PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong thời đại ngày nay, chiến lược phát triển nhanh, bền vững nhất đối với mỗi quốc gia đó là chú trọng hàng đầu của chính phủ đến công tác đổi mới hệ thống Giáo dục - Đào tạo, đầu tư, quan tâm đến giáo dục, tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triển nguồn nhân lực, nhân tài cho đất nước. “Giáo dục là một hoạt động xã hội rộng lớn có liên quan trực tiếp đến lợi ích, nghĩa vụ và quyền lợi của mọi người dân, mọi tổ chức kinh tế - xã hội, đồng thời tác động mạnh mẽ đến tiến trình phát triển nhanh hay chậm của một quốc gia. Do vậy bất cứ quốc gia nào trên thế giới, dù lớn hay nhỏ, dù giàu hay nghèo, dù phát triển hay đang phát triển, bao giờ cũng phải quan tâm đến giáo dục.
Việt Nam trong giai đoạn hiện nay với tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa diễn ra nhanh, mạnh, có phạm vi ảnh hưởng rộng lớn trên cả nước, trên tất cả các lĩnh vực. Trong đó, Đảng và Nhà nước ta hết sức chú trọng phát triển giáo dục đào tạo, coi “ giáo dục là quốc sách hàng đầu”. Đại hội X của Đảng cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định: “GD&ĐT cùng khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu”. Phát triển giáo dục là nền tảng, nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
Đại hội IX của Đảng cộng sản Việt Nam đã khẳng định phát triểnGD&ĐT là một trong những động lực quan trọng, trong đó việc phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội và kinh tế, giữ vững an ninh, quốc phòng. Trong sự phát triểnGD&ĐT “Giáo viên giữ vị trí quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục – đào tạo và được xã hội tôn vinh” (Nghị quyết TW2 khóa VIII). Luật giáo dục 2005, đề án đổi mới Giáo dục ĐH Việt Nam giai đoạn 2006-2020 đều nhấn mạnh vai trò, tầm quan trọng của đội ngũ nhà giáo đối với sự nghiệpGD&ĐT và đưa ra nhiều biện pháp để phát triển ĐNGV về mọi mặt, đáp ứng sự phát triển giáo dục nước ta trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Chỉ thị 40/CT-TW ngày 15/6/2004, Ban Bí thư Trung ương Đảng nói rõ: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn xi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt là chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo.
Thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”. Để đạt được mục tiêu GD&ĐT đó cần coi việc xây dựng đội ngũ nhà giáo là một nhiệm vụ quan trọng, trọng tâm của ngành giáo dục nói chung và các nhà trường nói riêng. Để thực hiện nhiệm vụ quan trọng này, công tác xây dựng , đào tạo ĐNGV được coi là một nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Đảng và Nhà nước ta đánh giá GD&ĐT về quy mô và chất lượng đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, đội ngũ nhà giáo chưa đáp ứng được nhiệm vụ giáo dục trong thời kỳ mới. Đội ngũ nhà giáo vừa thừa, vừa thiếu, vừa không đồng bộ về cơ cấu. Phương thức đào tạo trong các nhà trường chậm đổi mới, chất lượng đào tạo còn thấp dẫn đến tình trạng trình độ chuyên môn và nghiệp vụ của một bộ phận nhà giáo chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng. Trường THPT Chuyên ngoại ngữ - ĐHNN – ĐHQGHN được thành lập từ năm 1969 theo quyết định của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, trường Trung học Phổ thông Chuyên Ngoại ngữ thuộc trường ĐHNN - ĐHQG Hà Nội là một trong những trường trung học phổ thông có chất lượng đào tạo hàng đầu Việt Nam.Trường thuộc hệ thống các trường công lập nằm trên địa bàn thành phố Hà Nội, chịu sự quản lý của trường ĐHNN - ĐHQG Hà Nội về tổ chức, nhân sự, cơ sở vật chất và tài chính.
Trường chịu sự quản lý của Sở GD&ĐT Hà Nội về chương trình, kế hoạch giảng dạy, thi tốt nghiệp THPT và cấp bằng tốt nghiệp. Sứ mạng chính của Trường là đào tạo học sinh giỏi ngoại ngữ chất lượng cao. Mục tiêu đào tạo của Nhà trường là phát triển cá nhân toàn diện; kiến thức văn hóa vững chắc; trình độ học vấn và năng lực ngoại ngữ vững vàng đủ để theo học các trường ĐH trong và ngoài nước. Trong thời gian tới, trường phải tiếp tục phấn đấu để phát triển về nhiều mặt: quy mô đào tạo, quy mô về cơ sở vật chất và trang thiết bị, đặc biệt là phát triển ĐNGV.
Chiến lược phát triển của Trường THPT Chuyên ngoại ngữ - ĐHNN – ĐHQGHN chỉ có thể được thực hiện khi ĐNGV của trường được xây dựng, phát triển đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu. Việc nghiên cứu các biện pháp quản lý nhằm phát triển đội ngũ giáo viên là yêu cầu cấp thiết với sự phát triển của nhà trường. Hiện nay đã có nhiều bài báo khoa học, công trình nghiên cứu, luận án và luận văn nghiên cứu về vấn đề này. Các công trình đã giúp cho tác giả luận văn có thêm nhiều lý xii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu.
Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu về các biện pháp phát triển ĐNGV Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ -ĐHNN-ĐHQGHN. Với những lí do trên, tôi đã chọn vấn đề : “Quản lý phát triển ĐNGV Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ thuộc Trường ĐHNN - ĐHQGHN” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý phát triển ĐNGV ở trường THPT chuyên và thực trạng quản lý phát triển ĐNGV ở Trường THPT Chuyên ngoại ngữ thuộc Trường ĐHNN - ĐHQGHN, đề xuất các biện pháp quản lý phát triển ĐNGV Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ nhằm đảm bảo ĐNGV đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3.1 Khách thể nghiên cứu Quản lý phát triển ĐNGV của trường THPT Chuyên Ngoại ngữ.2 Đối tượng nghiên cứu Biện pháp quản lý phát triển ĐNGV Trường THPT Chuyên ngoại ngữ thuộc Trường ĐHNN - ĐH Quốc gia Hà Nội.
Giả thuyết khoa học Nếu xác định được các biện pháp quản lý phát triển ĐNGV Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ thuộc Trường ĐHNN - ĐHQGHNtheo hướng: Tổ chức thực hiện đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay; Tăng cường bồi dưỡng ĐNGV theo hướng tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn , nghiệp vụ cho ĐNGV, và thực hiện chúng một cách đồng bộ thì sẽ nâng cao được chất lượng ĐNGV góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý phát triển ĐNGV Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ. - Khảo sát thực trạng phát triển ĐNGV của Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ thuộc Trường ĐHNN - ĐHQGHN. xiii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Đề xuất các biện pháp quản lý phát triển ĐNGV của trường THPT Chuyên Ngoại ngữ thuộc Trường ĐHNN - ĐHQGHN nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường.
Giới hạn phạm vi nghiên cứu - Nghiên cứu các biện pháp quản lý phát triển ĐNGV cơ hữu của Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ thuộc Trường ĐHNN - ĐHQGHN. - Khảo sát thực trạng ĐNGV Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ trong 5 năm học: từ năm học 2008-2009 đến năm học 2012-2013. Phƣơng pháp nghiên cứu 7.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận Phân tích tổng hợp các vấn đề lý luận từ các tài liệu khoa học, các văn bản, Nghị quyết của Đảng, Chính phủ, Bộ GD&ĐT, Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ liên quan đến các biện pháp phát triển ĐNGV trường THPT.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm - Phương pháp phỏng vấn - Phương pháp chuyên gia 7.3 Phương pháp thống kê toán học xiv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG THPT CHUYÊN NGOẠI NGỮ THUỘC TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI 1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề Giáo viên là yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Điều 15, Luật giáo dục nêu rõ: “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục. Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện nêu gương tốt cho người học. Nhà nước tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo; có chính sách sử dụng, đãi ngộ, bảo đảm các điều kiện cần thiết về vật chất và tinh thần để nhà giáo thực hiện vai trò và trách nhiệm của mình; giữ gìn và phát huy truyền thống quý trọng nhà giáo, tôn vinh nghề dạy học. Do đó, việc phát triển ĐNGV, bồi dưỡng chuyên môn, đào tạo, nâng cao trình độ, phát huy khả năng tự học, tự bồi dưỡng là nhiệm vụ thường xuyên của mỗi nhà trường và đóng vai trò quyết định đến chất lượng giáo dục cũng như sự phát triển lớn mạnh của nhà trường.
Đặc biệt, với các trường THPT Chuyên (thuộc sự quản lý của các trường ĐH hoặc các Sở GD&ĐT các tỉnh), nhiệm vụ GD&ĐT có yêu cầu cao hơn hẳn so với các trường THPT khác. Đối tượng học sinh của các trường THPT Chuyên là những học sinh có kết quả rèn luyện và học tập xuất sắc, có tư chất thông minh được tuyển chọn qua quá trình tuyển sinh khắt khe. Người giáo viên trường THPT Chuyên không chỉ đảm bảo việc giáo dục toàn diện mà còn có nhiệm vụ phát triển năng khiếu của học sinh ở một hoặc hai môn chuyên, hướng dẫn học sinh làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ phù hợp với điều kiện của trường và tâm sinh lý học sinh. Bên cạnh đó, người giáo viên còn phải có khả năng hợp tác với các cơ sở giáo dục, nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước trong cùng lĩnh vực chuyên môn để phục vụ việc nâng cao chất lượng đào tạo.