Tài liệu học tập tâm lý học đại cương dành cho sinh viên khối ngành kinh tế và những người quan tâm

Tài liệu học tập tâm lý học đại cương dành cho sinh viên khối ngành kinh tế, hỗ trợ nắm vững kiến thức cơ bản và ứng dụng thực tiễn.

• Tác giả: Ths. Ho Tran Hung
• Trường học: Truong Dai hoc Ngan hang Thanh pho Ho Chi Minh
• Chuyên ngành: Tam ly hoc dai cuong
• Đề tài: Nhung van de co ban ve tam ly hoc
• Loại tài liệu: Tai lieu hoc tap
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Ho Chi Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÂM LÝ HỌC
• 1.1. Tâm lý và tâm lý học
• 1.2. Đối tượng, nhiệm vụ của tâm lý học
• 1.3. Các nguyên tắc và phương pháp nghiên cứu của tâm lý học
• 1.4. Tâm lý học và mối liên hệ với các khoa học khác
• 2. CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG - GIAO TIẾP VÀ SỰ HÌNH THÀNH Ý THỨC
• 2.1. Cơ sở sinh học của tâm lý người
• 2.2. Cơ sở xã hội của tâm lý người
• 2.3. Khái niệm hoạt động
• 2.4. Khái niệm giao tiếp
• 2.5. Tâm lý là sản phẩm của hoạt động và giao tiếp
• 2.6. Ý thức và sự hình thành tâm lý ý thức
• 3. CHƯƠNG 3: HOẠT ĐỘNG NHẬN THỨC
• 3.1. Quá trình nhận thức cảm tính
• 3.2. Quá trình nhận thức lý tính
• 3.3. Sự quên và cách chống quên
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM VÀ Ý CHÍ
• 4.1. Khái niệm tình cảm, khái niệm ý chí và vai trò của ý chí
• 4.2. Hành động ý chí, hành động tự động hóa
• 5. CHƯƠNG 5: NHÂN CÁCH - SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH
• 5.1. Khái niệm về nhân cách
• 5.2. Sự hình thành và phát triển nhân cách
• 5.3. Vấn đề xây dựng mô hình nhân cách con người Việt
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tài liệu tâm lý học đại cương

Tài liệu tâm lý học đại cương dành cho sinh viên kinh tế được biên soạn nhằm cung cấp những kiến thức cơ bản về tâm lý học. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về các khái niệm cơ bản mà còn tạo nền tảng cho việc nghiên cứu sâu hơn trong lĩnh vực tâm lý học ứng dụng. Nội dung tài liệu được chia thành năm chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh khác nhau của tâm lý học. Chương đầu tiên giới thiệu về các vấn đề cơ bản của tâm lý học, bao gồm định nghĩa, đối tượng và nhiệm vụ của môn học này. Điều này rất quan trọng vì nó giúp sinh viên nhận thức được vai trò của tâm lý học trong cuộc sống và trong các lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong học sinh kinh tế.

1.1. Mục tiêu của tài liệu

Mục tiêu chính của tài liệu là cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về tâm lý học và giúp họ phát triển kỹ năng phân tích, đánh giá con người. Tài liệu cũng hướng đến việc hình thành thái độ tích cực trong việc học tập và áp dụng tâm lý học vào thực tiễn. Việc hiểu rõ về tâm lý học không chỉ giúp sinh viên trong việc học tập mà còn trong việc giao tiếp và tương tác với người khác. Tài liệu này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng kiến thức tâm lý học vào các tình huống thực tế trong cuộc sống hàng ngày và trong công việc tương lai.

II. Nội dung chính của tài liệu

Tài liệu được chia thành năm chương, mỗi chương đề cập đến các khía cạnh khác nhau của tâm lý học. Chương đầu tiên tập trung vào những vấn đề cơ bản về tâm lý học, bao gồm định nghĩa, đối tượng và nhiệm vụ của môn học. Chương thứ hai nói về hoạt động giao tiếp và sự hình thành ý thức, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cách thức giao tiếp và tương tác trong xã hội. Chương ba đề cập đến hoạt động nhận thức, bao gồm quá trình nhận thức cảm tính và lý tính. Chương bốn tập trung vào đời sống tình cảm và ý chí, giúp sinh viên nhận thức được vai trò của cảm xúc và ý chí trong hành vi con người. Cuối cùng, chương năm nói về nhân cách và sự hình thành, phát triển nhân cách, điều này rất quan trọng trong việc hiểu rõ bản thân và người khác.

2.1. Chương 1 Những vấn đề cơ bản về tâm lý học

Chương này cung cấp cho sinh viên những kiến thức nền tảng về tâm lý học. Nó giúp sinh viên hiểu rõ về lịch sử hình thành và phát triển của tâm lý học, cũng như các phương pháp nghiên cứu trong lĩnh vực này. Việc nắm vững những kiến thức cơ bản này là rất cần thiết để sinh viên có thể tiếp thu các kiến thức chuyên sâu hơn trong các chương tiếp theo. Chương này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của tâm lý học trong việc giải quyết các vấn đề trong cuộc sống hàng ngày và trong công việc.

2.2. Chương 2 Hoạt động giao tiếp và sự hình thành ý thức

Chương này tập trung vào vai trò của giao tiếp trong việc hình thành ý thức và nhận thức của con người. Nó giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến giao tiếp, cũng như cách thức mà giao tiếp có thể tác động đến hành vi và cảm xúc của con người. Việc nắm vững kiến thức này sẽ giúp sinh viên cải thiện kỹ năng giao tiếp của mình, điều này rất quan trọng trong môi trường làm việc và trong cuộc sống hàng ngày.

III. Giá trị và ứng dụng thực tiễn của tài liệu

Tài liệu tâm lý học đại cương không chỉ mang lại kiến thức lý thuyết mà còn có giá trị thực tiễn cao. Sinh viên có thể áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế, từ việc giao tiếp hiệu quả đến việc hiểu rõ hơn về bản thân và người khác. Điều này đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực kinh tế, nơi mà việc hiểu tâm lý khách hàng và đồng nghiệp có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh. Tài liệu cũng cung cấp nhiều bài tập tình huống, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định trong các tình huống thực tế.

3.1. Ứng dụng trong lĩnh vực kinh tế

Trong lĩnh vực kinh tế, việc hiểu biết về tâm lý học có thể giúp sinh viên phát triển các chiến lược marketing hiệu quả hơn, từ đó tăng cường khả năng tiếp cận và thuyết phục khách hàng. Kiến thức về tâm lý học cũng giúp sinh viên trong việc xây dựng mối quan hệ tốt với đồng nghiệp và khách hàng, từ đó tạo ra môi trường làm việc tích cực và hiệu quả hơn. Việc áp dụng tâm lý học vào thực tiễn không chỉ giúp sinh viên thành công trong học tập mà còn trong sự nghiệp tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG DAI HQC NGAN HANG TP. HO CHI MINH KHOA LY LUAN CHINH TRI ThS. Ho Tran Hung - TS. Nguyen Hiru Long TS.

Le Thi Linh Trang - ThS. Nguyen Thi Trang Nhung ThS. Vo Minh Thanh - TS. Huynh Lam Anh Cluro'ng Tai lieu hoc tap o (Dung cho sinh vien khoi nganh kinh te) LU*U hanh noi bo • V.

Tai lieu hoc tap "Ad lv CjOC (Diing cho sinh vien khoi nganh kinh te) TRUOfNG DAI HQC NGAN HANG TP. HO CHI MINH • CHINH TRI• KHOA LY LUAN Tai lieu hoc tap o (Dung cho sinh vien khoi nganh kinh te) Tap the bien soan: ThS. Ho Tran Hung TS. Nguyen Hun Long TS.

Le Thi Linh Trang ThS. Nguyen Thi Trang Nhung _______________ ThS. Vo Minh Thanh ej a i hqc fESta .Ht^hhTsim Anh Chirong TP. HO CHI MINH ; THVVIEN ’■ A LUtJ HANH NQI BQ TP.HCM, NAM 2016 LCH NOI DAU f a f _ Ngay nay, kien thuc tam ly hoc can thiet cho moi ITnh vuc cua cuoc song, tu viec danh gia con nguai den cong viec va dod song noi tam cua moi nguai.

Mon tam ly hoc dai cuang la mon f f a hoc cung cap nhung kien thuc co ban ve tam ly nguai va nhung quy luat tam ly tuong ung, la nen tang giup sinh vien co the tiep thu cac kien thuc tam ly hoc chuyen sau va tam ly hoc nghe nghiep. Nham giup sinh vien Truong Dai hoc Ngan hang Thanh pho A Ho Chi Minh co tai lieu hoc tap hieu qua, sat vai yeu cau thuc ti§n dd ra, B6 mon Khoa hoc xa hoi & Nhan van, Khoa Ly luan chinh tri cung phdi hap vai cac giang vien true tiep giang day mon hoc to chuc bien soan tai lieu hoc tap “Tam ly hoc dai cuang” danh cho sinh vien cac he dang hoc tap tai Truong. Ve cau true, tai lieu duoc ket cau gom 5 chuang: r \ A - Chuang 1: Nhung van de ca ban ve tam ly hoc f - Chuang 2: Hoat dong - giao tiep va su hinh thanh y thuc - Chuang 3: Hoat dong nhan thuc - Chuang 4: Dai song tinh cam va y chi - Chuang 5: Nhan each - su hinh thanh va phat trien nhan each. r r Tai lieu duoc bien soan theo trinh tu tu ly thuyet den cau f m a hoi on tap va bai tap tinh huong.

Moi phan la mot chu y cua nh6m tac gia nham giup nguai hoc di tu nhan thuc den thuc hanh va van F A F F dung van de da hoc vao viec giai quyet cac tinh huong thuang gap F A trong cuoc song va nghe nghiep tuong lai. Trong tai lieu co su f f a a a dung mot so hinh anh, so lieu, so do, bieu do va thong tin cua cac nha nghien cuu, dong nghiep, tap thd tac gia tran trong cam on va F F F F rat mong duoc su cho phep cua quy vi. Du da rat cd gang, nhung 5 cung khong tranh khdi nhung thieu sot trong qua trinh bien soan tai lieu. Chung toi xin chiu trach nhiem va rat mong nhan duroc gop y tu quy dong nghiep va cac ban sinh vien de tai lieu ngay mot* hoan thien • hem.

Moi gop y xin gui ve: Khoa Ly luan chinh tri, truong Dai hoc Ngan hang Thanh pho Ho Chi Minh, tang lumg, so 39 Ham Nghi, Quan 1, thanh pho Ho Chi Minh, dien thoai: [phone], email: [e-mail] Tran trong! 6 MVC LUC De muc. Nhfrng van de cor ban ve tam ly hoc 1. Tam ly va tam ly hoc 9 1. Doi tuomg, nhiem vu cua tam ly hoc.

Cac nguyen tic va phuomg phap nghien cuu cua tam ly hoc 26 1. Tam ly hpc va moi lien he vori cac khoa hoc khac. Hoat dong - giao tiep v& sir hinh thanh y thirc 2. Cor so sinh hoc cua tam ly nguoi 35 2.

Co so xa hoi cua tam ly nguoi. Khai niem hoat dong 48 2. Khai niem giao tiep 51 2. Tam ly la san pham cua hoat dong va giao tiep 53 2.

Y thuc va su hinh thanh tam ly y thuc 54 Chirong 3. Hoat d§ng nhan thuc 3. Qua trinh nhan thuc cam tinh 70 3. Qu& trinh nhan thuc ly tinh 85 3.

S\r quen va each chong quen 104 7 Chirong 4. Din song tinh cam y chi 4. Khai niem tinh cam. Khai niem y chi va vai trd cua y chi.

Hanh dong y chi. Hanh dong tir dong hoa. Nhan each - sy hinh thanh vh phat trien nhan edeh 5. Khai niem ve nhan each.

Sir hinh thanh va phat trien nhan each. Van de xay dumg mo hinh nhan each con ngirai Viet. 157 Tai lieu tham khao. 171 8 Chuoug I NHlTNG van de co ban ve TAM LY HOC A.

Muc tieu Kien (hire - Cung cap cho nguoi hoc nhung kien thurc co ban ve khoa hoc tam ly; - Giup nguoi hoc hieu va phan tich dupe ban chat, chuc nang, phan loai cac hien tuong tam ly nguoi; - Giup nguoi hoc co hieu biet ve lich su hinh thanh va phat trien cua khoa hoc tam ly; - Trinh bay duoc he thong cac phuong phap nghien cuu tam ly nguoi; KT nang - Hinh thanh cho nguoi hoc nhung ki nang co ban ve nghien cuu tam ly, nhin nhan danh gia con nguoi; - Ren luyen, phat trien ki nang tu duy tich cue, ki nang giai •r r \ opy&t van de. Thai do - Hinh thanh thai do song, nhin nhan van de tich cue trong cuqc song va giao tiep; - Co y thuc sin sang hpp tac, tuong tac tich cue voi moi nguoi; - Co hung thu hpc tap tam ly hoc va van dung tam ly hoc vao viec hoc t§p, ren luyen va trong ung xu. Tam ly v^ tam ly hoc 1. Tam ly 9 T£r budi dau lich su, nguai nguyen thuy da co quan diem cho rang con nguai ton tai gom hai phan: The xac va tam hon (linh hon).

Co the noi, quan niem ve tam hon (linh hon) chinh la cpi nguon cua tam ly nguai. Tu dien Tieng Viet dinh nghTa: “Tam ly la tong the nhung nhan thuc, tinh cam, y chi, v. lam thanh the giai noi tam, the giai ben trong cua con nguai”. Trong cupc song hang ngay, chu “Tam” thuong dupe su dung ghep vai cac chu khac, tao thanh cac tu ghep nhu: “tam dia”, “tam can”, “tam tinh”, “tam tu”, “tam trang”,.

dugc hieu la long nguai thien ve mat tinh cam. Nhu vay, “tam ly” dugc dung * de chi nhung hien tugng tinh than cua con nguai. Khai niem tam ly trong tam ly hoc bao gom tat ca nhung % hien tugng tinh than nhu: Cam giac, tu duy, tinh cam, y chi hinh thanh trong dau de con nguai va dieu chinh, dieu khien moi hoat dong cua con nguai. F F Noi mot each chung nhat: Tam ly la tat cd nhung hien \ A F A 5 tuang tinh than nay sinh trong dau de con nguai, gan lien va dieu hanh moi hanh dong, hoat dong cua con nguai.

1,1,2, Tam ly hoc Nguon goc cua tu tam ly hoc (psychology) F % F 9 la psyche va logos (-logy) (tam ly) rat gan giong vai '’soul” (linh hon) va logos (-logy) trong tieng Hy Lap, va tam ly hpc truac day % A da dugc coi nhu mot nghien cuu ve linh hon (vai y nghTa ton giao cua thuat ngu nay), trong thai ky Thien chua giao. Tam ly hpc dugc xem la mot nganh y khoa dugc Thomas Willis nhac den khi noi vd tam ly hpc (trong Doctrine of the Soul) vai cac thuat ngu vd chuc nang nao, mot phan cua chuyen luan giai phau 1862 cua dng la "De Anima Brutorum” ("Hai thuyet trinh ve Linh hon cua Brutes") 10 Khai quat han, tarn ly hoc la khoa hoc nghien cuu cac hien tuong tarn ly nguai; cac quy luat nay sinh, van hanh va phat trien f cua cac hien turomg tarn ly trong hoat dong da dang cua cuoc song hang ngay o mdi con nguai. Sir ra dai cua tarn ly hoc vdi tu each la mot khoa hoc doc lap la thanh qua cua qua trinh phat trien lau dai tu nhung tu V z F tuong, quan diem triet hoc va cac khoa hoc xa hoi khac trong suot chieu dai lich su nhan loai. Doi tuong, nhiem vu cua tam ly hoc 1.

Vai net ve sic hinh thanh va phat trien cua khoa hoc tam ly '. Nhirng tir tir&ng tam ly hoc thin ki co dai \ F Nhirng tri thuc dau tien lien quan den khia canh tam ly con nguai da duoc the hien, phan anh trong cac tu tuong, truong F X ** phai triet hoc co dai, ca duy tam lan duy vat. Nha triet hoc Hy Lap cd dai Socrate (469 — 399 tr.CN) voi <♦ F F tuyen ngon noi tieng “hay tu biet minh” duoc xem la nguai co cong dau trong buoc chuyen tu duy cua triet hoc Hy Lap, tu triet f f x hoc tu nhien sang triet hpc xa hoi, qua do dat ra mot van de Ion mang y nghTa dinh huong, rang con nguai co the va can phai tu X nhan thuc ve chinh minh. Nha triet hoc duy tam khach quan Platon (427- 347 tr.CN) f \ * \ F voi quan diem cho rang “the xac kha tu” con “linh hon bat tu”, nen qua trinh nhan thuc cua con nguai “chi la su hdi tuong lai cua linh hon bat tu ve “the gioi y niem” ma n6 tung trai qua nhirng da bi quen lang.” F * F Doi lap voi quan diem duy tam, cac nha triet hoc duy vat X ■» x X F X thoi co dai khang dinh tam ly, tam hon la mpt, tam hon gan lien voi the xac.

Dai dien cho quan diem nay co cac nha triet hoc duy v§t nhu: Thales (khoang 624 - 546 TCN); Heraclit (553 - 745 TCN); Anaximenes (585 - 528, TCN). cho ding tam hdn cung 11 nhu van vat deu dupe can tao tu cac yeu to vat chat nhu: nuac, lua, khong khi. “Thuyet Ngu hanh” trong triet hoc Trung Quoc cd dai cho rang Kim, Thuy, Hoa, Tho la nam hanh chat ban Mqc, dau tao nen van vat, gom ca tarn hon. Democritos (460 - 370, TCN), thuyet “Nguyen tu luan” lai khang dinh tarn hon con ngucri f x do nhung nguyen tu dac biet cau tao thanh, rang ’’nguyen tu lua” F la nhan to tao nen tarn ly.

* x x f x x Cung quan diem cho rang tarn hon gan lien vai the xac, nhung Aristote (384 — 322 TCN) lai chia tarn hon thanh 3 loai X X x khac nhau, gom tam hon dinh duang, tam hon cam gidc (co a ca dong vat) va tam hon tri tue (chi co a con nguai).