CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÍ LUẬN XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY 1.Khái niệm về hàng dệt may a.Khái niệm: Hàng dệt may được coi là những sản phẩm được tạo ra để phục vụ nhu cầu may mặc của người tiêu dung. Dệt may là một ngành sản xuất khá đặc thù thường kéo dài trên rất nhiều công đoạn. Mỗi công đoạn lại có quy trình sản xuất riêng, phức tạp và có nhiều quy trình sản xuất con.
Trong khi đó, việc sản xuất lại phục vụ cho nhiều tiêu thức như: gia công theo đơn đặt hàng hay sản xuất tự tiêu thụ… Mỗi phương thức lại có những khác biệt về việc theo dõi bán hàng, cung ứng nguyên phụ liệu cũng như các phân tích quản trị khác liên quan đến điều độ sản xuất b.Bặc điểm: Ngành may Việt nam có truyền thống lâu đời gắn bó với truyền thống nhân dân từ nông thôn đến thành thị, đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân nhằm đảm bảo hàng hoá cho tiêu dùng trong nước, có điều kiện mở rộng thương mại quốc tế, thu hút nhiều lao động tạo ra ưu thế cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu.Hàng năm mang về cho Nhà nước một lượng ngoại tệ đáng kể, kim ngạch xuất khẩu chỉ đứng sau dầu khí và đã trở thành một ngành công nghiệp then chốt của nước ta. Đây là một ngành phù hợp với điều kiện nền kinh tế nước ta, vì: Một là: Sản xuất hàng may mặc cần nhiều lao động, không đòi hỏi trình độ tay nghề cao. Trong khi lao động giản đơn ở nước ta thừa rất nhiều. Hơn nữa, để đào tạo một lao động trong ngành may mặc chỉ cần từ hai đến hai tháng rưỡi và lao động trong ngành may mặc thường sử dụng nhiều nữ.
Hai là: Vốn đầu tư cho một chỗ làm việc ít, đồng thời ngành may mặc có thể tạo nhiều công ăn việc làm so với các ngành khác với cùng một lượng vốn đầu tư, thời gian thu hồi vốn nhanh. Chỉ cần khoảng 700-800 USD là có thể tạo ra một chỗ làm Trang: 4 trong ngành may, so với 1500-1700 USD để cho một nông dân có thể cấy ở vùng Đồng Tháp Mười. Thời hạn thu hồi vốn chỉ 3-3,5 năm. Ba là: Thị trường rộng lớn ở cả trong và ngoài nước.
Ở trong nước thì đời sống nhân dân được nâng lên, nhu cầu về mặc chuyển từ “ấm” sang “đẹp”, “mốt” tức là nhu cầu hàng may mặc ngày càng tăng và nhanh biến đổi. Còn trên thế giới thì xu thế ngành may mặc phổ thông đang chuyển dần sang các nước đang phát triển do ở những nước này có lợi thế về lao động rẻ hơn những nước phát triển. Bốn là: Nước ta có điều kiện để phát triển trồng bông, đay, thúc đẩy ngành dệt may phát triển vì nguyên liệu cung cấp trong nước thường rẻ hơn nhập khẩu. Với những đặc điểm trên mà ngành may Việt Nam đã ngày càng phát triển, thu hút được nhiều lao động xã hội , toàn quốc hiện có khoảng 2.000 DN dệt may với hơn 2 triệu lao động; 25% trong số đó là các DN có vốn đầu tư nước ngoài, góp phần giải quyết công ăn việc làm, tạo sự ổn định chính trị-kinh tế-xã hội, do đó được Đảng và Nhà nước quan tâm.
Hiện nay ngành may vẫn đang chiếm một vị trí quan trọng về ăn mặc của nhân dân, quốc phòng và tiêu dùng trong các ngành công nghiệp khác. Đồng thời cũng là ngành mang tính xã hội cao, sử dụng mọi lao động trấn khắp mọi miền đất nước, đặc biệt là lao động nữ. số lao động cễng nghiệp của ngành vào loại đứng đầu trong cả nước: khoảng 300 lao động chính và nhiều lao động phụ khác. S¶n phÈm ngµnh may rÊt ®a d¹ng, cã tÝnh thêi trang võa cã tÝnh quèc tÕ võa cã tÝnh d©n téc.
Kinh tÕ ph¸t triÓn, ®êi sèng nh©n d©n ®îc n©ng cao, nhu cÇu hµng may mÆc l¹i cµng phong phó vµ chÊt lîng cao h¬n. Bªn c¹nh nh÷ng mÆt hµng truyÒn thèng, th«ng qua gia c«ng cho c¸c níc, c¸c doanh nghiÖp may ViÖt Nam cã ®iÒu kiÖn lµm quen víi c«ng nghÖ may c¸c mÆt hµng phøc t¹p, thêi trang cña thÕ giíi. C«ng nghiÖp may ViÖt Nam tiÕn bé nhanh, tõ chç may quÇn ¸o lao ®éng xuÊt khÈu, c¸c lo¹i quÇn Trang: 5 ¸o ®¬n gi¶n nh vá ch¨n, ¸o gèi, quÇn ¸o ngñ, quÇn ¸o häc sinh. ®Õn nay ®· may ®îc nhiÒu mÆt hµng cao cÊp ®îc nguêi tiªu dïng chÊp nhËn, kh¸ch níc ngoµi tÝn nhiÖm ®Æt hµng ®i tiªu thô t¹i c¸c thÞ trêng khã tÝnh trªn thÕ giíi.Xuất khẩu hàng dệt may và các yếu tố ảnh hưởng Đặc điểm về sản phẩm.
Trong bu«n b¸n thÕ giíi, s¶n phÈm cña ngµnh dÖt may lµ mét trong nh÷ng hµng ho¸ ®Çu tiªn tham gia vµo mËu dÞch quèc tÕ. Hµng dÖt may cã nh÷ng ®Æc trng riªng biÖt ¶nh hëng rÊt nhiÒu ®Õn s¶n xuÊt vµ bu«n b¸n. Nghiªn cøu nh÷ng ®Æc trng næi bËt cña th¬ng m¹i thÕ giíi hµng dÖt may lµ mét trong nh÷ng yÕu tè cÇn thiÕt ®Ó t¨ng cêng tÝnh c¹nh tranh cña s¶n phÈm vµ ®¶m b¶o xuÊt khÈu thµnh c«ng trªn thÞ trêng quèc tÕ. Th¬ng m¹i thÕ giíi hµng dÖt may cã mét sè ®Æc trng næi bËt sau ®©y: -Sản phẩm dệt may là loại sản phẩm có yêu cầu rất phong phú, đa dạng tuỳ thuộc vào đối tượng tiêu dùng.
Người tiêu dùng khác nhau về văn hoá, phong tục tập quán, tôn giáo, khác nhau về khu vực địa lý, khí hậu, về giới tính, tuổi tác… sẽ có nhu cầu rất khác nhau về trang phục. Nghiên cứu thị trường để nắm vững nhu cầu của từng nhóm người tiêu dùng trong các bộ phận thị trường khác nhau có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tiêu thụ sản phẩm. -Sản phẩm dệt may mang tính thời trang cao, phải thường xuyên thay đổi mẫu mã, kiểu dáng, màu sắc, chất liệu để đáp ứng nhu cầu thích đổi mới, độc đáo và gây ấn tượng của người tiêu dùng. Do đó để tiêu thụ được sản phẩm, việc am hiểu các xu hướng thời trang là rất quan trọng.
-Một đặc trưng nổi bật trong buôn bán sản phẩm dệt may trên thế giới là vấn đề nhãn mác sản phẩm. Mỗi nhà sản xuất cần ra được một nhãn hiệu thương mại của riêng mình. Nhãn hiệu sản phẩm theo quan điểm xã hội thường là yếu tố chứng nhận Trang: 6 chất lượng hàng hoá và uy tín của người sản xuất. Đây là vấn đề cần quan tâm trong chiến lược sản phẩm vì người tiêu dùng không chỉ tính đến giá cả mà còn rất coi trọng chất lượng sản phẩm.
-Khi buôn bán các sản phẩm dệt may cần chú trọng đến yếu tố thời vụ. Phải căn cứ vào chu kỳ thay đổi của thời tiết trong năm ở từng khu vực thị trường mà cung cấp hàng hoá cho phù hợp. Điều này cũng liên quan đến vấn đề thời hạn giao hàng, nếu như không muốn bỏ lỡ cơ hội xuất khẩu thì hơn bao giờ hết, hàng dệt may cần được giao đúng thời hạn để cung cấp hàng hoá kịp thời vụ. -Thu nhập bình quân đầu người, thói quen tiêu dùng, cơ cấu tỉ lệ chi tiêu cho hàng may mặc trong tổng thu nhập dân cư và xu hướng thay đổi cơ cấu tiêu dùng trong tổng thu nhập… có tác động lớn đến xu hướng tiêu thụ hàng dệt may.
Với các thị trường có mức thu nhập bình quân, tỉ lệ chi tiêu cho hàng may mặc cao, yêu cầu về mẫu mã, kiểu dáng, chất lượng…sẽ trở nên quan trọng hơn các yếu tố về giá cả. Đặc điểm về sản xuất Công nghệ dệt may là ngành sử dụng nhiều lao động giản đơn phát huy được lợi thế của những nước có nguồn lao đồng dồi dào với giá nhân công rẻ. Đặc biệt ngành công nghiệp may đòi hỏi vốn đầu tư ít nhưng tỉ lệ lãi khá cao.Chính vì vậy sản xuất hàng dệt may thường phát triển mạnh và có hiệu quả rất lớn đối với các nước đang phát triển và đang ở giai đoạn đầu của quá trình công nghiệp hoá. Khi một nước trở thành nước công nghiệp phát triển có trình độ công nghệ cao, giá lao động cao, sức cạnh tranh trong sản xuất hàng dệt may giảm thì họ lại vươn tới những ngành công nghiệp có hàm lượng kĩ thuật cao hơn, tốn ít lao động và mang lại lợi nhuận cao.
Công nghiệp dệt may lại phát huy vai trò ở các nước khác kém phát triển hơn. Lịch sử phát triển của ngành dệt may thế giới cũng là lịch sử chuyển dịch của công nghiệp dệt may từ khu vực phát triển sang khu vực kém phát triển hơn do có sự chuyển dịch về lợi thế so sánh. Như vậy không có nghĩa là sản xuất dệt may không còn tồn tại ở các nước phát triển mà thực tế ngành nàyđã tiến đến giai đoạn cao hơn, sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đặc điểm về thị trường Trang: 7 Một đặc trưng nổi bật của công nghệ dệt may là được bảo hộ chặt chẽ ở hầu hết các nước trên thế giới bằng những chính sách thể chế đặc biệt.
Trước khi hiệp định về hàng dệt may- kết quả quan trọng của vòng đàm phán Uruguay ra đời và phát huy tác dụng, việc buôn bán quốc tế các sản phẩm dệt may được điều chỉnh theo những thể chế thương mại này. Nhờ đó, phần lớn các nước nhập khẩu thiết lập các hạn chế đối với nhập khẩu hàng dệt may. Mức thuế phổ biến đánh vào hàng dệt may cũng cao hơn so với các hàng hoá công nghiệp khác. Bên cạnh đó, từng nước nhập khẩu còn đề ra những qui định riêng đối với hàng dệt may nhập khẩu.
Những thể chế nhằm bảo hộ sản xuất hàng dệt may của mỗi nước và hạn chế nhập khẩu này đã chi phối thị trường hàng dệt may trên thế giới, ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất và buôn bán hàng dệt may trên thế giới .Xu thế nhập khẩu của hàng dệt may trên thế giới Thị trường hàng dệt may trên thế giới vẫn liên tục phát triển trong mấy chục năm sau chiến tranh thế giới thứ hai.Mậu dịch hàng dệt may tăng khá nhanh(trừ một vài năm do nền kinh tế thế giới bị khủng hoảng tác động tới). Nhịp độ phát triển mậu dịch hàng dệt may thế giới tuỳ thuộc vào triển vọng tiêu dùng của các nước trên thế giới, mà triển vọng tiêu dùng lại phải phụ thuộc vào các yếu tố về phát triển kinh tế, dân số, về tiến bộ khoa học kỹ thuật, về xu thế mốt thời trang của mỗi nước, trong đó yếu tố về phát triển kinh tế với thu nhập tính theo đầu người là quan trọng nhất. Theo thống kê của tổ chức các nước hợp tác phát triển(OECD)-đây là những nước có tiêu dùng hàng dệt may rất cao thường từ 15-20 kg/người/năm).