Luận văn thạc sĩ the effects of using sense relations in learning english vocabulary of 9th grade students in a secondary school in hanoi

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu the effects of using sense relations in learning english vocabulary of 9th grade students in a, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Dương Thị Hương
• Người hướng dẫn: Dr. Trần Thị Thu Hiền
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: Tác động của mối quan hệ nghĩa đến việc học từ vựng tiếng Anh của học sinh lớp 9 tại Hà Nội
• Loại tài liệu: minor programme thesis
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ VÀ BẢNG
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích và mục tiêu nghiên cứu
• Câu hỏi nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Ý nghĩa của nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Bố cục của nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tầm quan trọng của từ vựng
• 1.2. Các loại từ vựng
• 1.3. Quy trình dạy từ vựng
• 1.4. Các kỹ thuật dạy từ vựng
• 1.5. Quy trình tiếp thu từ vựng
• 1.6. Các chiến lược học từ vựng
• 1.7. Các loại quan hệ ngữ nghĩa
• 1.8. Hiện tượng nhiều nghĩa và đồng âm
• 1.9. Các loại quan hệ ngữ nghĩa khác
• 1.10. Lợi ích của việc sử dụng quan hệ ngữ nghĩa trong dạy và học từ vựng
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Công cụ thu thập dữ liệu
• 2.4. Quy trình thu thập dữ liệu
• 2.5. Phân tích dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Phỏng vấn trước thực nghiệm
• 3.2. Phỏng vấn sau thực nghiệm
• KẾT LUẬN
• Hạn chế của nghiên cứu
• Đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Tác Động Quan Hệ Nghĩa Đến Từ Vựng Anh Lớp 9

Trong thế giới hiện đại, việc học ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, trở nên vô cùng quan trọng. Từ vựng tiếng Anh đóng vai trò then chốt trong việc phát triển cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Tuy nhiên, nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc ghi nhớ và vận dụng từ mới. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng quan hệ nghĩa trong từ vựng tiếng Anh có thể mang lại hiệu quả tích cực. Luận văn này tập trung vào việc nghiên cứu tác động của quan hệ nghĩa đến việc học từ vựng tiếng Anh lớp 9 tại một trường THCS ở Hà Nội. Mục tiêu là đánh giá mức độ cải thiện khả năng học từ vựng của học sinh khi áp dụng phương pháp này. Nghiên cứu của Dương Thị Hương (2018) khẳng định: “Sense relations have a positive effect on students‘ vocabulary acquisition”. Việc áp dụng các mối quan hệ ngữ nghĩa, chẳng hạn như từ đồng nghĩa, trái nghĩa, từ cùng trường nghĩa, sẽ giúp học sinh liên kết và ghi nhớ từ vựng một cách hiệu quả hơn, đồng thời làm cho các bài học trở nên thú vị và hấp dẫn hơn.

1.1. Tầm quan trọng của vốn từ vựng tiếng Anh cho học sinh lớp 9

Vốn từ vựng phong phú là nền tảng để học sinh lớp 9 tiếp thu kiến thức và phát triển các kỹ năng ngôn ngữ. Một lượng từ vựng tốt giúp học sinh tự tin hơn khi giao tiếp, đọc hiểu tài liệu, và viết bài luận. Ngược lại, thiếu vốn từ vựng sẽ cản trở quá trình học tập và gây khó khăn trong việc diễn đạt ý tưởng. Học sinh lớp 9 cần trang bị một lượng từ vựng nhất định để chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng và các bậc học cao hơn. Tầm quan trọng của từ vựng tiếng Anh được thể hiện rõ qua việc học sinh có thể hiểu các bài đọc phức tạp và tham gia tích cực vào các hoạt động trên lớp.

1.2. Khó khăn thường gặp khi học từ vựng tiếng Anh của học sinh lớp 9

Học sinh lớp 9 thường gặp khó khăn trong việc ghi nhớ từ vựng do nhiều yếu tố, bao gồm phương pháp học tập chưa hiệu quả, thiếu động lực, và số lượng từ vựng cần học ngày càng tăng. Việc học thuộc lòng từ vựng một cách máy móc thường dẫn đến tình trạng mau quên và khó vận dụng từ vào ngữ cảnh thực tế. Ngoài ra, sự khác biệt về cấu trúc ngữ pháp và cách sử dụng từ giữa tiếng Anh và tiếng Việt cũng gây ra không ít khó khăn cho học sinh. Thêm vào đó, việc tiếp xúc với từ vựng tiếng Anh qua các kênh học tập hạn chế cũng làm giảm hiệu quả học tập của học sinh. Khó khăn trong học từ vựng tiếng Anh là một thách thức lớn đối với nhiều học sinh.

II. Thách Thức và Giải Pháp Học Từ Vựng Cho Học Sinh Lớp 9 Hà Nội

Phương pháp học từ vựng truyền thống thường tập trung vào việc học thuộc lòng, dẫn đến sự nhàm chán và kém hiệu quả. Học sinh cần những phương pháp học tập sáng tạo và hiệu quả hơn để vượt qua những thách thức này. Việc áp dụng quan hệ nghĩa trong từ vựng tiếng Anh là một giải pháp tiềm năng, giúp học sinh liên kết và ghi nhớ từ vựng một cách tự nhiên và bền vững hơn. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của phương pháp này và đưa ra những gợi ý cụ thể để giáo viên có thể áp dụng vào thực tế giảng dạy. Việc cải thiện vốn từ vựng tiếng Anh không chỉ giúp học sinh đạt kết quả tốt hơn trong học tập mà còn mở ra nhiều cơ hội trong tương lai.

2.1. Phân tích các phương pháp học từ vựng tiếng Anh truyền thống

Các phương pháp học từ vựng truyền thống như viết đi viết lại, học thuộc lòng danh sách từ, dịch nghĩa từng từ thường mang lại hiệu quả hạn chế. Những phương pháp này ít chú trọng đến ngữ cảnh sử dụng, mối liên hệ giữa các từ, và khả năng ghi nhớ lâu dài. Học sinh dễ cảm thấy nhàm chán và khó khăn trong việc vận dụng từ vựng vào thực tế giao tiếp và học tập. Phương pháp học từ vựng tiếng Anh hiệu quả cần có sự thay đổi để phù hợp hơn với nhu cầu và khả năng của học sinh.

2.2. Đề xuất giải pháp Học từ vựng qua quan hệ nghĩa Sense Relations

Việc học từ vựng thông qua quan hệ nghĩa trong từ vựng tiếng Anh, bao gồm từ đồng nghĩa, trái nghĩa, từ cùng trường nghĩa, và từ đa nghĩa, giúp học sinh xây dựng mạng lưới liên kết giữa các từ, từ đó tăng cường khả năng ghi nhớ và vận dụng từ vựng một cách linh hoạt. Phương pháp này khuyến khích học sinh tư duy logic, so sánh, và phân tích, giúp họ hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa và cách sử dụng của từng từ. Ví dụ, khi học từ “happy”, học sinh có thể liên hệ đến các từ đồng nghĩa như “joyful”, “cheerful”, hoặc từ trái nghĩa như “sad”. Phương pháp học từ vựng tiếng Anh hiệu quả bằng quan hệ nghĩa sẽ giúp học sinh mở rộng vốn từ vựng một cách tự nhiên và bền vững.

2.3. Vai trò của ngữ cảnh trong việc học và sử dụng từ vựng tiếng Anh

Từ vựng không tồn tại độc lập mà luôn gắn liền với ngữ cảnh sử dụng. Việc học từ vựng trong ngữ cảnh giúp học sinh hiểu rõ hơn về ý nghĩa, cách dùng, và sắc thái của từ. Ngữ cảnh cung cấp thông tin quan trọng để giải mã ý nghĩa của từ, đặc biệt đối với những từ đa nghĩa. Giáo viên nên tạo cơ hội cho học sinh tiếp xúc với từ vựng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau để giúp họ nắm vững cách sử dụng từ một cách chính xác và tự nhiên. Vai trò của ngữ cảnh trong học từ vựng là vô cùng quan trọng để học sinh có thể sử dụng từ một cách chính xác và tự tin.

III. Cách Áp Dụng Quan Hệ Nghĩa Hiệu Quả Dạy Từ Vựng Lớp 9

Để áp dụng quan hệ nghĩa trong từ vựng tiếng Anh một cách hiệu quả, giáo viên cần có kế hoạch bài giảng rõ ràng, sử dụng các hoạt động tương tác, và tạo cơ hội cho học sinh thực hành sử dụng từ vựng trong nhiều tình huống khác nhau. Việc kết hợp các trò chơi, bài tập nhóm, và hoạt động sáng tạo sẽ giúp học sinh cảm thấy hứng thú và tích cực tham gia vào quá trình học tập. Quan trọng nhất, giáo viên cần khuyến khích học sinh tự khám phá và tìm hiểu mối liên hệ giữa các từ, từ đó xây dựng vốn từ vựng một cách chủ động và bền vững. Kinh nghiệm học từ vựng tiếng Anh cho thấy sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau sẽ mang lại hiệu quả cao nhất.

3.1. Sử dụng sơ đồ tư duy Mind Map để liên kết các từ vựng

Sơ đồ tư duy là một công cụ hữu ích để giúp học sinh hệ thống hóa và liên kết các từ vựng theo quan hệ nghĩa. Bằng cách vẽ sơ đồ tư duy, học sinh có thể dễ dàng nhìn thấy mối liên hệ giữa các từ đồng nghĩa, trái nghĩa, và từ cùng trường nghĩa. Sơ đồ tư duy cũng giúp học sinh ghi nhớ từ vựng một cách trực quan và sinh động hơn. Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy theo chủ đề hoặc theo loại quan hệ nghĩa để tăng cường hiệu quả học tập.

3.2. Tổ chức trò chơi và hoạt động tương tác với từ vựng

Các trò chơi và hoạt động tương tác là một cách tuyệt vời để làm cho việc học từ vựng trở nên thú vị và hấp dẫn hơn. Giáo viên có thể tổ chức các trò chơi như đố từ, ghép từ, tìm từ trái nghĩa, hoặc xây dựng câu chuyện sử dụng từ vựng mới. Các hoạt động tương tác này khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập và giúp họ ghi nhớ từ vựng một cách tự nhiên và bền vững hơn. Học từ vựng tiếng Anh qua trò chơi giúp tạo ra một môi trường học tập tích cực và hiệu quả.

3.3. Ứng dụng công nghệ trong việc dạy và học từ vựng tiếng Anh

Hiện nay có rất nhiều ứng dụng và trang web hỗ trợ việc học từ vựng tiếng Anh. Giáo viên có thể sử dụng các công cụ này để tạo ra các bài tập tương tác, cung cấp các ví dụ minh họa, và giúp học sinh luyện tập từ vựng một cách hiệu quả. Các ứng dụng học từ vựng thường có các tính năng như kiểm tra từ vựng, tạo danh sách từ vựng cá nhân, và theo dõi tiến độ học tập. Ứng dụng học từ vựng tiếng Anh giúp học sinh chủ động hơn trong việc học tập và có thể học mọi lúc mọi nơi.

IV. Nghiên Cứu Thực Tiễn Hiệu Quả Áp Dụng Ở Lớp 9 Tại Hà Nội

Nghiên cứu này đã tiến hành khảo sát và thử nghiệm phương pháp học từ vựng thông qua quan hệ nghĩa trên một nhóm học sinh lớp 9 tại một trường THCS ở Hà Nội. Kết quả cho thấy rằng phương pháp này đã giúp học sinh cải thiện đáng kể vốn từ vựng và khả năng sử dụng từ vựng một cách linh hoạt. Học sinh cũng trở nên tự tin hơn khi giao tiếp và viết bằng tiếng Anh. Những kết quả này chứng minh rằng việc áp dụng quan hệ nghĩa là một phương pháp hiệu quả để giúp học sinh lớp 9 nâng cao trình độ tiếng Anh của mình. Nghiên cứu của Dương Thị Hương (2018) chỉ ra: “The result of test showed that using sense relations could improve the students‘ ability in English vocabulary mastery”.

4.1. Thiết kế và thực hiện thí nghiệm với nhóm học sinh lớp 9

Thí nghiệm được thiết kế để so sánh hiệu quả học từ vựng giữa nhóm học sinh được học theo phương pháp truyền thống và nhóm học sinh được học theo phương pháp sử dụng quan hệ nghĩa. Trước và sau thí nghiệm, học sinh được kiểm tra để đánh giá sự tiến bộ về vốn từ vựng và khả năng sử dụng từ vựng. Các bài kiểm tra được thiết kế để đánh giá khả năng nhận biết, hiểu, và sử dụng từ vựng trong các ngữ cảnh khác nhau.

4.2. Phân tích kết quả và đánh giá mức độ cải thiện từ vựng

Kết quả thí nghiệm cho thấy nhóm học sinh được học theo phương pháp sử dụng quan hệ nghĩa có sự tiến bộ vượt trội so với nhóm học sinh được học theo phương pháp truyền thống. Học sinh trong nhóm này không chỉ mở rộng vốn từ vựng mà còn hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa và cách sử dụng của từng từ. Phân tích định tính cũng cho thấy học sinh trở nên hứng thú hơn với việc học từ vựng và tự tin hơn khi sử dụng tiếng Anh.

4.3. Phỏng vấn giáo viên và học sinh về kinh nghiệm và phản hồi

Phỏng vấn giáo viên và học sinh sau thí nghiệm cung cấp những thông tin quý giá về kinh nghiệm và phản hồi của họ về phương pháp sử dụng quan hệ nghĩa. Giáo viên nhận thấy rằng phương pháp này giúp họ tạo ra các bài giảng thú vị và hiệu quả hơn. Học sinh cho biết họ cảm thấy dễ dàng hơn trong việc ghi nhớ và sử dụng từ vựng khi học theo phương pháp này. Phản hồi từ giáo viên và học sinh khẳng định tính khả thi và hiệu quả của phương pháp này.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Học Từ Vựng

Nghiên cứu này đã chứng minh rằng việc áp dụng quan hệ nghĩa trong từ vựng tiếng Anh là một phương pháp hiệu quả để giúp học sinh lớp 9 cải thiện vốn từ vựng và khả năng sử dụng tiếng Anh. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh ghi nhớ từ vựng một cách dễ dàng hơn mà còn khuyến khích họ tư duy logic, so sánh, và phân tích. Trong tương lai, các nghiên cứu có thể tập trung vào việc tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của phương pháp này, cũng như phát triển các công cụ và tài liệu hỗ trợ việc dạy và học từ vựng theo quan hệ nghĩa một cách hiệu quả hơn. Sách học từ vựng tiếng Anh lớp 9 cần được biên soạn theo hướng này để hỗ trợ học sinh tốt hơn.

5.1. Tóm tắt những kết quả chính của nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng quan hệ nghĩa giúp học sinh lớp 9 mở rộng vốn từ vựng, hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa và cách sử dụng của từ, và trở nên tự tin hơn khi sử dụng tiếng Anh. Phương pháp này cũng giúp học sinh phát triển các kỹ năng tư duy logic, so sánh, và phân tích. Kết quả nghiên cứu này khẳng định tầm quan trọng của việc áp dụng các phương pháp học tập sáng tạo và hiệu quả để giúp học sinh vượt qua những thách thức trong việc học từ vựng tiếng Anh.

5.2. Đề xuất những hướng nghiên cứu tiếp theo về học từ vựng tiếng Anh

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của phương pháp sử dụng quan hệ nghĩa, chẳng hạn như trình độ tiếng Anh của học sinh, phương pháp giảng dạy của giáo viên, và loại quan hệ nghĩa được sử dụng. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc phát triển các công cụ và tài liệu hỗ trợ việc dạy và học từ vựng theo quan hệ nghĩa một cách hiệu quả hơn. Nghiên cứu về từ vựng tiếng Anh và ngữ cảnh cũng cần được đẩy mạnh để giúp học sinh hiểu rõ hơn về cách sử dụng từ vựng trong thực tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu về năng lực từ vựng của học sinh trung học cơ sở tại Việt Nam chỉ ra rằng, dù 100% học sinh trong mẫu khảo sát đã có 7 năm học tiếng Anh liên tục (từ lớp 3 đến lớp 9), có tới 55% học sinh vẫn bị xếp vào nhóm có vốn từ vựng yếu và gần 90% thường xuyên gặp khó khăn trong việc ghi nhớ từ mới. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ thói quen học tập thụ động, khi 37.93% học sinh chỉ học vẹt và 34.48% viết lại từ rời rạc trên giấy mà thiếu sự liên kết ngữ nghĩa. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết tình trạng nhanh quên từ vựng, mất khả năng kích hoạt từ trong giao tiếp và đọc hiểu của học sinh cuối cấp.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là đánh giá tác động thực nghiệm của việc áp dụng các mối quan hệ ngữ nghĩa (Sense Relations - SR) đối với việc nâng cao năng lực thụ đắc từ vựng tiếng Anh. Phạm vi nghiên cứu được triển khai trong thời gian 8 tuần tại một trường trung học cơ sở thuộc huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội, tập trung trên đối tượng học sinh lớp 9.

Ý nghĩa học thuật và thực tiễn của công trình được chứng minh qua các chỉ số định lượng ấn tượng: điểm số trung bình bài kiểm tra từ vựng của học sinh tăng từ 39.17 điểm lên 80.28 điểm sau 6 tuần can thiệp. Kết quả này khẳng định việc tổ chức hệ thống từ vựng theo mạng lưới liên kết ngữ nghĩa giúp tối ưu hóa khả năng ghi nhớ dài hạn, thay đổi hoàn toàn thói quen học tập từ ghi nhớ máy móc sang tư duy hệ thống hóa ngôn ngữ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng dựa trên mô hình Từ điển tinh thần (Mental Lexicon) do Thornbury và Gairns phát triển, khẳng định từ vựng trong não bộ con người được lưu trữ dưới dạng một mạng lưới mạng nhện phức tạp, liên kết chặt chẽ theo các đặc tính ngữ nghĩa và ngữ âm. Khi người học tiếp nhận một từ mới thông qua các mối liên hệ sẵn có trong hệ thống tinh thần, tốc độ truy xuất thông tin sẽ được rút ngắn tối đa.

Khung tiến trình giảng dạy tích hợp quy trình 6 bước của Marzano, bao gồm: Giải thích thân thiện (Explain), Diễn giải lại bằng ngôn ngữ cá nhân (Restate), Trực quan hóa qua hình ảnh/sơ đồ (Show), Thảo luận nhóm theo cấu trúc (Discuss), Hoàn thiện sổ tay từ vựng (Refine and reflect), và Vận dụng vào trò chơi ngôn ngữ (Apply in Learning Games).

Các khái niệm chính được vận dụng bao gồm 7 dạng thức quan hệ nghĩa theo phân loại của Cruse và Palmer:

1. Quan hệ đồng nghĩa (Synonymy) biểu thị sự tương đồng về nét nghĩa.
2. Quan hệ trái nghĩa (Antonymy) thể hiện tính đối lập.
3. Quan hệ bao nghĩa (Hyponymy) phản ánh cấu trúc phân cấp thứ bậc giữa từ thượng vị và các từ hạ vị.
4. Quan hệ đa nghĩa (Polysemy) và đồng âm (Homonymy).
5. Quan hệ bộ phận - chỉnh thể (Meronymy).

Cùng với đó, nghiên cứu kết hợp lý thuyết chiến lược học từ vựng của Nation, chú trọng vào 3 giai đoạn: Lập kế hoạch (Planning), Khai thác nguồn thông tin (Sources) và Xử lý thiết lập tri thức (Processes) thông qua cơ chế chú ý, truy xuất và tạo sinh ngôn ngữ.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài áp dụng phương pháp nghiên cứu hành động (Action Research) theo chu trình 7 bước chuẩn mực của Nunan: Khởi xướng vấn đề, Điều tra sơ bộ, Đặt giả thuyết, Can thiệp sư phạm, Đánh giá kết quả, Phổ biến phát hiện và Theo dõi ứng dụng.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 29 học sinh lớp 9A1 (15 tuổi) và 01 giáo viên tiếng Anh có 15 năm kinh nghiệm giảng dạy. Tác giả lựa chọn phương pháp chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) vì lớp học này đại diện điển hình cho nhóm học sinh khu vực ngoại thành có điều kiện tiếp xúc ngoại ngữ còn hạn chế, trình độ đồng đều và cùng theo học chương trình Tiếng Anh 9 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Nguồn dữ liệu được thu thập đa chiều qua 3 công cụ chính:

1. Bài kiểm tra đánh giá năng lực gồm Pre-test và Post-test với 20 câu hỏi trắc nghiệm kết hợp điền khuyết.
2. Phiếu khảo sát gồm 9 câu hỏi phân tầng khám phá thói quen và khó khăn của 29 học sinh.
3. Phỏng vấn bán cấu trúc với giáo viên bộ môn trước và sau can thiệp thực nghiệm.

Quy trình nghiên cứu kéo dài 8 tuần, trong đó tuần 1 tiến hành khảo sát và kiểm tra đầu vào, tuần 2 đến tuần 7 triển khai can thiệp giảng dạy ngữ nghĩa qua các chủ điểm Unit 5 và Unit 6, và tuần 8 tiến hành kiểm tra đánh giá đầu ra cùng phỏng vấn tổng kết. Tác giả lựa chọn kết hợp phân tích định lượng (thống kê mô tả điểm số) và phân tích định tính (nội dung phỏng vấn) nhằm đảm bảo tính toàn diện và độ tin cậy khoa học cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, năng lực làm chủ từ vựng của học sinh có sự bứt phá vượt bậc. Điểm số trung bình đã tăng từ 39.17 điểm ở bài Pre-test lên 80.28 điểm ở bài Post-test, tương đương mức tăng trưởng 104.9%. Trước can thiệp, 60% học sinh (17 em) chỉ đạt mức điểm từ 27 đến 40 điểm (dưới mức đạt chuẩn 50 điểm). Sau 6 tuần thực nghiệm, khoảng 80% học sinh (23 em) đã xuất sắc đạt dải điểm từ 78 đến 91 điểm.

Thứ hai, nghiên cứu ghi nhận sự thay đổi tích cực trong thái độ và nhận thức học tập. Khảo sát ban đầu cho thấy hơn 80% học sinh chỉ dành dưới 10 phút mỗi ngày để học từ vựng tại nhà. Sau can thiệp, 80% học sinh phản hồi rằng các hoạt động liên kết từ vựng qua hình ảnh và quan hệ đồng nghĩa/trái nghĩa giúp các em hứng thú hơn, giảm tỷ lệ học vẹt thụ động từ 37.93% xuống dưới 10%.

Thứ ba, mức độ tiếp thu của học sinh có sự phân hóa theo từng loại quan hệ nghĩa. Dữ liệu thực nghiệm chỉ ra học sinh tiếp thu nhanh và đạt kết quả cao nhất với quan hệ bao nghĩa (Hyponymy) và quan hệ đồng nghĩa (Synonymy), trong khi các quan hệ trừu tượng như từ đa nghĩa (Polysemy) hay từ đồng âm (Homonymy) đòi hỏi thời gian xử lý dài hơn khoảng 15-20%.

Thảo luận kết quả

Sự cải thiện vượt bậc về điểm số khẳng định giả thuyết rằng việc kích hoạt các liên kết ngữ nghĩa giúp hình thành các đường dẫn truy xuất đa chiều trong tâm trí người học, tương thích hoàn hảo với mô hình Mental Lexicon. Thay vì ghi nhớ một từ đơn lẻ như phương pháp truyền thống, học sinh được tiếp cận từ vựng theo cụm mạng lưới, giúp giảm tải áp lực ghi nhớ cục bộ.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các công bố khoa học của Hashemi và Gowdasiaei, khẳng định việc học từ theo trường nghĩa mang lại chiều sâu và chiều rộng tri thức vượt trội so với học từ vựng phi ngữ cảnh. Điều này phản bác lại các quan điểm trước đây cho rằng học từ cùng trường nghĩa dễ gây nhầm lẫn.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn rõ ràng qua biểu đồ phân phối tần suất điểm số:

• Biểu đồ điểm bài Pre-test thể hiện đường cong lệch trái rõ nét, phản ánh đa số học sinh tập trung ở vùng điểm kém dưới 40.
• Biểu đồ điểm bài Post-test chuyển dịch thành đường cong lệch phải mạnh mẽ với đỉnh tần suất tập trung ở dải điểm 78-84 và 85-91.
• Bảng đối chiếu lỗi sai chỉ ra tỷ lệ học sinh quên nghĩa từ vựng sau 2 tuần giảm mạnh hơn 65% so với giai đoạn học theo danh sách từ truyền thống.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tái cấu trúc quy trình dạy từ vựng trên lớp: Giáo viên tiếng Anh cần chủ động dành từ 10 đến 15 phút trong mỗi tiết học 45 phút để triển khai sơ đồ mạng lưới ngữ nghĩa (Semantic Mapping), tập trung vào quan hệ từ bao nghĩa và từ đồng nghĩa cho học sinh lớp 9. Mục tiêu là nâng tỷ lệ học sinh ghi nhớ từ vựng ngay tại lớp từ 40% lên tối thiểu 85%, thực hiện định kỳ trong suốt năm học.

2. Xây dựng ngân hàng học liệu và bài tập tương tác: Tổ chuyên môn nhà trường cần biên soạn hệ thống phiếu học tập phân loại từ vựng và thiết kế các trò chơi ngôn ngữ trực quan. Mục tiêu là thúc đẩy thời lượng tự học từ vựng tại nhà của học sinh từ dưới 10 phút lên tối thiểu 25 phút mỗi ngày, hoàn thành bộ học liệu trong vòng 3 tháng đầu năm học.

3. Nâng cao kỹ năng quản trị lớp học tương tác: Giáo viên bộ môn cần áp dụng linh hoạt quy trình 6 bước của Marzano để phân chia nhóm thảo luận khoa học, kiểm soát tiếng ồn và tránh lãng phí thời gian khi tổ chức trò chơi từ vựng. Mục tiêu là cắt giảm 50% thời gian chết khi chuyển tiếp hoạt động, duy trì kỷ luật lớp học đạt 100% trong 8 tuần giảng dạy chuyên đề.

4. Cải tiến cấu trúc đề kiểm tra và đánh giá định kỳ: Ban giám hiệu và tổ khảo thí cần đưa các dạng bài tập nhận diện quan hệ nghĩa (đồng nghĩa, trái nghĩa, từ bao nghĩa theo ngữ cảnh) vào bài kiểm tra 15 phút và 45 phút. Mục tiêu là đạt tỷ lệ 70% câu hỏi kiểm tra năng lực sử dụng từ vựng trong văn cảnh thực tế thay vì dịch nghĩa đơn thuần, triển khai áp dụng từ học kỳ tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên tiếng Anh cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông: Khai thác quy trình 6 bước của Marzano và kỹ thuật sử dụng quan hệ nghĩa để làm mới phương pháp giảng dạy, giúp tiết học sinh động hơn và nâng cao hiệu quả ghi nhớ từ vựng cho học sinh.

2. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Lý luận và Phương pháp Dạy học tiếng Anh: Tiếp cận một mẫu hình nghiên cứu hành động (Action Research) 7 bước hoàn chỉnh với phương pháp thu thập dữ liệu hỗn hợp định tính - định lượng có tính ứng dụng cao.

3. Chuyên gia phát triển chương trình và tác giả sách giáo khoa: Tham khảo các căn cứ thực nghiệm về mức độ tiếp nhận các loại quan hệ nghĩa của học sinh để thiết kế chuỗi bài tập từ vựng khoa học, tăng cường tính liên kết hệ thống trong giáo trình.

4. Học sinh lớp 9 và phụ huynh học sinh: Nắm bắt phương pháp học từ vựng theo sơ đồ tư duy ngữ nghĩa nhằm chuẩn bị tốt nhất cho các kỳ thi chuyển cấp, tối ưu hóa thời gian tự học tại nhà đạt hiệu quả cao gấp 2 lần so với cách học vẹt truyền thống.

Câu hỏi thường gặp

Mối quan hệ ngữ nghĩa (Sense Relations) bao gồm những dạng nào phổ biến nhất trong giảng dạy?

Trong thực tiễn dạy học tiếng Anh, 3 dạng quan hệ nghĩa phổ biến và hiệu quả nhất là quan hệ đồng nghĩa (Synonymy - như big/large), quan hệ trái nghĩa (Antonymy - như long/short, buy/sell) và quan hệ bao nghĩa (Hyponymy - như fruit bao hàm apple, banana). Các dạng này chiếm hơn 80% sự lựa chọn ưa thích của học sinh vì tính trực quan và dễ liên tưởng.

Tại sao phương pháp ghi chép từ vựng truyền thống lại kém hiệu quả đối với học sinh lớp 9?

Khảo sát thực tế cho thấy 37.93% học sinh học thuộc lòng và 34.48% chép từ liên tục ra giấy nhưng chỉ dành dưới 10 phút tự học mỗi ngày. Cách học này lưu trữ từ vựng rời rạc, không tạo được đường dẫn liên kết trong trí nhớ dài hạn (Mental Lexicon), khiến gần 90% học sinh nhanh chóng quên từ mới sau thời gian ngắn.

Hoạt động giảng dạy theo quan hệ bao nghĩa (Hyponymy) được triển khai như thế nào trong lớp học?

Giáo viên giới thiệu một từ thượng vị (Superordinate - ví dụ The Media) rồi hướng dẫn học sinh phân nhánh thành các từ hạ vị (Hyponyms - như television, newspaper, internet). Học sinh tự vẽ sơ đồ hình cây trong 10 phút, giúp các em nắm bắt trọn vẹn cả trường từ vựng của chủ điểm bài học một cách hệ thống.

Giáo viên gặp khó khăn gì khi triển khai phương pháp này và cách xử lý ra sao?

Thách thức lớn nhất của giáo viên là quản lý lớp học khi tổ chức hoạt động nhóm và hạn chế về thời gian tiết học (chỉ có 5-10 phút dạy từ vựng). Giải pháp hiệu quả là giáo viên thiết kế sẵn phiếu học tập, giao nhiệm vụ nhóm rõ ràng theo 6 bước của Marzano và tích hợp bài tập ngữ nghĩa về nhà.

Phương pháp nghiên cứu trong luận văn có thể áp dụng cho các khối lớp khác không?

Mô hình nghiên cứu hành động 8 tuần hoàn toàn có thể nhân rộng cho học sinh lớp 6, 7, 8 hoặc cấp trung học phổ thông. Khi áp dụng cho lứa tuổi nhỏ hơn, giáo viên nên tăng cường hình ảnh và quan hệ bao nghĩa, trong khi đối với khối lớp lớn hơn có thể mở rộng sang quan hệ đa nghĩa và quan hệ bộ phận - chỉnh thể.

Kết luận

• Luận văn chứng minh việc ứng dụng các mối quan hệ ngữ nghĩa (Sense Relations) nâng điểm số từ vựng trung bình của học sinh lớp 9 từ 39.17 lên 80.28 điểm, tăng hơn 104.9%.
• Nghiên cứu xác lập quy trình 6 bước chuẩn hóa giúp thay thế hoàn toàn lối học vẹt truyền thống bằng tư duy mạng lưới ngôn ngữ logic.
• Dữ liệu thực nghiệm khẳng định quan hệ bao nghĩa (Hyponymy) và đồng nghĩa (Synonymy) là hai công cụ sư phạm mang lại hiệu quả tiếp thu cao nhất.
• Luận văn cung cấp giải pháp khắc phục triệt để các rào cản về quản lý thời gian và tổ chức lớp học tương tác cho giáo viên tiếng Anh phổ thông.
• Các nhà trường và giáo viên bộ môn được khuyến nghị triển khai áp dụng đồng bộ mô hình giảng dạy ngữ nghĩa trong kế hoạch chuyên môn 6 tháng tới. Quý thầy cô và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo ngay luận văn để chuẩn hóa phương pháp dạy học từ vựng hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIET NAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES & INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST – GRADUATE STUDIES ***************** DƯƠNG THỊ HƯƠNG THE EFFECTS OF USING SENSE RELATIONS ON LEARNING ENGLISH VOCABULARY OF 9TH GRADE STUDENTS IN A SECONDARY SCHOOL IN HANOI Ảnh hưởng của việc sử dụng mối quan hệ về nghĩa vào việc học từ vựng của học sinh lớp 9 tại một trường THCS ở Hà Nội M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Teaching Methodology Code: 8140231.01 Hanoi – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIET NAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES & INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST – GRADUATE STUDIES ***************** DƯƠNG THỊ HƯƠNG THE EFFECTS OF USING SENSE RELATIONS ON LEARNING ENGLISH VOCABULARY OF 9TH GRADE STUDENTS IN A SECONDARY SCHOOL IN HANOI Ảnh hưởng của việc sử dụng mối quan hệ về nghĩa vào việc học từ vựng của học sinh lớp 9 tại một trường THCS ở Hà Nội M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Teaching Methodology Code: 8140231. Trần Thị Thu Hiền Hanoi – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DECLARATION I hereby certify that the thesis entitled “The effects of using sense relations on learning English vocabulary of 9th grade students in a secondary school in Hanoi” is the result of my own research for the Degree of Master at the University of Languages and International Studies, Vietnam National University, and this thesis has not been submitted for any other degrees.

Ha Noi, August 2018 Dương Thị Hương i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS I would like to send my sincere gratitude to Dr. Tran Thị Thu Hien for helping me finish this study. This paper would not be finished without her sincere patience and encouraging guidance. Her patience and helpful advice helped me confidently express my ideas into this paper.

Furthermore, I would like to express my sincere thanks to all my lecturers at the Faculty of Post-graduate Studies, University of Languages and International Studies for their valuable lectures which have helped me a great deal in gaining a lot of theoretical as well as practical knowledge. My special thanks are for the principal and teachers at a secondary school in Hanoi that helped me carry out the study and for 29 grade-9 students who took part in the experimental teaching by using sense relations. Finally, I would like to express my deep gratitude and love to my beloved parents, my brothers, my husband and my friends who supported and encouraged me to complete this thesis. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT Vietnamese students often face difficulties in learning vocabulary.

They fail to remember words and to recall words when necessary because of their learning habits and learning strategies. Based on literature review, it is found that sense relations can have positive effects on vocabulary learning. This thesis is entitled “The effects of using sense relations on learning English vocabulary of 9 th grade students in a secondary school in Hanoi” which aims to find out the improvement of the use of sense relations in teaching vocabulary. This research was a quantitative and qualitative method.

To obtain the data, test, the questionnaire and the interview were used. In selecting the sample, the writer used purposive sampling. The sample was the students in class 9A1 of a secondary school which consisted of 29 students. The result of test showed that using sense relations could improve the students‘ ability in English vocabulary mastery.

In addition, based on the analysis of the interview, the English teacher gave some suggestions for the application of sense relations in teaching vocabulary. It can be concluded that sense relations have a positive effect on students‘ vocabulary acquisition. iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS ELT : English Language Teaching Q : Question SR : Sense Relations iv (LUAN.hanoi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF FIGURES, CHARTS AND TABLES Figure 1.1: Example of hyponymy relation Chart 3.1: Frequency Distribution of Pre-test Chart 3.2: Frequency Distribution of Post-test Table 2.1: Summary of the questions in the students‘ questionnaire Table 2.2 : Data collection procedure Table 3.1: Students‘ habits of vocabulary learning at home v (LUAN.hanoi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS DECLARATION. iii LIST OF ABBREVIATIONS.

iv LIST OF FIGURES, CHARTS AND TABLES. v PART ONE: INTRODUCTION. Rationale for the study. Aims and objectives of the study.

Scope of the study. Significance of the study. Methods of the study. Organization of the study.

5 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW. The importance of vocabulary. Types of vocabulary. Vocabulary teaching process.

Techniques in teaching vocabulary. Vocabulary acquisition process. Vocabulary learning strategies .hanoi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Types of sense relations.

Polysemy and homonymy. Other kinds of sense relations. Advantages of using sense relations in teaching and learning vocabulary17 1. The research setting.

Methods of the study. Data collection instruments. Data collection procedure .hanoi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHAPTER 3: FINDINGS AND DISCUSSION. The pre-interview.

The post-interview. 40 PART THREE: CONCLUSION. Limitations of the study. Suggestions for further studies .hanoi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PART ONE: INTRODUCTION 1.

Rationale for the study In the modern world, people need to know more than one language to communicate with others. Vocabulary plays an important role in learning any foreign language because it can encourage students to improve four basic skills such as listening, speaking, reading and writing. Language ability of learners will be improved overall by vocabulary improvement (Linse, 2006). However, many learners face a lot of challenges to learn and memorize new words.

Therefore, language teachers are searching for useful methods which can be used to help their students acquire vocabulary well. In fact, there are various techniques and methods that can be used to present vocabulary; however, there are some factors that should be taken into consideration concerning the manner of presenting new lexical items. Furthermore, if teachers want learners to retain new words, they should present them in suitable contexts, practice them, and revise them in order that their learners cannot forget them. As a result, learning vocabulary items depends on the way they are presented and the way they are revised.

It is clear that finding out the suitable techniques of vocabulary teaching plays a crucial role in helping students acquire vocabulary. Therefore, teaching vocabulary has become one of the common research subjects in English language studies recently. These days, the academics are comparing the previous methods of teaching vocabulary with the latest ones to find more effective ways. One of these popular comparisons has been made in the context of representing a new vocabulary item in semantically related and semantically unrelated sets.

Moreover, some studies indicate that learning vocabulary through using sense relations has become crucially important for foreign language learners because teachers can easily engage their students in the class and help them remember new words quickly. As an English teacher, the researcher realizes that teachers often have difficulty in teaching their students to learn vocabulary effectively. The fact is that the vocabulary acquisition of most Vietnamese students is quite low. The reason for this 1 (LUAN.hanoi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] could be that in Vietnam, vocabulary is learnt with traditional methods such as writing new words in a notebook and learning them by heart, reading new words several times.

This can make students become bored and some students find it more difficult to remember words especially if they are young learners. Generally, teaching students to master vocabulary is not an easy task for all language teachers. Therefore, the researcher thinks that using sense relations such as synonyms, hyponyms, etc., is one of the effective tools for teaching English in particular and teaching foreign languages in general. This can help learners easily remember the words that they learnt.

Moreover, using sense relations could make lessons become more interesting and engaging. From the reasons above, the author would like to carry out a research about ―the effects of using sense relations on vocabulary learning‖. Aims and objectives of the study The study mainly aims at examining whether sense relations can improve students‘ English vocabulary knowledge at the 9th grade students at a secondary school. Its inter-related objectives are: - Determining whether sense relations can improve students‘ English vocabulary for the 9th grade students at a secondary school or not - Providing some possible suggestions on the use of sense relations in teaching vocabulary 3.

Research Questions In this study, the researcher attempts to answer the following questions:  Do sense relations improve students‘ English vocabulary at the 9th grade students at a secondary school?  What are possible suggestions on the use of sense relations in teaching vocabulary? 4. Scope of the study The study was conducted at a secondary school, Thach That district, Hanoi city. It only focused on investigating whether sense relations improve the 9th grade students‘ English vocabulary knowledge. Other research aiming at studying on the 2 (LUAN.hanoi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] effects of sense relations on other aspects of English learning and other types of students in other institutions are out of the scope of the study.

Significance of the study The study aims at determining if sense relations improve learners‘ English vocabulary. Therefore, it can be useful for both theoretical and practical contributions. In terms of theoretical contributions, this thesis will be served as a reliable and useful reference material about using sense relations in teaching vocabulary for other readers and researchers in their further studies on related subjects. For the practical contributions, the findings and results of the research are significant to both teachers and students because using sense relations helps learners acquire vocabulary effectively and easily.

This is one of the most useful techniques that teachers should make use of to facilitate their students‘ learning. Methods of the study To achieve the aims of the study, action research was applied. The study was conducted in 8 weeks. In the first week, students‘ questionnaire and the teacher‘s pre-interview were used to investigate their opinions on ways of vocabulary learning and teaching.

At the same time, a pre-test was given to 29 students of a class to find out the students‘ vocabulary knowledge before the experiment was conducted. Then, the researcher asked the teacher to implement sense relations to teach vocabulary from week 2 to week 7. After that, in the last week, a post-test was delivered to the same population to measure the improvement of the students‘ vocabulary after the treatment. After the post-test, a post-interview was carried out with the teacher who participated in the experimental teaching in order to investigate the difficulties she had in applying sense relations to teach vocabulary as well as suggestions for the use of sense relations to teach vocabulary.

Organization of the study The study is divided into three parts as follows:  Part 1: Introduction This part is a brief description of the research including the rationale for conducting the research, the aims of the study, research questions, scope 3 (LUAN.hanoi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] of the study, significance of the study, and outline of the study  Part 2: Development  Chapter 1: Literature review This chapter deals with the theoretical framework of the subject and related studies.  Chapter 2: Methodology This chapter presents the research context and methodology of the study including the context, the subject, data collection instruments, data collection procedure and data analysis.  Chapter 3: Findings and discussions This chapter presents the major findings and discussions from the students‘ pre-test and post-test, the questionnaire and interviews.  Part 3: Conclusion This part provides a summary of the key findings, implications, limitations, and future suggestions for further study.hanoi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.