Luận Văn Thạc Sĩ: Vận Dụng Mô Hình ASSURE Cho Môn Công Nghệ 11 Tại Trường THPT Mỹ Hội Đông

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu vận dụng phương tiện dạy học theo mô hình assure cho môn công nghệ 11 tại truờng thpt mỹ hội đông, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Hoa Văn Tâm
• Người hướng dẫn: TS. Phan Long
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ
• Đề tài: Vận Dụng Phương Tiện Dạy Học Theo Mô Hình ASSURE Cho Môn Công Nghệ 11 Tại Trường THPT Mỹ Hội Đông
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẬN DỤNG PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH ASSURE CHO MÔN CÔNG NGHỆ 11
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. Trên thế giới
• 1.3. Một số khái niệm cơ bản về phương tiện dạy học
• 1.3.1. Khái niệm dạy học
• 1.3.2. Khái niệm Mô hình ASSURE
• 1.3.3. Khái niệm về phương tiện dạy học
• 1.4. Lí luận về sử dụng phương tiện dạy học theo mô hình ASSURE cho môn Công Nghệ 11
• 1.4.1. Tính chất biểu hiện của phương tiện dạy học
• 1.4.2. Nhận thức trực quan
• 1.4.3. Vai trò và tính chất của phương tiện dạy học
• 1.4.3.1. Vai trò của phương tiện
• 1.4.3.2. Tính chất của phương tiện dạy học
• 1.4.4. Hiệu quả của phương tiện dạy học
• 1.4.5. Nguyên tắc sử dụng phương tiện dạy học
• 1.4.6. Mối liên hệ giữa PTDH theo mô hình ASSURE với PPDH tích cực
• 1.4.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương tiện dạy học
• 1.4.8. Lựa chọn phương tiện dạy học theo mô hình ASSURE
• 1.4.9. Các yêu cầu đối với phương tiện dạy học
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 11 TẠI TRƯỜNG THPT MỸ HỘI ĐÔNG TỈNH AN GIANG
• 2.1. Giới thiệu tổng quan về trường THPT Mỹ Hội Đông
• 2.2. Quá trình xây dựng cơ sở vật chất nhà trường
• 2.3. Trường, lớp, Giáo viên, Nhân viên, Học sinh
• 2.4. Tình hình trang thiết bị CNTT của trường THPT Mỹ Hội Đông đến cuối năm học 2006-2007
• 2.5. Tình hình đội ngũ giáo viên
• 2.6. Bảng thống kê những trang thiết bị phục vụ cho ứng dụng CNTT hiện nay của trường THPT Mỹ Hội Đông
• 2.7. Giới thiệu về chương trình Công Nghệ 11
• 2.8. Thực trạng dạy học môn Công Nghệ 11 tại trường THPT Mỹ Hội Đông, tỉnh An Giang
• 3. CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 11 TẠI TRƯỜNG THPT MỸ HỘI ĐÔNG TỈNH AN GIANG
• 3.1. Phân tích mô hình ASSURE cho nội dung môn Công Nghệ 11
• 3.2. Giới thiệu một số phương tiện dạy học được xây dựng trong dạy học môn Công Nghệ 11
• 3.3. Tổ chức thực nghiệm phương tiện dạy học theo mô hình ASSURE cho môn Công Nghệ 11 tại trường THPT Mỹ Hội Đông tỉnh An Giang
• 3.3.1. Mục tiêu và nhiệm vụ theo ASSURE
• 3.3.2. Đối tượng thực nghiệm
• 3.3.3. Nội dung thực hiện
• PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình ASSURE Trong Dạy Học Công Nghệ 11

Mô hình ASSURE là một phương pháp dạy học hiện đại, giúp giáo viên thiết kế bài giảng hiệu quả hơn. Mô hình này bao gồm sáu bước: phân tích người học, xác định mục tiêu, lựa chọn phương tiện, sử dụng phương tiện, yêu cầu học sinh tham gia và đánh giá. Việc áp dụng mô hình ASSURE trong dạy học Công Nghệ 11 tại Trường THPT Mỹ Hội Đông không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn kích thích sự sáng tạo và chủ động của học sinh.

1.1. Khái Niệm Về Mô Hình ASSURE Trong Giáo Dục

Mô hình ASSURE là một phương pháp dạy học tích cực, giúp giáo viên thiết kế bài giảng dựa trên nhu cầu và đặc điểm của học sinh. Mô hình này nhấn mạnh việc sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại để nâng cao hiệu quả giảng dạy.

1.2. Lợi Ích Của Việc Áp Dụng Mô Hình ASSURE

Việc áp dụng mô hình ASSURE giúp giáo viên tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh tham gia và phát triển kỹ năng tư duy sáng tạo. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại.

II. Thách Thức Trong Việc Vận Dụng Mô Hình ASSURE Tại Trường THPT Mỹ Hội Đông

Mặc dù mô hình ASSURE mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó tại Trường THPT Mỹ Hội Đông cũng gặp phải một số thách thức. Các giáo viên có thể thiếu kinh nghiệm trong việc thiết kế bài giảng theo mô hình này, và cơ sở vật chất có thể chưa đáp ứng đủ yêu cầu.

2.1. Thiếu Kinh Nghiệm Của Giáo Viên

Nhiều giáo viên tại Trường THPT Mỹ Hội Đông chưa quen với việc áp dụng mô hình ASSURE, dẫn đến việc thiết kế bài giảng chưa hiệu quả. Cần có các khóa đào tạo để nâng cao kỹ năng cho giáo viên.

2.2. Cơ Sở Vật Chất Hạn Chế

Cơ sở vật chất tại Trường THPT Mỹ Hội Đông chưa đáp ứng đủ yêu cầu cho việc áp dụng mô hình ASSURE. Việc thiếu thiết bị dạy học hiện đại có thể ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy.

III. Phương Pháp Vận Dụng Mô Hình ASSURE Trong Dạy Học Công Nghệ 11

Để vận dụng mô hình ASSURE hiệu quả, giáo viên cần thực hiện các bước cụ thể. Việc phân tích người học và xác định mục tiêu rõ ràng là rất quan trọng. Sau đó, giáo viên cần lựa chọn các phương tiện dạy học phù hợp để hỗ trợ quá trình giảng dạy.

3.1. Phân Tích Người Học Để Xác Định Nhu Cầu

Phân tích người học giúp giáo viên hiểu rõ hơn về đặc điểm và nhu cầu của học sinh. Điều này giúp giáo viên thiết kế bài giảng phù hợp hơn với khả năng tiếp thu của học sinh.

3.2. Lựa Chọn Phương Tiện Dạy Học Phù Hợp

Việc lựa chọn phương tiện dạy học phù hợp là rất quan trọng trong mô hình ASSURE. Các phương tiện như video, mô hình thực tế và tranh ảnh có thể giúp học sinh dễ dàng tiếp cận kiến thức.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình ASSURE Tại Trường THPT Mỹ Hội Đông

Việc áp dụng mô hình ASSURE tại Trường THPT Mỹ Hội Đông đã cho thấy những kết quả tích cực. Học sinh tham gia tích cực hơn vào các hoạt động học tập và có sự tiến bộ rõ rệt trong việc tiếp thu kiến thức.

4.1. Kết Quả Thực Nghiệm Vận Dụng Mô Hình ASSURE

Kết quả thực nghiệm cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong việc tiếp thu kiến thức và kỹ năng. Việc áp dụng mô hình ASSURE đã giúp nâng cao chất lượng dạy học tại trường.

4.2. Phản Hồi Từ Học Sinh Về Mô Hình ASSURE

Học sinh đã có những phản hồi tích cực về việc áp dụng mô hình ASSURE. Các em cảm thấy hứng thú hơn với môn học và có khả năng tự học tốt hơn.

V. Kết Luận Về Mô Hình ASSURE Trong Dạy Học Công Nghệ 11

Mô hình ASSURE đã chứng minh được tính hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng dạy học Công Nghệ 11 tại Trường THPT Mỹ Hội Đông. Việc áp dụng mô hình này không chỉ giúp giáo viên thiết kế bài giảng tốt hơn mà còn khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập.

5.1. Tương Lai Của Mô Hình ASSURE Trong Giáo Dục

Mô hình ASSURE có tiềm năng lớn trong việc cải thiện chất lượng giáo dục tại Việt Nam. Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển mô hình này để đáp ứng nhu cầu giáo dục hiện đại.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Giáo Viên

Giáo viên cần được đào tạo thường xuyên về mô hình ASSURE để nâng cao kỹ năng giảng dạy. Việc chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên cũng rất quan trọng để cải thiện chất lượng dạy học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu về tâm lý học tiếp nhận thông tin chỉ ra rằng người học chỉ lưu giữ được khoảng 10% kiến thức qua kênh nghe đơn thuần sau 3 ngày, nhưng con số này sẽ tăng vọt lên 80% khi kết hợp nghe, nhìn và mô phỏng trực quan. Tuy nhiên, tại các trường trung học phổ thông, môn Công nghệ 11 – đặc biệt là Phần 3 về Động cơ đốt trong với 18 bài học chuyên sâu – thường xuyên đối mặt với tình trạng giảng dạy nặng về thuyết trình lý thuyết một chiều. Môn học chứa đựng nhiều thuật ngữ cơ khí phức tạp, cấu tạo máy trừu tượng nhưng lại bị phần lớn học sinh xem là môn phụ, dẫn đến sự thiếu hụt động lực và khả năng liên hệ thực tiễn.

Trước thực tế đó, nghiên cứu đặt mục tiêu chuẩn hóa việc lựa chọn, thiết kế và vận dụng phương tiện dạy học theo mô hình ASSURE nhằm chuyển hóa các nội dung trừu tượng thành hệ thống trực quan sinh động, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học môn Công nghệ 11. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chương trình Động cơ đốt trong tại Trường THPT Mỹ Hội Đông, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang trong giai đoạn 2014–2016. Luận văn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi trực tiếp thể chế hóa tinh thần Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ hai (Khóa VIII) và Điều 24.2 Luật Giáo dục về đổi mới phương pháp giảng dạy. Về mặt định lượng, việc áp dụng mô hình hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh hứng thú với môn học lên trên 80% và gia tăng đáng kể điểm số kiểm tra trung bình của nhóm thực nghiệm so với nhóm đối chứng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý luận thiết kế dạy học hiện đại, tích hợp hai trụ cột lý thuyết chính:

• Mô hình thiết kế dạy học ASSURE: Do ba nhà khoa học Robert Heinich, Michael Molenda và James D. Russell khởi xướng, mô hình gồm 6 bước khép kín: Phân tích người học (Analyze learners), Xác định mục tiêu (State objectives), Lựa chọn phương tiện và học liệu (Select media and materials), Sử dụng phương tiện và học liệu (Utilize media and materials), Yêu cầu sự tham gia của người học (Require learner participation), và Đánh giá, điều chỉnh (Evaluate and revise). Đây là công cụ chỉ dẫn giúp giáo viên khai thác phương tiện dạy học sát hợp với trình độ học sinh.
• Lý thuyết đa giác quan và thang lưu giữ kiến thức: Dựa trên nghiên cứu của Bimala Maskey (tổ chức Swiss Contact), con người tiếp nhận 83% thông tin qua thị giác, 11% qua thính giác và chỉ khoảng 6% qua các giác quan khác. Mô hình khẳng định việc kết hợp nghe – nhìn – mô phỏng giúp học sinh duy trì 90% khả năng ghi nhớ sau 3 giờ và 80% sau 3 ngày.

Khung lý thuyết định hình các khái niệm then chốt: Phương tiện dạy học (vật thể mang tin, truyền tin và tương tác), Nhận thức trực quan (cầu nối từ cảm tính đến tư duy logic), và Phương pháp dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm.

Phương pháp nghiên cứu

Để bảo đảm tính khách quan, đề tài kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận và thực nghiệm sư phạm:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ 2 bộ phiếu điều tra khảo sát dành cho toàn bộ giáo viên dạy môn Công nghệ khối 11 tại tỉnh An Giang và học sinh lớp 11 Trường THPT Mỹ Hội Đông; kết hợp dữ liệu quan sát dự giờ và kết quả điểm kiểm tra định kỳ.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện có đối chứng tương đồng. Mẫu gồm 2 lớp học sinh khối 11 tại Trường THPT Mỹ Hội Đông (1 lớp thực nghiệm và 1 lớp đối chứng với tổng số khoảng 80 học sinh) cùng đội ngũ 45 cán bộ giáo viên nhà trường.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê toán học trong giáo dục với các tham số: điểm trung bình, phương sai, độ lệch chuẩn và phân bố tần suất điểm số. Việc chọn phương pháp này cho phép kiểm định chính xác độ tin cậy và mức độ chênh lệch có ý nghĩa thống kê giữa hai nhóm.
• Thời gian nghiên cứu: Toàn bộ quá trình khảo sát, chế tạo thiết bị và thực nghiệm sư phạm được tiến hành trong khóa đào tạo thạc sĩ giai đoạn 2014–2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực trạng và tổ chức thực nghiệm đã mang lại những kết quả định lượng rõ nét:

• Sự chuyển biến cơ sở vật chất công nghệ: Đến năm học 2006–2007, Trường THPT Mỹ Hội Đông chỉ có 02 máy chiếu Projector dùng chung, các phòng học không có máy vi tính và chỉ 30% giáo viên sử dụng thành thạo máy tính. Tuy nhiên, đến giai đoạn nghiên cứu, thông qua nguồn lực đầu tư và xã hội hóa, trường đã nâng cấp lên 11 máy chiếu Projector (trong đó 10 máy do tự trang bị và xã hội hóa), 15 màn chiếu và 40 máy vi tính kết nối mạng ADSL, tạo tiền đề vững chắc cho việc ứng dụng công nghệ dạy học.
• Hạn chế trong phương pháp truyền thống: Khảo sát ban đầu ghi nhận khoảng 75% học sinh cảm thấy khó tiếp thu các nội dung về cấu tạo và nguyên lý làm việc của động cơ đốt trong khi chỉ học qua tranh ảnh tĩnh trong sách giáo khoa, dẫn đến tâm lý thụ động.
• Hiệu quả vượt trội của phương tiện tự tạo: Việc đưa mô hình dàn trải hệ thống đánh lửa kết hợp với bộ câu hỏi trắc nghiệm tương tác dạng Flash vào lớp thực nghiệm đã giúp tỷ lệ học sinh nắm vững bài ngay tại lớp đạt trên 85%, cao hơn khoảng 40% so với lớp đối chứng học theo phương pháp thuyết trình truyền thống.
• Nâng cao phổ điểm kiểm tra: Phân bố tần suất điểm số của nhóm thực nghiệm dịch chuyển rõ rệt về nhóm điểm khá - giỏi (từ 7,0 đến 10,0 điểm), đồng thời độ lệch chuẩn giảm đáng kể, chứng minh khoảng cách tiếp thu giữa các học sinh được thu hẹp.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả vượt bậc của lớp thực nghiệm xuất phát từ việc mô hình ASSURE đã khai thác trọn vẹn ba tính chất của phương tiện dạy học: tính ngưng giữ (lưu trữ hình ảnh chi tiết máy), tính gia công (làm chậm quá trình nạp – nén – nổ – xả của động cơ 4 kỳ để học sinh quan sát), và tính phân phối (truyền tải hình ảnh trực quan đến toàn thể lớp học).

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công trình của Phạm Văn Thành tại Đại học Nha Trang về chế tạo mô hình hệ thống đánh lửa, hay nghiên cứu của Nguyễn Văn Trung tại Cao đẳng Nghề Bình Thuận về phương tiện dạy học tích hợp. Các minh chứng này khẳng định rằng khi phương tiện trực quan can thiệp đúng lúc và đúng cường độ, nhận thức của người học sẽ nhanh chóng đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng. Về mặt trình bày khoa học, các dữ liệu thực nghiệm được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện mức độ hứng thú học tập và bảng so sánh các chỉ số thống kê toán học (điểm trung bình, phương sai, độ lệch chuẩn), phản ánh rõ nét sự tiến bộ vượt trội của mô hình mới.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa việc dạy học môn Công nghệ tại các trường phổ thông:

• Nâng cấp đồng bộ hạ tầng thiết bị: Ban Giám hiệu nhà trường cần tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, bảo đảm 100% phòng học chuyên dùng được trang bị máy chiếu đa năng hoặc màn hình tương tác, hoàn thành trong giai đoạn 1–2 năm học tiếp theo.
• Chuẩn hóa quy trình thiết kế bài giảng theo ASSURE: Tổ chuyên môn Công nghệ cần tổ chức biên soạn lại hệ thống giáo án điện tử, tích hợp phần mềm mô phỏng động cơ và câu hỏi trắc nghiệm tương tác cho toàn bộ 18 bài học phần Động cơ đốt trong trước thềm mỗi năm học mới.
• Đổi mới phương pháp và tăng thời lượng thực hành: Giáo viên bộ môn chủ động chuyển đổi từ truyền thụ thụ động sang tổ chức hoạt động nhóm trên mô hình dàn trải hệ thống đánh lửa; tăng tỷ lệ thời gian học sinh tự thao tác, quan sát trực tiếp lên mức tối thiểu 35–40% thời lượng mỗi tiết học.
• Tổ chức hội thi và tập huấn chuyên môn định kỳ: Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang cần duy trì hội thi thiết bị dạy học tự làm cấp tỉnh hàng năm, đồng thời mở các lớp bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và mô hình ASSURE cho tối thiểu 85% giáo viên kỹ thuật trên địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Giáo viên giảng dạy môn Công nghệ cấp THPT: Cung cấp quy trình 6 bước cụ thể, thiết kế mô hình dàn trải hệ thống đánh lửa và ngân hàng bài giảng mẫu ứng dụng công nghệ đa phương tiện để áp dụng ngay vào giảng dạy.
• Cán bộ quản lý giáo dục tại các trường phổ thông: Cung cấp kinh nghiệm thực tế về bài toán đầu tư, xã hội hóa cơ sở vật chất công nghệ thông tin tại các trường vùng nông thôn và giải pháp chỉ đạo chuyên môn hiệu quả.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Giáo dục học: Cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực về thực nghiệm sư phạm, phương pháp thiết kế công cụ đo lường và kỹ thuật xử lý dữ liệu bằng thống kê toán học.
• Sinh viên các trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật: Làm tài liệu học tập hữu ích cho học phần Lý luận dạy học kỹ thuật, phương pháp thiết kế đồ dùng dạy học và chuẩn bị cho các đợt thực tập sư phạm.

Câu hỏi thường gặp

• Mô hình ASSURE có điểm gì ưu việt hơn so với các phương pháp soạn giáo án truyền thống?
  Mô hình ASSURE đặt người học làm trung tâm ngay từ bước phân tích ban đầu (Analyze learners) và bắt buộc có sự tham gia chủ động của học sinh (Require learner participation). Điều này giúp giáo viên lựa chọn đúng phương tiện trực quan phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi, khắc phục lối truyền thụ lý thuyết một chiều.
• Làm sao để triển khai mô hình ASSURE tại các trường vùng sâu, vùng xa có kinh phí hạn hẹp?
  Giáo viên có thể tận dụng vật liệu tái chế hoặc linh kiện cơ khí đã qua sử dụng để tự chế tạo đồ dùng dạy học trực quan với chi phí thấp, tương tự như mô hình dàn trải hệ thống đánh lửa, kết hợp nguồn học liệu mô phỏng miễn phí từ internet.
• Phương tiện dạy học tự làm có đáp ứng đủ các tiêu chuẩn sư phạm hay không?
  Các phương tiện tự làm khi tuân thủ đầy đủ 5 tiêu chuẩn: tính khoa học sư phạm, tính nhân trắc học, tính thẩm mỹ, tính khoa học kỹ thuật và tính kinh tế đều đảm bảo độ bền, tính an toàn và khả năng truyền tải kiến thức chính xác cho học sinh.
• Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm dạng Flash hỗ trợ bước nào trong quy trình ASSURE?
  Hệ thống trắc nghiệm Flash đóng vai trò trọng tâm ở bước 5 (Yêu cầu học sinh tham gia) và bước 6 (Đánh giá và xem lại). Công cụ này giúp học sinh nhận phản hồi kết quả tức thì, tạo động lực tương tác và giúp giáo viên đo lường chính xác mức độ lĩnh hội bài học.
• Mô hình này có thể áp dụng cho các phần học khác của môn Công nghệ không?
  Quy trình 6 bước của ASSURE có tính linh hoạt rất cao, hoàn toàn có thể nhân rộng hiệu quả cho các phân môn khác như Vẽ kỹ thuật, Chế tạo cơ khí, Kỹ thuật điện hoặc Nông nghiệp trong toàn bộ chương trình phổ thông.

Kết luận

• Tổng kết và hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về việc vận dụng phương tiện dạy học theo mô hình 6 bước ASSURE trong giáo dục kỹ thuật.
• Khảo sát và phản ánh trung thực thực trạng trang thiết bị, phương pháp giảng dạy môn Công nghệ 11 tại địa bàn nông thôn tỉnh An Giang.
• Thiết kế thành công mô hình dàn trải hệ thống đánh lửa và bộ học liệu trắc nghiệm tương tác Flash phục vụ phần Động cơ đốt trong.
• Thực nghiệm sư phạm khẳng định phương pháp mới nâng cao rõ rệt sự hứng thú, khả năng hiểu bài và kết quả kiểm tra của học sinh.
• Đề xuất lộ trình giải pháp đồng bộ, có tính ứng dụng cao cho các cấp quản lý và giáo viên trực tiếp đứng lớp.

Trong giai đoạn tiếp theo, các nhà trường cần tiếp tục đẩy mạnh số hóa học liệu 3D và nhân rộng mô hình ASSURE sang các khối lớp khác. Các thầy cô giáo và cán bộ quản lý hãy chủ động nghiên cứu, áp dụng sáng tạo mô hình này để nâng tầm chất lượng dạy học kỹ thuật trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẬN DỤNG PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH ASSURE CHO MÔN CÔNG NGHỆ 11 1. TỔNG QUAN VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU CỦA ĐÊ TÀI 1. Trên thế giới Sự phát triển của Khoa Học và Công Nghệ ngày nay đã làm cho việc học tập trở nên thuận tiện hơn, đưa người học tiếp cận với thực tiễn dễ dàng. Có nhiều phát minh và sáng chế ra đời như động cơ đốt trong thay thế cho máy hơi nước và được ứng dụng rộng rãi trong ngành chế tạo cơ khí ô tô, chế tạo cơ khí động lực.

Đồng thời những chương trình phần mềm sử dụng trên máy tính ngày nay đã được áp dụng vào trong giáo dục rất phổ biến. Từ đầu thập niên 1940 đến 1950 xuất hiện nhiều phương tiện và công nghệ trình bày thông tin (chữ viết, âm thanh, hình ảnh) như đèn chiếu, máy thu phát âm thanh, phim ảnh,… Ngày càng được sử dụng rộng rãi trong giáo dục và đào tạo khắp châu Âu, Mỹ. Năm 1955 máy tính điện tử lập trình đầu tiên ra đời. Nó được thiết kế dùng để tính toán đường bay của các tên lửa và sử dụng cho việc dự báo thời tiết.

Nó đã trở nên cực kì quan trọng được ứng dụng rộng rãi ,phương pháp mô hình hóa, ứng dụng nhiều vào các lĩnh vực khoa học kỹ thuật và là công cụ không thể thiếu trong qua trình trợ giảng, soạn giáo án điện tử, in ấn trong học tập và giảng dạy ở các trường học trong và ngoài nước trên thế giới. Năm 1970 Arvind Gupta nhà phát minh đồ chơi Ấn Độ. Ông đã tìm ra cách để sử dụng những vật liệu từ rác thải để làm đồ dùng trong học tập và ông đã chia sẻ một kế hoạch đơn giản nhưng thật tuyệt vời để biến rác thải trở thành đồ chơi học tập cho học sinh, làm phương tiện trực quan trong dạy học, kích thích sự tư duy và sáng tạo trong các em, những đồ dùng học tập đơn giản từ vật liệu đã qua sử dụng người học có thể dễ dàng tìm thấy và tạo ra những đồ dùng học tập tương tự và có 8 những bài học bổ ích từ thực tế cuộc sống. Giai đoạn sau 1990 việc dạy học được quan tâm đặc biệt trong quá trình thiết kế, tích hợp mọi phương tiện kĩ thuật.

Sự ra đời của phương tiện dạy học thực sự phát triển mạnh mẽ từ những sự thử nghiệm giáo dục trên cơ sở thị giác của những năm 1920. Nội dung CD-Room trình bày một cách trực quan các chủ đề của môn vẽ kỹ thuật như nguyên tắc phép chiếu vuông góc và hình cắt trong bản vẽ kĩ thuật, dung sai và kích thước. Vẽ hình học bằng cách kết hợp các kênh thông tin khác nhau như hoạt hình, âm thanh và bài tập tương tự kết quả khảo sát cho thấy sinh viên lĩnh hội rất tốt kiến thức trong các chủ đề nêu trên. Ở trong nước Ngay trong các văn kiện, Nghị quyết, chỉ thị của Đảng và nhà nước đã thể hiện rõ điều này nổi bậc như: trong nghị quyết Trung Ương 2, khóa VIII của đảng và nhà nước ta khẳng định, phải “ Đổi mới phương pháp giáo dục- đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học.Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương pháp hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nguyện nghiên cứu cho học sinh…”.

Việc đổi mới giáo dục và đào tạo các tỉnh, thành phố tổ chức hội thi thiết kế đồ dùng dạy học được sự hổ trợ và đầu tư của tỉnh, bộ. Mở ra một bước phát triển mới và tăng cường trang thiết bị dạy học cho giáo viên, giúp học sinh học tập trực quan hơn, cụ thể hơn khi bước vào môi trường học tập. Nhận biết được tầm quan trọng của phương tiện dạy học cũng như đồ dùng trực quan. Tại tỉnh Lâm Đồng khai mạc hội thi thiết bị dạy học tự làm cấp tỉnh năm học 2012-2013 với 255 sản phẩm trong thời gian 3 ngày từ 9- 11/10/2012.

“Ngày 17/5, Sở GD&ĐT Hà Nội tổ chức triển lãm hội thi đồ dùng dạy học tự làm năm 2012. Theo lãnh đạo Sở, cuộc thi được tổ chức hàng năm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, khắc phục lối dạy cứng nhắc, truyền thụ một chiều, tạo hứng thú cho học sinh”.[16] 9 Ngày 19/11/2012 tại Trường THPT TRẦN VĂN BẢY, Tỉnh Sóc Trăng đã tổ chức hội thi thiết kế đồ dùng dạy học năm 2012-2013. Hội thi tự làm đồ dùng dạy học cho toàn thể giáo viên trong nhà trường. Vì sử dụng thiết bị và đồ đùng dạy học chính là tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học và hoạt động theo hướng tích cực hóa, cá thể hóa người học trong hoạt động học tập, rèn luyện phát huy hết tài năng của mỗi giáo viên và tiềm năng của mỗi học sinh.[17] Sử dụng phương tiện dạy học trực quan phát huy được tất cả các giác quan của học sinh trong quá trình tiếp thu kiến thức, giúp cho học sinh biết được các mối quan hệ giữa các hiện tượng, khái niệm, quy luật làm cơ sở cho việc rút ra tri thức, sự vận dụng kiến thức đã học và thực tế.

Như vậy nguồn tri thức mà học sinh thu nhận được sẽ trở nên đáng tin cậy và được nhớ lâu hơn. Việc sử dụng phương tiện dạy học sẽ làm cho việc giảng dạy trở nên dễ dàng hơn và quá trình tiếp thu những thông tin mà giáo viên truyền đạt sẽ làm cho học sinh dễ dàng tiếp cận được tri thức mới có tính phức tạp với sự hướng dẫn của giáo viên. Luận văn thạc sĩ :“Thiết kế chế tạo mô hình của hệ thống đánh lửa cho phòng thực tập điện chuyên ngành bộ môn kĩ thuật ô tô Đại Học Nha Trang.” của Phạm Văn Thành sử dụng phương tiện trực quan giúp giáo viên tiến hành tổ chức hợp lí hiệu quả các quá trình dạy học để thực hiện được nhưng yêu cầu của chương trình học tập. Đề tài khoa học và công nghệ cấp trường : “ Ứng dụng phần mềm macromedia director MX trong mô phỏng hệ thống sản xuất ethanol” : năm 2001, do thạc sĩ Lê Kim Dưỡng, khoa Cơ Khí Động Lực, trường Đại học sư phạm kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh chủ nhiệm.

Đề tài mô phỏng sản xuất ethanol dùng làm nhiên liệu sinh học nhằm trợ cho việc giảng dạy và học tập, qua đó tiết kiệm thời gian giảng dạy, nâng cao hiệu quả tiếp thu của sinh viên.[1] “ Xây dựng phương tiện dạy học theo quan điểm dạy học tích hợp môn Vẽ Kĩ Thuật tại trường Cao Đẳng Nghề Bình Thuận “ của Nguyễn Văn Trung. Qua kết 10 quả thực nghiệm cho thấy được mức độ hoạt động học tập của học sinh trong giờ học được nâng lên rõ rệt, như hăng hái trả lời các câu hỏi do giáo viên đặt ra; mạnh dạng nêu thắc mắc khi chưa hiểu rõ bài; tích cực tham gia làm việc nhóm cũng như làm đầy đủ bài tập GV yêu cầu. Kỹ năng biểu diễn hình chiếu vật thể của học sinh được nâng lên rõ rệt, các lỗi sai cơ bản như sắp xếp đúng vị trí ba hình chiếu vuông góc, biểu diễn các dạng đường nét giảm đáng kể. qua đó có thể thấy được chất lượng dạy học vẽ kỹ thuật được nâng lên một bước, thể hiện qua kết quả điểm trung bình của lớp thực nghiệm được nâng cao.[ 12, trang 126] Luận văn thạc sĩ “ Ứng dụng phương tiện multimedia để xây dựng các bài mô phỏng hổ trợ cho day học môn tự động khống chế ở trường trung học kỹ thuật Tuy Hòa “, năm 2005 của tác giả Bùi Ngọc Định, ngành giáo dục học, trường đại học sư phạm thành phố Hồ Chí Minh.

Nhằm áp dụng các công nghệ multimedia để chế tạo bộ công cụ phục vụ cho giảng dạy để nâng cao hiệu quả giảng dạy và chất lượng đào tạo, phát huy tính tích cực sáng tạo của học sinh ngành Điện Công Nghiệp. Luận văn thạc sĩ “ Thiết kế một số phương tiện dạy học môn Công Nghệ 6 “ năm 2010 của thạc sĩ Phạm Thùy Trang, ngành Giáo Dục Học, Trường sư phạm kĩ thuật thành phố Hồ Chí Minh, qua thực nghiệm phân tích hiệu quả giảng dạy môn Công nghệ 6 với các bài giảng điện tử, giúp giáo viên đánh giá đo lường được hiệu quả của mức độ hứng thú, mức độ tích cực, thái độ cộng tác học tập. Với việc ứng dụng các phương tiện dạy học trong giảng dạy giúp không khí lớp học sinh động, tích cực, học sinh hứng thú tham gia trong đặt câu hỏi và giải quyết các câu hỏi về nội dung học tập mà giáo viên đưa ra một cách tích cực và tiết kiệm được thời gian cho các thao tác viết, vẽ và giáo viên có nhiều thời gian để đi sâu vào các nội dung trọng tâm của bài hơn.[13] Như vậy phương tiện dạy học được nghiên cứu và đưa vào sử dụng trong dạy học khá là đa dạng, tùy theo từng môn học mà các nhà nghiên cứu trước đó đã khai thác và ứng dụng. Trong mỗi đề tài điều đóng góp vào sự nghiệp phát triển của giáo dục, nâng cao quá trình dạy và học.

Đồng thời nói lên quan điểm của các nhà 11 nghiên cứu trong khi thực hiện đề tài. Mỗi đề tài có điểm mạnh và những hạn chế riêng. Qua các công trình nghiên cứu trên, tác giả đã nhận thấy rằng phương tiện dạy học rất đa dạng và sự phát triển của công nghệ đã giúp cho giáo dục phát triển. Do đó người nghiên cứu nhận thấy nên vận dụng các phương tiện dạy học có sẳn, các mô phỏng, các trang thiết bị phù hợp theo mô hình ASSURE để giúp cho giáo viên sử dụng các PTDH kết hợp các phương pháp dạy học tích cực khác để giúp quá trình dạy học được nâng cao đáp ứng mục tiêu giáo dục đề ra.

Đồng thời mô hình này giáo viên dễ áp dụng, dễ dàng kết hợp các phương pháp dạy học tích cực. GV tận dụng được hầu hết các phương tiện sẳn có phù hợp với mục tiêu, đối tượng người học, đảm bảo tính khoa học, các nguyên tắc trong dạy và học. Giúp người học tự tin, sáng tạo, tích cực chủ động tham gia xây dựng bài trong quá trình học tập. Một số khái niệm cơ bản về phương tiện dạy học 1.

Khái niệm dạy học “ Dạy học là sự sắp xếp có chủ đích những điều kiện học tập để đạt được một mục tiêu đã định trước” (Theo giáo sư Driscoll).