Luận văn thạc sĩ về phát triển năng lực số cho học sinh trường Westlink International School

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển năng lực số cho học sinh tại trường Westlink International School, nâng cao kỹ năng thông tin thư viện.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mến
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Văn Hùng
• Trường học: Westlink International School
• Chuyên ngành: Khoa Học Thông Tin - Thư Viện
• Đề tài: Phát Triển Năng Lực Số Cho Học Sinh Tại Westlink International School
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SỐ CHO HỌC SINH TRƯỜNG WESTLINK INTERNATIONAL SCHOOL
• 1.1. Hướng dẫn cấu trúc thư mục và lưu trữ tài liệu
• 1.2. Hướng dẫn học sinh sử dụng phần mềm thư viện
• 1.3. Hướng dẫn học sinh làm quen với tệp và thao tác với tệp và sử dụng thiết bị lưu trữ ngoài
• 1.4. Hướng dẫn học sinh tìm kiếm thông tin, tải tài liệu trên internet
• 1.5. Hướng dẫn sử dụng máy tính bảng
• 1.6. KẾT LUẬN. Các vấn đề được giải quyết trong nghiên cứu
• 1.7. Hạn chế của nghiên cứu

Tóm tắt

I. Giới thiệu về năng lực số

Năng lực số là khả năng sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông để tìm kiếm, đánh giá, sử dụng và tạo ra thông tin. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, việc phát triển năng lực số cho học sinh trở thành một yêu cầu cấp thiết. Tại Westlink International School, việc này không chỉ giúp học sinh tiếp cận thông tin một cách hiệu quả mà còn trang bị cho các em những kỹ năng cần thiết để thành công trong môi trường học tập và làm việc hiện đại. Theo báo cáo của We Are Social và Hootsuite (2020), Việt Nam có tỷ lệ người sử dụng internet cao, cho thấy sự cần thiết phải nâng cao kỹ năng số cho thế hệ trẻ. Việc phát triển năng lực số không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là của gia đình và xã hội.

1.1. Tầm quan trọng của năng lực số

Năng lực số giúp học sinh có khả năng tiếp cận và xử lý thông tin một cách hiệu quả. Trong thời đại công nghệ số, việc sử dụng công nghệ thông tin không chỉ là một lợi thế mà còn là một yêu cầu thiết yếu. Học sinh cần được trang bị các kỹ năng như tìm kiếm thông tin, đánh giá độ tin cậy của nguồn tin và bảo vệ thông tin cá nhân. Việc phát triển năng lực số cũng giúp học sinh tự tin hơn trong việc giao tiếp và hợp tác trong môi trường số. Theo nghiên cứu của Gianfranco Polizzi (2020), chỉ 2% học sinh có khả năng xác định thông tin sai lệch trên internet, cho thấy sự cần thiết phải giáo dục về năng lực số ngay từ bậc tiểu học.

II. Thực trạng năng lực số tại Westlink International School

Tại Westlink International School, học sinh được tiếp cận với các thiết bị công nghệ hiện đại và môi trường học tập thân thiện. Tuy nhiên, thực trạng năng lực số của học sinh vẫn còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu cho thấy nhiều học sinh chưa có khả năng tìm kiếm và đánh giá thông tin một cách hiệu quả. Việc sử dụng công nghệ giáo dục trong giảng dạy là cần thiết để nâng cao kỹ năng số cho học sinh. Trường đã triển khai nhiều chương trình đào tạo nhằm phát triển năng lực số, nhưng vẫn cần có những biện pháp cụ thể hơn để cải thiện tình hình. Đặc biệt, việc giáo dục về an toàn thông tin và cách sử dụng thiết bị số một cách hiệu quả là rất quan trọng.

2.1. Các chương trình đào tạo hiện có

Trường đã triển khai nhiều chương trình đào tạo nhằm phát triển năng lực số cho học sinh. Các chương trình này bao gồm việc hướng dẫn học sinh sử dụng phần mềm thư viện, tìm kiếm thông tin trên internet và làm quen với các thiết bị lưu trữ. Tuy nhiên, việc áp dụng các chương trình này vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Học sinh cần được hướng dẫn cụ thể và thực hành nhiều hơn để có thể áp dụng kiến thức vào thực tế. Theo khảo sát, nhiều học sinh cho biết họ cảm thấy thiếu tự tin khi sử dụng công nghệ trong học tập, điều này cho thấy cần có sự hỗ trợ từ giáo viên và gia đình.

III. Giải pháp phát triển năng lực số cho học sinh

Để phát triển năng lực số cho học sinh tại Westlink International School, cần có một kế hoạch hành động cụ thể. Trước hết, cần tăng cường đào tạo cho giáo viên về giáo dục số để họ có thể hướng dẫn học sinh một cách hiệu quả. Thứ hai, cần tổ chức các buổi hội thảo, khóa học về kỹ năng số cho học sinh, giúp các em có cơ hội thực hành và trải nghiệm. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng để tạo ra một môi trường học tập tích cực. Việc phát triển năng lực số không chỉ giúp học sinh tự tin hơn trong việc sử dụng công nghệ mà còn giúp các em trở thành những công dân có trách nhiệm trong xã hội số.

3.1. Đào tạo giáo viên

Đào tạo giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng để phát triển năng lực số cho học sinh. Giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ một cách hiệu quả. Các khóa đào tạo có thể bao gồm việc sử dụng phần mềm giáo dục, an toàn thông tin và cách thức giảng dạy kỹ năng số. Theo nghiên cứu của Theresa Brusess (2020), việc giáo viên được đào tạo bài bản sẽ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu, năng lực số (NLS) trở thành yếu tố then chốt giúp học sinh thích nghi và phát triển trong môi trường học tập hiện đại. Tại Việt Nam, theo báo cáo của We Are Social và Hootsuite (2020), có khoảng 68 triệu người sử dụng internet, chiếm 70% dân số, trong đó tỷ lệ sử dụng smartphone đạt 63,1%, đứng thứ 10 trên thế giới. Trường Quốc tế Westlink, thành lập năm 2021 tại Hà Nội, với chương trình IB quốc tế, chú trọng phát triển kỹ năng số cho học sinh tiểu học từ 5-9 tuổi, đa phần là học sinh quốc tế và Việt Nam có điều kiện kinh tế khá giả. Nghiên cứu tập trung đánh giá năng lực số của học sinh trường Westlink, xác định các khía cạnh kỹ năng số hiện tại và đề xuất giải pháp phát triển phù hợp.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng năng lực số của học sinh tiểu học tại Westlink, từ đó xây dựng các giải pháp nâng cao kỹ năng số, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện học sinh trong thời đại số. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào học sinh tiểu học từ 5-9 tuổi, thuộc các lớp PYP Intro đến lớp 4, tại trường Westlink, trong giai đoạn năm học 2022-2023. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho nhà trường và các cơ sở giáo dục khác trong việc phát triển năng lực số, đồng thời đóng góp vào kho tàng lý luận về phát triển kỹ năng số cho học sinh tiểu học tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Năng lực số được định nghĩa là khả năng sử dụng công nghệ số một cách tự tin, có tư duy phản biện, an toàn và hiệu quả trong học tập, công việc và giao tiếp xã hội. Khung năng lực số của UNESCO (2018) và Ủy ban Châu Âu (DigComp 2.0) được sử dụng làm cơ sở lý thuyết chính, bao gồm các lĩnh vực: vận hành thiết bị và phần mềm, xử lý thông tin và dữ liệu, giao tiếp và hợp tác, sáng tạo nội dung số, an toàn kỹ thuật số, giải quyết vấn đề và định hướng nghề nghiệp. Khung năng lực số dành cho học sinh tiểu học tại Việt Nam do Lê Anh Vinh và cộng sự phát triển cũng được áp dụng, tập trung 6 lĩnh vực chính phù hợp với độ tuổi và tâm lý học sinh tiểu học.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Năng lực vận hành thiết bị số
• Kỹ năng tìm kiếm, xử lý và quản lý thông tin
• Giao tiếp và hợp tác trên môi trường số
• Sáng tạo nội dung số
• An toàn và an ninh kỹ thuật số
• Giải quyết vấn đề kỹ thuật số

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp phân tích tài liệu, phỏng vấn sâu, khảo sát bảng hỏi và quan sát thực tế. Dữ liệu được thu thập từ 30 học sinh tiểu học (độ tuổi 5-9), 4 giáo viên giảng dạy các lớp PYP đến lớp 4, và 25 phụ huynh học sinh trường Westlink. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện và mẫu mục tiêu nhằm đảm bảo đại diện cho các nhóm tuổi và quốc tịch đa dạng trong trường.

Phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả tỷ lệ phần trăm, so sánh giữa các nhóm tuổi và phân tích nội dung phỏng vấn để làm rõ các khía cạnh năng lực số. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 8/2022 đến tháng 6/2023, bao gồm giai đoạn khảo sát, thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng vận hành thiết bị và phần mềm: 100% học sinh sử dụng thành thạo máy tính bảng do nhà trường cung cấp, tuy nhiên 95% học sinh nhóm tuổi 5-6 gặp khó khăn trong việc truy cập internet và thao tác các ứng dụng phức tạp. Chỉ 6,67% học sinh lớp 4 có thể sử dụng máy in và máy photo tại trường. Kỹ năng vận hành thiết bị số của học sinh chủ yếu ở mức cơ bản (mức 1).

2. Sáng tạo nội dung số: 100% học sinh sử dụng thành thạo các ứng dụng vẽ trên máy tính bảng và có thể chụp ảnh, quay video đơn giản. Tuy nhiên, sáng tạo nội dung số chủ yếu mang tính giải trí, chưa có mục đích học tập hay sáng tạo nâng cao. Chỉ 23% học sinh lớp 3 và 4 có khả năng sử dụng phần mềm văn phòng như Word, Excel, PowerPoint.

3. Xử lý thông tin và dữ liệu: 53,3% học sinh sử dụng Google để tìm kiếm thông tin, nhưng 100% học sinh chưa có kỹ năng đánh giá, lựa chọn và lọc thông tin trên internet. Học sinh thường ưu tiên các kết quả tìm kiếm đầu tiên mà không phân biệt độ tin cậy. Kỹ năng quản lý dữ liệu như lưu trữ, sắp xếp thư mục còn rất hạn chế, chỉ một số học sinh lớp 4 có thể thực hiện.

4. An toàn và an sinh số: 100% học sinh không cung cấp thông tin cá nhân cho người lạ và nhận thức được nguy cơ lừa đảo trên mạng. Tuy nhiên, kỹ năng thiết lập quyền riêng tư, bảo vệ mật khẩu và xử lý sự cố kỹ thuật còn yếu. 43% học sinh biết cách xử lý khi bị mất kết nối học trực tuyến, nhưng không ai có thể tự xử lý khi máy tính bị treo.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy năng lực số của học sinh trường Westlink còn ở mức sơ khai, đặc biệt là nhóm học sinh nhỏ tuổi (5-6 tuổi) gặp nhiều khó khăn trong vận hành thiết bị và truy cập internet. Nhóm học sinh lớn hơn (7-9 tuổi) có kỹ năng tốt hơn nhờ trải nghiệm học tập trực tuyến trong đại dịch Covid-19 và sự hướng dẫn từ gia đình, giáo viên. Tuy nhiên, kỹ năng đánh giá thông tin và an toàn số vẫn là điểm yếu chung.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng với thực trạng học sinh tiểu học chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng số toàn diện, đặc biệt là kỹ năng tư duy phản biện và an toàn mạng. Việc phụ huynh kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng mạng xã hội giúp hạn chế rủi ro nhưng cũng làm giảm cơ hội học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp và chia sẻ trực tuyến.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ học sinh sử dụng thiết bị, kỹ năng sáng tạo nội dung, kỹ năng tìm kiếm thông tin và nhận thức an toàn số theo nhóm tuổi, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt giữa các nhóm và các lĩnh vực năng lực.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chương trình đào tạo kỹ năng vận hành thiết bị số: Tổ chức các lớp học kỹ năng sử dụng máy tính bảng, máy tính, máy in, máy photo dành cho học sinh từ lớp mẫu giáo đến lớp 4, nhằm nâng cao khả năng tự chủ trong sử dụng thiết bị. Thời gian thực hiện: trong năm học 2023-2024. Chủ thể thực hiện: giáo viên công nghệ thông tin và nhân viên thư viện.

2. Phát triển kỹ năng sáng tạo nội dung số có mục đích học tập: Tích hợp các hoạt động sáng tạo nội dung số như làm video, viết blog, thiết kế bài thuyết trình vào chương trình học, khuyến khích học sinh sử dụng công cụ số để học tập và trình bày ý tưởng. Thời gian: triển khai từ học kỳ 1 năm học 2023-2024. Chủ thể: giáo viên các môn học và thư viện trường.

3. Đào tạo kỹ năng tìm kiếm, đánh giá và quản lý thông tin: Tổ chức các buổi hướng dẫn kỹ năng tìm kiếm thông tin trên internet, cách đánh giá độ tin cậy của nguồn tin, kỹ năng lưu trữ và quản lý dữ liệu số cho học sinh. Thời gian: quý 1 và quý 2 năm 2024. Chủ thể: giáo viên thư viện và giáo viên công nghệ thông tin.

4. Nâng cao nhận thức và kỹ năng an toàn số: Triển khai chương trình giáo dục an toàn mạng, bảo vệ thông tin cá nhân, kỹ năng xử lý sự cố kỹ thuật và phòng tránh bắt nạt trên mạng cho học sinh và phụ huynh. Thời gian: liên tục trong năm học 2023-2024. Chủ thể: nhà trường phối hợp với phụ huynh và các chuyên gia an ninh mạng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban giám hiệu và giáo viên trường tiểu học: Nhận diện thực trạng năng lực số của học sinh, từ đó xây dựng chương trình đào tạo kỹ năng số phù hợp với đặc điểm học sinh tiểu học, đặc biệt trong các trường quốc tế và trường có chương trình IB.

2. Nhân viên thư viện trường học: Áp dụng các nội dung giảng dạy kỹ năng số trong các tiết học thư viện, tổ chức các hoạt động phát triển văn hóa đọc và kỹ năng số cho học sinh.

3. Phụ huynh học sinh: Hiểu rõ vai trò của gia đình trong việc hỗ trợ và kiểm soát việc sử dụng thiết bị số của con em, đồng thời phối hợp với nhà trường để nâng cao nhận thức và kỹ năng an toàn số cho trẻ.

4. Nhà nghiên cứu và chuyên gia giáo dục: Tham khảo mô hình đánh giá năng lực số và các giải pháp phát triển kỹ năng số cho học sinh tiểu học trong bối cảnh giáo dục hiện đại, từ đó phát triển các nghiên cứu tiếp theo hoặc ứng dụng thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực số là gì và tại sao quan trọng với học sinh tiểu học?
   Năng lực số là khả năng sử dụng công nghệ số một cách tự tin, an toàn và hiệu quả trong học tập và cuộc sống. Với học sinh tiểu học, năng lực số giúp các em tiếp cận kiến thức đa dạng, phát triển kỹ năng tư duy và chuẩn bị cho tương lai trong kỷ nguyên số.

2. Học sinh tiểu học có thể học kỹ năng số như thế nào?
   Thông qua các tiết học công nghệ thông tin, hoạt động thư viện, dự án học tập và hướng dẫn từ giáo viên, học sinh được làm quen với thiết bị số, tìm kiếm thông tin, sáng tạo nội dung và nhận thức về an toàn mạng.

3. Phụ huynh nên làm gì để hỗ trợ phát triển năng lực số cho con?
   Phụ huynh cần kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị số, hướng dẫn con sử dụng internet an toàn, phối hợp với nhà trường trong việc giáo dục kỹ năng số và tạo môi trường học tập tích cực tại nhà.

4. Những rủi ro nào học sinh tiểu học có thể gặp khi sử dụng thiết bị số?
   Học sinh có thể gặp nguy cơ tiếp cận thông tin sai lệch, nội dung không phù hợp, bị bắt nạt hoặc lừa đảo trên mạng, cũng như ảnh hưởng sức khỏe do sử dụng thiết bị quá nhiều.

5. Làm thế nào để đánh giá năng lực số của học sinh?
   Có thể sử dụng các bảng hỏi, phỏng vấn sâu và quan sát thực tế kỹ năng sử dụng thiết bị, tìm kiếm thông tin, sáng tạo nội dung và nhận thức an toàn số để đánh giá mức độ năng lực số của học sinh.

Kết luận

• Năng lực số của học sinh trường Westlink hiện ở mức cơ bản, với kỹ năng vận hành thiết bị và sáng tạo nội dung số chủ yếu phục vụ giải trí.
• Học sinh còn hạn chế kỹ năng tìm kiếm, đánh giá thông tin và quản lý dữ liệu trên môi trường số.
• Nhận thức và kỹ năng an toàn số của học sinh còn yếu, cần được nâng cao để phòng tránh rủi ro trên mạng.
• Phụ huynh và nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển năng lực số cho học sinh tiểu học.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp đào tạo kỹ năng vận hành thiết bị, sáng tạo nội dung, tìm kiếm thông tin và an toàn số, triển khai trong năm học 2023-2024 nhằm nâng cao năng lực số toàn diện cho học sinh.

Để tiếp tục phát triển năng lực số cho học sinh, các trường học và phụ huynh cần phối hợp chặt chẽ trong việc xây dựng môi trường học tập số an toàn, hiệu quả. Hãy bắt đầu áp dụng các giải pháp đề xuất để trang bị cho thế hệ trẻ kỹ năng cần thiết trong kỷ nguyên số!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CUA VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU 1. Phát triển năng lực số Khái niệm năng lực Năng lực là một khái niệm được tiếp cận dưới nhiều phương diện khác nhau. Dưới góc độ tâm lý học năng lực là điều kiện tâm lí của cá nhân để hoàn thành có kết qua một hoạt động nào đó (Laytex, A.) hay năng lực là sự kết hợp hợp lý kiến thức, kỹ năng và sự sẵn sàng tham gia để cá nhân hành động có trách nhiệm và biết phê phán tích cực hướng tới giải pháp cho các vấn đề (F.

Weinert, 2001), năng lực là kha năng hành động tiến bộ dựa vào việc sử dụng hiệu quả tổng hợp các nguồn lực để giải quyết van dé tình huống trong cuộc sống. Theo Bộ Giáo dục và đảo tạo định nghĩa “Năng lực là thuộc tính cá nhân được hình thành phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập rèn luyện cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú niềm tin ý chí.thực hiện thành công một loại hành động nhất định đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể. Khái niệm năng lực số Theo Ủy ban và nghị viện châu Âu định nghĩa Năng lực số liên quan đến việc sử dụng công nghệ số một cách tự tin và có tư duy phản biện phục vụ cho học tập giải trí công tác và giao tiếp. UNESCO cũng định nghĩa năng lực số là khả năng truy cập, quản trị, thấu hiéu, kết hợp, giao tiếp, đánh giá và sáng tao thông tin một cách an toàn và phù hợp thông qua công nghệ số đề phục vụ cho thị trường lao động phé thông, các công việc cao cấp và khởi nghiệp kinh doanh.

Nó bao gồm các năng lực thường được biết đến như năng lực sử dụng máy tính, năng lực công nghệ thông tin, năng lực thông tin hay năng lực truyền thông (UNESCO, 2018). Bàn về năng lực số đã có khá nhiều khái niệm được các nhà nghiên cứu đưa ra như: Năng lực số là khả năng cần thiết để sử dụng công nghệ kĩ thuật số một cách an toàn và hiệu quả trong nhiều hoạt động khác nhau như giáo dục việc làm và cuộc sống hàng ngày các khả năng này bao gồm khả năng truy cập quản lí đánh giá kết nối và sáng tạo thông tin Ferrari (2012) hay Ala-Mutka định nghĩa “năng lực số là năng lực bao gồm hiểu 17 biết về thông tin hiểu biết về phương tiện truyền thông, hiểu biết về internet và máy tính hoặc trình độ công nghệ thông tin (tức là kiến thức kỹ năng phần cứng và phần mềm). Dự án DKAP do UNESCO Bangkok cho rằng năng lực số là khả năng sử dụng kĩ thuật số của trẻ em dé định hướng (tự điều chỉnh), tham gia và đóng góp vào môi trường kĩ thuật số trong thế ki XXI (UNESSCO, 2019). Ủy ban châu Âu định nghĩa “NLS liên quan đến việc sử dụng một cách tự tin, có phê phán, có trách nhiệm và tương tác với các công nghệ số dé học tập, làm việc và tham gia vào xã hội.

NLS bao gồm kiến thức về thông tin và dir liệu, giao tiếp và cộng tác, hiểu biết về truyền thông, sáng tạo nội dung số (bao gồm cả lập trình), an toàn (bao gồm an sinh số và các năng lực liên quan đến an ninh mạng), sở hữu trí tuệ, giải quyết van dé và tư duy phản biện” (Digcomp, 2022). Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc — UNICEF đưa ra khái niệm NLS là kiến thức, kỹ năng và thái độ cho phép trẻ em phát triển trong một thế giới kỹ thuật số ngày càng toàn cầu hóa, vừa an toàn vừa được trao quyên, theo những cách phù hợp với lứa tuổi, văn hóa và bối cảnh địa phương (Tạp chí khoa học giáo dục Việt Nam, số 11, 2022). Khái niệm phát triển năng lực số Theo chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) “phát triển năng lực là quá trình mà thông qua đó các năng lực của con người được hình thành, được thích nghi và duy trì theo thời gian” Ủy ban chuyên gia về hành chính công của Liên Hợp Quốc thi cho rang “phát triển năng lực là quá trình mà thông qua đó các cá nhân, tô chức, thể chế và xã hội phát khả năng đề thực hiện các chức năng giải quyết vấn đề và đạt được mục tiêu” Như vậy phát triển năng lực số có thé hiểu là quá trình trang bị cho con người những kiến thức, kỹ năng của học sinh về công nghệ thông tin, truyền thông, thái độ trách nhiệm của học sinh và sự vận dụng các yếu tố đó sử dụng, tham gia vào môi trường số. Đồng thời, hướng đến một mục tiêu chung, đó là phát triển các kĩ năng giúp mọi người có thé tìm kiếm, đánh giá, quan lí được thông tin; có được giao tiếp hiệu qua, hợp tác, giải quyết van dé, đảm bao an toàn, từ đó giúp người đó có thể thành công trên môi trường số (Nguyễn, 2022).

Giới thiệu một số khung năng lực số Các quốc gia trên thế giới đều nhận thức được tầm quan trọng của nâng cao năng lực số cho công dân điều đó được thé hiện băng sự nỗ lực nghiên cứu phát triển ra đời của các khung năng lực số. Các khung năng lực số được xây dựng trên cơ sở các khung năng lực số đã có trước đó và được điều chỉnh dé phù hợp với điều kiện từng quốc gia, vùng lãnh thổ cũng như phù hợp với chính sách và định hướng của nền giáo dục của quốc gia mình. Một số khung năng lực số trên thế giới tiêu biểu như khung năng lực số của Ủy ban Châu Âu (DigComp 2.0), khung năng lực số của UNESCO (UNESSCO, 2018), khung năng lực của Ủy ban Hệ thống thông tin liên kết (JISC-Join Information Systems committee) (Jisc 2019), Khung năng lực số của hiệp hội truyền thông mới (Alexander 2016), Khung năng lực số của British Columbia (British Columbia Ministry of Education 2013), Mô hình BC’s cua Belshaw (Belshaw 2014). Khung năng lực số UNESSCO và khung NLS dành cho HS tiểu học của Việt Nam Khung năng lực số UNESCO Khung năng lực số được UNESCO xây dựng dựa trên cơ sở tham khảo khung năng lực số của châu Âu năm 2018 nhưng UNESCO đã mở rộng thêm 2 nội dung là vận hành các thiết bị số/Devices and software operations và nội dung năng lực số 6 liên quan đến nghề nghiệp là năng lực định hướng nghề nghiệp liên quan/devices and Software operations.

7 lĩnh vực năng lực số của khung năng lực này cũng được chia thành các năng lực thành phần bao gồm: 0. NL vận hành thiết bi và phần mềm 1. NL thông tin và dữ liệu 2. Giao tiếp và hợp tác 3.

NL sáng tạo nội dung số 4. NL giải quyết van đề 6. NL giải quyết liên quan nghề nghiệp Khung năng lực số của học sinh phổ thông Việt Nam 19 Khung năng lực số do Lê Anh Vinh và cộng sự phát triển dựa trên khung năng lực số của UNESCO và tham khảo khung năng lực số dành cho học sinh của một số quốc gia kết hợp chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2018. Nhóm nghiên cứu đã xây dựng khung năng lực số dành cho học sinh phố thông Việt Nam bao gồm 7 lĩnh vực trong mỗi lĩnh vực các thành phần năng lực được mô tả chỉ tiết.

Khung năng lực số được đảm bảo xuyên suốt từ cấp độ mầm non tiểu học tới THPT. Với cấp tiểu học khung năng lực sé được mô ta cu thé dé đánh giá kiến thức ki năng của hoc sinh và có thé do lường. KNLS dành cho học sinh tiểu học chỉ lựa chọn 6 lĩnh vực năng lực bỏ qua lĩnh vực năng lực nghề nghiệp bao gồm: 0 Vận hành thiết bị kỹ thuật 1. Xử lý thông tin dữ liệu 2.

Giao tiếp và hợp tác 3. Tạo lập nội dung số 4. An toàn kỹ thuật số 5. Giải quyết vấn dé Nhận xét về các khung năng lực số Dựa vào bảng tóm tắt 3 khung năng lực số trên ta thấy các khung năng lực đều đã có sự phân chia rõ ràng các lĩnh vực cụ thé các miền năng lực.

Về cơ bản các nhóm năng lực đều có chung đặc điểm là 3 khía cạnh: hiểu biết về kiến thức kỹ thuật số, áp dụng kiến thức kỹ thuật số vào trong học tập, cuộc sống và khả năng sáng tạo nội dung mới. Đối với khung năng lực số dành cho học sinh tiểu học do các em còn nhỏ nên khả năng tiếp cận các phương tiện kĩ thuật số còn hạn chế nên yêu cau đối với khung năng lực mô ta cụ thé chi tiết. Đồng thời yêu cầu đối với các kĩ năng ở mức độ cơ bản phù hợp với học sinh tiểu học. Khung năng lực số dành cho học tiêu học là sự kết hợp giữa khung NLS và chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học 2018 tích hợp chương trình giảng dạy vào xây dựng một khung NLS phù hợp với độ tuổi, tâm lí.

Khung NLS đảm bảo cấu trúc logic và phù hợp với yêu cầu sư 20 phạm. Có khả năng ứng dụng rộng rãi trên toàn quốc, không phân biệt vùng miền, dân tộc hay giới tính. Day là cơ sở dé tác giả có xây dựng nội dung, câu hỏi và là tiêu chí đánh giá năng lực số của học sinh tiểu học, cũng như phát triển nội dung giảng day năng lực số cho học sinh tiêu học trường quốc tế Westlink. Những tác động của thiết bị số trong giáo dục Ứng dụng tiễn bộ của công nghệ cho phép người học có thể học tập mọi lúc mọi nơi, sắp xếp thời điểm phù hợp với lịch trình cá nhân, các chương trình học thiết kế đa dạng về nội dung hình thức, thời lượng.

Một chương trình dạy học chữ được Unessco triển khai tai Pakistan có sự kết hợp giữa phương thức học tập trực tuyến và truyền thống đã mang lại kết quả tốt hơn với 60% học sinh tốt nghiệp (Unessco, 2013, tr15). Ngày nay học sinh có thé xem lại bài giảng, hoặc video bài giảng khi ở nhà, hay các khóa học online trên thiết bị số, nếu người học chủ động và có ý thức học tập liên tục có thể khai thác tối đa các tiện ích của việc học tập trên thiết bị công nghệ. Lựa chọn trình độ phù hợp với khả năng cua bản thân, người học lựa các bài học phù hợp với trình độ của mình rồi nâng dần lên cao, thiết bị số đa dang loại hình cho phép người đọc lựa chọn dang tài liệu phù hợp như video, tai liệu văn ban.