MỞ ĐẦU Trong giai đoạn hiện nay, ngành giáo dục đã hoàn thiện việc xây dựng chƣơng trình giáo dục phổ thông mới và đang tập trung đầu tƣ cho việc hoàn thành các bộ sách giáo khoa để đáp ứng kịp thời mục tiêu đổi mới và phát triển của ngành giáo dục. Để đáp ứng mục tiêu đổi mới đƣợc Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội quy định: “Đổi mới chƣơng trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông nhằm tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lƣợng và hiệu quả giáo dục phổ thông; kết hợp dạy chữ, dạy ngƣời và định hƣớng nghề nghiệp; góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hoà đức, trí, thể, mĩ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh.” Quá trình xây dựng, đổi mới nhằm hƣớng tới một nền giáo dục Việt Nam hiện đại, ngang tầm với các nƣớc phát triển trong khu vực và thế giới. Để chuyển tải nội dung kiến thức trong chƣơng trình đến với học sinh và đạt đƣợc kết quả cao nhất cho ngƣời học thì giáo viên là nhân tố đóng vai trò rất quan trọng. Giáo viên phải nhanh nhạy cập nhật, thích ứng với nội dung chƣơng trình giáo dục phổ thông mới, sử dụng linh hoạt các phƣơng pháp dạy học, giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh là hết sức cần thiết.
Ngoài việc giáo viên phải tự học, tự rèn luyện nhằm nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ thì toàn thể giáo viên nói chung và giáo viên bộ môn mỹ thuật nói riêng, hàng năm đều đƣợc tham gia lớp tập huấn bồi dƣỡng thƣờng xuyên về chuyên môn nghiệp vụ để nắm vững đƣờng lối chính sách, quan điểm chỉ đạo và xu hƣớng phát triển giáo dục nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học. Năm học 2020-2021, ngành Giáo dục đánh dấu một cột mốc quan trọng đó là chúng ta bắt đầu thực hiện chƣơng trình đổi mới giáo dục, thay sách giáo khoa mới cho lớp đầu cấp Tiểu học. Nhƣ vậy, trong những năm tiếp theo Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục triển khai thay sách giáo khoa mới ở các lớp đầu cấp bậc THCS và THPT, những năm kế tiếp sẽ thực hiện đổi mới 1 phƣơng pháp dạy học và thay sách giáo khoa lần lƣợt các lớp tiếp theo ở các cấp học, tiến tới hoàn thiện bộ sách giáo khoa theo chƣơng trình giáo dục phổ thông mới. Để đạt đƣợc mục tiêu và thực hiện tốt kế hoạch đổi mới chƣơng trình giáo dục phổ thông và thay sách giáo khoa, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai yêu cầu giáo viên bộ môn mỹ thuật trên địa bàn tỉnh tham gia tập huấn về chuyên đề “Sử dụng phƣơng pháp dạy học, giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh thực hiện chƣơng trình GDPT 2018”.
NỘI DUNG CHƢƠNG I. ĐƢỜNG LỐI CHÍNH SÁCH, QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO VÀ XU HƢỚNG PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO 1. Đƣờng lối, chính sách phát triển giáo dục và đào tạo - Quán triệt sâu sắc và cụ thể hoá các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục và đào tạo trong hệ thống chính trị, ngành giáo dục-đào tạo và toàn xã hội, tạo sự đồng thuận cao, coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu. Nâng cao nhận thức về vai trò quyết định chất lƣợng giáo dục và đào tạo của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục; ngƣời học là chủ thể trung tâm của quá trình giáo dục; gia đình có trách nhiệm phối hợp với nhà trƣờng và xã hội trong việc giáo dục nhân cách, lối sống cho con em mình.
- Đổi mới công tác thông tin và truyền thông để thống nhất về nhận thức, tạo sự đồng thuận và huy động sự tham gia đánh giá, giám sát và phản biện của toàn xã hội đối với công cuộc đổi mới, phát triển giáo dục. - Cấp uỷ trong các cơ sở giáo dục và đào tạo phải thực sự đi đầu đổi mới, gƣơng mẫu thực hiện và chịu trách nhiệm trƣớc Đảng, trƣớc nhân dân về việc tổ chức thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục và đào tạo. Lãnh đạo nhà trƣờng phát huy dân chủ, dựa vào đội ngũ giáo viên, viên chức và học sinh, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể và nhân dân địa phƣơng để xây dựng nhà trƣờng. - Các bộ, ngành, địa phƣơng xây dựng quy hoạch dài hạn phát triển nguồn nhân lực, dự báo nhu cầu về số lƣợng, chất lƣợng nhân lực, cơ cấu ngành nghề, trình độ.
Trên cơ sở đó, đặt hàng và phối hợp với các cơ sở giáo dục, đào tạo tổ chức thực hiện. - Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, giải quyết dứt điểm các hiện tƣợng tiêu cực kéo dài, gây bức xúc trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Các quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục và đào tạo 2. Quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục và đào tạo và phát triển giáo dục phổ thông trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện Nghị quyết 29 của Ban Chấp hành Trang ƣơng Đảng nêu rõ quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục và đào tạo nhƣ sau: - Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nƣớc và của toàn dân.
Đầu tƣ cho giáo dục là đầu tƣ phát triển, đƣợc ƣu tiên đi trƣớc trong các chƣơng trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội. - Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tƣ tƣởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phƣơng pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự 3 lãnh đạo của Đảng, sự quản lí của Nhà nƣớc đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục-đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân ngƣời học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học. Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc. Đổi mới phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tƣợng và cấp học; các giải pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bƣớc đi phù hợp.
- Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất ngƣời học. Học đi đôi với hành; lí luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trƣờng kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội. - Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ; phù hợp quy luật khách quan.
Chuyển phát triển giáo dục và đào tạo từ chủ yếu theo số lƣợng sang chú trọng chất lƣợng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số lƣợng. - Đổi mới hệ thống giáo dục theo hƣớng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học, trình độ và giữa các phƣơng thức giáo dục, đào tạo. Chuẩn hoá, hiện đại hoá giáo dục và đào tạo. - Chủ động phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trƣờng, bảo đảm định hƣớng xã hội chủ nghĩa trong phát triển giáo dục và đào tạo.
Phát triển hài hòa, hỗ trợ giữa giáo dục công lập và ngoài công lập, giữa các vùng, miền. Thực hiện dân chủ hoá, xã hội hoá giáo dục và đào tạo. - Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời giáo dục và đào tạo phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế để phát triển đất nƣớc. Quan điểm xây dựng chương trình tổng thể GDPT 2018 - Chƣơng trình giáo dục phổ thông là văn bản thể hiện mục tiêu giáo dục phổ thông, quy định các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của học sinh, nội dung giáo dục, phƣơng pháp giáo dục và phƣơng pháp đánh giá kết quả giáo dục, làm căn cứ quản lí chất lƣợng giáo dục phổ thông; đồng thời là cam kết của Nhà nƣớc nhằm bảo đảm chất lƣợng của cả hệ thống và từng cơ sở giáo dục phổ thông.
- Chƣơng trình giáo dục phổ thông đƣợc xây dựng trên cơ sở quan điểm của Đảng, Nhà nƣớc về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; kế thừa và phát triển những ƣu điểm của các chƣơng trình giáo dục phổ thông đã có của Việt Nam, đồng thời tiếp thu thành tựu nghiên cứu về khoa học giáo dục và kinh nghiệm xây dựng chƣơng trình theo mô hình phát triển năng lực của những nền giáo dục tiên tiến trên thế giới; gắn với nhu cầu phát triển của 4 đất nƣớc, những tiến bộ của thời đại về khoa học-công nghệ và xã hội; phù hợp với đặc điểm con ngƣời, văn hoá Việt Nam, các giá trị truyền thống của dân tộc và những giá trị chung của nhân loại cũng nhƣ các sáng kiến và định hƣớng phát triển chung của UNESCO về giáo dục; tạo cơ hội bình đẳng về quyền đƣợc bảo vệ, chăm sóc, học tập và phát triển, quyền đƣợc lắng nghe, tôn trọng và đƣợc tham gia của học sinh; đặt nền tảng cho một xã hội nhân văn, phát triển bền vững và phồn vinh. - Chƣơng trình giáo dục phổ thông bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực ngƣời học thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức, kĩ năng cơ bản, thiết thực, hiện đại; hài hoà đức, trí, thể, mĩ; chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề trong học tập và đời sống; tích hợp cao ở các lớp học dƣới, phân hoá dần ở các lớp học trên; thông qua các phƣơng pháp, hình thức tổ chức giáo dục phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi học sinh, các phƣơng pháp đánh giá phù hợp với mục tiêu giáo dục và phƣơng pháp giáo dục để đạt đƣợc mục tiêu đó. - Chƣơng trình giáo dục phổ thông bảo đảm kết nối chặt chẽ giữa các lớp học, cấp học với nhau và liên thông với chƣơng trình giáo dục mầm non, chƣơng trình giáo dục nghề nghiệp và chƣơng trình giáo dục đại học.