Tăng Cường Vai Trò Của Nhà Nước Đối Với Xuất Khẩu Hàng Dệt May Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Tăng cường vai trò nhà nước nhằm đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may việt nam trong điều kiện hội nhập, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyen Thi Thuy Huong
• Người hướng dẫn: TS. Do Thi Kim Hoa
• Trường học: Truong Dai Hoc Kinh Te Quoc Dan
• Chuyên ngành: Kinh Te Chinh Tri
• Đề tài: Tăng Cường Vai Trò Nhà Nước Trong Xuất Khẩu Hàng Dệt May Việt Nam
• Loại tài liệu: luan van thac sy
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY
• 1.1. Lý luận chung về xuất khẩu hàng hóa và xuất khẩu hàng dệt may
• 1.2. Đặc điểm hàng dệt may và hoạt động xuất khẩu hàng dệt may trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.3. Nội dung, các nhân tố ảnh hưởng và sự cần thiết phải tăng cường vai trò của nhà nước đối với xuất khẩu hàng dệt may
• 1.4. Vai trò nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu hàng dệt may
• 1.5. Nhân tố ảnh hưởng đến vai trò nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu dệt may
• 1.6. Tính tất yếu phải tăng cường vai trò của nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu hàng dệt may
• 1.7. Kinh nghiệm của các nước về tăng cường vai trò của nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu hàng dệt may
• 1.8. Bài học cho Việt Nam về tăng cường vai trò của nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu hàng dệt may
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam
• 2.2. Khai quát quá trình phát triển ngành dệt may Việt Nam
• 2.3. Thực trạng ngành dệt may Việt Nam qua quy mô, năng lực sản xuất, trang thiết bị, trình độ máy móc thiết bị công nghệ
• 2.4. Tổng quan tình hình xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam
• 2.5. Vai trò của Nhà nước trong hoạt động xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam từ năm 1998 đến nay
• 2.6. Chiến lược và các quy định về xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam trong thời gian qua
• 2.7. Hiện trạng chính sách thúc đẩy xuất khẩu hàng dệt may
• 2.8. Thực trạng tổ chức quản lý nhà nước trong thúc đẩy xuất khẩu hàng dệt may
• 2.9. Công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động xuất khẩu hàng dệt may
• 2.10. Đánh giá thực trạng vai trò của Nhà nước trong hoạt động xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VIỆC ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.1. Định hướng và quan điểm xuất khẩu dệt may đến năm 2015 và tầm nhìn đến 2020
• 3.2. Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam khi hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.3. Định hướng xuất khẩu của dệt may đến 2015
• 3.4. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò nhà nước trong việc thúc đẩy xuất khẩu hàng dệt may trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.4.1. Xây dựng chiến lược thích hợp cho quá trình đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.4.2. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may
• 3.4.3. Giải pháp về đầu tư
• 3.4.4. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực
• 3.4.5. Giải pháp về khoa học công nghệ
• 3.4.6. Giải pháp thị trường
• 3.4.7. Giải pháp về phát triển công nghiệp phụ trợ
• 3.4.8. Thúc đẩy hoạt động xúc tiến xuất khẩu hàng dệt may
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vai Trò Nhà Nước Trong Xuất Khẩu Dệt May VN

Ngành dệt may Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tạo nhiều việc làm và mang lại nguồn ngoại tệ lớn. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập WTO, vai trò của nhà nước trong việc thúc đẩy xuất khẩu dệt may càng trở nên quan trọng. Bài viết này sẽ phân tích vai trò của nhà nước trong việc hỗ trợ ngành dệt may Việt Nam phát triển và cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Theo nghiên cứu của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, vai trò của nhà nước cần được tăng cường để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành trong bối cảnh hội nhập.

1.1. Khái niệm và đặc điểm xuất khẩu hàng dệt may

Xuất khẩu hàng dệt may là quá trình đưa các sản phẩm dệt may được sản xuất tại Việt Nam ra thị trường quốc tế. Đặc điểm của ngành này là sử dụng nhiều lao động, có tính thời vụ và chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố thị trường. Hàng dệt may là sản phẩm được sản xuất qua nhiều công đoạn, đòi hỏi sự hợp tác và liên kết rộng rãi để tạo ra sản phẩm cuối cùng. Đây là hàng tiêu dùng thiết yếu, gắn liền với yếu tố thời trang, có nhiều tiềm năng xuất khẩu.

1.2. Sự cần thiết của vai trò nhà nước trong xuất khẩu

Trong nền kinh tế thị trường, vai trò nhà nước là điều tiết và định hướng sự phát triển của ngành dệt may. Nhà nước cần tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin thị trường, công nghệ mới và nguồn vốn. Đồng thời, nhà nước cũng cần xây dựng các chính sách thương mại phù hợp để bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp trong nước. Toàn cầu hóa là một xu thế khách quan, chính vì vậy mà vai trò 'chủ thể' của doanh nghiệp, của Nhà nước là rất quyết định. Doanh nghiệp là người 'xung trận', là lực lượng trực tiếp đương đầu trong cạnh tranh và Nhà nước phải là người mở đường.

II. Phân Tích Thực Trạng Xuất Khẩu Hàng Dệt May Việt Nam

Ngành dệt may Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc trong những năm gần đây, trở thành một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của đất nước. Tuy nhiên, ngành vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức, như năng lực cạnh tranh hạn chế, phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và thiếu lao động có tay nghề cao. Vai trò nhà nước trong việc giải quyết những thách thức này là rất quan trọng. Theo số liệu thống kê, kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam liên tục tăng trưởng trong giai đoạn 2001-2008.

2.1. Tổng quan về tình hình xuất khẩu dệt may hiện nay

Kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam đạt mức tăng trưởng ấn tượng trong những năm gần đây. Thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam là Hoa Kỳ, EU và Nhật Bản. Tuy nhiên, ngành vẫn còn phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, đặc biệt là bông và vải. Năm 2007, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam đạt 7,78 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu sang thị trường Mỹ mang về 4,4-4,5 tỷ USD, chiếm 56% tổng kim ngạch xuất khẩu.

2.2. Đánh giá vai trò nhà nước trong giai đoạn 1998 nay

Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ ngành dệt may, như chính sách thuế, tín dụng và xúc tiến thương mại. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách này còn hạn chế. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả hơn để thúc đẩy xuất khẩu dệt may. Chính phủ luôn hoạch định chiến lược phát triển ứng với từng thời kỳ hội nhập kinh tế thế giới góp phần đưa ngành dệt may Việt Nam trong một giai đoạn ngắn đã trở thành một trong 10 nước có kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may lớn nhất thế giới.

III. Giải Pháp Tăng Cường Vai Trò Nhà Nước Xuất Khẩu Dệt May

Để tăng cường vai trò nhà nước trong việc thúc đẩy xuất khẩu dệt may, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm xây dựng chiến lược phát triển ngành, hoàn thiện cơ chế chính sách, đầu tư vào công nghệ và nguồn nhân lực, phát triển thị trường và xúc tiến thương mại. Theo các chuyên gia, việc tăng cường vai trò nhà nước là yếu tố then chốt để ngành dệt may Việt Nam phát triển bền vững.

3.1. Xây dựng chiến lược phát triển ngành dệt may phù hợp

Cần xây dựng chiến lược phát triển ngành dệt may dài hạn, có tầm nhìn và phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế quốc tế. Chiến lược này cần xác định rõ mục tiêu, định hướng và các giải pháp cụ thể để thúc đẩy xuất khẩu dệt may. Chiến lược cần tập trung vào việc nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm, phát triển thương hiệu và mở rộng thị trường.

3.2. Hoàn thiện cơ chế chính sách thúc đẩy xuất khẩu dệt may

Cần hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến xuất khẩu dệt may, như chính sách thuế, tín dụng, hải quan và xúc tiến thương mại. Các chính sách này cần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu, giảm thiểu chi phí và thủ tục hành chính. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may.

3.3. Đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành dệt may. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu về thiết kế, công nghệ, quản lý và marketing. Đồng thời, cần thu hút và giữ chân các chuyên gia giỏi trong ngành. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Vai Trò Nhà Nước Trong Dệt May VN

Các giải pháp tăng cường vai trò nhà nước cần được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả trên thực tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các giải pháp. Việc đánh giá và điều chỉnh chính sách thường xuyên cũng rất quan trọng. Theo kinh nghiệm của các nước phát triển, sự can thiệp hợp lý của nhà nước có thể giúp ngành dệt may vượt qua khó khăn và phát triển mạnh mẽ.

4.1. Xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường xuất khẩu

Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm dệt may Việt Nam trên thị trường quốc tế. Tham gia các hội chợ, triển lãm quốc tế để giới thiệu sản phẩm và tìm kiếm đối tác. Đồng thời, cần mở rộng thị trường xuất khẩu sang các khu vực tiềm năng khác. Thúc đẩy hoạt động xúc tiến xuất khẩu hàng dệt may.

4.2. Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới

Nhà nước cần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới, hiện đại để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D). Giải pháp về khoa học công nghệ.

V. Phát Triển Bền Vững Vai Trò Nhà Nước Với Dệt May Việt

Phát triển bền vững ngành dệt may là mục tiêu quan trọng. Nhà nước cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn về môi trường và lao động. Đồng thời, cần hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chuỗi cung ứng bền vững. Theo các tổ chức quốc tế, phát triển bền vững là xu hướng tất yếu của ngành dệt may trong tương lai.

5.1. Quản lý nhà nước về tiêu chuẩn chất lượng dệt may

Nhà nước cần tăng cường quản lý về tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm dệt may. Cần có các quy định chặt chẽ về chất lượng, an toàn và môi trường. Đồng thời, cần kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định này. Tiêu chuẩn chất lượng dệt may.

5.2. Hỗ trợ phát triển công nghiệp phụ trợ ngành dệt may

Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp phụ trợ ngành dệt may, như sản xuất nguyên phụ liệu, máy móc thiết bị. Điều này sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. Giải pháp về phát triển công nghiệp phụ trợ.

VI. Kết Luận Tương Lai Vai Trò Nhà Nước Trong Xuất Khẩu

Vai trò nhà nước trong việc thúc đẩy xuất khẩu dệt may là rất quan trọng và cần thiết. Để ngành dệt may Việt Nam phát triển bền vững và cạnh tranh trên thị trường quốc tế, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để tăng cường vai trò nhà nước. Trong tương lai, vai trò nhà nước sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và hỗ trợ ngành dệt may phát triển.

6.1. Hội nhập quốc tế và vai trò nhà nước trong dệt may

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, vai trò nhà nước càng trở nên quan trọng. Nhà nước cần chủ động đàm phán các hiệp định thương mại tự do (FTA) để mở rộng thị trường xuất khẩu cho ngành dệt may. Đồng thời, cần hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các cơ hội từ các FTA. Hội nhập quốc tế dệt may.

6.2. Cải cách thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho xuất khẩu

Nhà nước cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, giảm thiểu chi phí và thời gian cho doanh nghiệp xuất khẩu. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước để tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu dệt may. Cải cách thủ tục hành chính xuất khẩu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp dệt may giữ vị trí huyết mạch trong nền kinh tế Việt Nam với vai trò là ngành thâm dụng lao động, tạo công ăn việc làm cho hơn 2 triệu lao động và là ngành mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn thứ hai cả nước. Năm 2007, kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam đạt 7,78 tỷ USD, tăng trưởng 33,36% so với năm 2006 và chiếm 16,02% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn quốc. Sau sự kiện Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 11/01/2007, ngành dệt may phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các cường quốc dệt may như Trung Quốc (vốn chiếm 25% thị phần tại Hoa Kỳ) trong khi thị phần của Việt Nam chỉ đạt hơn 3%.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là xác định và làm rõ nội dung, phương thức tác động của Nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu dệt may trong bối cảnh các công cụ bảo hộ truyền thống (thuế quan, trợ cấp trực tiếp, hạn ngạch) phải cắt giảm theo cam kết quốc tế. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận kinh tế chính trị về vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước, đánh giá thực trạng chính sách hỗ trợ xuất khẩu giai đoạn 1998 - 2008, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả can thiệp vĩ mô của Nhà nước đến năm 2015, tầm nhìn 2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ hoạt động xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam tại các thị trường trọng điểm như Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu (EU), Nhật Bản. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp cơ sở khoa học để tối ưu hóa quy hoạch ngành, hướng tới mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu 12 tỷ USD vào năm 2010 và 18 tỷ USD vào năm 2015 theo Quyết định số 36/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề nghiên cứu dựa trên sự kết hợp giữa các học thuyết kinh tế cổ điển, trường phái trọng thương và lý thuyết kinh tế vĩ mô hiện đại. Thuyết Lợi thế tuyệt đối của Adam Smith (năm 1776) và Thuyết Lợi thế so sánh của David Ricardo khẳng định rằng thương mại quốc tế giúp các quốc gia tối ưu hóa nguồn lực sản xuất thông qua chuyên môn hóa các mặt hàng có hiệu quả tương đối cao. Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, lợi thế so sánh ban đầu nằm ở chi phí lao động dồi dào và suất đầu tư chỗ làm việc thấp (khoảng 1.000 USD/lao động ngành may và 15.000 USD/lao động ngành dệt).

Bên cạnh đó, lý thuyết kinh tế học của John Maynard Keynes về vai trò điều tiết của Nhà nước khẳng định rằng kinh tế thị trường không thể tự điều chỉnh hoàn hảo; sự hiện diện của "bàn tay hữu hình" thông qua chính sách tài khóa, tiền tệ và thể chế ngoại thương là tất yếu để khắc phục thất bại thị trường. Khung phân tích vận dụng 4 khái niệm then chốt: quản lý nhà nước về kinh tế đối ngoại, các hình thức xuất khẩu (xuất khẩu trực tiếp, ủy thác, gia công quốc tế CMT, xuất khẩu FOB), công cụ điều tiết thương mại (thuế quan, hạn ngạch quota, rào cản kỹ thuật TBT) và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xuất khẩu (tỷ trọng giá trị gia tăng, mức độ đa dạng hóa thị trường).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với các phương pháp trừu tượng hóa khoa học, phân tích - tổng hợp, thống kê mô tả và so sánh kinh tế học. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập đồng bộ từ Tổng cục Thống kê, Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) và số liệu Hải quan Hoa Kỳ trong giai đoạn 10 năm từ 1998 đến nửa đầu năm 2008.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ chuỗi số liệu vĩ mô của hơn 2.000 doanh nghiệp dệt may trên toàn quốc, kết hợp phân tích sâu mẫu đại diện gồm 150 doanh nghiệp hạt nhân (chiếm trên 60% năng lực sản xuất toàn ngành, phân bổ tại 3 miền Bắc - Trung - Nam). Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm bao quát các loại hình sở hữu: doanh nghiệp nhà nước thuộc Vinatex, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Phương pháp phân tích lịch sử kết hợp logic được lựa chọn vì cho phép đánh giá chính xác tác động của các mốc chính sách then chốt như Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ (BTA năm 2001), Quyết định 55/2001/QĐ-TTg và dấu mốc gia nhập WTO năm 2007.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô xuất khẩu dệt may Việt Nam tăng trưởng vượt bậc nhưng mức độ tập trung thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro. Kim ngạch xuất khẩu đã tăng từ 1,162 tỷ USD năm 2000 lên 7,78 tỷ USD năm 2007 (tăng gần 7 lần trong 7 năm). Tốc độ tăng trưởng kim ngạch đạt mức cao nhất vào năm 2002 (38,30%) và duy trì mức tăng 33,36% trong năm 2007. Về cơ cấu thị trường năm 2007, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất chiếm 56% tổng kim ngạch (tương đương 4,4 - 4,5 tỷ USD), tiếp theo là EU chiếm 18% (1,4 - 1,5 tỷ USD) và Nhật Bản chiếm 9% (trên 700 triệu USD).

Thứ hai, mô hình sản xuất vẫn chủ yếu dựa vào phương thức gia công quốc tế (CMT) với giá trị gia tăng thấp. Doanh nghiệp dệt may trong nước phải nhập khẩu tới 70 - 80% nguyên phụ liệu (vải, sợi bông, hóa chất, phụ liệu may), khiến tỷ suất lợi nhuận thực tế chỉ đạt từ 5% đến 8% trên giá trị đơn hàng. Thời gian thu hồi vốn của ngành dệt kéo dài từ 12 đến 15 năm, trong khi ngành may chỉ mất từ 5 đến 7 năm, dẫn đến hiện tượng mất cân đối đầu tư nghiêm trọng giữa khâu dệt - nhuộm hoàn tất và khâu may xuất khẩu.

Thứ ba, hệ thống chính sách của Nhà nước đã có bước tiến lớn nhưng khâu thực thi còn nhiều điểm nghẽn. Việc bãi bỏ chế độ cấp hạn ngạch quota từ sau năm 2005 và thành lập Tổ kiểm tra cơ động hàng dệt may xuất khẩu liên ngành đã giảm bớt chi phí phi chính thức cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, thủ tục hải quan và kiểm tra chuyên ngành vẫn còn phức tạp, khiến thời gian thông quan kéo dài hơn so với các đối thủ trong khu vực từ 3 đến 5 ngày. Dữ liệu trên được hệ thống hóa trực quan qua Bảng kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2000 - 2008 và Biểu đồ phân bổ tỷ trọng vốn đầu tư, thể hiện rõ nét sự chênh lệch cơ cấu giữa các phân ngành.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng xuất khẩu tăng về lượng nhưng chậm về chất bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ trong việc hiện thực hóa các chiến lược phát triển ngành. Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 55/2001/QĐ-TTg về Chiến lược tăng tốc phát triển ngành Dệt May, việc quy hoạch các khu công nghiệp tập trung có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn cho khâu dệt nhuộm gần như chưa đạt chỉ tiêu đề ra.

So sánh với các quốc gia xuất khẩu hàng đầu như Trung Quốc và Ấn Độ, các nước này đã sớm xây dựng chuỗi cung ứng khép kín từ khâu trồng bông, kéo sợi đến may mặc hoàn tất, giúp họ chủ động 85 - 90% nguyên liệu tại chỗ. Trong khi đó, hàng dệt may Việt Nam vào thị trường Hoa Kỳ sau khi gia nhập WTO vẫn phải chịu mức thuế suất trung bình khoảng 15%, không có được lợi thế thuế quan 0% như Mexico hay Canada. Do đó, vai trò của Nhà nước không thể dừng lại ở việc đàm phán mở cửa thị trường mà phải trực tiếp kiến tạo môi trường kinh doanh, thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ để giải quyết nút thắt nguyên phụ liệu.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Bộ Tài chính phối hợp cùng Tổng cục Hải quan triển khai toàn diện hệ thống hải quan điện tử "một cửa", cắt giảm 30% đến 40% thời gian thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu trước năm 2010. Xóa bỏ hoàn toàn các rào cản bảo hộ không phù hợp với quy định WTO, chuyển đổi linh hoạt sang các biện pháp tự vệ kỹ thuật (TBT, SPS) phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Thứ hai, đẩy mạnh đầu tư phát triển công nghiệp phụ trợ và nguồn nguyên phụ liệu. Bộ Công Thương chỉ đạo Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) làm nòng cốt liên doanh, liên kết xây dựng 2 Trung tâm cung ứng nguyên phụ liệu dệt may quy mô lớn tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trước năm 2010. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm dệt may từ mức 30% năm 2007 lên 50% vào năm 2010 và đạt 60% vào năm 2015 thông qua việc ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho các dự án dệt thoi, dệt kim và xử lý môi trường dệt nhuộm.

Thứ ba, đổi mới khoa học công nghệ và kiểm định chất lượng sản phẩm. Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các viện nghiên cứu chuyên ngành chuyển đổi mô hình sang tự chủ tài chính; hỗ trợ kinh phí xây dựng Phòng thí nghiệm sinh thái dệt may và Trung tâm phát triển mẫu vải giai đoạn 2008 - 2010. Thiết lập cơ sở dữ liệu số hóa về công nghệ ngành dệt may nhằm hỗ trợ 100% doanh nghiệp xuất khẩu tiếp cận thông tin về quy chuẩn an toàn hóa chất của thị trường EU và Hoa Kỳ.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường. Bộ Công Thương phối hợp với cơ quan Thương vụ tại nước ngoài tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại trọng điểm, hướng tới mục tiêu duy trì thị phần 55% tại Hoa Kỳ, 18% tại EU, đồng thời gia tăng kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường ngách như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và các nước láng giềng. Phấn đấu đưa toàn ngành đạt tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 20%/năm trong giai đoạn 2008 - 2010, đưa kim ngạch cán mốc 12 tỷ USD vào năm 2010 và 18 tỷ USD vào năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính. Luận văn cung cấp khung phân tích thực tiễn và căn cứ khoa học để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch vùng nguyên liệu và thiết kế các gói chính sách hỗ trợ xuất khẩu phi trợ cấp trực tiếp.

Nhóm 2: Ban lãnh đạo Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) và các doanh nghiệp xuất khẩu dệt may. Tài liệu giúp doanh nghiệp nắm rõ bức tranh thị trường quốc tế, nhận diện các rào cản thương mại mới, từ đó chủ động chuyển đổi mô hình kinh doanh từ gia công CMT sang phương thức FOB/ODM nhằm nâng cao biên lợi nhuận.

Nhóm 3: Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học thuộc các khối ngành Kinh tế chính trị, Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận đánh giá vai trò kinh tế của Nhà nước trong thời kỳ chuyển đổi và hội nhập WTO.

Nhóm 4: Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Báo cáo giúp các tổ chức nghề nghiệp xây dựng chương trình xúc tiến thương mại hiệu quả, nâng cao năng lực cảnh báo sớm về các vụ kiện chống bán phá giá và rào cản kỹ thuật.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao vai trò của Nhà nước đối với xuất khẩu dệt may phải thay đổi sau khi Việt Nam gia nhập WTO?

Khi gia nhập WTO, Việt Nam cam kết bãi bỏ hoàn toàn các hình thức trợ cấp xuất khẩu trực tiếp và hạn ngạch dệt may. Nhà nước không thể duy trì cơ chế bảo hộ hành chính truyền thống mà phải chuyển sang vai trò kiến tạo thông qua cải cách thể chế, hỗ trợ gián tiếp về hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và xúc tiến thương mại theo đúng thông lệ quốc tế.

2. Phương thức xuất khẩu nào mang lại giá trị kinh tế cao nhất cho doanh nghiệp dệt may?

Phương thức sản xuất trọn gói mua đứt bán đoạn (FOB) và tự thiết kế sản xuất (ODM) mang lại giá trị gia tăng cao hơn nhiều so với hình thức gia công thuần túy (CMT). Chuyển dịch từ CMT sang FOB giúp doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu, nâng cao biên lợi nhuận từ mức 5% lên trên 15 - 20% giá trị đơn hàng.

3. Đâu là điểm nghẽn lớn nhất của ngành dệt may Việt Nam trong giai đoạn 2000 - 2008?

Điểm nghẽn lớn nhất là sự phát triển manh mún của công nghiệp phụ trợ. Doanh nghiệp dệt may trong nước phải nhập khẩu tới 70 - 80% nguyên phụ liệu, khiến giá thành sản phẩm phụ thuộc lớn vào biến động giá thế giới và làm giảm tính cạnh tranh về thời gian giao hàng so với đối thủ Trung Quốc.

4. Cơ cấu thị trường xuất khẩu dệt may giai đoạn này tiềm ẩn rủi ro gì?

Rủi ro lớn nhất là sự phụ thuộc quá mức vào thị trường Hoa Kỳ (chiếm tới 56% kim ngạch, đạt 4,4 - 4,5 tỷ USD năm 2007) và EU (18%). Khi các nền kinh tế này xảy ra biến động suy thoái kinh tế hoặc áp dụng các chương trình giám sát chống bán phá giá, toàn bộ hoạt động sản xuất trong nước sẽ bị tác động tiêu cực ngay lập tức.

5. Nhà nước cần ưu tiên công cụ nào để hỗ trợ công nghiệp phụ trợ dệt may?

Nhà nước cần ưu tiên quy hoạch các khu công nghiệp dệt may tập trung có hệ thống xử lý chất thải hiện đại, áp dụng chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và cung cấp tín dụng đầu tư ưu đãi dài hạn cho các dự án sản xuất sợi, vải dệt thoi có thời gian hoàn vốn từ 12 đến 15 năm.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận kinh tế chính trị về tính tất yếu của việc tăng cường vai trò điều tiết vĩ mô của Nhà nước đối với xuất khẩu dệt may trong kỷ nguyên hội nhập WTO.
• Đánh giá toàn diện bức tranh xuất khẩu dệt may giai đoạn 1998 - 2008 với kim ngạch tăng trưởng từ 1,162 tỷ USD năm 2000 lên 7,78 tỷ USD năm 2007, đồng thời chỉ rõ sự mất cân đối giữa khâu may gia công và công nghiệp dệt nhuộm phụ trợ.
• Phân tích sâu sắc bài học kinh nghiệm quản lý xuất khẩu dệt may từ các quốc gia đi trước như Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan để vận dụng linh hoạt vào bối cảnh thực tế của Việt Nam.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá về thể chế, đầu tư công nghiệp hỗ trợ, phát triển khoa học công nghệ và xúc tiến thương mại nhằm hiện thực hóa mục tiêu kim ngạch 12 tỷ USD năm 2010 và 18 tỷ USD năm 2015.
• Kêu gọi sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, Hiệp hội VITAS và cộng đồng doanh nghiệp nhằm chuyển đổi nhanh chóng từ phương thức gia công sang xuất khẩu FOB/ODM, xây dựng ngành dệt may Việt Nam phát triển hiện đại và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN ■ ■ -------- sojotHoaGS ' NGUYEN. THI THUY HUONG dai hoc KT( TT. THONG TIN Tu PHdNGLUUW-i-.^ TANG CWNG VAI TRO NHA NltiO NHAM DAY MANH ■ XUAT KHAU HANG DET MAY VIET NAM TRONG ■ ■ DIEU KIEN HOI NHAP KINH TE QUOC TE Chuyen nganh: Kinh te chinh tri LUAN VAN THAC SY KINH • • Ngtfdi huo'ng dan khoa hoc: TS. DO THI KIM HOA THS.

3^4 HA NOI, NAM 2008 MUC LUC DANH MUC BANG BIEU TOM TAT LUAN VAN LOH MO DAU. 1 CHUONG I CO SO LY LUAN VA THUC TIEN VE TANG CUONG VAI TRO NHA NUOC DOI VOI XUAT KHAU HANG DET MAY. Nhfrng van de ly luan chung ve xuat khau hang hoa va xuat khan hang det may. Khai niem xuat khau hang hoa, cac hinh thdc xuat khau hang hoa.

Mot so mo hinh ly thuyet ve thu'o'ng mai quoc te. Chi tieu danh gia hoat dong xuat khau hang hoa. Dac diem hang det may va hoat dong xuat khau hang det may trong dieu kien hoi nhap kinh te quoc te. Noi dung, cac nhan to anh huong va su can thiet phai tang cuong vai tro cua nha nuoc doi vol xuat khau hang det may.

Noi dung vai tro cua nha marc doi vai hoat dong xuat khau hang det may. Nhan to anh hwo'ng den vai tro cua nha nuffc doi vai hoat dong xuat khau hang det may. Tinh tat yeu phai tang curing vai tro cua nha nwo'c doi vrii hoat p v — — dong xuat khau hang det may. Kinh nghiem cua cac nunc ve tang cuong vai tro cua nha nunc doi voi hoat dong xuat khau hang det may.

Vai tro cua nha niuac doi vvn hoat dong xuat khau hang det may cua mot so quoc gia. Bai hoc cho Viet Nam vv tang cirihig via tri) cua nha nwo'c dc>i r *7 vo'i hoat dong xudt khau hang det may. 44 CHUONG II THUC TRANG VAI TRO CUA NHA NUOc DOI VOI XUAT KHAU HANG DET MAY VIET NAM. Tong quan vV xuat khau hang det may Viet Nam.

Khai hrcrc quutrlnh phat trien nnanh ddt maa-. Tong quuai ninh htnh xucd khau cua nganh ddt may Vice Nam. Vai tro cua Nhn nunc trong hoat dong uatt hhaa hnng det may Viet Nam tv 1998 den nay. Chien lu'c'c vn cac quy dinh ve xudt khau hang det may Viet Nam trong thd'i gian qua.

Hien trang chinh sach thuc day xudt khau hing det may. Thuc trang to chu'c quan ly nhi nude trong thuc day xudt khau hing det may. Cong tac kinm tra, danh gia hoat dong xudt khau hing det may. Danh gia thurc trang vai trO cua Nhn nutfc trong hoat dong uatt hhaa hnng det may Viet Nam.

Nguyen nhan han che. 79 CHUONG III PHUONG HUONG VA GIAI PHAP NHAM TANG CUONG VAI TRO NHA NUOC DOI VOI VIEC DAY MANH XUAT KHAU HANG DET MAY VIET NAM TRONG DIEU KIEN HOI NHAP KINH TE QUOC TE. Dinh huunn vV quan diem xuat kh;iu det maa den nnm 2215 vV tam nhin d6n 2121. Co hoi va thach thuc doi voi xuat khau hang det may Viet Nam khi hoi nhap kinh te quOc te.

Dinh huong xuat khau cua det may den 2015. Mot so giai pliap chu yeu nham nang cao vai tro nha mro'c trong viec thuc day xuat khau hang det may trong dieu kien hoi nhap kinh te quoc te96 r r 3. Xay dung chien luoc thich hop cho qua trinh day manh xuat v r v r khau hang det may trong thdi ky hoi nhap kinh te quoc te. Tiep tuc hoan thien co che, chinh sach day manh xuat khau hang det may.3 Giai phap ve dau tw.

Giaiphap phat trien nguon nhan luc. Giaiphap ve khoa hoc cdng nghe. Giai phap thi trwong. Giai phap ve phat trien cdng nghiep phu tro.

Thuc day hoat dong xuc tien xuat khau hang det may. 112 TAI LIEU THAM KHAO. 113 DANH MUC BANG BIEU I. DANH MUC BlEU Bieu do 1 : Quy mo cac DN det may VN phan theo so lao dong trong DN va von dieu le.52 Bieu do 2: Cac DN det may VN phan bo theo lanh tho.

52 Bieu do 3: Ty trong von dau tu.53 Bieu do 4: Kim ngach xuat khau hang det may cua Viet Nam tu 2001 den 2008 Don vi tinh: Ty USD. 55 Bieu do 5: Cac doanh nghiep det may Viet Nam phan theo idiom san pham. DANHMUC BANG r f r Bang 1 : Kim ngach xuat khau cua det may Viet Nam tu nam 2222 den 6 thang dau nam 2208. 55 Bang 2 : Cac chi tieu chu yeu theo Quyet dinh so 160/1990/QD-TTg ngay 24/9/0990 cua Thu tuong chinh phu.

^57 Bang 3 : Cac chi tieu chu yeu theo Quyet dinh so 55/2220/QD - TTg ngay 23/4/2001 cua Thu tuong chinh phu.59 Bang 4 : Mot so chi tieu cua det may VN nam 2222 va nam 2204. <50 Bang 5 : Tong hop kim ngach xuat khau hang det - may Viet Nam va mot so thi truong quan trong truoc khi bai bo han ngach det may (giai doan 1997­ 2224):. 61 Bang 6: Chung loai san pham cua Vinatex va toan nganh det may Viet Nam nam 2222 va 2225 (truoc va sau khi co quyet dinh 55/2221/QD-TTg ngay 23/24/2001 cua Thu tuong Chinh phu).65 Bang 7 : Trang thiet bi san xuat cua Vinatex va toan nganh det may Viet Nam nam 2222 va 2225 (truoc va sau khi co quyet dinh 55/2221/QD-TTg ngay 23/24/2001 cua Thu tuong Chinh phu).66 Bang 8 : Mot so chi tieu cua det may VN cac nam 1997, 2000 va 2007. 75 Bang 9: Tinh hinh thuc hien cac co che chinh sach ho tro trong chien luoc phat trien nganh det may theo quyet dinh 55/2001/QD-TTg.

80 Bang 10 : Toc do tang trudng san xuat va xuat khau giai doan 2008-2010 va 2010-2020. *55 Bang 11 : Cac chi tieu chu yeu trong Chien luoc phat trien nganh Det May Viet Nam den nam 2015, dinh hudng den nam 2020. *55 TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN ■ ■ ---------- 80£0£3g8G8----------- NGUYEN THI THUY HUONG TANG ClrtfNG VAI TRO NHA Nlffc NHAM BAY MANH ■ XUAT KHAU HANG DET MAY VIET NAM TRONG ■ ■ BIEU KIEN HOI NHAP KINH TE QUOC TE Chuyen nganh: Kinh te chinh tri LUAN VAN THAC SY KINH t£ • • NgUo'i huo'ng dan khoa hoc: TS. Ed THI KIM HOA HA NOI, NAM 2008 i A __ -» X L0I MO DAU 1.

Tinh cap thiet cua de tai Cong nghiep det may duoc coi la mot trong nhung nganh cong nghiep chiem vi tri quan trong trong nen kinh te Viet Nam, la nganh su dung nhieu lao dong, mang nhieu ngoai te cho dat nudc. Cong nghiep det may co y nghia trong tam trong giai doan chuyen doi cua Viet nam tu nen kinh te ke hoach hoa tap trung sang nen kinh te hoat dong theo co che thi trudng. Ngay 11/01/2007, Viet Nam chinh thuc tro thanh thanh vien thu 150 cua To chuc Thuong mai the gidi (WTO), nganh det may von it loi the canh tranh nay lai phai hoi nhap kinh te quoc te sdm nhat, vay vai tro nha nudc trong viec thuc day xuat khau det may the hien nhu the nao? De tai “Tang cudng vai fro cua nha nudc doi vdi viec thuc day xuat khau hang det may Viet Nam” duoc chon vi khong trung lap vdi cac de tai da tung nghien cuu trudc day va day cung la mot van de mdi, nhat la khi Viet Nam dang hoi nhap kinh te the gidi, vai tro cua nha nudc ngay cang giam khi thuc hien cac cam ket cua WTO. Chinh vi vay , tac gia luan van da chon de tai “Tang cuang \ai tro cua nha nuv'c nham day manh xuat khau hang det may Viet nam trong dieu kien hoi nhap kinh te qudc te”.

Tinh hinh nghien cuu Do det may Viet Nam co vi tri kha quan trong trong nen kinh te quoc dan nen da co nhieu de tai tap trung nghien cuu, rieng ve vai tro nha nudc doi vdi nganh det may, mot nganh kem loi the canh tranh nhat nhung lai budc vao hoi nhap kinh te sdm nhat thi chua co mot de tai nao nghien cuu sau ve van de nay. Muc dich nghien cuu Tren co so nghien cuu , phan tich cac van de ly luan va thuc tien ve vai trO cua nha nudc doi vdi xuat khau nganh det may de tu do neu ra cac dinh hudng giai phap nham tang cudng vai tro cua nha nudc trong viec day manh xuat khau cua det may trong thdi gian tdi cho phu hop vdi cac tien trinh gia nhap WTO ma Chinh Phu Viet Nam 'da cam ket 11 4. Doi twang va pham vi nghien cuu: Tren giac do kinh te chinh tri hoc, luan van lam ro vai trd cua nha nuoc trong viec thuc day xuat khau hang det may Viet nam. Phuong phap nghien cuu: Tren co so phuong phap duy vat bien chung, duy vat lich su, luan van su dung cac phuong phap truu tuong khoa hoc, phuong phap phan tich, tong hop va thong ke, phuong phap lich su va lo gic, dong thoi su dung cac tai lieu thong ke de lam ro vai trd cua nha nuoc trong viec thuc day xuat khau hang det may Viet nam.

Du kien nhwng dong gop moi Luan van he thong hoa ly luan va lam ro vai tro cua nha nuoc trong viec thuc day xuat khau, nhat la trong thoi ky hoi nhap, cung nhu phan tich danh gia vai trd do o Viet nam trong thoi gian qua. Tren co so do luan van dua ra he thong cac giai phap nham tang cuong vai trd nha nuoc trong viec day man xuat khau lam sao cho phu hop voi cac qui uoc quoc te khi Viet nam gia nhap WTO. Ket cau cua luan van Ngoai phan mo dau, ket luan, danh muc tai lieu tham khao, noi dung luan van duoc ket cau lam 3 chuong: Chuang I: Ca sa ly luan va thuc tien ve tang cuang vai tro nha nuac doi vai xuat khau hang det may Chuang II: Thuc trang vai tro nha nuac doi vai xuat khau hang det may Viet Nam Chuang III: Phuang huang va giai phap nham tang cuang vai tro nha nuac doi vai viec day manh xuat khau hang det may Viet Nam trong dieu kien hoi nhap kinh te quoc te Ill CHUONG I - CO SO LY LUAN VA THUC TIEN VE TANG CUONG VAI TRO NHA NU'OC DOI VOI XUAT KHAU HANG DET MAY : Chuang nay de cap den : 1. Ly luan chung ve xuat khau hang hoa va xuat khau hang det may 1.

Khai niem xuat khau hang hoa, cac hinh thuc xuat khau hang hoa 1. Mot so md hinh ly thuyet ve thuong mai quoc te Thong qua mot so mo hinh ly thuyet ve thuong mai quoc te trong lich su de thay ro vai tro cua Nha nubc trong viec khac phuc nhung khiem khuyet cua thi truung bang cac chinh sach kinh te vi mo.