phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của luận văn có bố cục gồm 3 chương: Chƣơng 1. Công tác tổ chức và hoạt động của Thư viện tỉnh Hải Dương với sự phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa của tỉnh Hải Dương. Thực trạng tổ chức và hoạt động của Thư viện tỉnh Hải Dương. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của Thư viện tỉnh Hải Dương.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1. CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THƢ VIỆN TỈNH HẢI DƢƠNG VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ, XÃ HỘI, VĂN HÓA CỦA TỈNH 1. Lý luận chung về tổ chức và hoạt động thông tin – thƣ viện 1. Khái niệm tổ chức và tổ chức thông tin - thư viện Khái niệm tổ chức Theo Từ điển tiếng Việt: Tổ chức là sự xếp đặt, bố trí các mối quan hệ với các bộ phận với nhau.
“Tổ chức là một tổ hợp các thành phần có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, cùng hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau nhằm thực hiện nhiệm vụ chung. Tổ chức bao giờ cũng hoạt động trong một môi trường nhất định và chịu sự tác động của môi trường đó” [18, tr.345] Tổ chức là một quá trình đặt ra các nhiệm vụ để tạo lập mối liên hệ chính thức giữa những con người với nhau và con người với những cơ sở vật chất, tài nguyên để đi đến mục tiêu. Tổ chức được tạo thành bởi các yếu tố: - Con người làm việc ở đó - Các phương thức mà họ sử dụng - Các thiết bị mà họ vận hành - Các chất liệu mà họ sử dụng - Ngân sách cần thiết để chi phí cho các hoạt động Trên quan điểm hệ thống, “hoạt động của một tổ chức có thể coi như hoạt động của một hệ thống có cấp bậc các hệ thống con mà mỗi bộ phận có trách nhiệm đóng góp vào việc thực hiện nhiệm vụ chung của tổ chức. Trong tổ chức, mỗi hệ thống con đều có chức năng, nhiệm vụ riêng theo sự phân công của tổ chức” [18, tr.
346] Nói một cách khác, chức năng tổ chức là tiến trình sắp xếp các công việc tương đồng thành từng nhóm, để giao phó cho từng khâu nhân sự có khả năng thi hành, đồng thời phân quyền cho từng khâu nhân sự tùy theo công việc được giao phó. Qua cách hiểu trên, chúng ta thấy một trong chức năng quan trọng của tổ chức 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com là bố trí, sắp xếp công việc, tuyển lựa nhân sự và giao nhiệm vụ, kèm trách nhiệm hay nói cách khác là phân quyền quản lý và chịu trách nhiệm. Một tổ chức được hiểu là hai hay nhiều người cùng làm việc, phối hợp với nhau để đạt kết quả chung. Chẳng hạn: một trung tâm thông tin hay thư viện, một cửa hàng bách hóa hay một siêu thị…Tổ chức là một quá trình đặt ra các nhiệm vụ để tạo lập mối liên hệ chính thức giữa những con người với nhau và con người với những cơ sở vật chất, tài nguyên để đi đến mục tiêu.
Theo các giáo sư George P. Huber và Reuben R. McDaniel chức năng tổ chức là sự phối hợp các nỗ lực qua việc thiết lập một cơ cấu về cách thực hiện công việc trong tương quan với quyền hạn. Nói một cách khác, chức năng tổ chức là tiến trình sắp xếp các công việc tương đồng thành từng nhóm, để giao phó cho từng khâu nhân sự có khả năng thi hành, đồng thời phân quyền cho từng khâu nhân sự tùy theo công việc được giao phó.
Qua cách hiểu trên, chúng ta thấy một trong chức năng quan trọng của tổ chức là bố trí, sắp xếp công việc, tuyển lựa nhân sự và giao nhiệm vụ, kèm trách nhiệm hay nói cách khác là phân quyền quản lý và chịu trách nhiệm. Tổ chức về cơ cấu bộ máy là việc phân chia hệ thống quản lý thành các bộ phận và xác định các mối quan hệ giữa chúng với nhau tức là chúng ta xác định chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ của các bộ phận trong bộ máy và lựa chọn, bố trí cán bộ vào các cương vị phụ trách các bộ phận đó. Tổ chức cơ cấu bộ máy gồm các nội dung sau: - Xác định những hoạt động cần thiết để đạt được các mục tiêu chung của tổ chức. - Nhóm gộp các bộ phận này thành các phòng ban hoặc các bộ phận.
- Giao quyền hạn, trách nhiệm để thực hiện các hoạt động. - Quy định các mối quan hệ theo chiều dọc và ngang bên trong tổ chức. Công tác tổ chức đòi hỏi đội ngũ cán bộ có trình độ, kinh nghiệm và những phẩm chất cần thiết để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Một trong những nhiệm vụ của công tác tổ chức là xác định biên chế.
Xác định biên chế bao gồm việc bổ nhiệm và duy trì các chức vụ đã bổ nhiệm theo yêu cầu đặt ra bởi cơ cấu tổ chức, nó gắn liền với việc đặt ra những yêu cầu cần làm cho 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com một công việc hoặc nghề nghiệp, và nó bao gồm cả việc tuyển chọn những người đảm nhận các chức vụ. Khái niệm tổ chức thông tin - thư viện “Cơ quan TTTV là một thiết chế văn hóa giáo dục và thông tin khoa học, đảm bảo tổ chức sử dụng, sưu tầm, bảo quản vốn tài liệu một cách hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả nhất. Vậy tổ chức cơ quan TTTV là nhằm thiết lập một cơ cấu tổ chức thích hợp cho thư viện đó tồn tại và phát triển. Cụ thể, tổ chức là phải xây dựng một hệ thống các phòng ban, đồng thời tiến hành tuyển chọn, xếp đặt cán bộ đúng khả năng chuyên môn.
Mua sắm các trang thiết bị thích hợp, kinh tế nhất. 27] Ngoài ra, tổ chức công tác TTTV còn đề cập đến công tác thống kê, lập kế hoạch, báo cáo, kiểm tra, đào tạo cán bộ hướng dẫn nghiệp vụ. Muốn tổ chức một cơ quan TTTV đòi hỏi cán bộ được giao nhiệm vụ tổ chức phải là người có chuyên môn sâu về TTTV và phải có đầu óc về tổ chức và quản lý. Nói một cách ngắn gọn, “tổ chức công tác TTTV là tổ chức hai nhóm công việc: công tác kỹ thuật nghiệp vụ và công tác quản trị” [14, tr.28 ] Công tác kỹ thuật nghiệp vụ: thực hiện các chức năng chủ yếu của cơ quan TTTV về kỹ thuật nghiệp vụ như bổ sung, xử lý, phân loại mô tả, xếp lên giá và phục vụ bạn đọc.
Thực tế là tổ chức tốt ba chu trình của cơ quan TTTV: chu trình đường đi của sách, chu trình thực hiện yêu cầu của bạn đọc và chu trình tra cứu. Công tác quản trị: đề cập tới việc lập kế hoạch, thống kê, báo cáo, trụ sở, trang thiết bị là những công việc không riêng của cơ quan TTTV mà nhiều cơ qua ngành nghề khác cũng rất cần thiết phải làm. Để nắm được công tác tổ chức TTTV, cần nghiên cứu các nội dung sau: - Quy trình kỹ thuật TTTV - Tổ chức lao dộng khoa học trong cơ quan TTTV - Tổ chức, phân công lao động hợp lý - Tổ chức định mức lao động - Tổ chức công tác hành chính quản trị - Tổ chức đào tạo và chỉ đạo nghiệp vụ… 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nói cách khác, tổ chức TTTV gồm tổ chức cán bộ và tổ chức VTL, trụ sở trang thiết bị. Tổ chức cán bộ là việc tuyển chọn và phân công cán bộ làm việc tại các phòng ban phù hợp với khả năng chuyên môn.
Tổ chức VTL, trụ sở trang thiết bị là tổ chức sắp xếp tài liệu vào các kho với các trang thiết bị tương ứng phù hợp để phục vụ bạn đọc. Tổ chức cơ quan TTTV là sự xếp đặt, bố trí các bộ phận, các phòng ban và nhiệm vụ cho từng cá nhân, tổ chức theo một trật tự nào đó cho cơ quan TTTV tồn tại và phát triển. Khái niệm hoạt động và hoạt động thông tin - thư viện Khái niệm hoạt động Hoạt động được coi là một đơn vị cấu thành đời sống xã hội nói chung, đời số ng mỗi con người nói riêng. Hoạt động là tổng hợp các hành động của con người tác động vào một đối tượng nhất định nhằm đạt một mục đích nhất định và có ý nghĩa xã hội nhất định.
Con người là phương thứ c tồ n ta ̣i của con người và xã hô ̣i. Con người và xã hô ̣i thông qua các hoa ̣t đô ̣ng đa da ̣ng nố i tiế p nhau , đan xen nhau, chi phố i nhau. Trong quá trình hoa ̣t đô ̣ng con người thực hiê ̣n các quan hệ giữa người với tự nhiên, với xã hô ̣i, với người khác và với chin ́ h bản thân. Hoạt động là quá trình chuyển hóa năng lực lao động và các phẩm chất tâm lý khác của con người thành sự vật , thành sản phẩm nhằm thỏa mãn các nhu cầu khác nhau của con người v à xã hội.
Con người trong khi tiế n hành hoa ̣t đô ̣ng thì mô ̣t mă ̣t tác đô ̣ng vào đố i tươ ̣ng , cải biến đối tượng nhằm đạt được mục đích của mình, mă ̣t khác con người cũng nhâ ̣n thức đươ ̣c những thuô ̣c tin ́ h của các sự vâ ̣t , đố i tươ ̣ng mà biế n thành vố n liế ng tinh thầ n của chủ thể. Do đó kế t quả đem la ̣i của hoạt động không chỉ là các sản phẩm thỏa mãn nhu cầu của con người mà còn đem đến bước phát triển mới của con người về thế giới khách q uan. Khái niệm hoạt động thông tin - thư viện: Hoạt động thông tin: Hoạt động thông tin là quá trình tác động , cải biến thông tin , tri thức theo cách nào đó để nó có thể được truyền đi , đươ ̣c tiế p nhâ ̣n và sử du ̣ng không ngừng, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com với hiê ̣u quả cao. Như vâ ̣y ta có thể thấ y rằ ng hoa ̣t đô ̣ng thông tin sẽ bao gồ m các hoa ̣t đô ̣ng sáng ta ̣o, thu thâ ̣p, xử ly,́ cải biến, lưu trữ và phổ biế n thông tin của con ngươ.̀ i Hoạt động thông tin là một loại hoạt động đ ặc thù của con người nên nó có đă ̣c điể m và cấ u trúc của hoa ̣t đô ̣ng nói chung .