Luận văn: Phát triển nông thôn mới huyện Chợ Gạo, Tiền Giang đến 2030

Tìm hiểu quá trình xây dựng nông thôn mới huyện Chợ Gạo, Tiền Giang. Tổng hợp các thành tựu nổi bật về kinh tế, hạ tầng và đời sống người dân.

• Tác giả: Võ Nguyễn Duy Bình
• Người hướng dẫn: TS. Lưu Thị Kim Hoa
• Trường học: Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế Chính trị
• Đề tài: Phát triển nông thôn mới trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang đến năm 2030
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về nông thôn mới huyện Chợ Gạo

Nông thôn mới huyện Chợ Gạo là mô hình phát triển nông nghiệp, nông thôn toàn diện nhằm nâng cao đời sống người dân. Mục tiêu chính là xây dựng hạ tầng cơ sở khang trang, phát triển kinh tế bền vững và bảo vệ môi trường sinh thái. Chương trình này được triển khai theo tiêu chuẩn quốc gia với 19 tiêu chí đánh giá, bao gồm giao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế và môi trường. Huyện Chợ Gạo đã đạt nhiều thành tựu trong giai đoạn 2010-2020 như tăng trưởng kinh tế 11,44%/năm, nâng cao thu nhập bình quân đầu người lên 71 triệu đồng/năm. Nông nghiệp chiếm 48,02% cơ cấu kinh tế, trong khi công nghiệp-xây dựng và dịch vụ lần lượt đạt 33,22% và 18,76%.

1.1. Tiêu chí xây dựng nông thôn mới

Nông thôn mới huyện Chợ Gạo áp dụng 19 tiêu chí do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành. Các tiêu chí gồm hạ tầng giao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế, môi trường và an ninh trật tự. Điểm nổi bật là huyện đã đầu tư xây dựng 100% đường giao thông nông thôn đạt chuẩn, hệ thống thủy lợi đồng bộ phục vụ sản xuất. Môi trường được cải thiện nhờ chương trình thu gom rác thải và xử lý nước thải sinh hoạt. Tiêu chuẩn này đảm bảo cuộc sống người dân ngày càng khang trang và văn minh.

1.2. Vai trò của nông thôn mới

Chương trình nông thôn mới đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội huyện Chợ Gạo. Nó góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp-dịch vụ, nâng cao thu nhập cho người dân. Ngoài ra, chương trình còn cải thiện hệ thống giáo dục y tế, nâng cao chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, mô hình này khuyến khích sản xuất nông nghiệp bền vững, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Nhờ đó, huyện đã thu hút đầu tư và nâng cao vị thế trong khu vực.

II. Thực trạng phát triển nông thôn mới huyện Chợ Gạo

Huyện Chợ Gạo đã đạt nhiều tiến bộ trong xây dựng nông thôn mới nhưng vẫn đối mặt thách thức về hạ tầng, môi trường và liên kết sản xuất. Năm 2020, huyện đạt 17/19 tiêu chí nông thôn mới, thiếu hụt chủ yếu ở tiêu chí môi trường và sản xuất nông nghiệp bền vững. Cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn được nâng cấp nhưng vẫn còn tình trạng xuống cấp cục bộ. Môi trường bị ảnh hưởng bởi hoạt động sản xuất nông nghiệp chưa bền vững, rác thải chưa được xử lý triệt để. Liên kết sản xuất giữa nông dân và doanh nghiệp còn hạn chế, dẫn đến giá trị gia tăng thấp.

2.1. Điểm mạnh trong phát triển nông thôn mới

Huyện Chợ Gạo có lợi thế về đất đai phù sa màu mỡ, thích hợp trồng lúa và cây ăn trái. Hệ thống thủy lợi được đầu tư đồng bộ, đảm bảo tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp. Nhờ chương trình nông thôn mới, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 36,5 triệu đồng năm 2010 lên 71 triệu đồng năm 2020. Huyện cũng thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư vào chế biến nông sản, nâng cao giá trị sản phẩm. Sự lãnh đạo quyết liệt của cấp ủy đảng và chính quyền địa phương là động lực quan trọng.

2.2. Hạn chế và thách thức

Một trong những thách thức lớn là tình trạng ô nhiễm môi trường do sản xuất nông nghiệp chưa bền vững. Nhiều hộ dân vẫn sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật quá mức, gây hại cho đất và nguồn nước. Ngoài ra, hạ tầng giao thông nông thôn chưa đồng bộ, đặc biệt là hệ thống giao thông liên xã. Liên kết sản xuất giữa nông dân và doanh nghiệp còn yếu, dẫn đến giá trị gia tăng thấp. Thiếu vốn đầu tư cho khoa học công nghệ cũng là rào cản phát triển.

III. Giải pháp phát triển nông thôn mới huyện Chợ Gạo

Để nâng cao hiệu quả chương trình nông thôn mới, huyện Chợ Gạo cần tập trung vào 3 giải pháp chính: phát triển sản xuất bền vững, nâng cấp hạ tầng và tăng cường liên kết. Huyện nên khuyến khích nông dân áp dụng quy trình canh tác hữu cơ, giảm sử dụng phân bón hóa học. Đầu tư vào hệ thống thủy lợi và giao thông nông thôn cũng cần được ưu tiên. Ngoài ra, huyện cần thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để nâng cao giá trị sản phẩm. Áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất cũng là giải pháp quan trọng.

3.1. Phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững

Huyện Chợ Gạo cần khuyến khích nông dân chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ, giảm sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Chương trình khuyến nông nên tập trung vào giống cây trồng năng suất cao, chống chịu sâu bệnh. Hợp tác xã nông nghiệp cần được thành lập để hỗ trợ nông dân về kỹ thuật, tiêu thụ sản phẩm. Ngoài ra, huyện nên phát triển các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ. Điều này giúp nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân.

3.2. Nâng cấp hạ tầng và môi trường

Huyện Chợ Gạo cần đầu tư vào hệ thống giao thông nông thôn, đảm bảo tất cả tuyến đường đạt chuẩn. Hệ thống thủy lợi cũng cần được nâng cấp để phục vụ sản xuất nông nghiệp. Môi trường cần được cải thiện thông qua chương trình thu gom rác thải, xử lý nước thải sinh hoạt. Huyện nên khuyến khích người dân tham gia bảo vệ môi trường bằng các chính sách khen thưởng. Ngoài ra, huyện cần xây dựng các khu xử lý chất thải tập trung để giảm ô nhiễm môi trường.

IV. Triển vọng và ứng dụng nông thôn mới huyện Chợ Gạo

Huyện Chợ Gạo có tiềm năng lớn để phát triển nông thôn mới trong giai đoạn 2021-2030 nhờ lợi thế về đất đai, khí hậu và nguồn nhân lực. Mục tiêu là đạt 100% tiêu chí nông thôn mới vào năm 2025, nâng cao thu nhập bình quân đầu người lên 100 triệu đồng/năm. Huyện sẽ tập trung vào phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững, nâng cấp hạ tầng và tăng cường liên kết sản xuất. Áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất cũng là ưu tiên nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Với sự nỗ lực của chính quyền và người dân, huyện Chợ Gạo sẽ trở thành mô hình nông thôn mới tiêu biểu trong khu vực.

4.1. Mục tiêu phát triển đến năm 2030

Huyện Chợ Gạo đặt mục tiêu đạt 100% tiêu chí nông thôn mới vào năm 2025, trong đó chú trọng vào tiêu chí môi trường và sản xuất bền vững. Thu nhập bình quân đầu người dự kiến đạt 100 triệu đồng/năm vào năm 2030. Huyện sẽ phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn như trồng lúa, cây ăn trái, chế biến nông sản. Ngoài ra, huyện sẽ đầu tư vào hệ thống giáo dục, y tế và văn hóa để nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng huyện trở thành điểm đến hấp dẫn cho đầu tư và du lịch.

4.2. Ứng dụng mô hình nông thôn mới

Mô hình nông thôn mới huyện Chợ Gạo có thể ứng dụng rộng rãi tại các huyện khác trong tỉnh Tiền Giang nhờ tính khả thi cao. Các giải pháp như phát triển sản xuất bền vững, nâng cấp hạ tầng và tăng cường liên kết sản xuất có thể áp dụng linh hoạt. Huyện sẽ chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho các địa phương khác trong quá trình triển khai. Ngoài ra, huyện sẽ hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học để ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả chương trình nông thôn mới trên toàn tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Tổng quan nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. P ƣơn p áp n iên cứu và nguồn tài liệu. Kết cấu của luận văn.

7 C ƣơn 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN MỚI. Một số khái niệm. Nông thôn mới. Xây dựng nông thôn mới.

Phát triển nông thôn mới nâng cao. Lý thuyết về phát triển nông thôn mới. Mốt số lý thuyết về phát triển nông thôn trên thế giới. Thập niên 1990 và 2000.

Quan điểm Phát triển bền vững. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển nông thôn mới. Vai trò của phát triển nông thôn mới. Nội dung phát triển nông thôn mới nâng cao.

Về kinh tế. Về môi trƣờng. Các chỉ tiêu đánh giá phát triển nông thôn mới nâng cao ở Việt Nam. Lĩnh vực Hạ tầng kinh tế - xã hội.

Lĩnh vực Phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống nhân dân. Lĩnh vực Giáo dục - Y tế - Văn hóa. Lĩnh vực Cảnh quan - Môi trƣờng. Lĩnh vực An ninh trật tự - Hành chính công.

Nhân tố tác động đến phát triển nông thôn mới nâng cao. Sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam. Sự lãnh đạo quản lý của các cấp chính quyền về phát triển nông thôn mới nâng cao. Quy hoạch đất đai.

Nguồn lực tài chính. Khoa học công nghệ. Sự tham gia tích cực của ngƣời dân nông thôn. Liên kết các địa phƣơng khác.

Kinh nghiệm phát triển nông thôn mới nâng cao. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới ở nƣớc ta giai đoạn 2011 – 2019. Kinh nghiệm phát triển nông thôn mới ở một số địa phƣơng. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới của huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre.

Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới của huyện Đan Phƣợng, Hà Nội. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới của xã Hòa An, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới của thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang. Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang.

33 TIỂU KẾT CHƢƠNG 1. 34 C ƣơn 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHỢ GẠO, TỈNH TIỀN GIANG. Đặc điểm huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế, xã hội. Kết quả xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang từ năm 2016 đến tháng 9 năm 2020. Công tác xây dựng nông thôn mới. Về kinh tế.

Về môi trƣờng. Thực trạng phát triển nông thôn mới theo chuẩn nâng cao trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang từ tháng 10 năm 2020 đến tháng 9 năm 2022. Công tác phát triển nông thôn mới nâng cao. Môi trƣờng.

Thành tựu và tồn tại của phát triển nông thôn mới theo chuẩn nâng cao trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang. Thành tựu và nguyên nhân. Tồn tại và nguyên nhân. Những vấn đề cần tập trung giải quyết trong phát triển nông thôn mới nâng cao trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang.

59 TIỂU KẾT CHƢƠNG 2. 60 C ƣơn 3: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN MỚI NÂNG CAO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHỢ GẠO TỈNH TIỀN GIANG ĐẾN NĂM 2030. Định hƣớng, mục tiêu phát triển nông thôn mới nâng cao trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang đến năm 2030. Định hƣớng phát triển nông thôn mới nâng cao trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang đến năm 2030.

Mục tiêu phát triển nông thôn mới nâng cao trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang đến năm 2030. Giải pháp chủ yếu phát triển nông thôn mới nâng cao trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang đến năm 2030. Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nƣớc .2 Giải pháp về kinh tế. Giải pháp về xã hội.

Giải pháp về môi trƣờng. Tỉnh ủy, UBND tỉnh Tiền Giang. Huyện ủy, UBND huyện Chợ Gạo. 73 TIỂU KẾT CHƢƠNG 3.

75 TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt N ĩa tiếng việt 1 ATVSTP An toàn vệ sinh thực phẩm 2 BCĐ Ban chỉ đạo 3 BHYT Bảo hiểm y tế 4 BVMT Bảo vệ môi trƣờng 5 BVTV Bảo vệ thực vật 6 CT, PCT Chủ tịch, Phó Chủ tịch 7 CS Chính sách 8 CP Chính phủ 9 GDP Tổng sản phẩm nội địa 10 HĐND Hội đồng nhân dân 11 KT - XH Kinh tế - xã hội 12 NTM Nông thôn mới 13 PGS.TS Phó Giáo sƣ. Tiến sĩ 14 PTBV Phát triển bền vững 15 WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới 16 THCS, THPT Trung học cơ sở, Trung học phổ thông 17 TNTN Tài nguyên thiên nhiên 18 UBND Uỷ ban nhân dân 19 VSMT Vệ sinh môi trƣờng 20 VPHC Vi phạm hành chính DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế chủ yếu của huyện Chợ Gạo. Tổng kinh phí thực hiện xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 – 2020.

Số lƣợng hộ ngh o trên địa bàn huyện Chợ Gạo trong các năm. 49 ANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Tốc độ tăng trƣởng kinh tế bình quân huyện Chợ Gạo giai đoạn 2010 - 2015 và 2015 - 2020. Cơ cấu kinh tế trên địa bàn huyện Chợ Gạo qua các giai đoạn.

Diện tích đất nông nghiệp đƣợc sử dụng trên địa bàn huyện Chợ Gạo. Số lƣợng hộ ngh o trên địa bàn huyện Chợ Gạo qua các năm. 50 TÓM TẮT Xây dựng NTM là chủ trƣơng có ý nghĩa căn bản cả về chính trị, kinh tế, xã hội của Đảng và Nhà nƣớc ta. Thực hiện thắng lợi chủ trƣơng này sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và nền kinh tế của đất nƣớc.

Ở bình diện địa phƣơng, từ những thành tựu và kinh nghiệm từ quá trình phấn đấu đạt chuẩn NTM, để tiếp tục phát triển NTM theo chuẩn nâng cao một cách bền vững, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang rất cần có những giải pháp khả thi, hiệu quả phù hợp với đặc thù địa phƣơng trong giai đoạn từ nay đến năm 2030. Với những lý do đó, tác giả chọn đề tài “Công tác phát triển nông thôn mới trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang từ nay đến năm 2030” làm luận văn tốt nghiệp chƣơng trình cao học chuyên ngành kinh tế chính trị. Mục tiêu nghiên cứu: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng NTM và đề xuất những giải pháp khả thi, hiệu quả phù hợp với đặc thù địa phƣơng nhằm phát triển NTM theo chuẩn nâng cao trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang từ nay đến năm 2030. Luận văn sử dụng phép biện chứng duy vật và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác Lênin trong quá trình tiếp cận nghiên cứu và đề xuất các giải pháp, khuyến nghị.

Luận văn sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể nhƣ sau: Phƣơng pháp trừu tƣợng hóa khoa học, thống kê, phƣơng pháp logic và lịch sử, phƣơng pháp phân tích, tổng hợp, phƣơng pháp so sánh. Kết quả nghiên cứu: Luận văn đã phân tích đƣợc thực trạng xây dựng NTM và những yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển NTM trên địa bàn huyện Chợ Gạo tỉnh Tiền Giang. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm phát triển NTM theo chuẩn nâng cao trên địa bàn huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang từ nay đến năm 2030. Từ k óa: Nông thôn, Nông thôn mới, phát triển nông thôn mới nâng cao.

ABSTRACT New rural construction is a guideline with fundamental significance in terms of politics, economy and society of our Party and State. Successful implementation of this guideline will create a strong impetus for development of agriculture, rural economy and national economy. At the local level, from the achievements and lessons learned from the process of striving for new rural standards, in order to continue developing new rural areas according to the enhanced standards in a sustainable way, Cho Gao district, Quang Ninh province Tien Giang urgently needs feasible and effective solutions suitable to local characteristics by 2030. For these reasons, the author chooses the topic "New rural development in Cho Gao district, Tien Giang province by 2030" as a Master's thesis in Political Economy.

Research objectives: Systematize the theoretical and practical bases of new rural construction and propose feasible and effective solutions suitable to local characteristics in order to develop new rural areas according to advanced standards in Cho Gao district, Tien Giang province by 2030. The topic uses material dialectics and historical materialism of Marxism- Leninism in the process of approaching research and proposing solutions and recommendations. The topic uses specific research methods as follows: Method of abstraction of science and Research result: The topic has described and analyzed the current situation of new rural construction and factors affecting new rural development in Cho Gao district, Tien Giang province. Thereby, propose solutions to develop new rural areas according to advanced standards in Cho Gao district, Tien Giang province by 2030.

Keywords: rural area, new rural area, enhanced new rural development. Lý do chọn đề tài Xây dựng NTM là chủ trƣơng lớn của Đảng và Nhà nƣớc ta nhằm phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và nền kinh tế của đất nƣớc, hƣớng hoạt động sản xuất nông nghiệp theo chiều sâu, hình thành một số vùng chuyên canh tập trung sản xuất hàng hóa nông sản đạt tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế. Kết cấu hạ tầng nông thôn ngày càng hoàn thiện nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt, sản xuất của ngƣời dân nông thôn. Ngƣời dân nông thôn có việc làm và thu nhập nhờ các ngành dịch vụ nông thôn và thƣơng mại phát triển, từ đó chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hƣớng tăng dần tỷ trọng sản xuất công nghiệp và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng sản xuất nông nghiệp.

Bộ máy hành chính ở cơ sở đƣợc củng cố, trật tự an toàn xã hội, an ninh chính trị đƣợc đảm bảo. Từ đó góp phần phát triển KT - XH, giữ vững ổn định chính trị, an ninh quốc phòng, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trƣờng sinh thái của đất nƣớc. Huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang cách thành phố Mỹ Tho là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh 10 km về phía Đông.