BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƢ CỤC PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP Chuyên đề QUẢN TRỊ MARKETING (Tài liệu dành cho đào tạo, bồi dƣỡng nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa) Biên soạn: TS. Lê Thị Lan Hương HÀ NỘI - 2012 Liên hệ zalo: 0898424904 để được hổ trợ nhanh nhất MỤC LỤC PHẦN I. BẢN CHẤT CỦA QUẢN TRỊ MARKETING. BẢN CHẤT CỦA MARKETING .1 Khái niệm marketing .2 Một số khái niệm mở rộng về marketing.3 Quan điểm định hướng hoạt động marketing.
QUẢN TRỊ MARKETING .3 QUẢN TRỊ QUAN HỆ KHÁCH HÀNG. 7 PHẦN II: PHÂN TÍCH CƠ HỘI MARKETING .1 PHÂN TÍCH MÔI TRƢỜNG MARKETING. Phân tích môi trường vĩ mô .3 Phân tích môi trường nội bộ. Phân tích điểm mạnh, yếu cơ hội, đe dọa (SWOT) trong quá trình ra quyết định marketing .2 PHÂN TÍCH HÀNH VI KHÁCH HÀNG .1 Hành vi của người tiêu dùng (thị trường tiêu dùng) .2 Hành vi mua của khách hàng là tổ chức.
25 PHẦN III: PHÂN ĐOẠN THỊ TRƢỜNG VÀ LỰA CHỌN THỊ TRƢỜNG MỤC TIÊU. BẢN CHẤT PHÂN ĐOẠN THỊ TRƢỜNG .1 Khái niệm phân đoạn thị trường. Lý do phải phân đoạn thị trường. Các tiêu chí đánh giá tính hiệu quả của phân đoạn thị trường.
CƠ SỞ PHÂN ĐOẠN THỊ TRƢỜNG NGƢỜI TIÊU DÙNG .3 CƠ SỞ PHÂN ĐOẠN THỊ TRƢỜNG KHÁCH HÀNG LÀ TỔ CHỨC. LỰA CHỌN THỊ TRƢỜNG MỤC TIÊU. Đánh giá các đoạn thị trường. Lựa chọn đoạn thị trường mục tiêu.
33 PHẦN IV: HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƢỢC MARKETING .1 CHIẾN LƢỢC KHÁC BIỆT HÓA VÀ ĐỊNH VỊ. Chiến lược khác biệt hóa .2 Chiến lược định vị .2 CHIẾN LƢỢC MARKETING THEO CHU KỲ SỐNG CỦA SẢN PHẨM .1 Chiến lược marketing trong giai đoạn giới thiệu sản phẩm .2 Chiến lược marketing trong giai đoạn phát triển /tăng trưởng .3 Chiến lược marketing trong giai đoạn bão hòa .4 Chiến lược marketing trong giai đoạn suy thoái .3 CHIẾN LƢỢC MARKETING ĐỐI VỚI NGƢỜI DẪN ĐẦU THỊ TRƢỜNG, NGƢỜI THÁCH THỨC, THEO SAU .1 Chiến lược của người dẫn đầu thị trường .2 Chiếc lược của người thách thức .3 Chiến lược của người theo sau. 43 PHẦN V:HOẠCH ĐỊNH CÁC CHƢƠNG TRÌNH MARKETING (MARKETING HỖN HỢP). Khái niệm về sản phẩm.
Quyết định về hốn hợp sản phẩm .3 Quyết định về đặc tính của sản phẩm. Quyết định về thương hiệu .5 Quyết định về bao bì sản phẩm và dịch vụ đi kèm. Các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến quyết định về giá cả. Phương pháp tiếp cận tổng quát về định giá.
KÊNH PHÂN PHỐI. Cấu trúc kênh phân phối. Tổ chức và hoạt động của kênh .3 Thiết kế kênh phân phối. Quản lý kênh phân phối .4 TRUYỀN THÔNG MARKETING .1 Hệ thống truyền thông và lập kế hoạch truyền thông.
Quản lý hoạt động quảng cáo. Quản lý các hoạt động xúc tiến bán hàng .4 Quản lý quan hệ công chúng .5 Quản lý hoạt động bán hàng cá nhân .6 Marketing trực tiếp. QUẢN LÝ DỊCH VỤ KHÁCH HÀNG. DỊCH VỤ VÀ CHẤT LƢỢNG DỊCH VỤ.
QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG DỊCH VỤ .1 Tìm hiểu nhu cầu khách hàng. Hiểu rõ nhu cầu của khách hàng để đưa ra mức độ mong đợi đúng của khách hàng về dịch vụ của doanh nghiệp. Nói cho nhân viên những điều mà doanh nghiệp mong muốn về chất lượng dịch vụ một cách cụ thể và chính xác. Sự cam kết của lãnh đạo doanh nghiệp.
LẬP KẾ HOẠCH MARKETING. 81 1 TÀI LIỆU THAM KHẢO. BẢN CHẤT CỦA QUẢN TRỊ MARKETING Mục tiêu của phần I: - Hiểu rõ bản chất của marketing - Quan điểm định hướng kinh doanh của doanh nghiệp - Hiểu rõ bản chất của Quản trị marketing và Qui trình quản trị marketing 1. BẢN CHẤT CỦA MARKETING 1.1 Khái niệm marketing Marketing là gì? Nhiều người bao gồm các nhà quản trị kinh doanh thường cho rằng marketing là bán hàng, quảng cáo hoặc nghiên cứu thị trường.
Những công việc này là những việc cụ thể của marketing, chưa bao hàm toàn bộ hoạt động marketing. Giáo trình Quản trị marketing của trường Đại học Kinh tế quốc dân đưa ra định nghĩa như sau: “Marketing là tập hợp các hoạt động của doanh nghiệp nhằm thỏa mãn nhu cầu của thị trường mục tiêu thông qua quá trình trao đổi, giúp doanh nghiệp đạt mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận”. Theo định nghĩa này, marketing là tất cả các hoạt động trên thị trường của doanh nghiệp. Theo Philip Kotler thì marketing được định nghĩa như sau: “Marketing là hoạt động của con người hướng tới sự thỏa mãn nhu cầu và ước muốn thông qua tiến trình trao đổi” Hiệp hội marketing Mỹ đưa ra định nghĩa : ”Marketing là chức năng quản trị của doanh nghiệp, là quá trình tạo ra, truyền thông, chuyển giao giá trị cho khách hàng và là quá trình quản lý quan hệ khách hàng theo cách đảm bảo lợi ích cho doanh nghiệp và các cổ đông”.
Các khái niệm nêu trên đã chỉ ra hai nhóm hoạt động cơ bản của marketing: nghiên cứu, phát hiện, phân tích và đánh giá nhu cầu của khách hàng và các đối tác liên quan và thỏa mãn các nhu cầu đó bằng sản phẩm/dịch vụ, làm cho khách hàng hài lòng. Như vậy, một cách tổng quát, có thể hiểu marketing là: Quá trình tập hợp các phương pháp và phương tiện của một tổ chức nhằm tìm hiểu, xác định nhu cầu của khách hàng, thiết kế, cung ứng các sản phẩm/dịch vụ nhằm thoả mãn những nhu cầu đó (thoả mãn khách hàng tốt hơn so với các đối thủ cạnh tranh) và đảm bảo thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp/ tổ chức một cách có hiệu quả nhất.2 Một số khái niệm mở rộng về marketing - Marketing nội bộ (internal marketing): marketing nội bộ là những hoạt động diễn ra trong doanh nghiệp, mối quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên, giữa các bộ phận 3 chức năng, giữa nhân viên với nhân viên được giải quyết theo quan điểm của marketing. Điều này có nghĩa là mọi người trong doanh nghiệp đều là khách hàng của nhau. Doanh nghiệp được coi là thị trường nội bộ.
Marketing nội bộ thể hiện ở sự phối hợp giữa các bộ phận khác nhau trong chức năng marketing (phát triển sản phẩm, quản lý hệ thống phân phối, lực lượng bán hàng, v.) và thể hiện ở sự phối hợp hoạt động giữa các phòng ban chức năng khác nhau theo định hướng khách hàng. Như vậy, Marketing không chỉ là việc của nhóm người làm marketing trong doanh nghiệp. Mà mỗi một thành viên trong doanh nghiệp nên thực hiện công việc như một người làm marketing - Marketing quan hệ (Relationship marketing): Mục tiêu của marketing quan hệ là xây dựng mối quan hệ lâu dài với các khách hàng quan trọng – nhà cung ứng, nhà phân phối, người tiêu dùng và các đối tác khác trong hoạt động marketing- nhằm thỏa mãn lợi ích của tất cả các bên tham gia vào hoạt động marketing. Marketing quan hệ sẽ xây dựng sự gắn kết chặt chẽ về kinh tế, kỹ thuật, xã hội giữa các bên.
Điều này tạo điều kiện cho doanh nghiệp duy trì và phát triển kinh doanh. Xu hướng mới trong quản trị marketing chính là quản trị quan hệ khách hàng. Tuy nhiên, muốn làm được điều này, doanh nghiệp cần phải có chiến lược, kế hoạch, chính sách. Doanh nghiệp cần phải có đầy đủ hồ sơ về khách hàng, theo dõi thường xuyên, hỗ trợ khách hàng trong quá trình mua hàng và sử dụng sản phẩm, thường xuyên thăm hỏi khách hàng, v.v - Marketing quốc tế: hoạt động marketing được thực hiện bên ngoài quốc gia.
Hoạt động marketing quốc tế tuân theo nguyên tắc của hoạt động marketing trên một quốc gia nhưng xem xét tới khía cạnh khác biệt của thị trường: văn hóa, đặc điểm khách hàng, v.v - Marketing internet: đây là xu hướng hiện nay, đặc biệt là trong môi trường số hóa và sự phát triển nhanh của công nghệ. Internet marketing sẽ giúp giảm chi phí (chi phí thuê điểm bán, giảm lực lượng bán hàng), tăng hiệu quả của hoạt động marketing. - Marketing trách nhiệm xã hội: marketing xã hội quan tâm đến cả những vấn đề về đạo đức, môi trường, luật pháp, v. Điều này có nghĩa là hoạt động marketing được thực hiện trong bối cảnh giải quyết các vấn đề xã hội.
Trách nhiệm xã hội đòi hòi người làm marketing phải quan tâm tới vai trò của họ trong việc đảm bảo lợi ích của cộng đồng và xã hội nói chung.3 Quan điểm định hướng hoạt động marketing Quan điểm định hƣớng theo sản xuất Với quan điểm này, hoạt động sản xuất là quan trọng nhất đối với doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cho rằng việc sản xuất với qui mô lớn, bán rộng khắp trên thị trường 4 với giá thấp thì khách hàng sẽ mua. Do vậy các doanh nghiệp chú trọng vào đầu tư sản xuất, hoàn thiện qui trình công nghệ, v. Quan điểm định hƣớng theo sự hoàn thiện của sản phẩm Theo quan điểm này, các nhà quản trị cho rằng thành công của doanh nghiệp là do có sản phẩm đạt chất lượng tốt.
Các doanh nghiệp cho rằng chỉ cần có sản phẩm tốt mà không cần phải thực hiện các hoạt động khác thì khách hàng vẫn đến mua. Như vậy, doanh nghiệp sẽ chỉ chú trọng vào việc nghiên cứu hoàn thiện sản phẩm một cách liên tục, không tính tới nhu cầu của khách hàng, miễn là sản phẩm của họ tốt hơn sản phẩm của đối thủ cạnh tranh là được. Quan điểm định hƣớng theo bán hàng Quan điểm này cho rằng khách hàng sẽ không mua sản phẩm với số lượng như mong đợi của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần tập trung đầu tư vào quản trị bán hàng, tìm mọi cách để bán được sản phẩm.
Các doanh nghiệp cho rằng chỉ cần có phương pháp, chiến thuật tốt là có thể bán được cho khách hàng. Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp sẽ chú trọng vào khâu tổ chức bán hàng, nâng cao chất lượng đội ngũ bán hàng, nghiên cứu phương pháp bán hàng mới là có thể thành công trên thị trường. Quan điểm định hƣớng theo marketing Để đạt được mục tiêu kinh doanh, các doanh nghiệp cần phải xác định được nhu cầu của khách hàng mục tiêu, đảm bảo thỏa mãn những nhu cầu đó một cách tốt hơn so với đối thủ cạnh tranh. Các hoạt động marketing là toàn bộ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhìn từ phía khách hàng.
Những triết lý cơ bản trong kinh doanh của doanh nghiệp là định hướng theo khách hàng; phối hợp các chức năng quản trị của doanh nghiệp; xây dựng văn hóa doanh nghiệp để kết nối mọi cấp quản lý, mọi bộ phận và với toàn thể nhân viên theo hướng thỏa mãn nhu cầu khách hàng; toàn doanh nghiệp phải quan tâm tới sự sáng tạo, đổi mới sản phẩm/dịch vụ; phối hợp đồng bộ các hoạt động chức năng trong marketing.