Thực Trạng và Giải Pháp Phát Triển Hệ Thống Siêu Thị Ở Việt Nam Giai Đoạn Hiện Nay

Chuyên khảo phân tích Luận văn thực trạng và giải pháp phát triển hệ thống siêu thị ở nước ta trong giai đoạn hiện nay, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Ts. Nguyễn Thị Nhiễu
• Trường học: Viện Nghiên cứu Thương mại
• Chuyên ngành: Thương mại
• Đề tài: Thực trạng và giải pháp phát triển hệ thống siêu thị ở nước ta trong giai đoạn hiện nay
• Loại tài liệu: báo cáo tổng hợp
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SIÊU THỊ VÀ KINH NGHIỆM TỔ CHỨC QUẢN LÝ VÀ KINH DOANH SIÊU THỊ CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về siêu thị
• 1.1.1. Khái niệm và phân loại siêu thị
• 1.1.2. Khái niệm siêu thị, hệ thống siêu thị
• 1.1.3. Phân loại siêu thị
• 1.1.4. Tính tất yếu khách quan của việc hình thành và phát triển hệ thống siêu thị trên thế giới
• 1.1.5. Vị trí, vai trò của siêu thị trong hệ thống phân phối hiện đại
• 1.1.6. Những lợi thế và bất lợi của siêu thị so với các loại hình kinh doanh thương mại khác
• 1.1.7. Tiêu chí phân biệt siêu thị với các loại hình kinh doanh thương mại khác
• 1.1.8. Những đặc trưng cơ bản của kinh doanh siêu thị
• 1.1.9. Nhận dạng siêu thị qua hình thức bên ngoài: địa điểm, quy mô, số lượng và chủng loại hàng hóa, bãi đỗ xe, đối tượng khách hàng…
• 1.1.10. Quản lý Nhà nước (QLNN) đối với hoạt động kinh doanh siêu thị
• 1.1.10.1. Sự cần thiết của QLNN đối với hoạt động kinh doanh siêu thị
• 1.1.10.2. Nội dung của QLNN đối với hoạt động kinh doanh siêu thị
• 1.2. Kinh nghiệm phát triển kinh doanh siêu thị của một số nước trên thế giới
• 1.2.1. Kinh nghiệm của một số nước
• 1.2.2. Một số bài học có thể áp dụng cho Việt Nam
• 1.2.3. Về sự phát triển hệ thống siêu thị
• 1.2.4. Đối với quản lý Nhà nước
• 1.3. Sự cần thiết của việc phát triển hệ thống siêu thị ở Việt Nam
• 1.3.1. Yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.3.2. Yêu cầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
• 1.3.3. Các điều kiện cần thiết để phát triển hệ thống siêu thị ở nước ta
• 1.3.4. Những thuận lợi cho sự phát triển hệ thống siêu thị ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ Ở VIỆT NAM TỪ 1996 ĐẾN NAY
• 2.1. Thực trạng hoạt động của hệ thống siêu thị ở Việt Nam từ 1996 đến nay
• 2.1.1. Khái quát tình hình hoạt động của hệ thống siêu thị trên cả nước và các thành phố lớn
• 2.1.2. Số lượng, quy mô và các hình thức siêu thị
• 2.1.3. Tổ chức kinh doanh siêu thị
• 2.1.4. Trưng bày hàng hóa trong siêu thị
• 2.1.5. Tình hình hoạt động kinh doanh, các dịch vụ khách hàng và hoạt động khuyến mại
• 2.1.6. Lực lượng lao động của hệ thống siêu thị
• 2.1.7. Chất lượng và hiệu quả của hoạt động siêu thị
• 2.1.8. Các yếu tố tác động đến sự hình thành và phát triển của hệ thống siêu thị thời gian qua
• 2.1.9. Đánh giá chung về kinh doanh siêu thị hiện nay ở Việt Nam
• 2.2. Thực trạng quản lý nhà nước đối với siêu thị ở Việt Nam
• 2.2.1. Khái quát về công tác QLNN đối với siêu thị thời gian qua
• 2.2.2. Thực trạng các quy định có tính pháp lý
• 2.2.3. Thực trạng hệ thống cơ sở, chính sách hỗ trợ, khuyến khích của Nhà nước
• 2.2.4. Thực trạng công tác xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển siêu thị
• 2.2.5. Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực thi các quy định của pháp luật đối với hoạt động kinh doanh của siêu thị
• 2.2.6. Đánh giá chung và những vấn đề đặt ra
• 2.2.7. Một số hạn chế, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý nhà nước đối với siêu thị
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ KINH DOANH NHẰM PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI NĂM 2010
• 3.1. Những cơ hội và thách thức mới đối với việc phát triển hệ thống siêu thị của Việt Nam
• 3.1.1. Những xu hướng mới của môi trường kinh doanh quốc tế
• 3.1.2. Những thay đổi của môi trường kinh doanh trong nước thời gian tới năm 2010
• 3.1.3. Những cơ hội và thách thức mới đối với việc phát triển hệ thống siêu thị ở nước ta
• 3.1.4. Thách thức
• 3.2. Quan điểm và định hướng phát triển hệ thống siêu thị của Việt Nam thời gian tới
• 3.2.1. Các quan điểm về phát triển hệ thống siêu thị của Việt Nam
• 3.2.2. Định hướng phát triển hệ thống siêu thị của Việt Nam thời gian tới năm 2010
• 3.2.3. Định hướng quy hoạch phát triển siêu thị của Việt Nam đến năm 2010
• 3.2.4. Định hướng phát triển các nhà phân phối kinh doanh siêu thị
• 3.2.5. Định hướng đầu tư xây dựng hạ tầng, tạo điều kiện về mặt bằng cho các siêu thị
• 3.2.6. Định hướng phát triển hệ thống siêu thị Việt Nam
• 3.2.7. Định hướng tổ chức và quản lý hoạt động siêu thị
• 3.3. Một số giải pháp đổi mới công tác quản lý Nhà nước nhằm phát triển hệ thống siêu thị nước ta
• 3.3.1. Giải pháp nâng cao nhận thức và hiểu biết của toàn xã hội về kinh doanh siêu thị
• 3.3.2. Giải pháp xây dựng và hoàn thiện môi trường pháp lý điều chỉnh hoạt động kinh doanh siêu thị
• 3.3.3. Xây dựng các cơ sở, chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển siêu thị
• 3.3.4. Đổi mới công tác xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển siêu thị
• 3.3.5. Đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực thi các quy định của pháp luật đối với kinh doanh siêu thị
• 3.3.6. Khuyến khích sự ra đời và xây dựng năng lực cho hiệp hội siêu thị
• 3.3.7. Các giải pháp khác
• 3.4. Một số giải pháp đổi mới hoạt động quản trị kinh doanh của các doanh nghiệp siêu thị
• 3.4.1. Những đổi mới trong nhận thức và tư duy của các giám đốc siêu thị
• 3.4.2. Đổi mới và đa dạng hóa các hình thức bán hàng của siêu thị
• 3.4.3. Lựa chọn vị trí đặt siêu thị thích hợp
• 3.4.4. Phát triển và đa dạng hóa tập hợp hàng hóa
• 3.4.5. Xây dựng và thực thi chính sách giá cả hợp lý
• 3.4.6. Phát triển dịch vụ khách hàng và tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại
• 3.4.7. Có chính sách quản trị và phát triển nguồn nhân lực hiệu quả
• MỞ ĐẦU
• Phụ lục
• Danh mục tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Thực trạng hệ thống siêu thị tại Việt Nam

Hệ thống siêu thị tại Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể từ những năm 1996 đến nay. Sự xuất hiện của các siêu thị như Minimart đã đánh dấu một bước ngoặt trong ngành bán lẻ. Theo thống kê, số lượng siêu thị đã tăng lên đáng kể, với sự hiện diện của nhiều thương hiệu lớn trong và ngoài nước. Tuy nhiên, thực trạng siêu thị hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Chất lượng dịch vụ và hàng hóa tại các siêu thị chưa đồng đều, nhiều siêu thị vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng. Đặc biệt, sự cạnh tranh giữa các siêu thị và các hình thức bán lẻ khác ngày càng gay gắt. Điều này đòi hỏi các siêu thị phải cải thiện chất lượng dịch vụ và hàng hóa để thu hút khách hàng.

1.1. Sự phát triển của hệ thống siêu thị

Hệ thống siêu thị tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ những siêu thị đầu tiên xuất hiện vào những năm 1990, đến nay, siêu thị đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tiêu dùng. Sự phát triển này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn thúc đẩy nền kinh tế. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với nhiều thách thức, như việc quản lý chất lượng hàng hóa và dịch vụ. Các siêu thị cần có chiến lược phát triển bền vững để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

1.2. Các vấn đề trong quản lý siêu thị

Quản lý siêu thị hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Nhiều siêu thị chưa có hệ thống quản lý hiệu quả, dẫn đến tình trạng hàng hóa không đồng nhất và dịch vụ khách hàng kém. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý cũng chưa được phổ biến. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các siêu thị. Cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, như đào tạo nhân viên, nâng cao chất lượng dịch vụ và áp dụng công nghệ mới trong quản lý.

II. Giải pháp phát triển hệ thống siêu thị

Để phát triển hệ thống siêu thị tại Việt Nam, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, cần nâng cao chất lượng dịch vụ và hàng hóa tại các siêu thị. Điều này không chỉ giúp thu hút khách hàng mà còn tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng. Thứ hai, các siêu thị cần áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và kinh doanh. Việc sử dụng phần mềm quản lý sẽ giúp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả hoạt động. Cuối cùng, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ trong việc xây dựng các chính sách khuyến khích phát triển siêu thị.

2.1. Nâng cao chất lượng dịch vụ

Nâng cao chất lượng dịch vụ là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển hệ thống siêu thị. Các siêu thị cần chú trọng đến việc đào tạo nhân viên, cải thiện quy trình phục vụ khách hàng. Việc tạo ra một môi trường mua sắm thân thiện và chuyên nghiệp sẽ giúp thu hút và giữ chân khách hàng. Ngoài ra, cần có các chương trình khuyến mãi hấp dẫn để kích thích nhu cầu tiêu dùng.

2.2. Ứng dụng công nghệ thông tin

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và kinh doanh là một giải pháp cần thiết cho các siêu thị. Việc sử dụng phần mềm quản lý sẽ giúp các siêu thị theo dõi tình hình kinh doanh, quản lý hàng hóa và tối ưu hóa quy trình phục vụ. Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ trong thanh toán cũng sẽ giúp nâng cao trải nghiệm mua sắm của khách hàng.

III. Định hướng phát triển hệ thống siêu thị

Định hướng phát triển hệ thống siêu thị tại Việt Nam cần phải được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu thị trường và nhu cầu của người tiêu dùng. Các siêu thị cần xác định rõ đối tượng khách hàng mục tiêu và xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp trong việc phát triển hệ thống siêu thị. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi và bền vững cho các siêu thị.

3.1. Nghiên cứu thị trường

Nghiên cứu thị trường là bước đầu tiên trong việc xây dựng định hướng phát triển hệ thống siêu thị. Các siêu thị cần nắm bắt được xu hướng tiêu dùng, nhu cầu và sở thích của khách hàng. Việc này sẽ giúp các siêu thị đưa ra các sản phẩm và dịch vụ phù hợp, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh.

3.2. Hợp tác giữa các bên

Hợp tác giữa các cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp là rất quan trọng trong việc phát triển hệ thống siêu thị. Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để tạo điều kiện thuận lợi cho các siêu thị phát triển. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng cần chủ động trong việc cải thiện chất lượng dịch vụ và hàng hóa để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Nội dung chính

Báo Cáo Nghiên Cứu: Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Hệ Thống Siêu Thị Tại Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu (Executive Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu cốt lõi (Research Question): Hệ thống phân phối bán lẻ hiện đại tại Việt Nam đang vận động theo quy luật nào, đâu là những điểm nghẽn kìm hãm sự phát triển, và cần những giải pháp đột phá nào về quản lý Nhà nước lẫn quản trị doanh nghiệp để xây dựng mạng lưới siêu thị văn minh, bền vững trước thềm hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng (giai đoạn đến năm 2010)?
• Phương pháp tiếp cận (Methodology Snapshot): Đề tài khoa học cấp Bộ (Mã số: 2004-78-024) do TS. Nguyễn Thị Nhiễu làm chủ nhiệm cùng nhóm nghiên cứu Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Thương mại) thực hiện. Công trình ứng dụng phương pháp luận kinh tế thương mại hiện đại (lý thuyết Bánh xe bán lẻ, Vòng đời cửa hàng), kết hợp phân tích chuỗi dữ liệu thống kê giai đoạn 1996–2005, khảo sát thực nghiệm tại hai đại đô thị Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, cùng phương pháp so sánh đối chiếu kinh nghiệm quốc tế (Pháp, Trung Quốc, Thái Lan).
• Phát hiện chính (Key Findings): Mạng lưới siêu thị Việt Nam chứng kiến tốc độ tăng trưởng nhảy vọt (từ 10 siêu thị năm 1995 lên 265 siêu thị năm 2005 tại 32 tỉnh/thành), song bộc lộ rõ tính tự phát. Hơn 71% điểm bán tập trung cục bộ tại Hà Nội và TP.HCM; cấu trúc quy mô bị phân mảnh nghiêm trọng với 77,7% cơ sở thuộc Hạng III hoặc chưa đạt chuẩn tối thiểu theo Quy chế 1371/2004/QĐ-BTM; chuỗi cung ứng lỏng lẻo, chi phí trung gian cao khiến giá bán chưa thực sự cạnh tranh so với kênh truyền thống.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Công trình cung cấp luận cứ khoa học toàn diện để hoàn thiện khung thể chế thương mại bán lẻ, định hình quy hoạch hạ tầng phân phối quốc gia, đồng thời cung cấp cẩm nang chiến lược giúp doanh nghiệp bán lẻ nội địa nâng cao sức cạnh tranh trước làn sóng đổ bộ của các tập đoàn bán lẻ đa quốc gia khi mở cửa thị trường.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

Thực trạng tri thức và bối cảnh chuyển dịch kinh tế

Sau hai thập kỷ thực hiện đường lối Đổi mới, nền kinh tế Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng, thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ. Thu nhập bình quân đầu người tại các đô thị lớn đạt mốc $1.000 – $1.800/năm, kích thích sự hình thành lối sống công nghiệp và làm thay đổi căn bản hành vi tiêu dùng của đại bộ phận dân cư thành thị. Người tiêu dùng ngày càng đòi hỏi các phương thức mua sắm tập trung, tiện ích, văn minh và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, thay thế dần thói quen đi chợ truyền thống nhỏ lẻ, tốn nhiều thời gian.

       CHUYỂN DỊCH HÌNH THÁI PHÂN PHỐI BÁN LẺ
Chợ truyền thống / Cửa hàng tạp hóa 

Sự xuất hiện của siêu thị đầu tiên vào năm 1993 (Minimart tại Vũng Tàu) đã mở màn cho một cuộc cách mạng trong lưu thông phân phối hàng hóa nội địa. Tuy nhiên, nhận thức xã hội cũng như năng lực quản lý thương mại thời kỳ này vẫn còn sơ khai, dẫn đến việc lạm dụng thuật ngữ "siêu thị" cho mọi hình thức bán hàng tự chọn quy mô nhỏ mà thiếu đi các chuẩn mực kinh tế - kỹ thuật tương xứng.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Mặc dù thực tiễn phát triển bùng nổ, hệ thống lý luận khoa học về kinh doanh siêu thị tại Việt Nam đầu thập niên 2000 vẫn tồn tại nhiều khoảng trống lớn:

• Thiếu một hệ thống tiêu chí phân định rõ ràng giữa siêu thị chuyên doanh, siêu thị tổng hợp, đại siêu thị và cửa hàng tự chọn.
• Chưa có công trình tổng kết mang tính hệ thống đánh giá thực trạng vận hành và quản lý Nhà nước đối với kênh phân phối hiện đại sau 10 năm chuyển đổi (1996–2005).
• Thiếu các mô hình dự báo và định hướng chính sách dài hạn trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị thực thi cam kết Hiệp định Thương mại song phương Việt - Mỹ (BTA) vào năm 2007 và hoàn tất đàm phán gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Tính cấp thiết và tác động dự kiến

Đề tài nghiên cứu cấp Bộ Mã số 2004-78-024 được triển khai nhằm trực tiếp giải quyết yêu cầu cấp bách nêu trên. Việc làm sáng tỏ bản chất kinh tế, phân tích cấu trúc thị trường và đề xuất đồng bộ các giải pháp vĩ mô/vi mô có ý nghĩa quyết định đến việc tái thiết lập trật tự mạng lưới bán lẻ, bảo vệ và phát triển năng lực nội sinh của các doanh nghiệp phân phối trong nước, ngăn ngừa nguy cơ bị thâu tóm toàn diện bởi các tập đoàn phân phối xuyên quốc gia.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận (Methodology & Approach)

Cơ sở lý thuyết nền tảng

Nghiên cứu được thiết lập dựa trên hai trụ cột lý thuyết kinh điển của kinh tế học thương mại phương Tây:

1. Lý thuyết "Bánh xe bán lẻ" (Wheel of Retailing - Malcolm P. McNair, Đại học Harvard): Giải thích sự luân chuyển và tiến hóa của các hình thái bán lẻ. Các định dạng mới thường gia nhập thị trường bằng chiến lược chi phí thấp, dịch vụ tối giản và giá rẻ; sau khi chiếm lĩnh thị phần, cạnh tranh buộc họ phải gia tăng dịch vụ, hiện đại hóa trang thiết bị khiến chi phí và giá bán tăng cao, từ đó mở đường cho các sáng tạo bán lẻ mới thế chỗ.
2. Lý thuyết "Vòng đời cửa hàng" (Store Life Cycle - Marc Dupuis, Đại học Thương mại Paris): Khẳng định các mô hình bán lẻ đều trải qua 4 giai đoạn sinh mệnh: Hình thành – Phát triển – Bão hòa – Suy thoái. Tại các nước phát triển, mô hình siêu thị truyền thống đang ở giai đoạn bão hòa; ngược lại, tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, siêu thị đang ở giai đoạn bình minh, mở ra dư địa tăng trưởng vượt bậc nếu được định hướng chuẩn xác.

                  VÒNG ĐỜI HÌNH THÁI BÁN LẺ (Marc Dupuis)
      Giai đoạn 1       Giai đoạn 2        Giai đoạn 3        Giai đoạn 4
   (Việt Nam 2005)      (Quy mô mở rộng)   (Âu - Mỹ hiện nay)  (Đổi mới / Đào thải)

Thiết kế nghiên cứu và kỹ thuật thu thập dữ liệu

Đề tài áp dụng phương pháp tiếp cận đa chiều, tích hợp phương pháp định lượng và định tính:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Khai thác toàn diện kho dữ liệu thống kê thương mại nội địa giai đoạn 1996–2005 từ Bộ Thương mại, Tổng cục Thống kê, Vụ Chính sách thị trường trong nước, báo cáo quy hoạch phát triển thương mại của 64 tỉnh/thành phố.
• Khảo sát thực địa: Thực hiện khảo sát chuyên sâu tại các trung tâm thương mại, chuỗi siêu thị và đại siêu thị tiêu biểu trên địa bàn Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh (các đơn vị thuộc Saigon Co.op, Hapro, Fivimart, Big C, Metro Cash & Carry...).
• Nghiên cứu so sánh quốc tế (Comparative Case Studies): Phân tích mô hình phát triển chuỗi siêu thị đại chúng của Pháp (Carrefour, Auchan), bài học xây dựng "Pháp lệnh bán lẻ" kiểm soát bành trướng FDI của Trung Quốc và kinh nghiệm ràng buộc quy chế liên doanh bắt buộc của Thái Lan.
• Tham vấn chuyên gia: Tổ chức các tọa đàm khoa học, xin ý kiến phản biện từ các nhà quản lý vĩ mô, chuyên gia kinh tế và các giám đốc điều hành siêu thị thực chiến.

Tính hợp lệ và độ tin cậy khoa học

Tính chuẩn xác của nghiên cứu được bảo đảm thông qua việc đối chiếu dữ liệu khảo sát thực tế với khung pháp lý chuẩn mực của ngành – cụ thể là Quy chế Siêu thị, Trung tâm thương mại ban hành theo Quyết định số 1371/2004/QĐ-BTM của Bộ Thương mại. Mọi nhận định, đánh giá đều được lượng hóa cụ thể thông qua bảng biểu đối sánh diện tích mặt bằng, danh mục mã hàng (SKU), trình độ trang thiết bị và cơ cấu lao động.

---

Phát hiện nghiên cứu chính (Major Findings)

1. Sự bùng nổ vượt bậc về số lượng nhưng lệch pha địa lý nghiêm trọng

Giai đoạn 1996–2005 ghi nhận tốc độ gia tăng cơ học kỷ lục của hệ thống siêu thị Việt Nam:

Chỉ số phát triển	Năm 1995	Năm 2005	Tốc độ tăng trưởng
Tổng số lượng siêu thị	10 cơ sở	265 cơ sở	26,5 lần
Độ phủ địa lý	6 tỉnh / thành	32 tỉnh / thành	5,33 lần
Năm bùng nổ đỉnh điểm	-	2004	47 siêu thị mở mới/năm

PHÂN BỐ THỊ PHẦN SIÊU THỊ THEO ĐỊA BÀN (NĂM 2005)

Sự phân bố mất cân đối khi hơn 71% mạng lưới dồn dập tại hai cực đô thị lớn nhất dẫn đến tình trạng cạnh tranh cục bộ gay gắt tại trung tâm, trong khi các đô thị loại II, loại III và khu vực nông thôn hoàn toàn bị bỏ trống hạ tầng thương mại văn minh.

2. Bất cập cấu trúc quy mô: Tình trạng "lùn hóa" và dưới chuẩn

Khi đối chiếu 265 siêu thị đang vận hành với tiêu chí phân hạng tại Quyết định 1371/2004/QĐ-BTM, kết quả cho thấy một thực trạng đáng báo động về mặt chất lượng:

• 33,0% siêu thị hoàn toàn không đạt chuẩn tối thiểu (diện tích dưới 250m² đối với chuyên doanh hoặc dưới 500m² đối với tổng hợp; số lượng danh mục hàng hóa dưới 4.000 tên hàng). Thực chất đây chỉ là các cửa hàng tự chọn nhỏ nâng biển hiệu tự phát.
• 44,7% đạt tiêu chuẩn Siêu thị Hạng III (quy mô nhỏ, năng lực phục vụ hạn chế).
• 11,7% đạt tiêu chuẩn Siêu thị Hạng II.
• Chỉ duy nhất 10,6% đạt chuẩn Siêu thị Hạng I (các đại siêu thị và trung tâm thương mại phức hợp có khả năng tích hợp chuỗi cung ứng lớn).

CƠ CẤU PHÂN HẠNG SIÊU THỊ VIỆT NAM (2005)
[██████████] Chưa đạt chuẩn (33.0%)
[█████████████] Hạng III (44.7%)
[███] Hạng II (11.7%)
[███] Hạng I (10.6%)

3. Nghịch lý chi phí - giá cả và sự lỏng lẻo trong chuỗi cung ứng

Tại các quốc gia phát triển, nguyên lý vận hành cốt lõi của siêu thị là khai thác lợi thế kinh tế theo quy mô (Economies of Scale) để "mua tận gốc, bán tận ngọn", đem lại mức giá rẻ hơn chợ truyền thống. Ngược lại, tại Việt Nam giai đoạn này:

• Hàng hóa siêu thị có giá bán bình quân cao hơn thị trường tự do từ 5% – 15%.
• Nguyên nhân: Doanh nghiệp bán lẻ chưa thiết lập được kênh liên kết dọc vững chắc với các nhà sản xuất nông sản, thực phẩm; tỷ lệ mua qua tầng nấc trung gian còn cao; chi phí thuê mặt bằng đô thị quá đắt đỏ và thất thoát quản lý kho vận lớn.

4. Hạn chế về công nghệ quản trị, nghệ thuật trưng bày và nhân sự

• Trưng bày hàng hóa (Merchandising): Chưa được đầu tư khoa học; không gian phân khu chức năng còn chồng chéo, chưa khai thác triệt để tâm lý học hành vi mua sắm ngẫu hứng (Impulse Buying).
• Ứng dụng công nghệ: Hệ thống quản lý dữ liệu bán hàng tự động (POS), mã số mã vạch, phần mềm quản trị tồn kho chưa đồng bộ giữa các chi nhánh.
• Nguồn nhân lực: Đa phần cán bộ quản lý và nhân viên bán hàng xuất thân từ thương nghiệp truyền thống, thiếu kỹ năng tư vấn chuyên sâu, giao tiếp dịch vụ và quản trị dòng hàng hiện đại.

---

Đóng góp khoa học và hàm ý chính sách (Scientific Contributions & Policy)

Đóng góp về mặt học thuật và lý luận

1. Chuẩn hóa khái niệm và phân loại hình thái bán lẻ: Công trình phân định ranh giới học thuật rõ ràng giữa phương thức "Bán hàng tự chọn" (có sự can thiệp của nhân viên) và "Bán hàng tự phục vụ" (khách hàng độc lập lựa chọn và thanh toán tập trung qua máy quét tự động) – nền tảng tạo nên tính "siêu" của siêu thị.
2. Khung phân tích chức năng hệ thống phân phối hiện đại: Bổ sung và hệ thống hóa 7 chức năng kinh tế toàn diện của siêu thị trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN: Trao đổi mua bán, chuẩn hóa & phân loại, vận tải, lưu kho, tài chính - tín dụng, chia sẻ rủi ro thị trường và phản hồi thông tin cho sản xuất.

Hàm ý đối với quản lý Nhà nước (Chính sách vĩ mô)

• Xây dựng đạo luật chuyên ngành: Đề xuất tiến tới ban hành Pháp lệnh Bán lẻ / Luật Thương mại bán lẻ nhằm kiểm soát các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường của các tập đoàn bán lẻ ngoại.
• Đổi mới quy hoạch hạ tầng thương mại: Nhà nước cần dành quỹ đất công sạch trong quy hoạch kiến trúc đô thị để phát triển các đại siêu thị ngoại vi và chuỗi siêu thị lõi dân cư, hỗ trợ hạ tầng giao thông, viễn thông và logistics đồng bộ.
• Cơ chế liên kết và thành lập Hiệp hội Siêu thị: Khuyến khích sự ra đời của Hiệp hội các nhà bán lẻ/siêu thị Việt Nam để tạo tiếng nói chung, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm quản trị và liên minh mua hàng chung nhằm gia tăng vị thế đàm phán trước các nhà cung cấp lớn.

     MÔ HÌNH HỆ THỐNG GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SIÊU THỊ ĐẾN 2010

---

Đối tượng đón nhận và giá trị ứng dụng (Target Audience)

• Cơ quan Hoạch định Chính sách & Quản lý Nhà nước (Bộ Công Thương, Sở Công Thương các tỉnh/thành): Nắm bắt bức tranh tổng thể để xây dựng quy hoạch phát triển mạng lưới thương mại đến năm 2010–2020, điều chỉnh quy chế phân hạng siêu thị phù hợp thực tiễn.
• Doanh nhân, Nhà điều hành & Giám đốc Doanh nghiệp Bán lẻ: Ứng dụng các giải pháp vi mô về định vị mặt bằng, thiết kế layout phân khu, quản trị danh mục hàng hóa (Category Management), tối ưu hóa vòng quay tồn kho và xây dựng chiến lược liên kết chuỗi.
• Viện nghiên cứu, Giảng viên & Sinh viên khối ngành Kinh tế - Thương mại: Sử dụng làm tài liệu tham khảo nền tảng, cung cấp góc nhìn lịch sử - kinh tế giá trị về bước chuyển mình của thương mại phân phối Việt Nam trong thập niên đầu mở cửa.
• Nhà cung ứng, Doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng: Thấu hiểu các tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu kiểm dịch, quy cách đóng gói và phương thức thanh toán để chủ động đưa hàng hóa nội địa thâm nhập sâu vào các kệ hàng siêu thị.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Điểm nghẽn nghiêm trọng nhất của hệ thống siêu thị Việt Nam giai đoạn 1996–2005 là gì?

Điểm nghẽn lớn nhất là sự phát triển tự phát đi kèm nghịch lý quy mô nhỏ (77,7% dưới chuẩn hoặc Hạng III). Doanh nghiệp mở siêu thị ồ ạt mà thiếu chuỗi liên ứng dọc bền vững, dẫn đến chi phí vận hành cao, hàng hóa nghèo nàn và giá bán đắt hơn chợ truyền thống, làm suy giảm lợi thế cạnh tranh cốt lõi của mô hình siêu thị.

2. Nghiên cứu vận dụng lý thuyết nào để giải thích sự vận động của siêu thị?

Đề tài dựa trên hai lý thuyết kinh điển: Lý thuyết Bánh xe bán lẻ (Malcolm P. McNair) giải thích chu kỳ thay đổi chi phí - dịch vụ - giá cả của các hình thái cửa hàng; và Lý thuyết Vòng đời cửa hàng (Marc Dupuis) khẳng định siêu thị tại Việt Nam đang ở pha hình thành/tăng trưởng sơ khai, có nhiều tiềm năng bứt phá nếu nắm bắt đúng nhu cầu đô thị hóa.

3. Tại sao giá hàng hóa trong siêu thị Việt Nam thời kỳ này thường cao hơn chợ truyền thống?

Khác với các nước phát triển nơi siêu thị mua trực tiếp số lượng cực lớn từ nhà sản xuất để bán giá rẻ, các siêu thị Việt Nam thời kỳ này có quy mô nhỏ, phải mua qua nhiều khâu trung gian, gánh chi phí mặt bằng trung tâm đắt đỏ và chi phí quản lý thất thoát cao, khiến giá niêm yết buộc phải đội lên.

4. Đề tài rút ra bài học gì từ chính sách bán lẻ của Trung Quốc và Thái Lan?

Trung Quốc và Thái Lan đều sử dụng các công cụ quản lý sắc bén như ban hành luật/pháp lệnh bán lẻ riêng biệt, quy định ngặt nghèo về quy hoạch khoảng cách/diện tích đất đai, và áp dụng quy chế liên doanh bắt buộc để kìm hãm tốc độ bành trướng của tập đoàn nước ngoài, qua đó tạo "khoảng đệm" thời gian quý báu cho các nhà bán lẻ nội địa lớn mạnh.

5. Những giải pháp quản trị vi mô nào được đề xuất cho các giám đốc siêu thị?

Doanh nghiệp cần: Đổi mới tư duy kinh doanh từ bán hàng thụ động sang định hướng khách hàng; lựa chọn địa điểm gắn liền bãi đỗ xe thuận tiện; tái cấu trúc tập hợp hàng hóa đa dạng "dưới một mái nhà"; áp dụng khoa học trưng bày kích thích thị giác; và chuẩn hóa quy trình đào tạo nhân viên phục vụ văn minh.

---

Kết luận (Conclusion)

Báo cáo nghiên cứu khoa học "Thực trạng và giải pháp phát triển hệ thống siêu thị ở nước ta trong giai đoạn hiện nay" (Mã số: 2004-78-024) do TS. Nguyễn Thị Nhiễu chủ nhiệm là một công trình học thuật mẫu mực, mang tính tiên phong đặt nền móng lý luận cho ngành bán lẻ hiện đại Việt Nam. Bằng việc phân tích sâu sắc các quy luật kinh tế, bóc tách thực trạng bất cập của 265 siêu thị trong 10 năm đầu phát triển, công trình đã phác thảo thành công lộ trình giải pháp toàn diện cho cả cơ quan quản lý vĩ mô lẫn cộng đồng doanh nghiệp.

Trước làn sóng toàn cầu hóa và áp lực mở cửa thị trường phân phối bán lẻ, những luận điểm khoa học và đề xuất chính sách từ công trình nghiên cứu này vẫn giữ nguyên giá trị thời sự, đóng vai trò kim chỉ nam giúp định hình diện mạo một nền thương nghiệp Việt Nam hiện đại, văn minh và giàu sức cạnh tranh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé Th−¬ng m¹i ViÖn nghiªn cøu th−¬ng m¹i §Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp bé M· sè: 2004-78-024 Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë n−íc ta trong giai ®o¹n hiÖn nay (B¸o c¸o tæng Hîp) 5893 21/6/2006 Hµ néi 2006 Bé Th−¬ng m¹i ViÖn nghiªn cøu th−¬ng m¹i §Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp bé M· sè: 2004-78-024 Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë n−íc ta trong giai ®o¹n hiÖn nay (B¸o c¸o tæng Hîp) C¬ quan chñ qu¶n: Bé Th−¬ng m¹i C¬ quan chñ tr× thùc hiÖn: ViÖn Nghiªn cøu Th−¬ng m¹i Chñ nhiÖm §Ò tµi: TS. NguyÔn ThÞ NhiÔu C¸c thµnh viªn - Ths. NguyÔn ViÖt H−ng - Ths. Ph¹m ThÞ C¶i - Ths.

Ph¹m H÷u Th×n - CN. TrÇn ThÞ Thu HiÒn Hµ néi 2006 Môc lôc Trang Môc lôc i Danh môc b¶ng biÓu iv Më ®Çu 1 Ch−¬ng 1 : Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vÒ siªu thÞ vµ kinh 4 nghiÖm tæ chøc qu¶n lý vµ kinh doanh siªu thÞ cña mét sè n−íc trªn thÕ giíi I. Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vÒ siªu thÞ 4 1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i siªu thÞ 4 1.

Kh¸i niÖm siªu thÞ, hÖ thèng siªu thÞ 4 1. Ph©n lo¹i siªu thÞ 6 1. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn hÖ thèng 8 siªu thÞ trªn thÕ giíi 1. VÞ trÝ, vai trß cña siªu thÞ trong hÖ thèng ph©n phèi hiÖn ®¹i 10 1.

VÞ trÝ cña siªu thÞ 10 1. Vai trß cña siªu thÞ 10 1. Nh÷ng lîi thÕ vµ bÊt lîi cña siªu thÞ so víi c¸c lo¹i h×nh kinh doanh 13 th−¬ng m¹i kh¸c 1. Tiªu chÝ ph©n biÖt siªu thÞ víi c¸c lo¹i h×nh kinh doanh th−¬ng m¹i 16 kh¸c 1.

Nh÷ng ®Æc tr−ng c¬ b¶n cña kinh doanh siªu thÞ 16 1. NhËn d¹ng siªu thÞ qua h×nh thøc bªn ngoµi: ®Þa ®iÓm, quy m«, sè l−îng 18 vµ chñng lo¹i hµng ho¸, b·i ®Ó xe, ®èi t−îng kh¸ch hµng… 1. Qu¶n lý Nhµ n−íc (QLNN) ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh siªu thÞ 20 1. Sù cÇn thiÕt cña QLNN ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh siªu thÞ 20 1.

Néi dung cña QLNN ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh siªu thÞ 21 II. Kinh nghiÖm ph¸t triÓn kinh doanh siªu thÞ cña mét sè n−íc 22 trªn thÕ giíi 2. Kinh nghiÖm cña mét sè n−íc 22 2. Mét sè bµi häc cã thÓ ¸p dông cho ViÖt Nam 36 2.

VÒ sù ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ 36 2. §èi víi qu¶n lý Nhµ n−íc 37 III. Sù cÇn thiÕt cña viÖc ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë ViÖt Nam 39 3. Yªu cÇu cña héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ 39 3.

Yªu cÇu cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc 40 3. C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë n−íc ta 41 3.4 Nh÷ng thuËn lîi cho sù ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë ViÖt Nam 41 / Ch−¬ng II : Thùc tr¹ng ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë 43 ViÖt Nam tõ 1996 ®Õn nay I. Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña hÖ thèng siªu thÞ ë ViÖt Nam tõ 1996 ®Õn 43 nay 1. Kh¸i qu¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng cña hÖ thèng siªu thÞ trªn c¶ n−íc vµ 43 c¸c thµnh phè lín i 1.

Sè l−îng, quy m« vµ c¸c h×nh thøc siªu thÞ 43 1. Tæ chøc kinh doanh siªu thÞ 49 1. Tr−ng bµy hµng ho¸ trong siªu thÞ 55 1.4 T×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh, c¸c dÞch vô kh¸ch hµng vµ ho¹t ®éng 56 khuyÕn m¹i 1.5 Lùc l−îng lao ®éng cña hÖ thèng siªu thÞ 59 1. ChÊt l−îng vµ hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng siªu thÞ 61 1.

C¸c yÕu tè t¸c ®éng ®Õn sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña hÖ thèng 63 siªu thÞ thêi gian qua 1. §¸nh gi¸ chung vÒ kinh doanh siªu thÞ hiÖn nay ë ViÖt Nam 68 II. Thùc tr¹ng qu¶n lý nhµ n−íc ®èi víi siªu thÞ ë ViÖt Nam 72 2. Kh¸i qu¸t vÒ c«ng t¸c QLNN ®èi víi siªu thÞ thêi gian qua 72 2.

Thùc tr¹ng c¸c quy ®Þnh cã tÝnh ph¸p lý 72 2. Thùc tr¹ng hÖ thèng c¬ chÕ, chÝnh s¸ch hç trî, khuyÕn khÝch cña Nhµ 78 n−íc 2. Thùc tr¹ng c«ng t¸c x©y dùng chiÕn l−îc, quy ho¹ch vµ kÕ ho¹ch ph¸t 79 triÓn siªu thÞ 2. Thùc tr¹ng c«ng t¸c thanh tra, kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc thùc thi c¸c quy 81 ®Þnh cña ph¸p luËt ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh cña siªu thÞ 2.

§¸nh gi¸ chung vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra 82 2. Mét sè h¹n chÕ, nguyªn nh©n vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®¹t ra trong c«ng t¸c 83 qu¶n lý nhµ n−íc ®èi víi siªu thÞ Ch−¬ng 3 : Mét sè gi¶i ph¸p ®æi míi c«ng t¸c qu¶n lý 85 Nhµ n−íc vµ tæ chøc qu¶n lý kinh doanh nh»m ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë viÖt nam thêi gian tíi n¨m 2010 I. Nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc míi ®èi víi viÖc ph¸t triÓn hÖ 85 thèng siªu thÞ cña ViÖt Nam 1. Nh÷ng xu h−íng míi cña m«i tr−êng kinh doanh quèc tÕ 85 1.

Nh÷ng thay ®æi cña m«i tr−êng kinh doanh trong n−íc thêi gian tíi 88 n¨m 2010 1. Nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc míi ®èi víi viÖc ph¸t triÓn hÖ thèng 89 siªu thÞ ë n−íc ta 1. Th¸ch thøc 91 II. Quan ®iÓm vµ ®Þnh h−íng ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ cña ViÖt 94 Nam thêi gian tíi 2.

C¸c quan ®iÓm vÒ ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ cña ViÖt Nam 94 2. §Þnh h−íng ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ cña ViÖt Nam thêi gian tíi 96 n¨m 2010 2. §Þnh h−íng quy ho¹ch ph¸t triÓn siªu thÞ cña ViÖt Nam ®Õn n¨m 2010 96 2. §Þnh h−íng ph¸t triÓn c¸c nhµ ph©n phèi kinh doanh siªu thÞ 97 2.

§Þnh h−íng ®Çu t− x©y dùng h¹ tÇng, t¹o ®iÒu kiÖn vÒ mÆt b»ng cho c¸c 98 siªu thÞ 2. §Þnh h−íng ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ViÖt Nam 99 2. §Þnh h−íng tæ chøc vµ qu¶n lý ho¹t ®éng siªu thÞ 100 III. Mét sè gi¶i ph¸p ®æi míi c«ng t¸c qu¶n lý Nhµ n−íc nh»m ph¸t 101 ii triÓn hÖ thèng siªu thÞ n−íc ta 3.

Gi¶i ph¸p n©ng cao nhËn thøc vµ hiÓu biÕt cña toµn x· héi vÒ kinh 101 doanh siªu thÞ 3. Gi¶i ph¸p x©y dùng vµ hoµn thiÖn m«i tr−êng ph¸p lý ®iÒu chØnh ho¹t 103 ®éng kinh doanh siªu thÞ 3. X©y dùng c¸c c¬ chÕ, chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch, hç trî ph¸t triÓn siªu thÞ 105 3. §æi míi c«ng t¸c x©y dùng chiÕn l−îc, quy ho¹ch vµ kÕ ho¹ch ph¸t triÓn 110 siªu thÞ 3.

§æi míi c«ng t¸c thanh tra, kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc thùc thi c¸c quy ®Þnh 111 cña ph¸p luËt ®èi víi kinh doanh siªu thÞ 3. KhuyÕn khÝch sù ra ®êi vµ x©y dùng n¨ng lùc cho hiÖp héi siªu thÞ 112 3. C¸c gi¶i ph¸p kh¸c 113 IV. Mét sè gi¶i ph¸p ®æi míi ho¹t ®éng qu¶n trÞ kinh doanh cña c¸c 114 doanh nghiÖp siªu thÞ 4.

Nh÷ng ®æi míi trong nhËn thøc vµ t− duy cña c¸c gi¸m ®èc siªu thÞ 114 4. §æi míi vµ ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc b¸n hµng cña siªu thÞ 116 4. Lùa chän vÞ trÝ ®Æt siªu thÞ thÝch hîp 116 4. Ph¸t triÓn vµ ®a d¹ng ho¸ tËp hîp hµng ho¸ 117 4.

X©y dùng vµ thùc thi chÝnh s¸ch gi¸ c¶ hîp lý 118 4. Ph¸t triÓn dÞch vô kh¸ch hµng vµ t¨ng c−êng ho¹t ®éng XTTM 119 4.7 Cã chÝnh s¸ch qu¶n trÞ vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc hiÖu qu¶ 121 KÕt LuËn 123 Phô lôc 125 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 136 iii Më ®Çu Siªu thÞ lµ mét trong nh÷ng lo¹i h×nh kinh doanh b¸n lÎ hiÖn ®¹i, h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn trong quan hÖ mËt thiÕt víi qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ vµ ®« thÞ ho¸ m¹nh mÏ ë quy m« thÕ giíi. Sù ra ®êi cña siªu thÞ ®Çu tiªn ë Mü vµo n¨m 1930 sau ®ã më réng sang ch©u ¢u ®−îc coi lµ mét trong nh÷ng cuéc “c¸ch m¹ng” h÷u Ých nhÊt ®èi víi ng−êi tiªu dïng trong lÜnh vùc l−u th«ng ph©n phèi ë thÕ kû XX. Ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ v¨n minh hiÖn ®¹i ë ViÖt Nam trong bèi c¶nh n−íc ta ®ang thùc hiÖn c«ng cuéc ®æi míi, tiÕn hµnh CNH, H§H vµ chñ ®éng héi nhËp víi thÕ giíi vµ khu vùc lµ mét ®ßi hái cña thùc tÕ kh¸ch quan.

Siªu thÞ chÝnh thøc xuÊt hiÖn lÇn ®Çu tiªn ë n−íc ta n¨m 1993 khi c«ng ty Vòng Tµu Sinhanco khai tr−¬ng “siªu thÞ” Minimart. §Õn nay, sau h¬n 10 n¨m h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn, chóng ta ®· cã mét hÖ thèng siªu thÞ t−¬ng ®èi hoµn chØnh tõ c¸c siªu thÞ nhá cho tíi c¸c ®¹i siªu thÞ ë c¸c thµnh phè vµ c¸c ®« thÞ lín. Siªu thÞ ®· trë nªn quen thuéc ®èi víi ng−êi d©n c¸c thµnh phè lín nh− thµnh phè Hå ChÝ Minh, Hµ Néi. Kinh doanh siªu thÞ ra ®êi ®· lµm thay ®æi diÖn m¹o ngµnh th−¬ng m¹i b¸n lÎ cña ®Êt n−íc, më ra mét lo¹i cöa hµng v¨n minh, hiÖn ®¹i vµ tiÖn nghi cho ng−êi mua s¾m ViÖt Nam, lµm thay ®æi c¶ c¸c thãi quen mua s¾m truyÒn thèng vµ ®ãng gãp vµo sù ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi ®Êt n−íc nãi chung.

Thêi gian qua, viÖc nghiªn cøu, ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë ViÖt Nam ®· ®−îc Nhµ n−íc, c¸c Bé, Ngµnh vµ c¸c ®Þa ph−¬ng quan t©m. NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng IX ®· nhÊn m¹nh ®Õn viÖc ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh th−¬ng m¹i v¨n minh, hiÖn ®¹i ë ViÖt Nam, QuyÕt ®Þnh 311/Q§-TTg ngµy 20/03/2003 cña Thñ t−íng chÝnh phñ phª duyÖt §Ò ¸n “TiÕp tôc tæ chøc thÞ tr−êng trong n−íc, tËp trung ph¸t triÓn thÞ tr−êng n«ng th«n ®Õn n¨m 2010” vµ ChØ thÞ 13/2004/CT-TTg cña Thñ t−íng ChÝnh phñ vÒ viÖc thùc hiÖn nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m ph¸t triÓn m¹nh thÞ tr−êng néi ®Þa ®· ®Ò cËp ®Õn viÖc ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ, tr−íc m¾t −u tiªn ph¸t triÓn ë c¸c thµnh phè lín. §Æc biÖt, QuyÕt ®Þnh 1371/2004/Q§-BTM ngµy 24 th¸ng 09 n¨m 2004 cña Bé Th−¬ng m¹i ban hµnh Quy chÕ kinh doanh siªu thÞ. quy ®Þnh tiªu chuÈn vµ ph−¬ng thøc qu¶n lý ho¹t ®éng siªu thÞ.

Ngoµi ra, nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan tíi siªu thÞ cßn ®−îc ®Ò cËp trong tÊt c¶ c¸c ®Ò ¸n quy ho¹ch ph¸t triÓn th−¬ng m¹i cña c¸c tØnh, thµnh phè trong c¶ n−íc.