhuận. Hoặc nhập khẩu là việc mua hàng hoá từ các tổ chức kinh tế, các công ty nước ngoài và tiến hành tiêu thụ hàng hoá nhập khẩu tại thị trường nội địa hoặc tái xuất với mục đích thu lợi nhuận và nối liền sản xuất với tiêu dùng. 9 Với việc hội nhập ngày càng được đẩy mạnh, xuất, nhập khẩu không còn là một ngành nghề quá xa lạ với nhiều doanh nghiệp từ điều đó việc định nghĩa về hoạt động nhập khẩu cũng được hiểu theo nhiều hướng khác nhau. Tuy nhiên, khi đúc kết lại vấn đề ta vẫn dễ dàng nhận thấy được một điểm chung nhất trong định nghĩa của hoạt động nhập khẩu của một doanh nghiệp đó là việc nhập mua hàng hoá hoặc dịch vụ từ một công ty hoặc một tổ chức nước ngoài về tiêu thụ tại thị trường nội địa hoặc tái xuất nhằm mục đích thu về lợi nhuận kèm theo điều kiện hàng hoá, dịch vụ nhập về phải thuộc danh sách các mặt hàng phép nhập khẩu theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam.
Đặc điểm và vai trò của xuất, nhập khẩu đối với nền kinh tế Đặc điểm của xuất, nhập khẩu: Mặc dù có nhiều sự khác nhau về hình thức cũng như phương thức hoạt động giữa xuất khẩu và nhập khẩu. Tuy nhiên, về đặc điểm thì hai loại hình này đều gần như tương đồng nhau. Thời gian trong quá trình lưu chuyển hàng hóa xuất, nhập khẩu đều tốn rất nhiều thời gian và chi phí. Cụ thể hơn thời gian lưu chuyển hàng hoá của hoạt động xuất, nhập khẩu luôn luôn dài hơn so với thời gian lưu chuyển hàng hoá vào kinh doanh tại thị trường nội địa do phải thực hiện hai giai đoạn mua hàng và hai giai đoạn bán hàng.
Đối với hoạt động xuất 9 Thư viện học liệu mở Việt nam, Khái niệm nhập khẩu và các đặc điểm cơ bản của hoạt động nhập khẩu, https://voer.vn/m/khai-niem-nhap-khau-va-cac-dac-diem-co-ban-cua-hoat-dong-nhap-khau/15537c3c [truy cập ngày 03/07/2017] GVHD: ThS. Nguyễn Mỹ Chương SVTH: Nguyễn Ngọc An Khang Tình hình xuất khẩu gạo của công ty Lương Thực Đồng Tháp… 8 khẩu là hành vi mua hoặc doanh nghiệp tự sản xuất hàng hoá tại thị trường trong nước và tiêu thụ tại thị trường ngoài nước.