Tình Hình Mắc Hội Chứng Hô Hấp (Respiratory Syndrome) Ở Lợn Con Giai Đoạn Từ 1 Đến 21 Ngày Tuổi

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, hội chứng hô hấp ở lợn con gây ra nhiều thiệt hại… 65 trang · Đại học Thái Nguyên · 2017.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Huệ
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Trang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Hội Chứng Hô Hấp Ở Lợn Con Giai Đoạn 1-21 Ngày Tuổi
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 2.3. Tình hình sản xuất tại cơ sở thực tập
• 2.4. Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.5. Cơ sở khoa học
• 2.6. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Thực hiện quy trình kĩ thuật chăn nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội
• 3.4. Tình hình nhiễm hội chứng hô hấp ở lợn con giai đoạn từ 1-21 ngày tuổi
• 3.5. Phát hiện, chẩn đoán hội chứng hô hấp ở lợn con giai đoạn từ 1-21 ngày tuổi
• 3.6. Thử nghiệm 2 phác đồ điều trị cho lợn con mắc hội chứng hô hấp ở lợn con
• 3.7. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.8. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.9. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 3.10. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác vệ sinh, chăm sóc, phòng bệnh cho đàn lợn
• 4.3. Công tác chẩn đoán và điều trị bệnh
• 4.4. Kết quả thực hiện đề tài
• 4.5. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội
• 4.6. Kết quả theo dõi quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn giai đoạn 1 đến 21 ngày tuổi nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội
• 4.7. Kết quả tiêm vắc xin phòng bệnh cho đàn lợn giai đoạn 1 đến 21 ngày tuổi nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội
• 4.8. Kết quả theo dõi tình hình mắc hội chứng hô hấp trên đàn lợn con giai đoạn 1 đến 21 ngày tuổi nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội
• 4.9. Triệu chứng lâm sàng của lợn mắc bệnh đường hô hấp
• 4.10. Kết quả điều trị hội chứng hô hấp trên đàn lợn giai đoạn 1 đến 21 ngày tuổi nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hội Chứng Hô Hấp ở Lợn Con 1 21 Ngày Tuổi

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, hội chứng hô hấp ở lợn con gây ra nhiều thiệt hại đáng kể. Đặc biệt, giai đoạn 1-21 ngày tuổi là thời điểm lợn con dễ mắc bệnh nhất. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển mà còn làm tăng chi phí điều trị. Việc xác định nguyên nhân và biện pháp phòng trị hiệu quả là vô cùng cần thiết. Nghiên cứu này tập trung vào tình hình mắc bệnh hô hấp ở lợn con tại một trang trại ở Ba Vì, Hà Nội, nhằm tìm ra giải pháp tối ưu. Theo Nguyễn Thị Phương Huệ, việc xác định nguyên nhân gây bệnh có ý nghĩa lớn về mặt khoa học và thực tiễn.

1.1. Tầm quan trọng của việc phòng bệnh hô hấp cho lợn con

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Việc chủ động phòng ngừa bệnh hô hấp ở lợn con giúp giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm: đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, và tiêm phòng vaccine định kỳ. Sức khỏe lợn con được bảo vệ tốt sẽ giúp tăng năng suất và hiệu quả chăn nuôi. Việc quản lý tốt môi trường chăn nuôi lợn con cũng là yếu tố then chốt.

1.2. Các tác nhân gây bệnh hô hấp phổ biến ở lợn con

Nhiều tác nhân có thể gây ra hội chứng hô hấp ở lợn con, bao gồm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng và nấm mốc. Các bệnh như viêm phổi ở lợn con, PRRS, Mycoplasma, và APP là những thách thức lớn. Việc xác định chính xác tác nhân gây bệnh là bước quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, và thông gió cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của bệnh.

II. Thách Thức Vấn Đề về Bệnh Hô Hấp ở Lợn Con 1 21 Ngày

Ngành chăn nuôi lợn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là vấn đề dịch bệnh. Tình hình mắc hội chứng hô hấp ở lợn con ngày càng phức tạp do nhiều nguyên nhân kết hợp. Việc chẩn đoán và điều trị bệnh gặp nhiều khó khăn do triệu chứng lâm sàng không rõ ràng. Hơn nữa, việc sử dụng kháng sinh không kiểm soát có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc. Do đó, cần có giải pháp toàn diện để giải quyết vấn đề này. Theo nghiên cứu, tỷ lệ mắc bệnh hô hấp ở lợn con có thể tăng cao nếu không có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Khó khăn trong chẩn đoán bệnh hô hấp ở lợn con

Chẩn đoán bệnh hô hấp ở lợn con không hề dễ dàng. Triệu chứng lâm sàng thường không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với các bệnh khác. Việc xét nghiệm và phân lập mầm bệnh đòi hỏi kỹ thuật cao và tốn kém. Do đó, nhiều trường hợp bệnh không được phát hiện kịp thời, dẫn đến điều trị chậm trễ và hiệu quả thấp. Việc chẩn đoán bệnh hô hấp ở lợn con cần dựa trên nhiều yếu tố như triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh, và kết quả xét nghiệm.

2.2. Tình trạng kháng kháng sinh trong điều trị bệnh hô hấp

Việc sử dụng kháng sinh tràn lan và không đúng cách đã dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh ở nhiều loại vi khuẩn gây bệnh bệnh hô hấp ở lợn con. Điều này làm giảm hiệu quả điều trị và tăng chi phí. Cần có giải pháp thay thế kháng sinh như sử dụng các sản phẩm sinh học, tăng cường miễn dịch, và cải thiện điều kiện chăn nuôi. Việc kiểm soát sử dụng kháng sinh cho lợn con là vô cùng quan trọng.

2.3. Ảnh hưởng của bệnh hô hấp đến năng suất chăn nuôi lợn

Ảnh hưởng của bệnh hô hấp đến năng suất lợn là rất lớn. Lợn bệnh chậm lớn, tiêu tốn nhiều thức ăn, và dễ mắc các bệnh khác. Tỷ lệ chết tăng cao, đặc biệt ở lợn con. Điều này gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi. Việc phòng ngừa và điều trị bệnh hô hấp ở lợn con hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo năng suất và lợi nhuận.

III. Cách Phòng Ngừa Hội Chứng Hô Hấp ở Lợn Con Hiệu Quả

Phòng bệnh là ưu tiên hàng đầu trong chăn nuôi lợn. Để phòng ngừa hội chứng hô hấp ở lợn con hiệu quả, cần áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp. Đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp dinh dưỡng cân đối, tiêm phòng vaccine đầy đủ, và kiểm soát các yếu tố môi trường là những yếu tố then chốt. Ngoài ra, cần tăng cường sức đề kháng cho lợn con bằng cách sử dụng các sản phẩm hỗ trợ miễn dịch. Theo tài liệu, vệ sinh phòng bệnh nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

3.1. Vệ sinh chuồng trại và kiểm soát tiểu khí hậu chuồng nuôi

Vệ sinh chuồng trại là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa bệnh hô hấp ở lợn con. Chuồng trại cần được vệ sinh sạch sẽ, khô ráo, và thông thoáng. Kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, và nồng độ khí độc trong chuồng nuôi là vô cùng cần thiết. Sử dụng hệ thống thông gió, làm mát, và sưởi ấm để tạo môi trường sống thoải mái cho lợn con. Việc vệ sinh chuồng trại lợn con cần được thực hiện thường xuyên và định kỳ.

3.2. Dinh dưỡng hợp lý và tăng cường sức đề kháng cho lợn con

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức đề kháng cho lợn con. Cung cấp thức ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, vitamin, và khoáng chất. Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ miễn dịch như probiotic, prebiotic, và các chất chiết xuất từ thảo dược. Đảm bảo lợn con được bú sữa đầu đầy đủ để nhận được kháng thể từ mẹ. Dinh dưỡng cho lợn con cần được điều chỉnh phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

3.3. Lịch vaccine phòng bệnh hô hấp cho lợn con

Tiêm phòng vaccine là biện pháp hiệu quả để phòng ngừa một số bệnh bệnh hô hấp ở lợn con. Xây dựng lịch tiêm phòng phù hợp với tình hình dịch tễ của từng vùng. Sử dụng vaccine chất lượng cao và tuân thủ đúng quy trình tiêm phòng. Theo dõi và đánh giá hiệu quả của vaccine sau khi tiêm. Việc tiêm vaccine cho lợn con cần được thực hiện đúng thời điểm và đúng kỹ thuật.

IV. Phác Đồ Điều Trị Hội Chứng Hô Hấp ở Lợn Con 1 21 Ngày

Khi lợn con mắc hội chứng hô hấp, cần có phác đồ điều trị kịp thời và hiệu quả. Phác đồ điều trị cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh, mức độ bệnh, và tình trạng sức khỏe của lợn con. Sử dụng kháng sinh phù hợp, kết hợp với các biện pháp hỗ trợ như hạ sốt, giảm ho, và tăng cường sức đề kháng. Theo dõi sát sao quá trình điều trị và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết. Theo tài liệu, việc xác định nguyên nhân gây bệnh có ý nghĩa lớn về mặt khoa học và thực tiễn.

4.1. Lựa chọn kháng sinh phù hợp để điều trị bệnh hô hấp

Việc lựa chọn kháng sinh phù hợp là yếu tố then chốt để điều trị bệnh hô hấp ở lợn con hiệu quả. Cần xác định loại vi khuẩn gây bệnh và lựa chọn kháng sinh có tác dụng tốt với loại vi khuẩn đó. Sử dụng kháng sinh theo đúng liều lượng và thời gian quy định. Theo dõi phản ứng của lợn con với kháng sinh và điều chỉnh khi cần thiết. Tránh sử dụng kháng sinh không cần thiết để hạn chế tình trạng kháng kháng sinh. Việc sử dụng kháng sinh cho lợn con cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

4.2. Các biện pháp hỗ trợ điều trị bệnh hô hấp ở lợn con

Ngoài việc sử dụng kháng sinh, cần áp dụng các biện pháp hỗ trợ để tăng cường hiệu quả điều trị bệnh hô hấp ở lợn con. Hạ sốt, giảm ho, long đờm, và tăng cường sức đề kháng là những biện pháp quan trọng. Cung cấp điện giải và vitamin để bù nước và tăng cường sức khỏe. Đảm bảo chuồng trại thông thoáng và sạch sẽ. Việc chăm sóc lợn con bệnh cần được thực hiện cẩn thận và chu đáo.

4.3. Theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị bệnh hô hấp

Theo dõi sát sao quá trình điều trị và đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị. Quan sát các triệu chứng lâm sàng, theo dõi nhiệt độ, và kiểm tra hô hấp của lợn con. Nếu không có dấu hiệu cải thiện sau vài ngày điều trị, cần xem xét lại phác đồ và điều chỉnh khi cần thiết. Việc theo dõi lợn con bệnh giúp phát hiện sớm các biến chứng và có biện pháp xử lý kịp thời.

V. Nghiên Cứu Tỷ Lệ Mắc Hội Chứng Hô Hấp tại Trại Ba Vì Hà Nội

Nghiên cứu được thực hiện tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội, nhằm xác định tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp ở lợn con giai đoạn 1-21 ngày tuổi. Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc bệnh có sự biến động theo thời gian và theo giới tính. Các yếu tố như điều kiện chăn nuôi, dinh dưỡng, và quản lý đàn lợn có ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả. Theo tài liệu, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản cho Công ty Cổ phần thức ăn chăn nuôi CP Việt Nam.

5.1. Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp quan sát, theo dõi, và thu thập dữ liệu trực tiếp tại trại chăn nuôi. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm: số lượng lợn con, số lượng lợn con mắc bệnh, triệu chứng lâm sàng, và kết quả điều trị. Dữ liệu được thu thập hàng ngày và được phân tích bằng các phương pháp thống kê. Việc thu thập dữ liệu về lợn con cần được thực hiện chính xác và đầy đủ.

5.2. Kết quả nghiên cứu về tỷ lệ mắc bệnh theo thời gian

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh hô hấp ở lợn con có sự biến động theo thời gian. Tỷ lệ mắc bệnh thường tăng cao vào mùa đông và mùa xuân, khi thời tiết lạnh và ẩm ướt. Các yếu tố như thay đổi thời tiết đột ngột, stress do vận chuyển, và mật độ nuôi cao cũng có thể làm tăng tỷ lệ mắc bệnh. Việc phân tích dữ liệu về lợn con giúp xác định các yếu tố nguy cơ và có biện pháp phòng ngừa phù hợp.

5.3. Ảnh hưởng của giới tính đến tỷ lệ mắc bệnh hô hấp

Nghiên cứu cũng cho thấy có sự khác biệt về tỷ lệ mắc bệnh hô hấp ở lợn con theo giới tính. Lợn con đực thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với lợn con cái. Điều này có thể do sự khác biệt về hệ miễn dịch và khả năng thích nghi với môi trường. Việc so sánh tỷ lệ mắc bệnh ở lợn con theo giới tính giúp hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh và có biện pháp phòng ngừa phù hợp.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Về Bệnh Hô Hấp Lợn Con

Hội chứng hô hấp là một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn con. Việc phòng ngừa và điều trị bệnh đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ nhiều biện pháp. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh, tìm ra các giải pháp phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả hơn. Hướng nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc phát triển các sản phẩm sinh học, tăng cường miễn dịch, và cải thiện điều kiện chăn nuôi. Theo tài liệu, cần có giải pháp toàn diện để giải quyết vấn đề này.

6.1. Tóm tắt các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả

Các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh hô hấp ở lợn con hiệu quả bao gồm: vệ sinh chuồng trại, cung cấp dinh dưỡng hợp lý, tiêm phòng vaccine đầy đủ, sử dụng kháng sinh phù hợp, và áp dụng các biện pháp hỗ trợ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa người chăn nuôi, bác sĩ thú y, và các nhà khoa học để đạt được hiệu quả tốt nhất. Việc tổng kết các biện pháp phòng ngừa lợn con giúp người chăn nuôi có cái nhìn tổng quan và áp dụng hiệu quả.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về bệnh hô hấp ở lợn con

Hướng nghiên cứu tiếp theo về bệnh hô hấp ở lợn con nên tập trung vào việc phát triển các sản phẩm sinh học, tăng cường miễn dịch, và cải thiện điều kiện chăn nuôi. Nghiên cứu về vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột trong việc phòng ngừa bệnh cũng rất quan trọng. Cần có sự đầu tư và hợp tác để thúc đẩy các nghiên cứu này. Việc nghiên cứu về lợn con giúp tìm ra các giải pháp mới và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại, chăn nuôi lợn theo mô hình trang trại công nghiệp tập trung quy mô lớn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt nhưng đồng thời cũng làm gia tăng áp lực dịch bệnh. Đặc biệt, hội chứng hô hấp (Respiratory Syndrome) ở lợn con giai đoạn theo mẹ (từ 1 đến 21 ngày tuổi) là một trong những vấn đề bệnh lý phức tạp, do nhiều căn nguyên phối hợp hoặc kế phát gây ra. Bệnh không chỉ dẫn đến nguy cơ tử vong ở lợn sơ sinh mà còn làm giảm khả năng tăng trọng, tăng tiêu tốn thức ăn, tăng chi phí điều trị và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng con giống sau cai sữa.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Chăn nuôi Thú y của sinh viên Nguyễn Thị Phương Huệ (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, người hướng dẫn: ThS. Trần Nhật Thắng) được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn về giám sát dịch tễ và nâng cao hiệu quả điều trị hội chứng hô hấp tại cơ sở chăn nuôi quy mô lớn.

Mục đích nghiên cứu của đề tài được xác định gồm 3 nội dung cụ thể:

1. Xác định tình hình nhiễm của hội chứng hô hấp trên đàn lợn con từ 1 đến 21 ngày tuổi nuôi tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
2. Xác định tỷ lệ chết của đàn lợn con từ 1 đến 21 ngày tuổi do hội chứng hô hấp gây ra tại cơ sở.
3. Xác định phác đồ điều trị hội chứng hô hấp đạt hiệu quả cao trong điều kiện chăn nuôi thực tế.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu bao gồm: theo dõi, đánh giá thực trạng chăn nuôi lợn tại cơ sở; phát hiện, chẩn đoán hội chứng hô hấp trên đàn lợn con theo mẹ; thử nghiệm và đánh giá phác đồ sử dụng thuốc kháng sinh kết hợp trợ sức để điều trị hội chứng bệnh.

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn con giai đoạn từ 1 đến 21 ngày tuổi (lợn con theo mẹ) và các ca mắc hội chứng hô hấp phát sinh trên đàn.
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Thanh Lịch, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 18/05/2016 đến ngày 18/11/2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và căn bệnh học

Khóa luận tổng quan các đặc điểm sinh lý học hô hấp của loài lợn (nhịp thở sinh lý của lợn con khoảng 50 lần/phút, lợn trưởng thành 20–30 lần/phút, lợn nái 13–15 lần/phút) cùng cơ chế trao đổi khí ở cấp độ phế nang (hô hấp ngoài) và mô bào (hô hấp trong). Về mặt bệnh lý học thú y, hội chứng hô hấp ở lợn được tiếp cận dưới góc độ bệnh truyền nhiễm đa căn nguyên kết hợp điều kiện bất lợi của tiểu khí hậu chuồng nuôi:

• Tác nhân vi khuẩn: Pasteurella multocida (gây bệnh tụ huyết trùng ở 3 thể cấp tính, á cấp tính, mạn tính), Streptococcus suis (gây nhiễm trùng huyết, viêm não tủy, viêm khớp, viêm phế quản - phổi), Haemophilus parasuis (gây hội chứng Glässer thể cấp tính và mạn tính), Mycoplasma hyopneumoniae (suyễn lợn), Actinobacillus pleuropneumoniae (viêm phổi - màng phổi truyền nhiễm), Bordetella bronchiseptica.
• Tác nhân virus: Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn (PRRS – Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome do virus thuộc họ Arteriviridae), virus Cúm lợn (Swine Influenza Virus các phân type H1N1, H3N2, H1N2), Pneumonia of pigs virus.
• Tác nhân ký sinh trùng: Giun phổi lợn (Metastrongylus elongatus, Metastrongylus pudendotectus, Metastrongylus salmi) và ấu trùng giun đũa lợn (Ascaris suum) trong giai đoạn di hành qua nhu mô phổi.
• Tác nhân môi trường: Nhiệt độ, độ ẩm cao, bụi thức ăn dạng bột, nồng độ khí độc chuồng nuôi ($NH_3$, $H_2S$, $CO_2$) vượt ngưỡng cho phép làm tổn thương lớp nhung mao niêm mạc đường dẫn khí.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phối hợp các phương pháp điều tra dịch tễ học, lâm sàng thú y và bố trí thí nghiệm so sánh:

1. Phương pháp điều tra hồi cứu và theo dõi sản xuất: Thu thập dữ liệu cơ cấu đàn, năng suất sinh sản và quy trình kỹ thuật tại trang trại trong giai đoạn 2014–2016; trực tiếp thực hiện công tác đỡ đẻ, chăm sóc, nuôi dưỡng, can thiệp ngoại khoa và phòng bệnh bằng vắc xin/thuốc trên đàn lợn con từ 1 đến 21 ngày tuổi.
2. Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Phát hiện lợn bệnh thông qua quan sát trực quan hàng ngày về tần số hô hấp, nhịp thở (thở thể ngực, thở thể bụng, ngồi thở dạng chó ngồi), phản xạ ho (ho từng tiếng, ho cơn kéo dài vào sáng sớm/chiều tối), tính chất dịch tiết mũi (dịch thanh dịch, dịch nhầy, mủ), biểu hiện thân nhiệt (đo nhiệt độ trực tràng), trạng thái da, mắt, tính thèm ăn và hành vi tách đàn.
3. Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị: Lựa chọn lợn con mắc hội chứng hô hấp có triệu chứng lâm sàng tương đồng, phân thành 2 lô thí nghiệm ($n = 30$ con/lô) để thử nghiệm 2 phác đồ điều trị bằng thuốc:

Nội dung	Phác đồ 1	Phác đồ 2
Số lợn điều trị ($n$)	30 con	30 con
Kháng sinh sử dụng	Lincoject + Dexa (Lyncomycine nguyên chất + Dexacocine nguyên chất)	Martylan (Tylosine base + tá dược đặc biệt)
Liều lượng kháng sinh	1 ml/10 kg thể trọng	1 ml/8–10 kg thể trọng
Đường dùng & Liệu trình	Tiêm bắp, 3–5 ngày liên tục	Tiêm bắp, 4–6 ngày liên tục
Thuốc trợ lực	B-complex (1 g/3 lít nước uống)	B-complex (1 g/3 lít nước uống)

4. Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu thu thập được tính toán theo các công thức thống kê sinh học thú y (tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết, tỷ lệ khỏi) và xử lý bằng phần mềm Minitab 17.0 dựa trên phương pháp thống kê sinh vật học của Nguyễn Xuân Trạch (2016).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ thực trạng chăn nuôi lợn tập trung, áp lực bệnh lý đường hô hấp phức tạp trên lợn con sơ sinh và lợn theo mẹ; xác định rõ mục đích nghiên cứu (xác định tỷ lệ nhiễm, tỷ lệ chết, lựa chọn phác đồ điều trị hiệu quả) và các yêu cầu kỹ thuật cần đạt được tại trang trại thực tập.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Giới thiệu trang trại Nguyễn Thanh Lịch (xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Hà Nội), thành lập năm 2010 với vốn đầu tư 18 tỷ đồng, chuyên gia công lợn sinh sản cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam. Hệ thống chuồng trại gồm 6 dãy chuồng đẻ, 1 dãy chuồng bầu, 4 chuồng cách ly; quy mô đàn tháng 5/2016 gồm 1.167 nái, 23 đực khai thác, 360 hậu bị; hàng năm cung cấp ra thị trường khoảng 20.000 lợn giống thương phẩm (tổ hợp lai cái Landrace – Yorkshire phối với đực Pietrain – Duroc hoặc Duroc). Trang trại áp dụng quy trình "cùng vào – cùng ra" (all-in/all-out), chuồng nuôi khép kín có hệ thống dàn mát, quạt hút thông gió duy trì nhiệt độ 28–30°C và lồng úm lợn con dùng đèn hồng ngoại 175W hoặc tấm sưởi.
• Cơ sở khoa học và tình hình nghiên cứu: Hệ thống hóa giải phẫu, sinh lý hô hấp ở lợn; phân tích bệnh căn, triệu chứng, bệnh tích và dịch tễ của các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp chính (Pasteurella multocida, Streptococcus suis, Haemophilus parasuis, Cúm lợn, PRRS, giun phổi, giun đũa); tổng thuật các kết quả nghiên cứu trong nước (Đặng Xuân Bình, Nguyễn Hữu Nam, Tiêu Quang An, Lê Văn Dương, Trương Quang Hải) và quốc tế (Segales J., Katri Nevolen) về tỷ lệ nhiễm vi khuẩn, tính mẫn cảm kháng sinh và tổn thương bệnh lý ở phổi lợn.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định đối tượng nghiên cứu (đàn lợn con từ 1 đến 21 ngày tuổi tại trại Nguyễn Thanh Lịch); địa điểm và thời gian thực hiện (18/05/2016 – 18/11/2016); cụ thể hóa các nội dung theo dõi: quy trình kỹ thuật chăn nuôi, tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp theo đàn, theo giống, theo tính biệt, theo tháng theo dõi; tiêu chí xác định ca bệnh lâm sàng; sơ đồ bố trí thí nghiệm 2 phác đồ điều trị kháng sinh ($n = 30$ con/phác đồ) và phương pháp thống kê sinh vật học trên phần mềm Minitab 17.0.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ dữ liệu thực nghiệm và điều tra thực tế của tác giả, chia làm 2 mảng nội dung chính:

1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất

• Vệ sinh sát trùng: Thực hiện tiêu độc chuồng trại bằng dung dịch Ommicide (tỷ lệ 320 ml/1.000 lít nước, 2 lần/ngày); ngâm tấm đan chuồng đẻ trong dung dịch NaOH 10% trong 1 ngày, rửa sạch và phơi khô; xả nước vôi 20% xuống gầm chuồng; rắc vôi bột lối đi và xung quanh chuồng 2 lần/tuần; duy trì thời gian trống chuồng tối thiểu 5 ngày trước khi đưa nái mới lên đẻ.
• Chăm sóc nuôi dưỡng: Thực hiện chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt theo quy định của C.P. Việt Nam cho nái chuồng bầu (thức ăn 566SF, 567SF từ 1,6–3,0 kg/con/ngày tùy giai đoạn chửa) và nái chuồng đẻ (cắt giảm thức ăn trước đẻ, tăng dần từ 1,0 kg lên 5,0 kg/ngày sau đẻ 5 ngày).
• Thực hành kỹ thuật trên đàn lợn con: Tác giả trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng 3.337 lợn con (1.698 đực, 1.639 cái); trực tiếp đỡ đẻ 2.530 con; mài nanh, bấm số tai, cắt đuôi 2.100 con; thiến lợn đực 1.233 con; mổ thoát vị rốn/bẹn (hecni) 9 con.
• Tiêm phòng vắc xin và thuốc: Tiêm phòng vắc xin suyễn Mycoplasma (Hyrogen) cho 1.320 con (đạt 39,55%), vắc xin dịch tả (Coglapest/HC Vac) cho 1.045 con (đạt 31,32%) trên tổng số 3.337 lợn con trực tiếp theo dõi; tiêm sắt (Fe + B12), thuốc phòng tiêu chảy (Penisrtep) và cầu trùng (Tottra) theo lịch trình ngày tuổi.

2. Kết quả thực hiện chuyên đề nghiên cứu

• Biến động cơ cấu đàn lợn qua 3 năm (2014–2016):

Loại lợn	Năm 2014 (con)	Năm 2015 (con)	Tháng 11/2016 (con)	Tỷ lệ tổng đàn tháng 11/2016 (%)
Nái sinh sản	1.136	1.343	1.167	75,29
Nái hậu bị	300	340	360	23,23
Đực khai thác	22	21	19	1,22
Đực hậu bị	3	4	4	0,26
Tổng số đàn	1.461	1.708	1.550	100,00

• Tình hình mắc hội chứng hô hấp theo chuồng nuôi: Trên tổng số 654 lợn con theo dõi tại 3 chuồng đẻ, ghi nhận 60 con mắc hội chứng hô hấp, chiếm tỷ lệ chung là 9,17%. Tỷ lệ mắc cao nhất tại Chuồng 1 (12,32% – 26/211 con), tiếp đến là Chuồng 3 (7,80% – 16/205 con) và thấp nhất tại Chuồng 2 (7,56% – 18/238 con). Nguyên nhân Chuồng 1 có tỷ lệ mắc vượt trội do hệ thống chuồng cũ, hướng gió không kín và mật độ nuôi nhốt cao hơn.
• Tình hình mắc bệnh theo tính biệt: Trong 654 con theo dõi, lợn cái có tỷ lệ mắc là 10,51% (33/314 con), cao hơn so với lợn đực là 7,94% (27/340 con); chênh lệch tỷ lệ mắc giữa hai tính biệt là 2,57%.
• Tình hình mắc bệnh theo tháng theo dõi (tháng 6 đến tháng 11/2016):

Tháng theo dõi	Số cá thể theo dõi (con)	Số cá thể mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc bệnh (%)
06/2016	111	11	9,90
07/2016	107	3	2,80
08/2016	110	10	9,10
09/2016	106	7	6,60
10/2016	108	14	12,96
11/2016	112	15	13,39
Tính chung	654	60	9,17

Tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng tăng vọt vào các tháng chuyển mùa lạnh (tháng 10 đạt 12,96% và tháng 11 đạt 13,39%), trong khi các tháng mùa hè duy trì ở mức thấp hơn (tháng 7 thấp nhất với 2,80%).

• Triệu chứng lâm sàng quan sát được: Lợn bệnh thể hiện rõ rệt các trạng thái sốt nhẹ (39–40,5°C) hoặc thân nhiệt bình thường, ủ rũ, tách đàn, ho từng tiếng hoặc ho tràng dài, chảy dịch mũi, thở khó, thở nhanh, thở thể bụng (hóp bụng khi thở) và thở khò khè vào ban đêm.
• Thử nghiệm điều trị: Triển khai điều trị trên 60 ca bệnh phân bố đều vào 2 phác đồ (Phác đồ 1 dùng Lincoject + Dexa; Phác đồ 2 dùng Martylan, cả hai đều bổ sung B-complex qua đường uống).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng kết về tỷ lệ mắc bệnh (9,17%), phân tích sự phụ thuộc của bệnh vào điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi, tính biệt và mùa vụ; đề xuất các kiến nghị cụ thể đối với trang trại về việc cải tạo cơ sở vật chất chuồng nuôi cũ, tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm phòng vắc xin Mycoplasma, nâng cao chất lượng sát trùng và phát hiện điều trị sớm ca bệnh hô hấp ở lợn con.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính từ số liệu thực nghiệm

1. Dữ liệu dịch tễ học: Xác lập tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp trung bình trên đàn lợn con 1–21 ngày tuổi tại cơ sở là 9,17% ($n = 654$). Tỷ lệ mắc phân hóa rõ rệt theo điều kiện vi khí hậu của từng chuồng (Chuồng 1: 12,32% so với Chuồng 2: 7,56%), theo tính biệt (cái: 10,51% so với đực: 7,94%) và theo mùa vụ (cao nhất vào tháng 11 với 13,39%, thấp nhất vào tháng 7 với 2,80%).
2. Dữ liệu thực hành chăn nuôi thú y: Tác giả đã hoàn thành khối lượng công việc thực tế lớn với 3.337 lợn con được trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng, 2.530 ca đỡ đẻ, 2.100 ca mài nanh/bấm tai/cắt đuôi, 1.233 ca thiến đực, 9 ca phẫu thuật hecni; tiêm phòng vắc xin suyễn cho 1.320 con (39,55%) và vắc xin dịch tả cho 1.045 con (31,32%).
3. Đánh giá phác đồ can thiệp: Thiết lập quy trình thử nghiệm lâm sàng đối chứng giữa hai nhóm kháng sinh Macrolide/Lincosamide (Martylan và Lincoject) kết hợp thuốc kháng viêm (Dexacocine) và thuốc trợ sức (B-complex) trong điều trị hội chứng hô hấp lợn con theo mẹ.

Giải pháp và kiến nghị kỹ thuật của tác giả

• Cải tạo, nâng cấp hệ thống che chắn gió và giàn làm mát tại các dãy chuồng cũ (đặc biệt là Chuồng 1) để khắc phục tình trạng gió lùa, ẩm ướt và khí độc tích tụ.
• Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vệ sinh sát trùng chuồng đẻ: ngâm rửa tấm đan bằng dung dịch NaOH 10%, xả nước vôi 20% xuống gầm chuồng, phun thuốc sát trùng định kỳ bằng Ommicide (320 ml/1.000 lít nước) và duy trì thời gian trống chuồng tối thiểu 5 ngày giữa các lứa đẻ.
• Tăng cường sưởi ấm cục bộ cho lợn con bằng bóng hồng ngoại 175W hoặc tấm sưởi trong lồng úm, đặc biệt vào ban đêm và các tháng chuyển mùa đông (tháng 10, tháng 11).
• Tiêm phòng đầy đủ vắc xin phòng bệnh suyễn (Mycoplasma) cho lợn con ở giai đoạn 7–14 ngày tuổi và vắc xin dịch tả ở giai đoạn 15–21 ngày tuổi.

Đóng góp so với các nghiên cứu trước

Khóa luận cung cấp chuỗi số liệu thực tế chi tiết về dịch tễ lâm sàng của hội chứng hô hấp trên đàn lợn con giai đoạn bú mẹ (1–21 ngày tuổi) nuôi theo mô hình gia công công nghiệp hiện đại của Tập đoàn C.P. tại khu vực Ba Vì, Hà Nội. Các số liệu phân tích theo chuồng nuôi, tính biệt và tháng theo dõi phản ánh sát thực mối liên hệ giữa thời tiết giao mùa miền Bắc với sức đề kháng của lợn sơ sinh, làm cơ sở thực chứng cho việc điều chỉnh quy trình quản lý tiểu khí hậu trang trại.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11/2016) tại một cơ sở chăn nuôi duy nhất; phương pháp chẩn đoán hội chứng hô hấp chủ yếu dựa trên quan sát triệu chứng lâm sàng và dịch tễ mô tả, chưa tiến hành mổ khám bệnh tích đại thể/vi thể hoặc xét nghiệm phân lập vi sinh vật, nuôi cấy vi khuẩn và làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần kéo dài thời gian theo dõi liên tục qua đủ các mùa trong năm (đặc biệt là giai đoạn chính đông và xuân ẩm); kết hợp các kỹ thuật xét nghiệm chuyên sâu như ELISA, PCR/RT-PCR để giám sát sự hiện diện của virus PRRS, virus cúm lợn, vi khuẩn Mycoplasma hyopneumoniae, Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis, từ đó đánh giá chính xác căn nguyên gây bệnh và tối ưu hóa phác đồ điều trị kháng sinh.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng hưởng lợi: Tài liệu có giá trị tham khảo hữu ích đối với sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y cơ sở và kỹ thuật viên quản lý trại lợn sinh sản quy mô công nghiệp.
• Nội dung đáng tham khảo:
  • Quy trình kỹ thuật chăm sóc nái đẻ, đỡ đẻ, thao tác kỹ thuật trên lợn con sơ sinh (mài nanh, bấm tai, cắt đuôi, tiêm sắt, cho uống thuốc phòng cầu trùng, thiến đực).
  • Biểu mẫu định mức thức ăn cho nái chửa/nái đẻ và lịch trình sát trùng, phòng bệnh bằng thuốc và vắc xin theo tiêu chuẩn công nghiệp C.P.
  • Số liệu dịch tễ học thực địa về tỷ lệ mắc bệnh hô hấp theo chuồng, theo giới tính và theo tháng chuyển mùa tại vùng Ba Vì, Hà Nội.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp trung bình trên đàn lợn con 1–21 ngày tuổi tại trại Nguyễn Thanh Lịch là bao nhiêu và phân bố giữa các chuồng như thế nào?
Tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp trung bình ghi nhận được là 9,17% (60 con mắc trên tổng số 654 con theo dõi). Tỷ lệ này phân bố không đồng đều giữa các chuồng: Chuồng 1 có tỷ lệ mắc cao nhất với 12,32% (26/211 con), Chuồng 3 là 7,80% (16/205 con) và Chuồng 2 thấp nhất với 7,56% (18/238 con).

2. Tính biệt có ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp ở lợn con theo mẹ?
Kết quả theo dõi cho thấy lợn cái có tỷ lệ mắc bệnh là 10,51% (33/314 con), cao hơn lợn đực là 7,94% (27/340 con); chênh lệch tỷ lệ mắc giữa lợn cái và lợn đực là 2,57%. Tác giả giải thích sự chênh lệch này liên quan đến sự khác biệt về sức đề kháng tự nhiên giữa hai giới tính trong cùng một điều kiện nuôi dưỡng.

3. Tỷ lệ mắc bệnh hô hấp biến động ra sao theo các tháng theo dõi từ tháng 6 đến tháng 11/2016?
Tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng tăng mạnh vào các tháng thời tiết chuyển lạnh: cao nhất vào tháng 11 (13,39% – 15/112 con) và tháng 10 (12,96% – 14/108 con); trong khi đó, các tháng hè có tỷ lệ mắc thấp hơn, đặc biệt tháng 7 chỉ ghi nhận 2,80% (3/107 con).

4. Hai phác đồ điều trị thử nghiệm hội chứng hô hấp trong khóa luận sử dụng những loại thuốc nào?

• Phác đồ 1: Kháng sinh Lincoject + Dexa (thành phần Lyncomycine và Dexacocine nguyên chất), liều 1 ml/10 kg thể trọng, tiêm bắp liên tục 3–5 ngày, kết hợp thuốc trợ lực B-complex (1 g/3 lít nước uống).
• Phác đồ 2: Kháng sinh Martylan (thành phần Tylosine base), liều 1 ml/8–10 kg thể trọng, tiêm bắp liên tục 4–6 ngày, kết hợp thuốc trợ lực B-complex (1 g/3 lít nước uống).

5. Khóa luận ghi nhận lịch tiêm vắc xin phòng bệnh cho lợn con 1–21 ngày tuổi tại trang trại gồm những loại nào?
Lợn con được tiêm vắc xin phòng bệnh suyễn (Mycoplasma / Hyrogen) ở giai đoạn 7–14 ngày tuổi với liều 2 ml (tiêm bắp) và vắc xin phòng bệnh dịch tả (Coglapest / HC Vac) ở giai đoạn 15–21 ngày tuổi với liều 2 ml (tiêm bắp).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Phương Huệ đã phản ánh toàn diện tình hình dịch tễ và các yếu tố ảnh hưởng đến hội chứng hô hấp trên đàn lợn con giai đoạn 1–21 ngày tuổi tại trang trại Nguyễn Thanh Lịch (Ba Vì, Hà Nội) với tỷ lệ mắc chung là 9,17%. Nghiên cứu đã chứng minh rõ rệt tác động của điều kiện vi khí hậu chuồng nuôi, tính biệt và yếu tố giao mùa thu – đông đến tỷ lệ phát sinh bệnh lý đường hô hấp ở lợn con theo mẹ. Bên cạnh khối lượng thực hành kỹ thuật chăn nuôi thú y lớn tại cơ sở, đề tài đã thiết lập các giải pháp phòng trừ tổng hợp thông qua kiểm soát sát trùng, tiêm phòng vắc xin và thử nghiệm các phác đồ kháng sinh điều trị thực tế, mang lại giá trị ứng dụng cụ thể cho công tác thú y tại các trang trại lợn công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn là một trong những ngành đem lại hiệu quả kinh tế cao, chính vì vậy trong những năm qua ngành chăn nuôi nước ta đã đạt nhiều thành tựu mới, xu thế chuyên môn hóa sản xuất, chăn nuôi trong các trang trại tập trung ngày càng phổ biến. Bên cạnh những thành tựu đạt được, ngành chăn nuôi lợn nước ta hiện cũng đang phải đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp, như công tác giống, thức ăn và đặc biệt là công tác phòng chống dịch bệnh. Với hình thức chăn nuôi công nghiệp tập trung hiện nay, dịch bệnh xuất hiện ngày càng nhiều hơn, gây ra những thiệt hại kinh tế to lớn cho người chăn nuôi. Một số bệnh có tỷ lệ chết không cao nhưng bệnh làm cho lợn sinh trưởng, phát triển chậm, tiêu tốn nhiều thức ăn, chi phí điều trị lớn, dẫn đến làm giảm hiệu quả chăn nuôi.

Hội chứng hô hấp ở lợn do nhiều nguyên nhân gây ra, có thể một hoặc nhiều nguyên nhân kết hợp với nhau hoặc tạo điều kiện cho nguyên nhân thứ phát gây bệnh làm cho đặc điểm của bệnh đường hô hấp rất đa dạng, phức tạp. Chính vì vậy, việc xác định nguyên nhân gây ra hội chứng hô hấp rất cần thiết và có ý nghĩa lớn về mặt khoa học và thực tiễn. Để góp phần giải quyết những thiệt hại do hội chứng hô hấp gây ra ở lợn con tại các cơ sở chăn nuôi, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Tình hình mắc hội chứng hô hấp(Respiratory syndrome) ở lợn con giai đoạn từ 1-21 ngày tuổi nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội và biện pháp phòng trị”. Mục đích và yêu cầu 1.

Mục đích - Xác định tình hình nhiễm của hội chứng hô hấp trên đàn lợn con từ 1 đến 21 ngày tuổi nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội. 2 - Xác định tỷ lệ chết của đàn lợn con từ 1 đến 21 ngày tuổi do hội chứng hô hấp gây ra. -Xác định phác đồ điều trị hội chứng hô hấp hiệu quả. Yêu cầu - Theo dõi, đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội.

- Xác định được hội chứng hô hấp xảy ra trên đàn lợn con nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội. - Sử dụng phác đồ hiệu quả để điều trị hội chứng hô hấp trên đàn lợn con nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sơ nơi thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập Trang trại chăn nuôi Nguyễn Thanh Lịch nằm trên địa bàn xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Trang trại được thành lập và đi vào sản xuất từ năm 2010 với số vốn đầu tư lên tới 18 tỷ đồng, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản cho Công ty Cổ phần thức ăn chăn nuôi CP Việt Nam (chi nhánh của Tập đoàn CP Thái Lan) cung cấp giống lợn con của cái Landrace - Yorkshire với đực Pietrain - Duroc và cái Landrace - Yorkshire với đực Duroc. Khu sản xuất gồm 6 dãy chuồng đẻ và 1 dãy chuồng bầu, 4 chuồng cách ly nuôi 1.167 lợn nái, 23 lợn đực, 360 lợn hậu bị (theo số liệu tháng 5/2016). Lợn sau khi sinh 18 đến 21 ngày thì được cai sữa.

Mỗi năm trang trại cho xuất ra thị trường khoảng 20. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật và nhân viên của trại gồm 2 kỹ sư chính, 2 tổ trưởng và 11 công nhân phụ trách, trang trại đã góp phần giải quyết việc làm cho người lao động trong vùng và các tỉnh lân cận. Với việc chăn nuôi lợn theo hướng công nghiệp, các biện pháp phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi của trại được thực hiện chủ động và tích cực. Vệ sinh phòng bệnh nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

Cùng với việc vệ sinh thức ăn, nước uống, vật nuôi, dụng cụ chăn nuôi, sinh sản… thì việc vệ sinh chuồng trại, cải tạo tiểu khí hậu chuồng nuôi luôn được cán bộ thú y và đội ngũ công nhân kỹ thuật thực hiện chặt chẽ. Chuồng trại được thiết kế và xây dựng theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Sau mỗi lứa lợn, chuồng trại đều được tẩy uế bằng phương pháp: rửa sạch ô nhốt lợn, để khô sau đó 4 phun thuốc sát trùng như Fam flus, Vikon S và để trống chuồng nuôi tối thiểu là 5 ngày mới đưa lợn nái chờ đẻ khác lên. Với lợn con tuyệt đối không tắm rửa để tránh lạnh và ẩm ướt, định kỳ tiêu độc ở các chuồng nuôi lợn nái, lợn đực làm việc bằng thuốc sát trùng, Trại còn thường xuyên tiến hành vệ sinh môi trường xung quanh như việc dọn cỏ, phát quang bụi rậm, diệt chuột, thu dọn phân hằng ngày ở các ô chuồng.

Hiện nay, trại áp dụng quy trình chăn nuôi “cùng vào - cùng ra”, trong đó một chuồng hoặc cả một dãy chuồng được đưa vào để nhốt đồng loạt cùng một loại lợn (có thể tương đồng về khối lượng, tuổi). Sau một thời gian nhất định số lợn này được đưa ra khỏi chuồng, lúc đó chuồng trại được rửa sạch, phun thuốc sát trùng và để trống ít nhất 5 ngày trước khi đưa đàn lợn mới lên đẻ. Như vậy quy trình này có tác dụng phòng bệnh do vệ sinh chuồng trại thường xuyên, định kỳ mỗi khi xuất hết lợn, do đó hạn chế được khả năng lan truyền các mầm bệnh từ lô này sang lô khác. Hệ thống thông thoáng đối với chăn nuôi lợn công nghiệp rất quan trọng, ngoài việc cung cấp đủ oxy cho quá trình hô hấp của lợn, nó còn giúp giải phóng khí độc do phân, nước tiểu gây ra.

Chính vì vậy, trại đã sử dụng hệ thống làm mát và chống nóng ở mỗi dãy chuồng vào mùa hè và hệ thống sưởi ấm vào mùa đông. Bên cạnh đó các dãy chuồng được sắp xếp theo hướng Đông Nam để đảm bảo ấm áp vào mùa đông, thoáng mát về mùa hè. Đặc biệt vào mùa hè, thời tiết rất nóng sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng sinh sản của đàn lợn nái cũng như sự sinh trưởng và phát triển của lợn con. Do đó trại đã lắp đặt hệ thống chống nóng gồm hệ thống quạt gió ở cuối mỗi dãy chuồng có tác dụng hút không khí có hơi nước từ hệ thống dàn mát trên đầu chuồng tạo luồng khí mát, thông thoáng.

Hai dãy tường chuồng được phủ một tấm lưới cách nhiệt và có tác dụng giữ ẩm. Chính vì vậy không khí trong chuồng lợn luôn mát và nhiệt độ luôn duy trì trong khoảng 28oC - 30oC. 5 Trại trang bị hệ thống lồng úm bên trong có treo một bóng đèn hồng ngoại công suất 175W hoặc lắp một tấm sưởi ở mỗi ô chuồng. Với lợn sau cai sữa cũng có một đèn sưởi hoặc tấm sưởi ở mỗi ô chuồng, đảm bảo luôn duy trì nhiệt độ thích hợp cho lợn con.

Tình hình sản xuất tại cơ sở thực tập Cơ cấu đàn lợn qua các năm. Cơ cấu đàn lợn từ năm 2014 đến 2016. Số lƣợng lợn của các năm (con) Tỷ lệ tổng đàn năm Loại lợn 2014 2015 11/2016 11/2016 (%) Nái sinh sản 1136 1343 1167 75,29 Nái hậu bị 300 340 360 23,23 Đực khai thác 22 21 19 1,22 Đực hậu bị 3 4 4 0,26 Tổng số 1461 1708 1550 100 Qua bảng 2.1 cho thấy, cơ cấu đàn lợn tại trại có sự thay đổi. Đối với lợn nái sinh sản tăng giảm thất thường.

Điển hình là nái sinh sản năm 2014 có 1136 con, sang năm 2015 tăng 207 con lên 1343 con nhưng đến tháng 11 năm 2016 lại giảm xuống chỉ còn 1167 con. Đối với lợn nái hậu bị có sự tăng lên đáng kể, năm 2014 trại có 300 con qua năm 2015 tăng lên 40 con là 340 con, năm 2016 tiếp tục tăng lên với số lượng là 360 con. Trái với lợn nái hậu bị thì số lượng đực khai thác lại giảm nhẹ, năm 2014 trại có 22 con qua năm 2015 có 21 con và sang năm 2016 giảm còn 19 con. Số lượng đực hậu bị tăng không đáng kể.

6 Cơ cấu lợn tại trại có sự thay đổi là do nhiều nguyên nhân khác nhau, đực giống quá tuổi khai thác do chất lượng tinh dịch không đạt yêu cầu, chất lượng tinh dịch kém. Nái sinh sản bị loại nhiều do sinh sản nhiều lứa, không còn khả năng nuôi con, mắc các bệnh về sinh sản, viêm tử cung, viêm vú, sảy thai, sót nhau. Lợn nái hậu bị chết đột ngột hoặc loại do không đủ tiêu chuẩn. Tất cả những con không đủ tiêu chuẩn đều được loại và thay thế.

Tuy nhiên cơ cấu đàn lợn mấy năm gần đây đã ổn định hơn so với những năm mới thành lập, do công tác quản lý và chăm sóc được chú trọng hơn. Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nƣớc 2. Cơ sở khoa học 2. Hội chứng hô hấp thường gặp ở lợn.

Hô hấp là tập hợp nhiều quá trình để tế bào động vật sử dụng khí Oxy, thải trừ khí Cacbonic và chuyển hóa năng lượng vào dạng sinh học có ích thường là dạng hóa năng trong ATP. Nó có một vai trò hết sức quan trọng đối với sự sống vì trong điều kiện sinh lý bình thường động vật có thể nhịn ăn, nhịn uống trong một thời gian dài nhưng không thể nhịn thở quá 10 phút. Đối với gia súc khỏe động tác hô hấp hít vào, thở ra thường lặng lẽ và vừa đủ (trừ sau khi cơ thể vận động mạnh). Số lần gia súc hít vào và thở ra trong một phút khi nghỉ ngơi được gọi là tần số hô hấp, tần số này thay đổi theo giống và loài gia súc gồm ba pha bằng nhau: Hít vào, thở ra và ngừng thở.

Nhịp thở trung bình của lợn là 20 - 30 lần/phút. Lợn con có nhịp thở nhiều hơn khoảng 50 lần/phút và ở lợn nái nhịp thở ít hơn 13 - 15 lần/phút. Trong trường hợp gia súc mắc bệnh hoặc bị tác động mạnh thì tần số hấp có thể tăng lên hoặc giảm đi. Ở lợn, thực hiện hô hấp là nhờ sự co rút, phối hợp của nhiều cơ riêng biệt.

Sự phối hợp trong điều hòa bởi trung khu hô hấp, là nhóm tế bào đặc biệt nằm trong hành tủy. Cơ quan hô hấp có phổi để trao đổi khí và hệ thống ống 7 khí dẫn khí vào phổi (mũi, họng hầu, khí quản, phế quản). Nhờ sự vận động của lớp vi lông nhung trên niêm mạc đường dẫn khí mà bụi được đẩy ra ngoài.