Năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự

Tài liệu Năng lực hiểu học viên trong giảng dạy tại đại học quân sự tổng hợp lý thuyết và thực hành, phục vụ học tập ngành hiện nay

• Tác giả: Đặng Duy Thái
• Chuyên ngành: Tâm lý học Quân sự
• Đề tài: Năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC HIỂU HỌC VIÊN TRONG DẠY HỌC CỦA GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC QUÂN SỰ
• 1.1. Tổng quan các nghiên cứu về năng lực hiểu học sinh trong dạy học của người giáo viên
• 1.2. Các nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Các nghiên cứu ở trong nước
• 1.4. Một số vấn đề lý luận về năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự
• 1.5. Lý luận tâm lý học về năng lực
• 1.6. Lý luận về năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên các trường đại học quân sự
• 1.7.1. Các yếu tố chủ quan thuộc về giảng viên
• 1.7.2. Các yếu tố khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Khái quát về khách thể, địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Địa bàn nghiên cứu
• 2.1.2. Khách thể nghiên cứu
• 2.2. Tổ chức nghiên cứu
• 2.2.1. Nghiên cứu lý luận
• 2.2.2. Nghiên cứu thực tiễn
• 2.3. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 2.3.1. Phương pháp chuyên gia
• 2.3.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
• 2.3.3. Phương pháp phỏng vấn sâu
• 2.3.4. Phương pháp quan sát
• 2.3.5. Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động
• 2.3.6. Phương pháp giải bài tập tình huống sư phạm giả định
• 2.3.7. Phương pháp phân tích chân dung tâm lý
• 2.3.8. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 2.3.9. Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN NĂNG LỰC HIỂU HỌC VIÊN TRONG DẠY HỌC CỦA GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC QUÂN SỰ
• 3.1. Thực trạng năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự
• 3.1.1. Thực trạng biểu hiện và xu hướng biến đổi năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự
• 3.1.2. Thực trạng mức độ năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự
• 3.1.3. Phân tích chân dung tâm lý ở một số khách thể là đại diện
• 3.1.4. Thực trạng các yếu tố tác động, ảnh hưởng đến năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự
• 3.1.5. Đánh giá chung về thực trạng năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự và lý giải nguyên nhân
• 3.1.6. Các biện pháp tâm lý - sư phạm nâng cao năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự
• 3.1.6.1. Thường xuyên giáo dục, xây dựng, củng cố động cơ, mục đích và hình thành thái độ đúng đắn, phù hợp cho giảng viên ĐHQS
• 3.1.6.2. Thường xuyên bồi dưỡng, trang bị, cập nhật kiến thức tâm lý học, nhất là kiến thức tâm lý học sư phạm và tâm lý học lứa tuổi học viên sĩ quan cấp phân đội cho giảng viên ĐHQS
• 3.1.6.3. Thường xuyên bồi dưỡng chuyên sâu và tổ chức tốt hoạt động thực tiễn rèn luyện, trải nghiệm, phát triển hệ thống các kỹ năng hiểu học viên trong dạy học cho giảng viên ĐHQS
• 3.1.6.4. Xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự tích cực, lành mạnh, mẫu mực ở mỗi trường ĐHQS gắn với tích cực hóa vai trò tự bồi dưỡng, rèn luyện nâng cao NLHHV của mỗi giảng viên
• 3.2. Kết quả thực nghiệm
• 3.2.1. Kết quả đo nghiệm trước thực nghiệm
• 3.2.2. Kết quả đo nghiệm sau thực nghiệm
• 3.2.3. Kết luận thực nghiệm
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về năng lực hiểu học viên trong dạy học của giảng viên đại học quân sự

Năng lực hiểu học viên (NLHHV) là yếu tố quyết định trong việc nâng cao chất lượng dạy học tại các trường đại học quân sự. NLHHV không chỉ là khả năng nhận thức mà còn bao gồm thái độ và kỹ năng của giảng viên trong việc tương tác với học viên. Nghiên cứu cho thấy, việc hiểu biết về học viên giúp giảng viên xác định được mục tiêu dạy học phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục. Theo đó, các yếu tố như môi trường học tập, sự tham gia của học viên và phương pháp giảng dạy cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến NLHHV. Đặc biệt, trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc áp dụng phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm càng trở nên cần thiết. Giảng viên cần không ngừng cập nhật kiến thức và kỹ năng để có thể đáp ứng nhu cầu học tập của học viên, từ đó tạo ra môi trường học tập tích cực và hiệu quả.

1.1. Tổng quan các nghiên cứu về năng lực hiểu học viên

Nghiên cứu về NLHHV đã được thực hiện ở nhiều quốc gia, tuy nhiên, tại Việt Nam, lĩnh vực này vẫn còn hạn chế. Các công trình nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào khía cạnh lý thuyết mà chưa đi sâu vào thực tiễn dạy học tại các trường đại học quân sự. Những nghiên cứu này chỉ ra rằng, NLHHV không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng dạy học mà còn tác động đến sự phát triển toàn diện của học viên. Việc thiếu hụt NLHHV ở giảng viên có thể dẫn đến những khó khăn trong việc truyền đạt kiến thức và khuyến khích sự tham gia của học viên. Do đó, cần thiết phải có những nghiên cứu sâu hơn để làm rõ vai trò của NLHHV trong dạy học tại các trường đại học quân sự.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực hiểu học viên

NLHHV của giảng viên chịu tác động bởi nhiều yếu tố, bao gồm cả yếu tố chủ quan và khách quan. Các yếu tố chủ quan liên quan đến kiến thức, kinh nghiệm và thái độ của giảng viên. Trong khi đó, các yếu tố khách quan như môi trường học tập, chính sách giáo dục và cơ sở vật chất cũng đóng vai trò quan trọng. Một nghiên cứu cho thấy, giảng viên có năng lực hiểu học viên cao thường có khả năng điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp với từng nhóm học viên. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn tạo ra động lực học tập cho học viên. Do đó, việc xác định và cải thiện các yếu tố ảnh hưởng đến NLHHV là rất cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường đại học quân sự.

II. Tổ chức và phương pháp nghiên cứu

Để nghiên cứu NLHHV trong dạy học của giảng viên đại học quân sự, luận án đã sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau, bao gồm cả nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Việc khảo sát thực trạng NLHHV được thực hiện qua các phương pháp như phỏng vấn sâu, quan sát và điều tra bằng bảng hỏi. Những phương pháp này giúp thu thập dữ liệu phong phú và đa dạng, từ đó phân tích được mức độ và biểu hiện của NLHHV trong dạy học. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại giúp giảng viên nâng cao khả năng hiểu học viên, từ đó cải thiện chất lượng dạy học. Ngoài ra, việc thực nghiệm sư phạm cũng được tiến hành để đánh giá hiệu quả của các biện pháp tâm lý - sư phạm nhằm nâng cao NLHHV của giảng viên.

2.1. Khách thể nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu bao gồm đội ngũ giảng viên và học viên tại các trường đại học quân sự. Đối tượng nghiên cứu được lựa chọn kỹ lưỡng để đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ đội ngũ giảng viên và học viên. Việc khảo sát được thực hiện trên quy mô lớn, với sự tham gia của nhiều giảng viên và học viên từ các chuyên ngành khác nhau. Kết quả thu được từ nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về thực trạng NLHHV trong dạy học tại các trường đại học quân sự, từ đó đưa ra những đề xuất cải thiện phù hợp.

2.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Luận án đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu thực tiễn đa dạng, bao gồm phương pháp phỏng vấn sâu, quan sát và điều tra bằng bảng hỏi. Những phương pháp này không chỉ giúp thu thập dữ liệu mà còn tạo điều kiện cho việc phân tích sâu sắc các yếu tố ảnh hưởng đến NLHHV. Các phương pháp này cho phép giảng viên và học viên bày tỏ quan điểm, cảm nhận của mình về quá trình dạy học, từ đó giúp giảng viên điều chỉnh phương pháp dạy học phù hợp hơn với nhu cầu và đặc điểm của học viên. Kết quả từ các phương pháp nghiên cứu này sẽ là cơ sở quan trọng để đề xuất các biện pháp nâng cao NLHHV trong dạy học.

III. Kết quả nghiên cứu thực tiễn năng lực hiểu học viên

Kết quả nghiên cứu cho thấy, NLHHV của giảng viên đại học quân sự còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng dạy học. Cụ thể, nhiều giảng viên chưa thực sự hiểu rõ về đặc điểm tâm lý và nhu cầu học tập của học viên, dẫn đến việc áp dụng phương pháp giảng dạy chưa hiệu quả. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc thiếu hụt NLHHV không chỉ ảnh hưởng đến sự tham gia của học viên trong lớp học mà còn tác động đến kết quả học tập của họ. Những giảng viên có NLHHV tốt thường có khả năng tạo động lực học tập cao hơn cho học viên, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục. Để cải thiện tình trạng này, các biện pháp tâm lý - sư phạm cần được áp dụng nhằm nâng cao NLHHV cho giảng viên, từ đó cải thiện chất lượng dạy học và giáo dục tại các trường đại học quân sự.

3.1. Thực trạng năng lực hiểu học viên

Thực trạng NLHHV trong dạy học của giảng viên đại học quân sự cho thấy, nhiều giảng viên chưa có sự am hiểu sâu sắc về học viên của mình. Điều này dẫn đến việc lựa chọn phương pháp dạy học chưa phù hợp, không kích thích được sự tham gia của học viên. Các nghiên cứu cho thấy, giảng viên cần có khả năng đánh giá đúng mức độ nhận thức và động cơ học tập của học viên để điều chỉnh phương pháp giảng dạy. Việc thiếu hụt NLHHV có thể gây ra sự thiếu hụt trong việc truyền đạt kiến thức và khuyến khích sự sáng tạo của học viên. Do đó, việc nâng cao NLHHV cần được đặt lên hàng đầu trong công tác đào tạo giảng viên tại các trường đại học quân sự.

3.2. Đề xuất biện pháp nâng cao năng lực hiểu học viên

Để nâng cao NLHHV cho giảng viên, cần áp dụng các biện pháp tâm lý - sư phạm hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm việc tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên môn về tâm lý học, tạo môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự tham gia của học viên. Đồng thời, giảng viên cần được trang bị các kỹ năng giao tiếp, lắng nghe và phản hồi để có thể hiểu rõ hơn về nhu cầu và tâm lý của học viên. Việc thực hiện các biện pháp này không chỉ giúp nâng cao NLHHV mà còn cải thiện chất lượng dạy học tại các trường đại học quân sự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC HIỂU HỌC VIÊN TRONG DẠY HỌC CỦA GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC QUÂN SỰ 1. Tổng quan các nghiên cứu về năng lực hiểu học sinh trong dạy học của người giáo viên 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Lịch sử phát triển của tâm lý học cho thấy, những thành tựu của tâm lý học được ứng dụng trước tiên và nhanh nhất vào lĩnh vực sư phạm. Các lí thuyết của các nhà tâm lý học như: L.

về hoạt động dạy học, giáo dục tạo ra cơ sở lý luận, nền tảng cho tâm lý học sư phạm đi sâu vào các lĩnh vực nghiên cứu khác nhau của hoạt động sư phạm, trong đó có nghiên cứu về năng lực hiểu học sinh. Tiêu biểu có các tác giả: A. Xukhômlinxki; Kierkegaard; Peter Filene Richard M. Felder; Joni - Spurlin; John Biggs; Catherine Tang; John Hayes và Christopher W.

Allinson… theo các hướng sau: * Nghiên cứu năng lực hiểu học sinh với tư cách là một thành tố cấu thành năng lực sư phạm và năng lực dạy học của người giáo viên. Với hướng nghiên cứu này tiêu biểu có A. Gônôbôlin; Ernesto Cuadra; Juan Manued Moreno… - Tác giả A. Scherbakôv đã chỉ ra cấu trúc của năng lực sư phạm gồm 2 tập hợp: 1- Tập hợp gồm những năng lực giữ vai trò chủ đạo như: năng lực thụ cảm; tính quan sát của người thầy giáo; tính thiện cảm, có nghĩa là hiểu được trạng thái tâm lý của học sinh.

2 - Tập hợp gồm những năng lực giữ vai trò hỗ trợ. Ông coi năng lực hiểu học sinh là loại năng lực quan trọng, giữ vai trò chủ đạo trong cấu trúc năng lực sư phạm của người giáo viên [67]. Cruchetxki đưa ra cấu trúc năng lực sư phạm bao gồm: những năng lực dạy học; năng lực hiểu biết rộng; năng lực nhận biết học sinh; năng lực ngôn ngữ; năng lực gây uy tín… Mặc dù không đưa ra khái niệm, không phân tích làm rõ nội hàm, nội dung biểu hiện, nhưng V. Cruchetxki đã khẳng định năng lực nhận biết học sinh (hiểu học sinh) là thành phần chủ yếu và quan trọng nhất trong cấu trúc năng lực sư phạm của người giáo viên [16].

Lêvitôv nghiên cứu và chỉ ra cấu trúc năng lực dạy học bao gồm: năng lực truyền đạt tri thức; năng lực hiểu học sinh; có nếp suy nghĩ độc lập và sáng tạo; sự nhanh trí hay định hướng nhanh chóng và chính xác và năng lực tổ chức. Mặc dù vậy, tác giả mới nêu tên mà chưa đưa ra khái niệm, chưa phân tích rõ đặc điểm, vai trò của loại năng lực này [30]. Gônôbôlin chỉ ra cấu trúc năng lực dạy học bao gồm: năng lực hiểu học sinh; năng lực truyền đạt tài liệu; năng lực thu hút học sinh; năng lực thuyết phục mọi người; năng lực tổ chức; năng lực khéo léo sư phạm; năng lực sáng tạo trong dạy học và giáo dục; năng lực tạo khả năng nắm vững và tái hiện kịp thời năng lực giảng dạy. Trong đó, tác giả cho rằng năng lực hiểu học sinh là thành tố đầu tiên, loại năng lực thành phần quan trọng nhất của năng lực dạy học của người giáo viên [23].

- Các tác giả Ernesto Cuadra, Juan Manued Moreno và cộng sự quan niệm: “Một năng lực hoặc kỹ năng dạy học là khả năng huy động nhiều nguồn lực nhận thức để xử lý một loại tình huống dạy học đặc biệt. Thay vì liên quan đến việc dạy một nội dung hoặc kiến thức đặc biệt, các kỹ năng và năng lực dạy học gắn kết và tích hợp các nguồn lực nhận thức phù hợp với tình huống xảy ra. Các kỹ năng và năng lực này được tạo dựng thông qua đào tạo và thực tế hàng ngày trên lớp học. Theo đó, đề xuất ba nhóm với 12 năng lực cơ bản, trong đó có ba loại năng lực sau: 1- Năng lực thiết kế các tình huống dạy - học phù hợp với học sinh và nội dung môn học nhằm phát triển ở các em những năng lực theo yêu cầu của chương trình giáo dục; 2- Năng lực triển khai các tình huống dạy - học phù hợp với học sinh và nội dung môn học nhằm phát triển ở các em những năng lực theo yêu cầu của chương trình giáo dục; 3- Năng lực đánh giá sự tiến bộ của học sinh trong việc học nội dung môn học [48, 158-159].

Theo hướng nghiên cứu này, các tác giả đều thống nhất khẳng định, năng lực hiểu học sinh (hay học viên) là thành phần tất yếu của năng lực dạy học của người giáo viên - đây là một loại năng lực đặc thù, chuyên biệt có vai trò quan trọng trong dạy học. Qua đó, đề xuất được các nhóm năng lực cơ bản để dạy học phù hợp với học sinh. Tuy nhiên, các tác giả chưa bàn gì về khái niệm, đặc điểm, bản chất, biểu hiện cũng như con đường và biện pháp hình thành, phát triển loại năng lực chuyên biệt này ra sao; chưa đề cập đến tính đa dạng, đặc thù của người giáo viên, giảng viên đại học và các đối tượng học sinh, học viên cụ thể. 10 * Nghiên cứu về đặc điểm tâm lý các nhóm học sinh - đặc trưng phong cách học tập của học sinh, sinh viên và yêu cầu năng lực nắm bắt, hiểu đặc điểm tâm lý học sinh, sinh viên trong dạy học của người giáo viên.

Theo hướng nghiên cứu này chủ yếu là các nhà tâm lý học phương Tây. Các nghiên cứu và cách tiếp cận về năng lực hiểu học sinh trong dạy học khá đa dạng, phong phú như: nghiên cứu về năng lực nhận biết, hiểu đặc điểm các nhóm học sinh, phân nhóm học sinh của giáo viên; nghiên cứu việc nhận biết, hiểu đặc điểm, cách học của học viên người lớn; trên cơ sở đó đề xuất cách dạy có hiệu quả đối với học viên người lớn. Tiêu biểu có các nghiên cứu của một số tác giả: Kierkegaard; Peter Filene; Richard M. Felder; Joni - Spurlin.

- Tác giả Kierkegaard quan niệm: Việc giảng dạy bắt đầu khi bạn, người giáo viên, học được từ người học. Hãy đặt mình vào vị trí của người học để hiểu điều người học mong muốn và cách mà anh ta hiểu vấn đề như thế nào [74]. Mặc dù chưa đưa ra được khái niệm và chưa đề cập một cách đầy đủ về năng lực hiểu học sinh, song tác giả đã chỉ ra rằng, muốn dạy học có kết quả yêu cầu người giáo viên trước tiên cần phải hiểu rõ người học cả những ưu điểm, hạn chế, năng lực, thuận lợi, khó khăn… hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng, mong muốn, phương pháp, cách thức và kết quả lĩnh hội, tiếp thu kiến thức, kinh nghiệm của người học như thế nào. - Tác giả Peter Filene, khi nghiên cứu về việc hiểu sinh viên trong mối quan hệ sư phạm nhất định đã yêu cầu phải hiểu sinh viên trên những nội dung cụ thể như: 1- Ý thức, thái độ, thói quen sinh hoạt học tập, năng lực, kết quả học tập thông qua điểm tổng kết.

của sinh viên; 2 - Cần nắm sinh viên đã học gì, có gì thông qua cho họ làm bài kiểm tra ngắn. Tác giả cho rằng, sinh viên luôn có những mô hình nhận thức có sẵn để tiếp nhận và hiểu cái mới; giảng viên phải hiểu để dạy cho phù hợp: “Nói cách khác, bạn cần phải lắng nghe trước khi dạy một ai một điều gì. Nếu không bạn sẽ bị lúng túng bởi phản ứng hay sự bối rối của sinh viên và trách mắng sinh viên”; 3 - Việc học của sinh viên phụ thuộc vào “Phong cách học” của họ vì mỗi cá nhân có phong cách học riêng; 4 - Đặc điểm nhận thức của sinh viên trải qua bốn giai đoạn theo cấp độ phát triển tăng dần (nhị nguyên luận - đúng, sai), tương đối luận, đa dạng và tận tụy (vận dụng kiến thức vào thực tiễn); đặc điểm về tầng lớp, sắc tộc, tôn giáo của sinh viên … [22, 39-58]. Thực chất với quan niệm trên, tác giả chỉ ra những đặc điểm, nội dung tâm lý đa dạng của các nhóm người học và 11 đề ra yêu cầu về năng lực hiểu biết, nắm chắc các đặc điểm, nội dung tâm lý ấy trong dạy học của người giáo viên, giảng viên.

Felder nghiên cứu về “Thấu hiểu những khác biệt của sinh viên” đã chỉ ra ba lĩnh vực về sự khác biệt của việc dạy và học là: (1) khác biệt trong cách học của sinh viên (những đặc điểm đặc trưng của tiếp nhận và xử lý thông tin); (2) khác biệt về các phương pháp tiếp cận (bề mặt, chuyên sâu và chiến lược); (3) khác biệt về mức độ phát triển trí tuệ (thái độ về bản chất của kiến thức và làm thế nào để đạt được, đánh giá được). Từ đó, tác giả đưa ra ba cách tiếp cận và định hướng học tập tương ứng đó là: Thứ nhất, với những sinh viên theo định hướng sao chép, họ sẽ lựa chọn phương pháp tiếp cận bề mặt trong học tập, dựa trên kiểu học thuộc lòng, học một cách máy móc. Thứ hai, với những sinh viên theo định hướng tìm hiểu bản chất có xu hướng lựa chọn cách tiếp cận chuyên sâu, họ dựa trên những câu hỏi, cách luận đề và khai phá các giới hạn ứng dụng của bài học mới. Thứ ba, với những sinh viên theo định hướng nhắm đến mục tiêu, họ sử dụng cách tiếp cận chiến lược, họ quan tâm đạt được điểm số cao.

Đồng thời, giới thiệu bốn mô hình phong cách học tập tương ứng với các đặc trưng tâm lý của từng kiểu (nhóm) người học. Qua đó, đưa ra những định hướng, yêu cầu về phương pháp dạy học của người thầy cho phù hợp với đối tượng cụ thể [79]. Felder và Joni - Spurlin khi nghiên cứu về “Các ứng dụng, độ tin cậy và giá trị của chỉ số phong cách học tập”, trên cơ sở nghiên cứu đã chỉ ra những đặc trưng các phong cách học tập của học sinh, độ tin cậy của từng phương pháp học tập; qua đó, tác giả đã đưa ra khuyến cáo cần tránh lạm dụng các phương pháp giảng dạy, mà phải chọn lựa phương pháp tuỳ thuộc vào đối tượng người học cụ thể. Việc xác lập nội dung dạy học, sử dụng phương pháp giảng dạy của giáo viên phải dựa trên cơ sở nắm chắc và phù hợp những đặc điểm tâm lý của đối tượng học sinh, sinh viên [80].

Cách tiếp cận và nghiên cứu của các tác giả trên đây là khá cụ thể, rõ về đặc điểm, đặc trưng tâm lý, phong cách học tập của các nhóm học sinh, học viên với tư cách đối tượng dạy học. Đưa ra chỉ dẫn về các cách thức dạy học tương ứng và phù hợp với từng đối tượng, nhóm đối tượng cụ thể.