BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN BẢO LAN VY CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HÀNH VI TIÊU DÙNG XANH CỦA NGƢỜI TIÊU DÙNG TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH GIẢNG VIÊN HƢỚNG DẪN: TS. TRƢƠNG ĐÌNH THÁI TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.
HỒ CHÍ MINH KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN BẢO LAN VY CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HÀNH VI TIÊU DÙNG XANH CỦA NGƢỜI TIÊU DÙNG TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH GIẢNG VIÊN HƢỚNG DẪN: TS. TRƢƠNG ĐÌNH THÁI TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 TÓM TẮT Đề tài: “Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của người tiêu dùng tại Thành phố Hồ Chí Minh” đƣợc thực hiện trong thời gian từ 03/2022 đến 06/2022. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng đến hành vi tiêu dùng xanh của ngƣời tiêu dùng tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Trên cơ sở đó, đề xuất hàm ý quản trị nhằm thúc đẩy hành vi tiêu dùng xanh ngày càng trở nên phổ biến. Phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng đƣợc thực hiện chủ đạo, bảng khảo sát online đƣợc gửi đến 320 ngƣời tiêu dùng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Các phƣơng pháp phân tích đƣợc sử dụng trong đề tài gồm: Phân tích độ tin cậy thang đo (Cronbach‟s Alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA), kiểm định các giả thuyết nghiên cứu bằng mô hình hồi quy. Kết quả phân tích từ dữ liệu cho thấy tất cả các yếu tố đều ảnh hƣởng cùng chiều đến hành vi tiêu dùng xanh.
Cụ thể là ý định góp phần bảo vệ môi trƣờng và sự thân thiện môi trƣờng của các công ty là hai yếu tố có tác động trực tiếp và có ý nghĩa nhất đến hành vi tiêu dùng xanh. Bên cạnh đó, các yếu tố còn lại cũng có ảnh hƣởng cùng chiều và tăng dần lần lƣợt là: ảnh hƣởng của xã hội, thúc đẩy trách nhiệm đối với môi trƣờng và trải nghiệm sản phẩm xanh. Một số hàm ý quản trị cũng đã đƣợc đề xuất từ kết quả nghiên cứu này. LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban lãnh đạo trƣờng Đại học Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh, khoa Quản trị kinh doanh; cùng Quý Thầy/Cô giảng viên giảng dạy tại trƣờng đã chỉ bảo, giảng dạy và truyền đạt cho tôi nhiều kiến thức cũng nhƣ kinh nghiệm quý báu trong suốt 4 năm tôi theo học tại trƣờng, và đã tạo mọi điều kiện để tôi thực hiện chuyên đề và khóa luận tốt nghiệp.
Tiếp đến, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến toàn thể giảng viên đang công tác tại khoa Quản trị kinh doanh, trƣờng Đại học Ngân Hàng thành phố Hồ Chí Minh và đặc biệt là TS. Trƣơng Đình Thái. Thầy luôn nhiệt tình hỗ trợ, hƣớng dẫn, và theo sát từng bƣớc thực hiện đề tài để tôi có thể hoàn thành tốt nhất bài khóa luận tốt nghiệp của mình. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn những ngƣời tiêu dùng tại Thành phố Hồ Chí Minh, những ngƣời đã giúp đỡ tôi điền phiếu khảo sát để có thể hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn! Tác giả (Ký, ghi rõ họ tên) NGUYỄN BẢO LAN VY MỤC LỤC CHƢƠNG 1. GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.
Ý nghĩa của đề tài. Kết cấu của đề tài. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Tổng quan về hành vi tiêu dùng xanh.
Khái niệm tiêu dùng xanh. Khái niệm sản phẩm xanh. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu. Thuyết hành động hợp lý.
Thuyết hành vi dự định. Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. Các nghiên cứu trong nƣớc. Các nghiên cứu nƣớc ngoài.
Giả thuyết và đề xuất mô hình nghiên cứu. Các giả thuyết nghiên cứu. Đề xuất mô hình nghiên cứu. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Thiết kế nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu. Các bƣớc của quy trình nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu.
Nghiên cứu định tính. Nghiên cứu định lƣợng sơ bộ. Nghiên cứu định lƣợng chính thức. Xây dựng thang đo.
Phƣơng pháp phân tích dữ liệu. Phân tích thống kê mô tả. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach‟s Alpha. Phân tích nhân tố khám phá EFA.
Phân tích hồi quy đa biến. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Phân tích thống kê mô tả. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach‟s Alpha.
Phân tích nhân tố khám phá EFA. Phân tích hồi quy tuyến tính. Kiểm định hệ số hồi quy. Kiểm định độ phù hợp của mô hình hồi quy.
Kiểm định giả thuyết mô hình. Thảo luận kết quả. ĐỀ XUẤT HÀM Ý QUẢN TRỊ. Đề xuất hàm ý tổng quát.
Đề xuất hàm ý cụ thể. Đề xuất liên quan đến ý định góp phần bảo vệ môi trƣờng và thúc đẩy trách nhiệm với môi trƣờng. Đề xuất liên quan đến trải nghiệm sản phẩm xanh. Đề xuất liên quan đến sự thân thiện môi trƣờng của các công ty.
Đề xuất về ảnh hƣởng của xã hội. Hạn chế của đề tài nghiên cứu. Đề xuất cho hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 42 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
50 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh THPT Trung học phổ thông TRA Theory of Reasoned Action (Mô hình lý thuyết hành động hợp lý) TPB Theory of Planned Behavior (Mô hình lý thuyết hành vi dự định) EFA Exploratory Factors Analysis (Phân tích nhân tố khám phá) DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3. Kết quả kiểm định sơ bộ .Thang đo các nhân tố trong mô hình nghiên cứu. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo phân loại. Kết quả kiểm định độ tin cậy của các thang đo.
Kết quả phân tích EFA cho các khái niệm đo lƣờng. Kết quả kiểm định hệ số hồi quy. Tóm tắt mô hình. Phân tích phƣơng sai.
Kết quả kiểm định các giả thuyết mô hình. 36 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2. Mô hình lý thuyết hành động hợp lý (TRA). Mô hình lý thuyết hành vi dự định (TBP).
Mô hình nghiên cứu của Hoàng Trọng Hùng, Huỳnh Thị Thu Uyên, Huỳnh Thị Nhi. Mô hình nghiên cứu của Hà Nam Khánh Giao, Đinh Thị Kiều Nhung. Mô hình nghiên cứu của Dƣơng Thị Ánh Tiên, Trần Thị Thu Hƣơng, Nguyễn Thị Thanh Thùy. Mô hình nghiên cứu của Kumar và Bhimrao.
Mô hình nghiên cứu của Bukhari và cộng sự. Mô hình nghiên cứu của Jan và cộng sự. Mô hình nghiên cứu hành vi tiêu dùng xanh. Quy trình nghiên cứu đề tài.
GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Tính cấp thiết của đề tài Cùng với sự tăng trƣởng của nền kinh tế, ý thức của ngƣời dân hƣớng đến tiêu dùng xanh ngày càng đƣợc nâng cao. Khái niệm tiêu dùng xanh đề cập đến việc sử dụng sản phẩm và dịch vụ đáp ứng các nhu cầu cơ bản và mang lại chất lƣợng sống tốt hơn mà không gây nên những tác hại đến môi trƣờng, giảm tối đa việc sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên và các chất độc hại cũng nhƣ việc phát sinh chất thải gây ô nhiễm. Trong những năm gần đây, thế giới liên tục chứng kiến các thảm hoạ thiên nhiên tàn khốc.
Nhiệt độ trên trái đất không ngừng ghi nhận các mức tăng kỷ lục. Một số quốc gia phải hứng chịu sự càn quét của các cơn bão, thậm chí là các siêu bão. Chất lƣợng không khí tại nhiều nơi liên tục ở mức báo động. Các nghiên cứu gần đây còn cho thấy hàm lƣợng vi nhựa trong đất, nƣớc biển, thậm chí là đồ ăn đều cao hơn mức cho phép nhiều lần.
Trƣớc tính chất gia tăng liên tục cả về số lƣợng, mức độ nguy hại và diễn biến khó đoán của các vấn đề môi trƣờng nhƣ vậy, con ngƣời buộc phải đƣa ra những giải pháp cứu vãn tình thế. Trong thập kỷ qua, đã có rất nhiều chính sách nhằm chuyển đổi cơ cấu công nghiệp và quy trình sản xuất trở nên hiệu quả và thân thiện với môi trƣờng hơn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp chỉ có thể làm giảm những tác động đến môi trƣờng liên quan đến việc sản xuất chứ không giải quyết đƣợc các tác động đến môi trƣờng liên quan đến việc lựa chọn, sử dụng sản phẩm của ngƣời tiêu dùng. Trong khi đó, việc tiêu dùng của ngƣời dân đã đƣợc chỉ ra là một trong các nguyên nhân chính tác động xấu lên môi trƣờng.
Do đó, việc tiêu dùng nhƣ nào để hạn chế tác động xấu đến môi trƣờng trở thành một trong những chủ đề đƣợc mọi ngƣời quan tâm hiện nay. Từ đó “tiêu dùng xanh” đƣợc ra đời với sứ mệnh nhƣ một giải pháp bền vững cải thiện các vấn đề trên. Các nhà nghiên cứu trên thế giới đã tiến hành nhiều công trình nghiên cứu hành vi tiêu dùng xanh nhƣ khám phá các mối quan hệ giữa mối quan tâm về môi trƣờng và hành vi tiêu dùng xanh; xác định các yếu tố khiến ngƣời tiêu dùng sẵn sàng chi trả nhiều tiền hơn cho các sản phẩm xanh;. Hầu hết các nhà nghiên cứu đều khẳng định hành vi tiêu dùng 1 xanh là hành vi góp phần bảo vệ môi trƣờng.
Ở Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, các công trình nghiên cứu về hành vi tiêu dùng xanh chƣa đa dạng và chƣa đƣợc quan tâm nhiều, vậy nên việc nghiên cứu về chủ đề này là cần thiết. Trên đây là những lý do khiến tôi chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng xanh của người tiêu dùng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” làm khóa luận tốt nghiệp. Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu chung Tìm hiểu về các nhân tố ảnh hƣởng và mức độ ảnh hƣởng của chúng đến hành vi tiêu dùng xanh của ngƣời tiêu dùng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, qua đó đề xuất các hàm ý quản trị.
Mục tiêu cụ thể - Xác định những yếu tố ảnh hƣởng đến hành vi tiêu dùng xanh của ngƣời tiêu dùng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.