Luận văn thạc sĩ về thiết chế chính trị Việt Nam thế kỷ XV - XVIII

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh thiết chế chính trị việt nam thế kỷ xv xviii, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Phạm Đức Anh
• Người hướng dẫn: Gs.Tskh Vũ Minh Giang
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch Sử Việt Nam
• Đề tài: Thiết Chế Chính Trị Việt Nam Thế Kỷ XV - XVIII
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục đích nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp của luận văn
• 0.7. Bố cục luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: MÔ HÌNH “TẬP QUYỀN QUAN LIÊU” THỜI LÊ SƠ (1428 - 1527)
• 1.1. Quá trình thiết lập mô hình nhà nước Lê Sơ
• 1.2. Tổ chức và hoạt động của chính quyền trung ương thời Lê Sơ
• 1.2.1. Hoàng đế và quyền hạn của Hoàng đế
• 1.2.2. Tổ chức bộ máy hành chính
• 1.2.3. Các cơ quan giúp việc Hoàng đế
• 1.2.4. Lục bộ và Lục tự
• 1.2.5. Các cơ quan chuyên môn
• 1.2.6. Tổ chức quân đội
• 1.2.6.1. Về cơ cấu tổ chức
• 1.2.6.2. Về cơ cấu chuyên môn
• 1.2.7. Các cơ quan giám sát và tư pháp
• 1.2.7.1. Hệ thống thanh tra, giám sát
• 1.2.7.2. Các cơ quan xử án và việc tư pháp
• 1.2.8. Chế độ quan chức
• 1.2.8.1. Chế độ tuyển chọn quan lại
• 1.2.8.2. Chế độ bổ dụng quan lại
• 1.2.8.3. Chế độ đãi ngộ quan lại
• 1.2.8.4. Những quy định xử phạt quan lại phạm pháp
• 1.3. Sự suy yếu và sụp đổ của mô hình Lê Sơ
• 1.4. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: CHẾ ĐỘ CHÍNH TRỊ THỜI MẠC (1527 - 1592)
• 2.1. Quá trình hình thành và kiện toàn tổ chức chính quyền Mạc
• 2.2. Hoạt động của chính quyền trung ương
• 2.2.1. Các vua Mạc và chế độ Thượng hoàng
• 2.2.2. Các cơ quan hành chính và đội ngũ quan chức ở trung ương
• 2.2.2.1. Phụ chính và các văn phòng giúp việc Hoàng đế
• 2.2.2.2. Lục bộ và Lục tự
• 2.2.2.3. Các cơ quan chuyên môn
• 2.2.2.4. Tổ chức quân đội
• 2.2.2.5. Hệ thống các cơ quan giám sát và tư pháp
• 2.2.2.5.1. Các cơ quan và việc tư pháp
• 2.2.3. Chế độ quan chức
• 2.3. Sự sụp đổ của chế độ chính trị thời Mạc
• 2.4. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT CHẾ “LƯỠNG ĐẦU” THỜI LÊ - TRỊNH (1599 - 1786)
• 3.1. Sự xuất hiện của thiết chế “Lưỡng đầu”
• 3.2. Chính quyền trung ương thời vua Lê chúa Trịnh
• 3.2.1. Vua Lê và chúa Trịnh
• 3.2.1.1. Vai trò của vua Lê
• 3.2.1.2. Quyền của chúa Trịnh
• 3.2.2. Chức năng và hoạt động của các cơ quan hành chính
• 3.2.2.1. Triều đình và Phủ đường
• 3.2.2.2. Các văn thư phòng
• 3.2.2.3. Lục Bộ và Lục Phiên
• 3.2.2.4. Các cơ quan chuyên môn
• 3.2.3. Quân đội thời Lê - Trịnh
• 3.2.4. Hệ thống các cơ quan giám sát và tư pháp
• 3.2.5. Quá trình cải biến, hoàn thiện hệ thống luật pháp và các cơ quan tư pháp
• 3.2.6. Chế độ quan chức
• 3.2.6.1. Các chức quan thời Lê - Trịnh
• 3.2.6.2. Chế độ tuyển chọn
• 3.2.6.3. Chế độ bổ dụng
• 3.2.7. Sự sụp đổ của thiết chế “Lưỡng đầu”
• 3.3. Tiểu kết
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Sơ đồ Tổ chức bộ máy hành chính các triều Lê Sơ, Mạc, Lê - Trịnh
• Phụ lục 2. Danh sách các chức quan ở triều đình trung ương thế kỷ XV-XVIII
• Phụ lục 3. Biên niên về tổ chức và hoạt động của Lục bộ thế kỷ XV-XVIII
• Phụ lục 4. Quá trình thăng giáng của một số quan chức thế kỷ XV-XVIII

Tóm tắt

I. Tổng quan về thiết chế chính trị Việt Nam thế kỷ XV XVIII

Thiết chế chính trị Việt Nam trong giai đoạn từ thế kỷ XV đến XVIII là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu lịch sử. Giai đoạn này chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các triều đại như Lê Sơ, Mạc và Lê - Trịnh. Mỗi triều đại đều có những đặc điểm riêng về tổ chức bộ máy nhà nước, quyền lực và chính sách. Nghiên cứu về thiết chế chính trị không chỉ giúp hiểu rõ hơn về lịch sử mà còn cung cấp những bài học quý giá cho hiện tại.

1.1. Lịch sử hình thành thiết chế chính trị Việt Nam

Thiết chế chính trị Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau. Từ thời kỳ đầu của các triều đại phong kiến, đến sự hình thành và phát triển của mô hình quân chủ tập quyền dưới triều Lê Sơ, thiết chế này đã có những biến đổi đáng kể. Các yếu tố như văn hóa, xã hội và kinh tế đã ảnh hưởng sâu sắc đến sự hình thành này.

1.2. Đặc điểm nổi bật của thiết chế chính trị thời kỳ này

Mỗi triều đại trong giai đoạn XV-XVIII đều có những đặc điểm riêng biệt. Thời Lê Sơ, chính quyền tập quyền mạnh mẽ, trong khi thời Mạc lại chứng kiến sự phân chia quyền lực. Thời kỳ Lê - Trịnh lại nổi bật với sự tồn tại của hai chính quyền song song. Những đặc điểm này phản ánh sự phát triển của xã hội và văn hóa Việt Nam trong bối cảnh lịch sử.

II. Vấn đề và thách thức trong thiết chế chính trị Việt Nam

Thiết chế chính trị Việt Nam thế kỷ XV-XVIII không chỉ phát triển mà còn đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như sự phân chia quyền lực, sự tham nhũng trong bộ máy nhà nước, và các cuộc khởi nghĩa đã đặt ra nhiều thách thức cho các triều đại. Nghiên cứu những vấn đề này giúp hiểu rõ hơn về sự suy yếu và sụp đổ của các triều đại.

2.1. Sự phân chia quyền lực và ảnh hưởng đến chính quyền

Sự phân chia quyền lực giữa các triều đại đã dẫn đến những xung đột nội bộ. Trong thời kỳ Lê - Trịnh, quyền lực của vua Lê và chúa Trịnh đã tạo ra một mô hình chính trị phức tạp, ảnh hưởng đến sự ổn định của chính quyền.

2.2. Tham nhũng và sự suy yếu của bộ máy nhà nước

Tham nhũng trong bộ máy nhà nước là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của chính quyền. Các triều đại đã phải đối mặt với nhiều cuộc khởi nghĩa do sự bất mãn của nhân dân trước tình trạng này.

III. Phương pháp nghiên cứu thiết chế chính trị Việt Nam

Để nghiên cứu thiết chế chính trị Việt Nam trong giai đoạn này, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp lịch sử, phân tích tài liệu và so sánh giữa các triều đại sẽ giúp làm rõ hơn về sự phát triển và biến đổi của thiết chế chính trị.

3.1. Phương pháp lịch sử trong nghiên cứu

Phương pháp lịch sử giúp tái hiện lại quá trình hình thành và phát triển của thiết chế chính trị. Việc phân tích các tài liệu lịch sử, như bộ sử biên niên, sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về các sự kiện và nhân vật quan trọng.

3.2. Phân tích so sánh giữa các triều đại

So sánh giữa các triều đại Lê Sơ, Mạc và Lê - Trịnh sẽ giúp làm rõ những điểm khác biệt và tương đồng trong tổ chức bộ máy nhà nước. Điều này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về từng triều đại mà còn chỉ ra những xu hướng phát triển chung.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu thiết chế chính trị

Nghiên cứu thiết chế chính trị Việt Nam thế kỷ XV-XVIII không chỉ có giá trị lịch sử mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn hiện nay. Những bài học từ quá khứ có thể giúp cải cách hệ thống chính trị hiện tại, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

4.1. Bài học từ sự thành công và thất bại

Các triều đại trong giai đoạn này đã có những thành công và thất bại khác nhau. Việc phân tích nguyên nhân dẫn đến thành công hay thất bại sẽ giúp rút ra những bài học quý giá cho việc cải cách hệ thống chính trị hiện nay.

4.2. Đề xuất giải pháp cho cải cách chính trị

Dựa trên những nghiên cứu về thiết chế chính trị, có thể đề xuất các giải pháp cụ thể cho việc cải cách hệ thống chính trị hiện tại. Những giải pháp này cần phải phù hợp với đặc điểm văn hóa và xã hội Việt Nam.

V. Kết luận và tương lai của thiết chế chính trị Việt Nam

Thiết chế chính trị Việt Nam trong giai đoạn XV-XVIII đã để lại nhiều bài học quý giá cho hiện tại. Nghiên cứu về giai đoạn này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về lịch sử mà còn mở ra hướng đi cho tương lai của hệ thống chính trị Việt Nam.

5.1. Tóm tắt những điểm chính trong nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra những đặc điểm nổi bật của thiết chế chính trị Việt Nam trong giai đoạn này, từ sự hình thành đến những thách thức mà các triều đại phải đối mặt.

5.2. Triển vọng phát triển của thiết chế chính trị hiện nay

Tương lai của thiết chế chính trị Việt Nam cần phải được xây dựng dựa trên những bài học từ quá khứ. Việc cải cách và đổi mới hệ thống chính trị là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho thời kỳ giới Nho sĩ tham giữ quyền bính [23,36]. Từ đó cho đến hết thế kỷ XIV, trong đội ngũ quan lại đã có sự thay đổi đáng kể về nhân sự. Những quý tộc, nhất là quý tộc tôn thất thƣa vắng dần trong bộ máy chính quyền, thay vào đó là tầng lớp quan liêu Nho sĩ… Tuy nhiên, biện pháp trên đây chỉ 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] mang tính chất nhất thời và không giải quyết đƣợc triệt để các mâu thuẫn đang ngày càng trở nên sâu sắc. Dù những thay đổi này chƣa làm biến đổi căn bản tính chất của thiết chế tổ chức nhà nƣớc, nhƣng dù sao đó cũng là bƣớc chuẩn bị cần thiết cho việc xây dựng thiết chế tập quyền ở Việt Nam trong những giai đoạn sau.

Khi Hồ Quý Ly nổi lên nhƣ một nhân vật có quyền lực cao nhất trên chính trƣờng thì nhu cầu cần phải có một cuộc cải cách toàn diện đã trở nên vô cùng bức thiết. Lịch sử đã đặt lên vai Hồ Quý Ly và sau đó là vƣơng triều Hồ hai nhiệm vụ cần tiến hành cùng lúc: củng cố, tăng cƣờng chế độ quân chủ tập quyền và giải quyết các mâu thuẫn kinh tế - xã hội do cuộc khủng hoảng đặt ra. Để khắc phục tình trạng rối loạn chính trị, Hồ Quý Ly thiết lập một vƣơng triều mới. Triều Hồ thành lập cũng đồng thời loại bỏ vị trí chính trị của tầng lớp quý tộc Trần và chuyển dần sang mô hình nhà nƣớc mới.

Nhà Hồ đẩy mạnh giáo dục, khoa cử Nho học, tăng cƣờng công tác tuyển chọn và sử dụng đội ngũ quan liêu mới. Ngay khi lên ngôi, Hồ Quý Ly đã tổ chức thi Thái học sinh, lấy đỗ 20 ngƣời bổ dụng các chức khác nhau. Năm 1404, nhà Hồ định lại thể lệ thi Hƣơng, thi Hội, quy định ba năm mở một khoa thi, năm trƣớc thi Hƣơng năm sau thi Hội. Việc học ở các lộ, phủ, châu cũng đƣợc chấn chỉnh, cùng với việc ban hành chế độ học quan và học điền.

Một đội ngũ đông đảo những ngƣời thuộc tầng lớp quan liêu mới đƣợc bổ sung cho bộ máy chính quyền từ trung ƣơng đến các địa phƣơng. Pháp luật nhà nƣớc đƣợc kiện toàn, đƣờng lối pháp trị ngày càng đƣợc đẩy mạnh. Về các mặt kinh tế - xã hội, những chính sách cải cách cụ thể của nhà Hồ chủ yếu nhằm hạn chế vai trò của tầng lớp quý tộc, duy trì sự tồn tại của chế độ tƣ hữu ruộng đất trong giới hạn cho phép, đồng thời không ngừng tăng cƣờng vai trò kinh tế nhà nƣớc. Chính sách hạn danh điền (năm 1397), hạn nô (1401) một mặt chấp nhận về mặt pháp lý đối với sự tồn tại của những chủ tƣ hữu với mức dƣới 10 mẫu ruộng, đồng thời góp phần củng cố tiềm lực kinh tế nhà nƣớc thông qua việc sung công một số lƣợng không nhỏ ruộng đất và nô tỳ vốn thuộc các địa chủ, nhƣng đồng thời cũng đánh mạnh vào tầng lớp đại quý tộc điền trang.

Thêm vào đó, chính sách phát hành tiền giấy (1396), đánh thuế thuyền buôn (1400), thuế ruộng đất (1402), thuế đinh nam (1402), thống nhất các đơn vị đo lƣờng (1403)… đã tăng nguồn thu nhập cho ngân sách quốc gia, phần nào đấy thể hiện sự quan tâm của nhà nƣớc đối với lợi ích của một bộ phận dân nghèo không có hoặc có ít ruộng đất. Dù còn chƣa hoàn toàn thống nhất khi đánh giá về các chính sách của Hồ Quý Ly, nhƣng các nhà nghiên cứu đều thừa nhận rằng Hồ Quý Ly là một nhà cải cách táo bạo và kiên quyết hiếm có trong lịch sử trung đại Việt Nam. Cải cách của 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ông đã kết thúc giai đoạn tồn tại của mô hình kinh tế - xã hội cũ, với phƣơng thức cai trị theo lối “thân dân”, chuyển sang hình thức cai trị mang dáng dấp của mô hình “Tập quyền quan liêu”. Trong bối cảnh Đại Việt lúc bấy giờ, việc xây dựng mô hình mới là một đòi hỏi khách quan, đáp ứng những yêu cầu phát triển nội tại của đất nƣớc.

Tiếc rằng, mô hình nhà nƣớc do Hồ Quý Ly xây dựng chƣa thể xác lập đƣợc một cơ sở tồn tại vững chắc và do đó chƣa thể phát huy vai trò của mình thì bị gián đoạn bởi cuộc xâm lƣợc của nhà Minh. Tuy vậy, những tƣ tƣởng cải cách của Hồ Quý Ly cũng nhƣ khuynh hƣớng tập quyền và quan liêu của ông đã đƣợc triều Lê Sơ hiện thực hoá. Giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Minh, thiết lập vƣơng triều mới trong ánh hào quang của cuộc chiến tranh giải phóng vĩ đại, triều Lê Sơ có mọi điều kiện thuận lợi để tiếp tục phát triển mô hình nhà nƣớc theo hƣớng tập quyền quan liêu. Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lập ra triều Lê.

Bên cạnh những chính sách kinh tế, xã hội nhằm khôi phục đất nƣớc sau những năm tháng chiến tranh, Lê Thái Tổ nhanh chóng bắt tay vào thiết lập một bộ máy chính quyền mới. Về cơ bản, tổ chức nhà nƣớc đầu thời Lê Sơ không khác mấy so với giai đoạn cuối Trần và thời Hồ, nhƣng đội ngũ quan lại giữ những cƣơng vị chủ chốt không còn là những quý tộc vƣơng thất mà thay vào đó là những tƣớng lĩnh có công trong sự nghiệp bình Ngô, một bộ phận những trí thức Nho học và một số quan lại đã từng phục vụ triều Hồ. Để bổ sung cho đội ngũ quan lại, các vị vua đầu triều Lê chủ yếu sử dụng phƣơng thức tập ấm, tiến cử và phần nào là khoa cử. Nho giáo đƣợc đề cao và dần trở thành hệ tƣ tƣởng chính thống của nhà nƣớc.

Sau khi vua Thái Tổ qua đời năm 1433 có nhiều dấu hiệu cho thấy tình hình chính trị, xã hội nhà Lê ngày càng bất ổn. Những vị vua kế nhiệm nhƣ Thái Tông, Nhân Tông lên ngôi khi còn nhỏ tuổi (Thái Tông 10 tuổi, Nhân Tông 2 tuổi). Quyền lực thực tế nằm trong tay các đại thần xuất thân võ tƣớng mà có nhà sử học nƣớc ngoài gọi là nhóm “thiểu số chính trị gốc Thanh Hoá” [80]. Sự biến cung đình diễn ra liên tiếp.

Hàng loạt những “đại thần khai quốc” nhƣ Nguyễn Trãi, Lƣu Nhân Chú, Lê Sát, Lê Ngân, Trịnh Khả… bị sát hại. Số những quan lại thanh liêm và có trình độ không nhiều. Tình trạng quan lại đục khoét tài sản nhà nƣớc, sách nhiễu nhân dân ngày càng phổ biến. Để mô tả khái quát tình hình triều chính rối ren và sự bê bối của đội ngũ quan lại trong những thập niên 30 đến 50 của thế kỷ XV các sử gia thời Lê dẫn bài Quang Thuận Trung hưng ký bình luận rằng: “Nhân Tông mới lên hai tuổi đã sớm nối ngôi vua, Thái hậu Nguyễn Thị là gà mái gáy sớm, Đô đốc 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lê Khuyển nhƣ thỏ khôn giữ mệnh.

Vua đàn bà mắt quáng buông rèm ngồi chốn thâm khuê, bọn họ ngoại lòng tham, khoác lác hoành hành khắp cõi, kẻ thân yêu nắm quyền vị, nạn hối lộ đƣợc công khai. Việc văn giáo lặng lẽ nhƣ băng hàn, ngƣời hiền từ phải bó cánh. Bậc túc nho nhƣ Lý Tử Tấn, Trình Thuấn Du thì đẩy vào chỗ nhàn, phƣờng dốt đặc ồn ào nhƣ ong đàn nổi dậy, nhƣ chó chuột nhe răng. Tể thần nhƣ Lê Sủng, Lê Sát thì ngu si không phân biệt sáu loại súc vật, Chƣởng binh Lê Điên, Lê Luyện, thì mù tịt, chẳng sao hiểu đƣợc bốn mùa một năm.

Bậc lƣơng thần nhƣ Trịnh Khả, Khắc Phục thì kèn cựa mà giết đi, ngƣời tài sĩ nhƣ Nguyễn Mộng Tuân thì đẩy vào vòng tai hoạ. Oan uổng không chỉ kêu xin, mọi việc thảy đều đổ nát. Văn giai nhƣ Công Soạn tuổi gần tám mƣơi, tể thần nhƣ Lê Ê không biết một chữ. Bọn trẻ không biết nghĩ, làm bậy ngông cuồng, ngƣời già chẳng chết đi, trở thành mối hoạ.

Bán quan mua kiện, ƣa giàu ghét nghèo. Hiền tài là rƣờng cột của triều đình mà sạch không nhƣ quét đất. Văn chƣơng là khí vận của nhà nƣớc mà im ắng tựa cỏ khô. Bọn xiểm nịnh đƣợc tin dùng, kẻ đao bút đƣợc tiến cử…”[23,384-85].

Đã không ít lần, nhà vua ban chiếu răn các quan lại phải giữ khuôn phép, chấn chỉnh lề lối làm việc, song hiệu quả mang lại không đáng kể. Liên tiếp trong các năm 1443, 1445, 1449…, những lần xảy ra thiên tai, hạn hán, mất mùa, nhà vua1 chỉ còn biết than trách tự hỏi: “Có phải do trẫm không biết dốc lòng thành kính để đƣợc hƣởng lộc trời…, không biết ban ân huệ cho khắp muôn dân…, không biết sử dụng nhân tài, những loại đƣợc dùng đều là loại hèn kém mà đến nỗi thể chăng? Có phải do nạn hối lộ công khai, tệ phi tần lộng hành…, các đại thần giúp việc chƣa trọn đạo, tƣớng soái phiên thần không biết yêu thƣơng quân dân, quen thói đục khoét…, hay là quan hình ngục không giữ công bằng, chỉ lo xử nặng, kẻ nào đút lót thì tha, để oán khí bốc lên mà đến nỗi thế chăng?. Thực tế trên đây trở thành gánh nặng đặt lên vai ngƣời kế nhiệm và triều đại của ông - vua Lê Thánh Tông. Hơn lúc nào hết, việc củng cố quyền lực của ngƣời đứng đầu nhà nƣớc, tăng cƣờng sức mạnh và sự trong sạch của đội ngũ quan lại, xây dựng và hoàn thiện thống pháp luật trở thành một yêu cầu bức thiết.

Đó cũng chính là mục tiêu và nội dung của công cuộc cải tổ chính trị thời Lê Thánh Tông. Nhƣ vậy, có thể nói mô hình nhà nƣớc “Tập quyền quan liêu” đã đƣợc manh nha vào cuối thời Trần - Hồ, bắt đầu có hình hài rõ nét ngay từ thời các vua Lê đầu tiên, nhƣng phải đến Lê Thánh Tông mới thực sự hoàn thiện. Có thể coi lệnh “Hiệu 1 Thực tế vua Nhân Tông lúc này còn nhỏ tuổi. Quyền nhiếp chính thuộc về Thái hậu Nguyễn Thị Anh và Thái uý Trịnh Khả.

17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] định quan chế” ban hành năm 1471 nhƣ một cái mốc đánh dấu sự hoàn thiện của mô hình nhà nƣớc Lê Sơ. Đến lúc này, cơ sở kinh tế - xã hội, nền tảng cho sự tồn tại của mô hình ấy cũng đã đƣợc xác lập vững chắc trên cơ sở sự cân bằng giữa sở hữu ruộng đất công, nông dân làng xã với sở hữu tƣ nhân của tầng lớp địa chủ. Cũng vào thời điểm này, nhà nƣớc đã hoàn toàn khẳng định quyền sở hữu tối cao của mình đối với toàn bộ ruộng đất trong cả nƣớc.